Skip to content

سنت‌های وضو چیست و چند مورد است؟

الباب / الفصل
قسم الفقه

السؤال

س6: ما هي سنن الوضوء، وعددها؟

پرسش ۶: سنت‌های وضو چیست و چند مورد است؟

الجواب

ج:سنن الوضوء: وهي التي لو فعلها المتوضئ؛ له مزيد من الأجر والثواب، ولو تركها؛ فلا إثم عليه، ووضوؤه صحيح.

  1. التسمية: بسم الله.

لحديث:

«لا وضوء لمن لم يذكر اسم الله عليه»

رواه أبو داود.

  1. السواك.

«لولا أن أشق على أمتي لأمرتهم بالسواك مع كل وضوء»

رواه أحمد.

  1. غسل الكفين.
  2. تخليل الأصابع.

«أسبغ الوضوء، وخلل بين الأصابع، وبالغ في الاستنشاق، إلا أن تكون صائمًا»

رواه أهل السنن.

  1. الغسلة الثانية والثالثة للأعضاء.
  2. البدء باليمين.

لحديث: أم المؤمنين عائشة رضي الله عنها قالت:

«كان النبي صلى الله عليه وسلم يعجبه التيمن في تنعله، وترجله، وطهوره وفي شأنه كله»

متفق عليه.

  1. الذكر بعد الوضوء:

«أشهد أن لا إله إلا الله، وحده لا شريك له، وأشهد أن محمدًا عبده ورسوله».

رواه مسلم.

  1. الصلاة ركعتين بعده.

«من توضأ نحو وضوئي هذا ثم صلى ركعتين لا يحِّدث فيهما نفسه، غفر له ما تقدم من ذنبه»

رواه البخاري ومسلم.

پاسخ: سنت‌های وضو آن اعمالی است که اگر شخص وضوگیرنده در هنگام وضو آنها را انجام دهد، پاداش و اجر بیشتری می‌برد و اگر انجامش ندهد گناهکار نیست و وضویش درست است.

۱- گفتن بسم الله، به دلیل این حدیث:

به دلیل این حدیث که:

«کسی که الله را بر آن [یعنی هنگام آغاز وضو] یاد نکند وضو ندارد».

به روایت ابوداوود.

۲- مسواک.

«اگر بر امت دشوار نمی‌شد آنان را امر می‌کردم که با هر وضو مسواک بزنند».

به روایت احمد.

۳- شستن دستان تا مچ.

۴- خلال کردن انگشتان.

« وضو را کامل نموده و بین انگشت‌ها را خلال کن و در استنشاق مبالغه کن مگر این‌که روزه باشی».

به روایت أهل سنن [أبوداود، ترمذی، نسائی وابن ماجه].

۵- شستن دوباره و سه بارهٔ اعضای وضو.

۶- آغاز کردن از سمت راست.

به دلیل حدیث ام المؤمنین عایشه رضی الله عنها که فرمود:

«پیامبر صلی الله علیه وسلم شروع کردن از سمت راست را در کفش پوشیدن و شانه زدن و وضو و همهٔ امورشان دوست داشتند».

به روایت بخاری و مسلم.

۷- ذکر بعد از وضو:

«أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ».

به روایت مسلم.

۸- دو رکعت نماز پس از آن.

«کسی که مانند این وضوی من وضو گیرد و سپس دو رکعت بگزارد و در آنها با خود سخن نگوید (يعنی در افکار دنیوی فرو نرفته و با خضوع و خشوع باشد)، گناهان گذشته‌اش بخشیده خواهند شد».