«خدای متعال فرمود: هر کس با دوستی از دوستان من دشمنی کند، با او اعلان جنگ مینمایم. هیچ چیز نزد من برای تقرّب بندهام محبوبتر از انجام واجباتی نیست که بر او فرض کردهام
از ابوهريره رضیاللهعنه روایت است که گفت: رسول خدا صلیاللهعلیهوسلم فرمود:
«خدای متعال فرمود: هر کس با دوستی از دوستان من دشمنی کند، با او اعلان جنگ مینمایم. هیچ چیز نزد من برای تقرّب بندهام محبوبتر از انجام واجباتی نیست که بر او فرض کردهام. و بندهام همواره با انجام مستحبات به من نزدیک میشود تا آنجا که او را دوست بدارم. پس چون او را دوست بدارم، گوش او میشوم که با آن میشنود، و چشم او میشوم که با آن میبیند، و دست او میشوم که با آن میگیرد، و پای او میشوم که با آن راه میرود. اگر از من چیزی بخواهد، حتماً به او عطا میکنم، و اگر به من پناه آورد، بیگمان پناهش میدهم.»
«إنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ: مَنْ عَادَى لِي وَلِيًّا فَقْد آذَنْتُهُ بِالحَرْبِ، وَمَا تَقَرَّبَ إلَيَّ عَبْدِي بِشَيْءٍ أَحَبَّ إلَيَّ مِمَّا افْتَرَضْتُ عَلَيْهِ، وما يَزَالُ عَبْدِي يَتَقَرَّبُ إلَيَّ بِالنَّوَافِلِ حَتَّى أُحِبَّهُ، فَإِذَا أَحْبَبْتُهُ كُنْتُ سَمْعَهُ الَّذِي يَسْمَعُ بِهِ، وَبَصَرَهُ الَّذِي يُبْصِرُ بِهِ، وَيَدَهُ الَّتِي يَبْطِشُ بِهَا، وَرِجْلَهُ الَّتِي يَمْشِي بِهَا، وَإِنْ سَأَلَنِي لَأُعْطِيَنَّهُ، وَلَئِنْ اسْتَعَاذَنِي لَأُعِيذَنَّهُ».
پیامبر صلیاللهعلیهوسلم در حدیث قدسی خبر داد که خداوند عزّوجل فرمود: هر کس یکی از دوستان مرا بیازارد، او را خشمگین سازد و دشمن بدارد، من به او اعلان کردهام که آشکارا با او دشمنی خواهم داشت. وَلیّ همان مؤمن پرهیزکار است، و به اندازهای که بنده بهرهای از ایمان و تقوا دارد، سهم او از ولایت خدا خواهد بود. هیچ چیز نزد پروردگار برای نزدیک شدن مسلمان به او محبوبتر از انجام واجباتی که بر او فرض کرده و ترک محرمات نیست. و مسلمان همواره همراه با انجام فرائض، با نوافل به پروردگار خود نزدیک میشود تا آنکه محبت خدا را به دست آورد. پس هنگامی که خدا او را دوست بدارد، خداوند در این چهار عضو او را یاری و هدایت میکند: خداوند گوش او را هدایت میکند، پس چیزی نمیشنود مگر آنچه مایه خشنودی خداست. و خداوند بینایی او را هدایت میکند، به گونهای که جز به آنچه خدا دوست دارد و به آن راضی است نگاه نمیکند. و خداوند دست او را هدایت میکند، پس با دست خود کاری جز آنچه خشنودی خدا در آن است انجام نمیدهد. و خداوند قدمهایش را هدایت میکند، پس جز به سوی آنچه خشنودی خدا در آن است گام برنمیدارد و جز در راه خیر و نیکی حرکت نمیکند. و با این همه، هرگاه از خدا چیزی بخواهد، خداوند آن را به او عطا میکند و دعایش را اجابت مینماید؛ و اگر به خدا پناه آورد و از او حفاظت طلبد، خداوند سبحان او را پناه داده و از آنچه بیم دارد، او را حفظ میکند.
این حدیث را پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ از پروردگارش روایت کرده است که آن را حدیث قدسی یا حدیث الهی گویند؛ حدیثی است که لفظ و معنایش از جانب الله است، اما ویژگیهای مخصوص قرآن را ندارد از جمله آنکه خواندن لفظش مانند قرآن عبادت نیست و برای خواندنش طهارت لازم نیست و تحدی و اعجاز قرآن و سایر امتیازات قرآن را ندارد.
نهی از آزار رساندن به دوستان الله و ترغیب به محبت آنان و اعتراف به فضیلتشان.
امر به دشمنی با دشمنان الله و تحریم دوستی با آنان.
کسی که مدعی دوستی و ولایت الله شود اما از شرع او پیروی نکند، در ادعایش دروغگو است.
ولایت الهی با انجام واجبات و ترک حرامها به دست میآید.
از جملهٔ اسباب کسب محبت الله و اجابت دعاها، انجام نوافل پس از به جا آوردن واجبات و ترک حرامهاست.
این حدیث نشان دهندهٔ شرف و برتری اولیاء الله و بلندی جایگاه آنان است.
بیشتر (15)
صحیح بخاری (8/ 105) (6502).
الإفصاح عن معاني الصحاح.
ليحيى بن هبيرة (7/ 302).
جامع العلوم والحكم في شرح خمسين حديثا من جوامع الكلم.
لابن رجب (2/ 330).
عمدة القاري شرح صحيح البخاري.
لمحمود بدر الدين العينى (23/ 88).
مرقاة المفاتيح شرح مشكاة المصابيح.
لعلي بن سلطان القاري (4/ 1544).
تاج العروس من جواهر القاموس.
للزبيدي (17/ 81).
شرح رياض الصالحين.
لابن عثيمين (2/ 59).
مجموع فتاوى ومقالات متنوعة.
لابن باز(8/ 277).
استناد شده در کتابها
29 کتابها- نام ها و صفات الله1«من گوش او می شوم که با آن می شنود، و چشمش که با آن می بیند، و دستش که با آن می گیرد و پایش که با آن می رود».
- نام ها و صفات الله1«هرکس با دوستی از دوستان من دشمنی کند، من با او اعلام جنگ می نمايم. و بنده ام با چيزی به من نزديک نمی شود که نزد من محبوب تر از مواردی باشد که بر او فرض کرده ام»،
- الله -جل جلاله- أنيس المحبين وملاذ القاصدين«و همواره بندهام با نوافل به من تقرب میجوید تا اینکه او را دوست میدارم؛ و چون را دوست بدارم، شنوایی او میشوم که با آن میشنود و بینایی او میشوم که با آن میبیند».
- الله -جل جلاله- أنيس المحبين وملاذ القاصدينو چون الله متعال بندهای را دوست داشته باشد، «شنوایی او میشود که با آن میشنود و بینایی او میشود که با آن میبیند؛ و دست او میشود که با آن میگیرد و پای او میشود که با آن راه میرود».
- الله -جل جلاله- أنيس المحبين وملاذ القاصدين«و بندهام با چیزی به من تقرب نمیجوید که محبوبتر از چیزهایی نزد من باشد که بر او فرض نمودم؛ و همواره بنده با نوافل به من تقرب میجوید تا اینکه او را دوست میدارم».
- الله -جل جلاله- أنيس المحبين وملاذ القاصدين«الله عزوجل میفرمايد: هرکس با دوستان من دشمنی کند، من با او اعلام جنگ میکنم. و بندهام با چیزی به من تقرب نمیجوید که محبوبتر از مواردی نزد من باشد که بر او فرض نمودم؛ و همواره بنده با نوافل به من تقرب میجوید تا اینکه او را دوست میدارم
بیشتر (23)
- الخطب المنبرية موسوعة الخطب المنبرية (القسم الثاني)«مَنْ عَادَى لِي وَلِيًّا فَقَدْ آذَنْتُهُ بِالْحَرْبِ، وَمَا تَقَرَّبَ إِلَيَّ عَبْدِي بِشَيْءٍ أَحَبَّ إِلَيَّ مِمَّا افْتَرَضْتُ عَلَيْهِ، وَمَا يَزَالُ عَبْدِي يَتَقَرَّبُ إِلَيَّ بِالنَّوَافِلِ حَتَّى أُحِبَّهُ؛ فَإِذَا أَحْبَبْتُهُ كُ
- الخطب المنبريةموسوعة الخطب المنبرية (القسم الثالث)«وَمَا تَقَرَّبَ إِلَيَّ عَبدِي بِشَيءٍ أَحَبَّ إِلَيَّ مِمَّا افتَرَضتُ عَلَيهِ، وَمَا يَزَالُ عَبدِي يَتَقَرَّبُ إِلَيَّ بِالنَّوَافِلِ حَتَّى أُحِبَّهُ، فَإِذَا أَحبَبتُهُ كُنتُ سَمعَهُ الَّذِي يَسمَعُ بِهِ، وَبَصَرَهُ الَّذِي يُبصِرُ بِ
- خذ عقيدتك من الكتاب والسنة الصحيحة«قال تعالى: وَمَا تَقَرَّبَ إِلَيَّ عبدي بشيءٍ أحب إِلَيَّ مما افترضتُه عليه»
- رياض الصالحينرياض الصالحين مع فوائد وهدايات - 1 «إنَّ الله تعالىٰ قال: مَن عَادَىٰ لي وَليّاً فَقَدْ آذَنْتُهُ بالْحَرْب. وَما تَقرَبَ إلَيَّ عَبْدِي بِشَيْءٍ أَحَبَّ إلَيَّ مِمَّا افْتَرَضْت عَلَيْهِ، وَمَا يَزَالُ عَبْدِي يَتَقَرَّبُ إلَيَّ بالنَّوَافِلِ حَتَّىٰ أُحِبَّه، فَإذَا أَحْبَ
- رياض الصالحينرياض الصالحين مع فوائد وهدايات - 2«إنَّ اللهَ تَعَالَىٰ قال: مَنْ عَادَىٰ لِي وَليَّاً فَقَدْ آذَنْتُهُ بِالْحَرْبِ، وَمَا تَقَرَّبَ إلَيَّ عَبْدِي بِشَيْءٍ أَحَبَّ إلَيَّ مِمَّا افْتَرَضْتُ عَلَيْهِ، وَمَا يَزَالُ عَبْدِي يَتَقَرَّبُ إلَيَّ بِالنَّوَافِلِ حَتَّىٰ أُحِبَّهُ
- رياض الصالحينرياض الصالحين مع فوائد وهدايات - 2«مَنْ عَادَىٰ لِي وَلِيًّا فَقَدْ أَذَنْتهُ بِالْحَرْبِ».
- شرح الأربعين النووية«مَنْ عَادَى لِي وَلِيًّا فَقْد آذَنْتُهُ بِالْحَرْبِ، وَمَا تَقَرَّبَ إلَيَّ عَبْدِي بِشَيْءٍ أَحَبَّ إلَيَّ مِمَّا افْتَرَضْتُهُ عَلَيْهِ، وما يَزَالُ عَبْدِي يَتَقَرَّبُ إلَيَّ بِالنَّوَافِلِ حَتَّى أُحِبَّهُ، فَإِذَا أَحْبَبْتُهُ كُنْتُ
- صلاتنا الخاشعة"وَمَا تَقَرَّبَ إِلَيَّ عَبْدِي بِشَيْءٍ أَحَبَّ إِلَيَّ مِمَّا افْتَرَضْتُ عَلَيْهِ" ([10])
- قاموس الكبائرموسوعة الكبائر - المجموعة الثالثة«مَنْ عَادَى لِي وَلِيًّا فَقَدْ آذَنْتُهُ بِالْحَرْبِ»،
- مجموعة زاد الفقه (2)الفقه للمستوى الثاني ( مجموعة زاد )«إن اﷲ تعالى قال: من عادى لي وليًّا فقد آذنته بالحرب، وما تقرَّب إليّ عبدي بشيء أحبَّ إلي مما افترضته عليه، وما يزال عبدي يتقرب إلي بالنوافل حتى أحبَّه...»
- مجموعة زاد التربية الإسلامية (2)1«إِنَّ ﷲ قَالَ: مَنْ عَادَى لِي وَلِيًّا فَقَدْ آذَنْتُهُ بِالحَرْبِ، وَمَا تَقَرَّبَ إِلَيَّ عَبْدِي بِشَيْءٍ أَحَبّ إِلَيَّ مِمَّا افْتَرَضتُهُ عَلَيْهِ، وَمَا يَزَالُ عَبْدِي يَتَقَرَّبُ إِلَيَّ بِالنَّوَافِلِ حَتَّى أُحِبَّهُ... الحديث»
- مجموعة زاد التربية الإسلامية (2)1«ولا يزالُ عبدي يتقرَّبُ إليَّ بالنَّوافلِ حتى أحبَّه».
- مجموعة زاد الحديث(2)1(مَنْ عَادَى لِي وَليًّا)
- مجموعة زاد الحديث(2)1(كُنْتُ سَمْعَهُ الَّذِي يَسْمَعُ بِهِ، وَبَصَرَهُ الَّذِي يُبْصِرُ بِهِ، وَيَدَهُ الَّتِي يَبْطِشُ بِهَا، وَرِجْلَهُ الَّتِي يَمْشِي بِهَا)
- مجموعة زاد الحديث(2)1(مَنْ عَادَى لِي وَلِيًّا فَقَدْ آذَنْتُهُ بِالحَرْبِ...)
- محاضرات تعظيم قدر الصلاةمحاضرات في تعظيم قدر الصلاة"وَمَا تَقَرَّبَ إِلَيَّ عَبْدِي بِشَيْءٍ أَحَبَّ إِلَيَّ مِمَّا افْتَرَضْتُ عَلَيْهِ " [118]
- مختصر الجواب الصحيح لمن بدل الدين المسيحالجزء الثاني (مَنْ عَادَى لي وَلِيًّا فَقَدْ آذنْتُه بالحَرْبِ)([103])
- مختصر الجواب الصحيح لمن بدل الدين المسيح3(مَنْ عَادَى لِي وَلِيًّا فَقَدْ آذَنْتُهُ بِالحرْبِ، وَمَا تَقَرَّبَ إِليَّ عَبْدِي بِمِثْلِ أَدَاءِ مَا افْتَرَضْتُ عَلَيْهِ، وَلَا يَزَالُ عَبْدِي يَتَقَرَّبُ إِلَـيَّ بِالنَّوَافِلِ حَتَّى أُحِبَّهُ، فَإِذَا أَحْبَبْتُهُ: كُنْتُ سَمْعَه
- مختصر الجواب الصحيح لمن بدل الدين المسيح3«مَنْ عَادَى لي وَلِيًّا فَقَدْ آذنْتُه باِلحَرْبِ»،
- مختصر الجواب الصحيح لمن بدل الدين المسيح3«فَإِذَا أَحْبَبْتُهُ: كُنْتُ سَمْعَهُ الَّذِي يَسْمَعُ بِهِ، وَبَصَـرَهُ الَّذِي يُبْصِـرُ بِهِ، وَيَدَهُ الَّتِي يَبْطِشُ بِهَا، وَرِجْلَهُ الَّتِي يَمْشِـي بِهَا]،
- مشروع منهاج زادكزادك 3 طالب نهائي«مَا تَقَرَّبَ إِلَيَّ عَبْدِي بِشَيْءٍ أَحَبَّ إِلَيَّ مِمَّا افْتَرَضْتُ عَلَيْهِ»
- نبراس طالب (1)1«مَا تَقَرَّبَ إِلَيَّ عَبْدِي بِشَيْءٍ أَحَبَّ إِلَيَّ مِمَّا افْتَرَضْتُ عَلَيْهِ، وَمَا يَزَالُ عَبْدِي يَتَقَرَّبُ إِلَيَّ بِالنَّوَافِلِ حَتَّى أُحِبَّهُ»
- نبراس طالب (3)نبراس طالب 3«إِنَّ اللهَ قَالَ: ... وَمَا يَزَالُ عَبْدِي يَتَقَرَّبُ إِلَيَّ بِالنَّوَافِلِ حَتَّى أُحِبَّهُ»