الله -جل جلاله- أنيس المحبين وملاذ القاصدين

Allah -Celle Celâluhu- Sevenlerin Yoldaşıdır

Kitap ve Sünnetten Allah'ın En Güzel İsimleri ve En Üstün Sıfatları

Abdullah Bin Müşebbib Bin Müsfir el-Kahtânî

Bu kitabın her türlü yayın hakkı yazarı için saklıdır

İkinci Baskı

Hicrî 1441 Miladi 2020

Bismillâhirrahmanirrahîm

Hediyedir...

Babama ve anneme...

Bazı zamanlarda Mevlâmız Allah -Azze ve Celle'den- benim için hayırlar istiyordunuz; sizin bana verdiğiniz şeylerin bolluğunun bir kısmını ve iyiliklerinizin çoğunun karşılığını veremeyeceğim.

Sonra da Rabbini bilen ve O'na yaklaşmaya çalışan her kalbe...

Çabalarımın meyvesini hediye ediyorum. Yüce Allah'tan kabul etmesini diliyorum!

İkinci Baskının Önsözü

Hamt, önce ve sonra, açıkça ve gizlice Allah'adır. Allah'ın salat ve selamı Peygamberimiz Muhammed'in üzerine olsun... Bunlardan sonra:

Kitabın içeriğini inceledikten, kitabın okuyucusuna uygun, bölümünde yeterli ve amacına uygun olması ümidiyle revize, ekleme ve çıkarma işlemleri yapıldıktan sonra bu, saygıdeğer okuyucunun istifadesine sunduğum ikinci baskıdır. Allah'a hamdolsun ki ilk baskısı kısa sürede iki şekliyle de (6000) nüsha olarak basılıp tükenmiştir.

Sevap kazanmak ümidiyle bilgiyi yaymak adına ben, kitabın basımına aşağıdaki koşullarda izin veriyorum:

Eksiltme ve ekleme yapılmamalı, baskı lüks ve kitabın içeriğine uygun olmalı, yazışmalar 00966564570117 cep telefonuna yahut da [email protected] adresine yapılmalıdır.

Kitap hakkında hiçbir değişikliğin ve ilavenin olmadığı tekit edilmelidir. Şüphesiz tam ve noksansız olmak Allah -Azze ve Celle-'nin kitabı dışında hiç bir kitap için geçerli değildir.

Sonra da İbn el-Cevzî Kitabevi'ne ve Mütenebbî kitapçısına geçmiş çabalarından dolayı Allah'tan onlar için muvaffakiyet, hidayet ve kabul dileyerek teşekkkür ederim.

Alemlerin Rabbi olan Allah'a da hamdolsun!

Müellif

Önsöz

Hamt, Allah’a mahsustur. Salat ve selam Rasûlullah'ın üzerine, ailesine ve tüm ashabına olsun. Bunların ardından:

İmanı artırmanın en büyük kapılarından biri de: Allah -Subhânehû ve Teâlâ-'yı isimleri, sıfatları ve fiilleriyle tanımaktır. Allah'ın her bir ismi, imanın girilecek kapılarından biridir. (En güzel isimler Allah'ındır, O'na o isimlerle dua edin) [A'raf Suresi: 180]. Öyleyse bu isimlerin hepsini ezberleyenin hali nasıl olur (bir düşün)? Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'den sahih olarak gelen bir hadiste o şöyle buyurmuştur: «Yüce Allah'ın yüzden bir eksik, doksan dokuz ismi vardır ki; kim bunları ezberlerse cennete girer.» [Buhârî ve Müslim rivayet etmiştir].

Yüce Allah'tan bana o isimleri sayma şerefini bahşetmesini diliyordum. Bu yüzden Hicri 1430 yılında bu konuda özet dersler vermeye başladım. Böylece dinleyicilerin Allah'ın isimlerini ve sıfatlarını bilme özlemi içinde olduklarını farkettim.

Her bir ismi öğrendiğinde, Yüce Allah'ı daha çok sevidiği ve onunla karşılaşmayı daha çok arzuladığı halde, nasıl olur da bir Mümin, Allah'ın isim ve sıfatlarını öğrenmeye özlem duymasın?

Nasıl olur da bir Mümin, Allah'ın isim ve sıfatlarını öğrenmeye özlem duymasın? Şunu çok iyi biliyor ki; bu isim ve sıfatlar, her sıkıntılı durumda olanın, mazlumun, borçlunun, hastanın, mahkûm veya yolunu kaybetmiş kimsenin can simitidir.

Nasıl olur da bir Mümin, Allah'ın isim ve sıfatlarını öğrenmeye özlem duymasın? Şunu çok iyi biliyor ki; bu isim ve sıfatlar, kurtuluşun, mutluluğun ve hazinelerin anahtarlarıdır. Bilâkis, kim bunları tam manasıyla bilirse, mutluluk onu asla terk etmez.

Böylece; benim için güzel bir eser ve ondan yararlanılan bir kaynak olacak bir kitap yazmaya yüce Allah'tan beni muvaffak kılmasını diledim. Bir kitap yazmaya gücümün yetmediğinin ve sahip olduğum birikimin yeterli olmadığının farkında olduğum için, sadece bilgi toplama ve uygun sözcüklerle ifade etme yöntemini uygulamaya başladım. Ben ne bir akıncıyım, ne de bir yaya asker.

Selef imamlarının Allah'ın isimleri ve sıfatlarına dair itikadını hedefleyerek, toplamayı başardığım bilgilerle iyi bir iş yaptığım umuduyla, ben de gözümün gördüğü her şeyi topladım ve karşılaştığım herşeyi kayda geçirdim.

Sonra bu çalışmayı, eğitimli ve kültürlü insanlardan oluşan bir topluluğu göz önünde bulundurarak, görkemli güzel bir elbise giydirmek suretiyle salt akademik bir çalışma olmaktan uzak bir hâle getirdim.

Hadisleri, sadece sahih ve hasen olan hadisler ile sınırlandırarak, eser ve siyer bölümlerini detaylı bir şekilde incelemedim.

Amacım; kolaylaştırmak, merak uyandırmak, okuyucunun isteklerini en kolay yol ve en kısa sürede ulaştırmak oldu.

Beklentim ise; bu çalışmanın mutluluk getirmesi, kaygıyı gidermesi, kalbe ferahlık vermesi, imanı güçlendirmesi, ilmi artırması, gönlü huzurla doldurması, kalbi ve zihni beslemesidir.

Bu eserdeki bütün fazilet yalnız Allah -Azze ve Celle-'ye aittir. Sonra da kendilerinden en güzel ilmî semereleri/neticeleri topladığım ilim ve liyâkat ehline aittir. Eğer doğru bir şey yaptıysam, bu, Allah -Azze ve Celle'dendir ve ona şükürler olsun. Eğer hata ettiysem, bu kendimden ve şeytandandır. Ben sadece hayırlı bir iş yapmak istedim. Allah'tan bağışlanma diler ve ona tövbe ederim!

Son olarak diyorum ki; bu, fakir ve iflas etmiş bir kimsenin gayreti ve çalışmasıdır. Bu çalışmanın tamamlamasını nasip eden Allah'a hamdolsun. Yüce Allah'tan bunu kabul etmesini umarım. Reddederek geri çevirmesinden korkarım. Allah Teâlâ'ya olan sevgime yine Yüce Allah'ı şahit tutarım. (Bu çalışmayı kabulü hakkında) Allah'a güzel zanda bulunurum.

Allah'tan, benim, kendilerinden ilmi faideler topladığım kimselerin, kitabın gözden geçirilmesine, düzenlenmesine, dizgisine, çoğaltılmasına ve basılmasına iştirak edenlerin veya tavsiye ya da fikir vererek katkıda bulunan herkesin mükâfatını bol bol vermesini niyaz ederim.

Aynı şekilde -Aziz ve Celil olan- Allah'tan bu çalışmayı; doğru, onun kerim yüzü için samimi, onun sevgisine yönlendiren, onun rızasına yaklaştıran bir çalışma kılmasını, beni, ana-babamı, hocalarımı, ailemi ve bütün Müslümanları bağışlamasını niyaz ederim. O duaları işiten ve icabet edendir!

Kardeşiniz:

Abdullah İbn Müşebbib el-Kahtânî

[email protected]

Cep Telefonu (Watsapp yazışmaları için)

00966564570117

İlâhım...

Vaziyet ne kadar büyük, görev ne kadar yüce ve bu iş ne kadar da zor!

Kelimeler yetersiz kalıyor, kalp korkuyla titriyor, dil sürçüyor, sözler eksik kalıyor, zihin karışıyor ve bu zayıf kulun senin huzurunda duruyor; seni övmek ve sen ona aşina olduğun halde kendi içinde olanı sana açıktan söylemek istiyor.

Sana övgüde bulunanlar seni hakkıyla övmeye erişemediler...Şayet seni övmede aşırıya gitseler dahi, şüphesiz sende olan daha büyüktür...

Ey Rabbim!

Biliyoruz ki, seni övmemiz, seni tesbih etmemiz, senin büyüklüğüne saygı duymamız ve seni çokça zikretmeye düşkün olmamız, senden hepimize bir nimet ve bir lütuftur. Bize bunları gösteren ve bunları yapmaya irşat eden sensin.

Ey Rabbimiz! Şunu çok iyi biliyoruz ki; sen, seni övenlerin övgülerinden de, sana hamt edenlerin hamtlerinden de çok daha üstünsün.

Ey Allah'ım! Bana ve bu harfleri okuyana bir nimet olarak bahşettiğin bu amelimizi bizden kabul et ve kusurlarımızı bağışla.

Övgümü ve methiyemi yalnız Allah'a adarım... ve asırlara yenilmeyen kalıcı razı olunmuş bir söz söylerim...

1 - 2

Allah ve el-İlâh -Celle Celâluhu-

İnsanoğlunun bildiği en yüce ve en hoş isim olan, isimlerin en güzeli ve en güzel harflerle olan isimle başlıyoruz. Diller onunla güzel şeyler söyler... Ruhlar onda huzur bulur... Cana yakın... Kalbe sevimli gelir...

O: (-Aziz ve Celil olan- Allah) ismidir. (O’nun adını almaya lâyık başka birini biliyor musun?) [Meryem Suresi: 65].

Allah adı, bütün alemlerde sadece kendisine has bir isimdir. Bu isim bir tek ona aittir. Kendisinden başka hiçbir varlığa ait değildir. Bu isim, onun dışında bir başkası için kullanılmaz. Yarattıklarından da hiç kimse bu ismi almayı talep etmez. Allah -Subhânehû ve Teâlâ- cahillerin kalplerini ve dillerini onun adıyla başkalarını isimlendirmekten alıkoymuştur.

O, -Tebâreke ve Teâlâ- azameti, güzelliği, büyüklüğü, itibarı ve gücü olan Allah'tır.

Yüceliğin hakkında ne kadar harf yazarsak yazalım... Ruhların neşelendiği kutsal harfler...

Sen daha da yücesin ve bütün manalar... Ey Rab! Senin yüceliğinde genişler...

Allah ismi -Tebâreke ve Teâlâ- az bir şeyin yanında söylense, muhakkak onu çoğaltır. Korku anında söylense, o korkuyu yok eder. Üzüntü anında söylense, o üzüntüyü giderir. Sıkıntı ve keder anında söylense, ona bir çıkış yolu açar. Bir darlık anında söylense, onu genişletir. Zayıf biri ona bağlansa, onu kuvvetlendirir. Zillette olan biri zikretse, onu izzetli kılar. Fakir bir kimse onu zikretse, Allah o kimseyi zengin eder. Mağlub biri zikretse, Allah o kimseye galibiyet bahşeder.

Bu isim, vesilesiyle sıkıntıların ortadan kalktığı, bereketlerin indiği, duaların kabul edildiği, iyiliklerin celp edildiği, kötülüklerin defedildiği, zorlukların azaldığı isimdir. Allah'ın azametinden daha büyük bir şey yoktur!

Allah -Tebâreke ve Teâlâ- lafzının aslı: İlâh kelimesi olup, mabut (ibadet edilen) anlamına gelmektedir. Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Ey kitap ehli! Dininizde taşkınlık etmeyin. Allah hakkında doğru olandan başka bir şey söylemeyin. Meryem oğlu Îsâ Mesih sadece Allah’ın Rasûlü, Meryem'e ulaştırdığı bir kelimesi ve O'ndan (gelen) bir ruhtur. Allah’a ve peygamberlerine iman edin. “O, üçtür” demeyin. Kendi iyiliğiniz için bundan vazgeçin. Sadece Allah tek (Hak) ilahtır. Bir çocuk sahibi olmaktan uzaktır. Göklerde ve yeryüzünde bulunan herşey O'nundur. Vekil olarak Allah yeter.) [Nisa Suresi: 171].

İbn Abbâs -radıyallahu anhuma-'dan rivayet edildiğine göre: ''Allah, bütün yaratılmışlar üzerinde ilahlık ve kendisine kulluk yapılma hakkına sahiptir.''

Allah Teâlâ, nefislerin özlediği, O'nun zikri ve yakınlığı ile huzura erdiği ve O'na özlem duyduğu en yüce sevgilidir. (İnsanlar arasında Allah’ı bırakıp da O’nun dışında ortaklar edinenler vardır. Onları, Allah’ı severcesine severler. Oysa Müminlerin Allah’a olan sevgisi daha güçlüdür.) [Bakara Suresi: 165].

O -Subhânehû ve Teâlâ- her âfet ve felakette kendisinden yardım istenilendir. (Nimet olarak size ulaşan ne varsa, Allah'tandır. Sonra size bir zarar dokunduğu zaman da yalnız O’na yalvarırsınız.) [Nahl Suresi: 53].

O -Subhânehû ve Teâlâ- akılların kendisinde şaşırıp hayran kaldığı varlıktır. Akıllar onu kuşatamaz/ihâta edemez. Zihinler O'nu hakkıyla idrak edemez. Varsayımlar O'nun yüceliğine ulaşamaz. Yaratılmışlar, O'nu ilimleriyle kuşatamazlar. (O'nu bilgileriyle kuşatamazlar.) [Tâhâ Suresi: 110].

Allah -Tebâreke ve Teâlâ-; kalplerin kendisini sevgiyle, boyun eğerek, korkuyla, isteyerek, arzulayarak, yücelterek ve itaat ederek ilah edindiği varlıktır.

O, hak ilahtır. O'nun dışında kendisine ibadet edilen her varlık, Yüce Allah'ın arşından, sahip olduğu yeryüzünün zeminine kadar var olanların hepsi batıl ilahlardır.

Allah -Azze ve Celle-; ilahlığın bütün özelliklerini kendisinde toplamıştır. Bu özellikler, bütün zıt olan sıfatların O'ndan reddedilmesiyle beraber, mükemmellik, yücelik, güzellik ve azamet sıfatlarıdır.

Kalpler O'nu ilah edinir ve gönüller O'nun özlemini çeker.

Bunun içindir ki; kul (Allah) isminin manasını bilirse, kalbi Rabbine bağlanır. Sevgi, özlem ve zevk alarak O'nunla meşgul olur. O'ndan daha güzel ve daha iyi bir şey yoktur. Bu, ibadet edenlerin O'na yaptıkları en büyük ibadeti ve O'na yakınlaşmaya çalışanların en büyük yakınlığıdır. (Allah onları sever, onlar da Allah’ı severler.) [Maide Suresi: 54], Durumun berraklığı, Allah'ın isim ve sıfatları bilgisinin berraklığına göredir.

Şeyhülislam İbni Teymiyye -Allah ona rahmet etsin- şöyle demiştir: "Bu dünyada bir cennet vardır ki, ona girmeyen ahiret cennetine giremez."

Bazı arifler de şöyle demişlerdir: Kalbe uğrayan bazı anlarda şöyle derim: Şayet cennet ehli böyle bir vaziyette iseler, şüphesiz çok güzel bir hayat içindeler!

İbni Uyeyne şöyle demiştir: "Yüce Allah, kullarına Allah'tan başka hak ilah olmadığını bilmekten daha hayırlı bir nimet vermemiştir. Allah'tan başka hak ilah yoktur sözü onlar için ahirette, bu dünyadaki su gibidir."

Mümin bilir ki; bu durum kendi gücünden veya kudretinden değil, kulunu seven ve kalbine sevgi koyan Allah'tandır. Sonra kul Allah'ı O'nun tevfikiyle sevdiğinde, Yüce Allah o kulunu başka bir sevgiyle daha mükâfatlandırır. İşte bu katışıksız bir ihsandır. Çünkü sebep de O'ndandır, sebep olunan da O'ndandır.

En Büyük İsim:

Kurtubî, bazı âlimlerin şöyle dediğini zikretmiştir: (Allah) ismi, kendisiyle dua edildiğinde duanın kabul ettiği ve kendisinden istendiğinde verdiği en büyük isimdir.

Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- bir adamı şöyle derken işitti: Allah’ım! Senin, kendisinden başka hak ilah olmayan Allah olduğuna şahitlik ederek senden isterim. Bir olan ve Samet olan (Allah). Öyle ki; doğmamış ve doğurmamıştır. O'nun hiçbir dengi yoktur. Sonra Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu: «Canım elinde olan Allah'a yemin olsun ki! Onunla dua edildiğinde duanın kabul edildiği, bir şey istendiğinde istenilenin verildiği, en yüce ismiyle Allah'a dua etti.» [Sahih bir hadistir. Sünen sahipleri ve Ahmed Müsned'inde rivayet etmişlerdir].

Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in içinde Allah'ın en büyük isminin geçtiğinin haber verdiği bütün hadislerin hepsinde bulunan tek isimdir.

Nakledilen zikirlerin geneli bu isim ile birlikte nakledilmiştir. (Lâ ilahe illallah) sözü, (Allahu Ekber) sözü, (Elhamdülillâh) sözü, (Subhânallah) sözü, (Lâ havle velâ kuvvete illâ billah) sözü, (Hasbiyallah) sözü, (İnnâ Lillâhi ve İnnâ İleyhi Râciûn) sözü, besmele ve diğer zikirler bu isimle birliktedirler ve ondan ayrılmazlar.

Allah'ın en güzel isimlerinin temelidir. bu isim, hiçbirine atfedilmez ama diğer tüm en güzel isimler bu büyük isme izafe edilir. Allah, er-Rahman'ın isimlerindendir veya er-Rahîm'in isimlerindendir denilmez. Bilâkis şöyle denilir: Er-Rahman ve er-Rahîm, Allah'ın isimlerindendir. (En güzel isimler Allah’ındır. O’na o güzel isimleriyle dua edin.) [A'raf Suresi: 180].

Allah Teâlâ'ya en çok (Allahumme/Ey Allah'ım) lafız ile dua edilir. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve selllem- sık sık Rabbine «Allahumme/Ey Allah'ım» diyerek dua ederdi.

Hasan el-Basrî -Allah ona rahmet etsin- şöyle demiştir: "Ey Allah'ım'' lafzı, duaların birleşmesidir. Eğer dua eden kişi: "Allah'ım, senden istiyorum!" derse, sanki: Bütün isim ve sıfatlarıyla, en güzel isimlere ve en yüce sıfatlara sahip olan Allah'a dua ederim, demiş gibidir.''

Bu isim ile bereket umarak ve umutlanarak her işe başlanır.

Aynı şekilde, Kur'an'ın ilk ayetindeki ilk isimdir: (Rahman ve Rahîm olan Allah'ın adıyla) veya (Hamd, alemlerin Rabbi Allah'a mahsustur) [Fâtiha Suresi: 1] Aynı zamanda Nas suresinde isimlerinden zikredilen en son isimdir: (İnsanların ilahı) [Nas: 3].

Küfürden İslam'a geçiren şehadetteki tek isim budur: (Şahitlik ederim ki Allah'tan başka hak ilah yoktur) ve bu isim olmadan şehadet geçerli değildir.

Bu büyük isim onun şerefindendir: Âhir zamanda Allah Müminlerin canlarını aldığı zaman o ismi yeryüzünden kaldıracaktır. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Allah... Allah... diyen hiç kimse üzerine kıyamet kopmaz.» [Müslim rivayet etmiştir].

Kur'an-ı Kerîm'de Allah'ın en güzel isimlerinden en çok zikri geçenidir. İki bin iki yüz defadan fazla zikri geçmiştir. Bazı ilim adamları Allah -Tebâreke ve Teâlâ'nın- şu ayetine dair şöyle demişlerdir: (De ki: “İster Allah diyerek, ister Rahman diyerek yalvarın.) [İsrâ Suresi: 110]: Bu iki isim, üstün değerlerinden ötürü özel olarak zikretmiştir. ''Allah'' isminin ''er-Rahmân'' isminin önünde zikredilmesi de bu isim için bir saygınlıktır.

Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'den sahih olarak gelen bir hadiste o şöyle buyurmuştur: «İsimleriniz arasında Allah'a en sevimli olanı, Abdullah ve Abdurrahman isimleridir.» [Müslim rivayet etmiştir].

Allah ile beraber olursan, O da seninle beraber olur.

Eğer kul, kendi rızası ve seçimi ile Allah'a yönelmezse; zaruret kırbacı kullanılarak yönelir.

Boyun eğerek dur ve ''Ey Allah!'' de... Cömert olan kendisine seslenene cevap verir...

Eğer bir gurbet veya sıkıntı ile imtihan olduysan... İlaha dua et ve ''Ey Allah!'' de...

Endişe gelip de keder içlerini kararttığında, zorluklar arttığı, sözler ağırlaştığında, yollar daraldığı ve çözümler sona erdiğinde, bir münadi seslendi: Ey Allah!

Doktor aciz kalıp, hastanın hastalığı şiddetlendiği zaman seslendi: Ey Allah! Tekne denizin karanlığında devrilip, rüzgâr onunla oynadığı zaman bir münadi seslendi: Ey Allah! Toprak çoraklaşıp, ekinler ölünce ve hayvanların memeleri kuruyunca bir münadi seslendi: Ey Allah!

O Allah'tır: Sıkıntıda sığınak, yalnızlıkta dost/yoldaş ve azlıkta/yoklukta yardımcı.

İnsanlar, Allah'ın izin vermediği bir zararı veremeyecek kadar ve Allah'ın izin vermediği bir yararı da sağlayamayacak kadar acizdirler. Öyleyse kalbini Allah'a bağla!

Onun ipi dışında bütün ipler kopuk, onun kapısı dışında bütün kapılar kapalıdır. ((Onlar mı hayırlı) yoksa darda kalana kendine yalvardığı zaman karşılık veren ve (başındaki) sıkıntıyı gideren mi?) [Neml Suresi: 62].

En-Nesefî - Allah ona rahmet etsin - şöyle demiştir: “El-Vasîtî dedi ki: Kendini Allah ile zenginleştiren/Allah'a muhtaç olan fakir olmaz. Allah'tan güç isteyen O'na dayanarak güçlenen aşağılanmaz. El-Hüseyin demiştir ki; bir kulun Allah'a ihtiyacı kadar, Allah'tan kendisine zenginlik verilir.

Ey dert sahibi! Her derdin bir dermanı vardır... Müjdeler olsun! Çünkü kurtaracak olan Allah'tır... Umutsuzluk bazen sahibinin yolunu keser...Ümitsizliğe kapılma! Çünkü yeterli gelecek olan Allah'tır... Allah, her zorluğun ardından bir kolaylık verir... Paniğe kapılma! Çünkü taksim edecek olan Allah'tır...

Eğer başına bir bela geldiyse, Allah'a güven ve O'ndan razı ol... Çünkü belaları ortadan kaldıran Allah'tır... Allah'a yemin olsun ki; senin Allah'tan başka kimsen yoktur... Senin Allah'ın vardır, her şeye karşı sana yetecek olan Allah'tır...

Allah'tan başka hak ilah yoktur. Biz sana hakkıyla kulluk/ibadet edemedik!

Ey Allah'ım! Senden cenneti ve ona yaklaştıran söz ve amelleri isteriz. Cehennemden ve ona yaklaştıran söz ve amellerden de sana sığınırız.

3

Er-Rabb -Celle Celâluhu-

Kapı vuruldu...

Ey Rabbim! Senin izzetin ve bizim zilletimizle, senin kuvvetin ve bizim zayıflığımızla, senin bizlerden mustağni olman ve bizim sana olan muhtaçlığımızla senden istiyoruz. Yalancı, günahkâr başımız senin önündedir. Senin bizden başka kulların çoktur. Bizim ise senden başka Rabbimiz yoktur. Sana karşı, senden başka bir sığınak ve kurtuluş da yoktur.

Senden, muhtaç olanların isteğiyle istiyoruz. Boyun eğmiş, utanç içinde olanların yalvarışıyla sana yalvarıyoruz. Korku içindeki körlerin duasıyla sana dua ediyoruz.

Sana boyunları eğilmiş, burunları sürtmüş, gözleri senin için dolup taşmış, kalpleri de sana karşı utanç içinde olan kimselerin isteğiyle istiyoruz. Bizi ve bütün Müslümanları bağışla ve bizi rahmetine kabul et. Ey merhametlilerin en merhametlisi!

Kul, Rabbi dışında başka kimden yardım ister?...

Zorluk ve sıkıntı karşısında toy delikanlılar için kim vardır?...

Dünyanın ve dünya ahalisinin sahibi kimdir?...

Uzaktan ve yakından musibeti kaldıran kimdir?...

Geldiği vakit derdi ve tasayı yok eden kimdir?...

Ey Rabbim! Bunlar sadece senin fiillerin değil midir?...

Bu satırlarda Allah'ın en güzel isimlerinden biri hakkında konuşmaktan onur duyuyoruz: Bu da (Er-Rabb) ismidir.

Yüce Allah şöyle buyurmuştur: (O, iki doğunun ve iki batının da Rabbidir.) [Rahman Suresi: 17] Allah -Subhânehû ve Teâlâ- yine şöyle buyurmuştur: (Onlara merhametli bir Rabbin söylediği selam vardır.) [Yâsîn Suresi: 58].

Rabbimiz; herşeyi yaratan, her şeyin sahibi, herşeyi idare eden/düzenleyen, herşeyi yöneten, bütün efendilerin Rabbi ve kulların ilahı, krallıkların, kralların ve tüm kulların sahibidir. Yarattıklarının çıkarlarını düzenleyen O'dur. O, onların işlerini çekip çeviren -insanların da cinlerin de- dünya ve ahiret hayatının sorumlusudur.

Allah'ın yaratılmışların Rabbi olması iki türlüdür.

Allah'ın herşeyin Rabb'i olması: Bütün yaratılmışları kapsar. İyilerini de, kötülerini de, Mümin olanları da, kâfir olanları da, hatta cansız varlıkları dahi kapsar.

Allah'ın Rab olması: Onları yaratarak, rızık vererek, işlerini yöneterek, nimet vererek ve bir çok şeyler bahşederek yetiştirmesidir.

Allah'ın özel olarak Rab olması: O'nun -Tebâreke ve Teâlâ - evliyalarını ve seçtiklerini yetiştirmesi/eğitmesidir. Onları iman ile yetiştirir ve onları buna muvaffak kılar. Onların kalplerini, ruhlarını ve ahlâklarını ıslah eder. Onları karanlıklardan aydınlığa çıkarır.

Bu da, tüm iyiliklere muvaffak kılma ve tüm kötülüklerden de himaye etme eğitimi/yetiştirmesidir.

Bütün övgüler sanadır...

Rabbimiz -Subhânehû ve Teâlâ- bütün âlemlerin Rabbi olarak kendisini övmüştür. (Hamt, âlemlerin Rabbi olan Allah'a mahsustur.) [Fâtiha Suresi: 2]

Allah Teâlâ, Arş'ın Rabbi olarak kendini övmüş ve şöyle demiştir: (Göklerin ve yerin Rabbi, Arş'ın da Rabbi olan Allah onların vasıflandırmalarından yücedir, münezzehtir.) [Zuhruf Suresi: 82], (Büyük Arş'ın Rabbi olan Allah'tan başka hak ilah yoktur.) [Neml Suresi: 26].

Allah Teâlâ, göklerin ve yerin Rabbi olarak kendini övmüş ve şöyle demiştir: (Göklerin ve yerin Rabbi, Arş'ın da Rabbi olan Allah onların vasıflandırmalarından yücedir, münezzehtir.) [Zuhruf Suresi: 82],

Bunun içindir ki; bütün yaratılmışlar Rab Teâlâ'ya hamdetmiştir. (Ve denildi ki: Hamt, âlemlerin Rabbi olan Allah’a mahsustur.) [Zümer Suresi: 75], O, hem dünyada hem de ahirette övülendir: (Onların oradaki duası: «Allah'ım! Seni noksan sıfatlardan tenzih ederiz!» (sözleridir). Orada birbirleriyle karşılaştıkça söyledikleri ise «selam» dır. Onların dualarının sonu da şöyledir: Hamt, alemlerin Rabbi Allah'a mahsustur.) [Yûnus Suresi: 10].

Hazinelerin Anahtarları...

Nebiler ve salihler bu ismin, duanın anahtarı olduğunu öğrenince dualarında Allah'a bunun ile yalvarıp yakardılar.

Nûh -aleyhisselam- bu isim ile dua etti: (Rabbim! Beni, anamı, babamı, evime inanmış olarak gireni, inanan erkek ve kadınları bağışla.) [Nûh Suresi: 28].

İbrâhîm ve İsmâîl -aleyhimesselam- bu isim ile dua ettiler: (Rabbimiz, bizden bunu kabul buyur. Şüphesiz sen işiten ve bilensin.) [Bakara Suresi: 127].

(Peygamberimiz Muhammed) Mustafa -sallallahu aleyhi ve sellem- bu isim ile dua etti: (Ve de ki: Rabbim! Şeytanların kışkırtmalarından sana sığınırım. Ve de ki: Rabbim! Onların yanımda bulunmalarından da sana sığınırım.) [Mü'minûn Suresi: 97-98 ].

Ey Rabbim!

Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- önemli bir iş durumunda ya da sıkıntılı hallerde şöyle derdi: «Azamet ve hilm sahibi olan Allah’tan başka ibadete layık hiçbir hak ilah yoktur. Azametli arşın sahibi olan Allah’tan başka ibadete layık hiçbir hak ilah yoktur. Göklerin Rabbi, yerin Rabbi ve yüce arşın Rabbinden başka ibadete layık hiçbir hak ilah yoktur.» [Buhârî ve Müslim rivayet etmiştir].

Her kim duasında Azîz ve Celîl olan Rabbin isimleriyle dua etmemeyi tercih etmişse; zorunlu kalarak o isimlerle dua etmeye geri dönmüştür. İşte yatağında hastalığıyla boğuşan bu hasta şöyle sesleniyor: ''Ya Rabbi, Ya Rabbi!'' Birde bakarsın; O'nun katından damla damla sıhhat akmaya başlar. Öylece O'nun katından şifa iniverir.

Hurma çekirdeğinin zarına dahi sahip olmayan muhtaç, ismiyle yalvararak; sefaletten iç çeke çeke, yoksulluktan şöyle haykırır: Ya Rabbi! Ya Rabbi! Birde bakarsın ki; Allah Teâlâ o duası vesilesiyle o kimsenin ihtiyaçlarını ortadan kaldırır ve sadece kendi katından sıkıntısını giderir.

Açlık çeken kimse açlıktan kıvranarak ve sıkıntısından eğilip bükülerek seslenir: Ya Rabbi! Ya Rabbi! Bir bakarsın ki; yüce Allah onu rızka boğmuş ve Allah'ın lütfu onun üzerine yağmur gibi yağıyor.

Mazlumlar da sıcak gözyaşlarını silerek ve acı iniltilerini gizleyerek O'ndan yardım isterler: Ya Rabbi! Ya Rabbi! Bir de bakarsın ki; en büyük zafer ve iyi sonuçla karşılaşır.

Hâfız İbn Recep -Allah ona rahmet etsin- şöyle demiştir: Dua ederken Allah'ın Rabliğini tekrar tekrar zikrederek ısrarcı olmak, Allah'tan duaya icabet etmesini isteme hususunda yapılan en büyük taleplerden biridir.

Ey Rabbim! Bu küçük kulundan sıkıntıları gider... Zorlandığı ve başına bela olan şeylerden onu kurtar...

Biz, Rabbimizi unutuyoruz!

O'nun şanı ne kadar da büyük, mülkü ne kadar da görkemli, makamı ne kadar da yücedir. O, mahlûkatına ne kadar da yakın ve kullarına karşı ne kadar da şefkatlidir.

Allah'ın Rubûbiyyeti/Rabliği; yücelik ve azamet rubûbiyyetidir. (Yüce Rabbinin adını tesbih (takdis) et.) [A'lâ Suresi: 1].

Allah Teâlâ'nın Rubûbiyyeti: Berekettir, gelişimdir ve ihsandır. (Âlemlerin Rabbi olan Allah ne mukaddes ve yücedir.) [A'râf Suresi: 54].

Allah Teâlâ'nın Rubûbiyyeti: (Günahlara) bir örtü ve mağfirettir. (İşte güzel bir memleket ve çok bağışlayan bir Rab!) [Sebe Suresi: 15].

Allah Teâlâ'nın Rubûbiyyeti: İzzettir, kuvvettir, galibiyet ve zabtedilmezliktir. (Göklerin, yerin ve ikisi arasında bulunanların Rabbi (olan Allah) çok azametli ve çok bağışlayıcıdır.) [Sâd Suresi: 66].

Allah Teâlâ'nın Rubûbiyyeti: Rahmettir. (O, göklerin, yerin ve ikisi arasındakilerin Rabbi, Rahmân olan Allah'tır) [Nebe Suresi: 37].

Allah Teâlâ'nın Rubûbiyyeti: Cömertliktir. (Ey insan! İhsanı bol Rabbine karşı seni aldatan nedir?) [İnfitâr Suresi: 6].

Bir ve tek olan Allah'tan başka hak ilah yoktur. Ey Rabbimiz! Sana hakkıyla ibadet ederek kulluk edemedik!

Kim, Allah'ın bütün hükümdarların ve efendilerin Rabbi olduğunu bilirse, kendisi için Allah'tan başkasını Rab olarak aramaz. O'nun Rabliğine razı olur. Kim de bundan razı olursa imanın lezzetinin tadını alır. Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-'den sahih olarak rivayet edilen bir hadiste şöyle nakledilir: «Rab olarak Allah'tan, din olarak İslam'dan, resul olarak Muhammed'den -sallallahu aleyhi ve sellem- razı olan kimse imanın lezzetinin tadını alır.» [Müslim rivayet etmiştir].

(De ki: «Bağışla ve merhamet et Rabbim! Sen merhametlilerin en iyisisin.») [Mü'minûn Suresi: 118].

İbn Recep -Allah ona rahmet etsin- şöyle demiştir: “Dua ederken Allah'ın Rabliğini tekrar tekrar zikrederek ısrarcı olmak, Allah'tan duaya icabet etmesini isteme hususunda yapılan en büyük taleplerden biridir.”

Ey Rabbimiz! Merhametini umarız. Bizi göz açıp kapayıncaya kadar dahi kendi halimize bırakma ve bizi rahmetine kavuştur.

Ey Rabbimiz! Bağışla ve merhamet et. Sen merhamet edenlerin en hayırlısısın.

4 - 5

El-Ahad ve el-Vâhid -Celle Celâluhu-

Sahîh-i Buhârî'de şöyle nakledilmiştir: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu: «İbrahim -aleyhisselam- kıyamet günü babasını, tozlanmış ve yüzü karalara bürünmüş bir halde görecek ve ona: ''Bana asi olma dememiş miydim?” diyecek. Babası: "Bugün sana asla asi olmam” diye cevap verdiğinde, İbrahim -aleyhisselam- Allah’a şöyle diyecek: Ya Rabbi! Bana kıyamet günü beni rezil etmeyeceğini vadetmiştin. Hangi rezillik kovulmuş babamdan daha büyük rezillik olabilir?” Allah Teâlâ şöyle buyuracak: Ben cenneti kâfirlere haram kıldım.” Sonra şöyle diyecek: ”Ey İbrahim! Ayaklarının altında ne var bir bak bakalım. Birde bakacak ki; kana bulanmış sık tüylü bir sırtlan. (Azer’in dönüştürüldüğü) Bu çirkin suretli hayvan bacaklarından tutulup, derhal ateşe atılacak.»

Ez-Zîh: Çok kıllı erkek sırtlan.

Rahim olan Rabbimiz - Subhânehû ve Teâlâ- İbrahim -aleyhisselam-'ın babası için şefaatini kabul etmeyecek. Çünkü babası müşrik olarak öldü ve Allah, cenneti her müşrik kâfire haram kılmıştır. Allah, İbrahim'e kıyamet günü onu rezil etmeyeceğine dair söz verdiği için; O gün babasını bir sırtlana çevirecek ve o da ateşe atılacak ki, İbrahim'in babası olduğunu kimse bilmesin, onu utandırmasın.

Bir müşrik için, Allah'ın Hâlil'inin (İbrahim) şefaati kabul edilmedi. İbrahim -aleyhisselam- dışındaki birimden nasıl kabul edilsin?

Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Allah, kendisine şirk koşulmasını bağışlamaz. Bunun dışında olanları dilediği kimseden bağışlar. Kim Allah’a şirk koşarsa büyük bir günahla iftira etmiş olur. [Nisâ Sûresi: 48].

Bu yüzden; kula düşen görevlerin en önemlilerinden biri de; ibadette Allah'ı birlemesidir.

Allah Teâlâ, kendisini (Bir ve tek) olarak övmüştür: (De ki: O Allah, el-Ahad/birdir.) [İhlâs Suresi: 1]. (Hâlbuki onlara, kendisinden başka hak ilah olmayan bir tek ilaha kulluk etmelerinden başka birşey emredilmemişti.) [Tevbe Suresi: 31].

Bu iki isimde durup, onların gölgesinde gölgelenelim. Umulurki Allah bize tevhidini gerçekleştirmeyi, tekliğine ve birliğine güzel bir biçimde iman etmeyi ihsan eder.

Rabbimiz, yücelik ve ihtişam sıfatlarıyla münferit, azamet, büyüklük ve güzellik sıfatlarıyla tekdir.

O, kendi zatında birdir; O'nun bir benzeri yoktur.

O, sıfatlarında birdir; O'nun dengi yoktur.

O, fiillerinde birdir; O'nun ortağı ve yardımcısı yoktur.

O, ilahlığında birdir; O'nun sevgide, yüceltmede, kendisine boyun eğilmesinde ve itaat edilmesinde akranı yoktur.

O, bütün mükemmelliğiyle benzersiz olarak, sıfatları yüce olan el-Vâhid/Bir'dir. Bir kimsenin O'nun sıfatlarından herhangi birine benzemesi bir tarafa, bütün mahlukatın O'nun sıfatlarından herhangi birini bütünüyle kavramaları ya da sıfatından bir şeyi tamamiyle idrak etmeleri dahi imkânsızdır.

Fıtrat...

Vahdaniyet: Resullerin davetlerinin özeti ve mesajlarının temelidir: (De ki: Bana, ilahınızın tek bir ilah olduğu vahyolunuyor. Artık Müslüman olacak mısınız?) [Enbiyâ Suresi: 108].

Vahdaniyet: Allah -Subhânehû ve Teâlâ-'nın insanları yarattığı fıtrattır. İnsanlardan aldığı sözdür. Gönderildikleri peygamberlerinin daveti ve indirdiği kitaplarının söylemidir.

Bu yüzden cennet çarşısı ve cehennem çarşısı kurulmuştur. Bu yüzden, Sırat köprüsü serilmiştir, sahifeler uçuşmuş, terazi kurulmuş, ümmetin kılıcı çekilmiş, cihat bayrağı yükseltilmiş, şehitlerin ruhları uçmuş, ölümün tadı lezzetlendirilmiş, mücahitlerin canlarının ölümünün karşılığı verilmiştir. (De ki: Ben de ancak sizin gibi bir insanım. Bana ilahınızın bir ilah olduğu vahyolunuyor. Artık O'na yönelin ve O'ndan mağfiret dileyin. Ortak koşanların vay haline!) [Fussilet Suresi: 6].

Vahdaniyeti (Allah'ın her konuda bir ve tek olması) ispatlama ve dinin O'na has kılınması hususunda Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Oysa onlar dini yalnız O'na has kılan hanifler olarak Allah'a ibadet etmek, namazı kılmak ve zekâtı vermekten başka bir şeyle emrolunmamışlardı. İşte dosdoğru din de budur.) [Beyyine Suresi: 5]

Allah -Subhânehû ve Teâlâ- birliğine ve büyüklüğüne teslim olmayı emretmiştir: (İşte sizin ilahınız tek bir ilahtır. Şu halde yalnız O’na teslim olun. Alçak gönüllüleri müjdele!) [Hac Suresi: 34].

Açık Delil:

Allah -Subhânehû ve Teâlâ- müşriklerin itikatlarını boşa çıkarmıştır: (Allah, şöyle dedi: İki ilah edinmeyin. O, ancak bir ilahtır. O halde, yalnız benden korkun) [Nahl Suresi: 51] (Ayrı ayrı ilahlar mı daha hayırlıdır, yoksa mutlak hâkimiyet sahibi, bir olan Allah mı?) [Yûsuf Suresi: 39].

“Allah, üçün üçüncüsüdür” sözünü söyleyenlere şöyle cevap vermiştir: (“(Allah) üçtür” demeyin. Kendi iyiliğiniz için buna son verin. Allah, ancak tek bir ilahtır.) [Nisa Suresi: 171].

Bütün yönleriyle aynılığı, benzerliği ve denkliği reddetmiştir. O, hiçbir eşi ve benzeri olmayan tek varlıktır. (O’nun adını almaya lâyık başka birini biliyor musun?) [Meryem Suresi: 65].

Kendisinin yüce zatından bahsetmesi/anlatması dışında, O'nu yarattıklarından herhangi birine benzetmemizi yasakladı. O kendini en iyi bilendir.

Yüce Allah, hakkında insanın zihninde canlanan herşeyden daha farklıdır. O'nun eşi, dengi, benzeri ve eşdeğeri yoktur. (O'nun benzeri hiçbir şey yoktur. O hakkıyla işitendir, hakkıyla görendir [Şûrâ Suresi: 11]. Yarattıklarının hiçbiri O'na benzemez. Çünkü O, en güzel isimlere ve en üstün sıfatlara sahiptir. O, kemal, güzellik, azamet, büyüklük, izzet ve yücelik sahibidir.

Müşrikler Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'e şöyle buyurmuştur: Rabbini tarif et! O, altından mıdır? Veya bakırdan mı yoksa, pirinçden midir? Bazıları şöyle derdi: Ey Muhammed! Bize Rabbinin soyunu say!

Yahudiler şöyle diyorlardı: Biz Allah'ın oğlu Üzeyir'e taparız. Hristiyanlar da şöyle diyorlardı: Biz Allah'ın Oğlu İsa'ya taparız. Mecûsiler de şöyle diyorlardı: Biz Güneş'e ve Ay'a taparız. Müşrikler de "Biz putlara taparız." diyorlardı.

Allah -Azze ve Celle- şu sözü ile onlara cevap vermiştir: (De ki: O Allah, el-Ahad/birdir.) [İhlâs Suresi: 1].

Allah onların söylediklerinden pek yücedir!

Allah -Azze ve Celle-'ye karşı iğrenç bir suç işlemeye cüret ettiler. Bu suçun büyüklüğünden ötürü neredeyse gökler parçalanacak, yer yarılacak ve dağlar yıkılıp yerlebir olacaktı! Allah'a çocuk isnat ettiler - Allah Teâlâ onların söylediklerinden yücedir!

Herkes onun hakimiyeti ve gücü altındadır. Kıyamet günü onların hepsi tek başlarına O'na gelirler: (Andolsun ki siz, çok çirkin bir şey ortaya attınız.) (89) (Bu söz yüzünden neredeyse gökler parçalanacak, yer yarılacak ve dağlar yıkılıp yerle bir olacaktı.) (90) (Rahman'a çocuk isnat etmelerinden dolayı) (91) (Hâlbuki çocuk edinmek Rahman’ın şanına yakışmaz.) (92) (Göklerde ve yerde olan herkes istisnasız birer kul olarak Rahman’a gelir.) (93) (Andolsun ki hepsini kuşatıp, onları teker teker saymıştır.) (94) (Bunların hepsi de kıyamet gününde O'nun huzuruna tek başlarına gelecektir.)(95) [Meryem Suresi: 89-95].

Sahîh-i Buhârî'de şöyle nakledilmiştir: Rasûlullah - sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu: «Yüce Allah şöyle buyurdu: Âdemoğlu, beni yalanlamak ona uygun olmadığı halde beni yalanladı. Âdemoğlu, bana sövmesi uygun olmadığı halde bana sövdü.»

Âdemoğlunun beni yalanlamasına gelince, onun ''beni ilk defa yarattığı gibi, beni öldükten sonra tekrar yaratamaz'' sözüdür. Hâlbuki benim için yoktan yaratmak, tekrar yaratmaktan daha kolay değildir (Aynıdır).

Âdemoğlunun bana sövmesine gelince, onun ''Allah bir çocuk edindi'' sözüdür. Hâlbuki ben el-Ahad/Bir ve Samed olan Allah'ım. Doğurmadım ve doğurulmadım. Hiç kimse benim dengim olamaz.

Allah Teâlâ, tek bir ilahtır; O'nun bir ortağı yoktur. O'nun zatında, sıfatlarında ve fiillerinde bir eşi yoktur.

Kâinat, O'nun birliğine şahitlik eder:

Kâinatta bulunan yaratılış, düzen, uyum ve uygunluk gibi her şey şunu gösterir: Bunun yaratıcısı ve işleri çekip çevireni birdir. Bu kâinatın arkasında birden fazla işleri yöneten ve düzenleyen olsaydı sistemi bozulur, kanunları altüst olurdu. (Eğer yer ve göklerde Allah'tan başka ilahlar olsaydı, bunlar (nizamı) kesinlikle bozulup gitmişti. Arş'ın Rabbi olan Allah, onların yakıştırdıkları sıfatlardan münezzehtir.) [Enbiyâ Suresi: 22] .

Yeryüzündeki çiçeklere dikkat et ve bir bak... O hükümdarın yarattıklarının izlerine... Altın alaşımı olan bakışlar ile... Takılı kalmış bakan gözler (Sanki)...

Yakuttan gövde sapları üzerinde şahittirler... Allah'ın hiçbir ortağı olmadığına...

Allah, kendisine ortak koşulanların ortak koşulmaya en uzak olanıdır.

Sadece Allah - Azze ve Celle- ibadet edilmeye layıktır. Bu yüzden kul Allah'tan başkasına yönelmez. Namaz, dua, kurban, adak, tevekkül, umut, korku, saygı veya teslimiyet olsun, Allah'tan başkasına ibadetlerden hiçbirini sarf etmez. (De ki: Şüphesiz benim namazım, kurbanım, hayatım ve ölümüm hepsi âlemlerin Rabbi Allah içindir.) (O'nun bir ortağı yoktur. İşte ben bununla emrolundum ve ben müslümanların ilkiyim.) [En'âm Suresi: 162-163].

Asıl büyük mesele şudur: İbadette Allah'ın birlenmesi; {Ben cinleri ve insanları, ancak bana ibadet etsinler diye yarattım.} [Zâriyât Suresi: 56], (Hâlbuki onlara, kendisinden başka hak ilah olmayan bir tek ilaha kulluk etmelerinden başka birşey emredilmemişti.) [Tevbe Suresi: 31].

Tevhit en kırılgan, en nezih ve en saf şeydir. En ufak bir şey tevhidi zedeler, kirletir ve ona etki eder.

Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'den sahih olarak gelen bir hadiste o şöyle buyurmuştur: «Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur: Her kim bir amel işler de ona benimle birlikte başkasını ortak koşarsa, onu da, işlemiş olduğu şirkini de terk ederim.» [Müslim rivayet etmiştir].

Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in şu sözü ondan sahih bir rivayetle gelmiştir: «Allah Teâlâ, öncekileri ve sonrakileri, kendisinde şüphe olmayan bir günde bir araya getirdiği zaman, bir münadi seslenir: Kim Allah için yaptığı bir amelde, birini Allah'a ortak koşmuşsa, o halde mükâfatını Allah'tan başkasından istesin. Çünkü Allah, kendisine ortak koşulanların ortak koşulmaya en uzak olanıdır.» [Hasen Hadistir. Ahmed «Müsned» 'de rivayet etmiştir].

Bir hatırlatma...

Sahih sünnette tevhide teşvik eden ve faziletini açıklayan bir çok hadis vardır. Onlardan bazıları şunlardır:

Ebû Hureyre hadisinde, Rasûlullah - sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Kim, "Allah'tan başka hak ilah yoktur. O, tektir ve hiçbir ortağı yoktur. Mülk O'nundur ve hamt O'nadır. O'nun, her şeye gücü yeter." sözünü bir günde yüz kere söylerse, kendisine on köle azat etmiş gibi sevap verilir. Ayrıca ona yüz sevap yazılır ve yüz günahı da silinir. Bu, o gün akşam olana kadar onu şeytana karşı muhafaza eder. Bundan daha fazlasını söylemeyen hiçbir kimse, o kimseden daha faziletli bir amel yerine getiremez.» [Buhârî ve Müslim rivayet etmiştir].

Tirmizî ve Ebû Dâvûd'un Büreyde'den rivayet ettikleri hadiste: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- bir adamın şöyle dediğini işitti: "Allah’ım! Senin, kendisinden başka hak ilah olmayan Allah olduğuna şahitlik ederek senden isterim. Bir olan ve Samet olan Allah. Öyle ki; doğmamış ve doğurmamıştır. O'nun hiçbir dengi yoktur."

Bunun üzerine Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu: «Yemin olsun ki; Allah’tan, kendisi ile dua edildiğinde icabet ettiği, kendisi ile istenildiğinde (istenileni) verdiği en yüce ismiyle istedin.» [Sahih bir hadistir].

Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- mescide girdiği zaman bir adamın şöyle dua ettiğini işitti: "Allah'ım! Ey bir ve samet olan, doğurmamış ve doğmamış olan Allah! Senden istiyorum. Sana denk hiç kimse yoktur. Günahlarıma mağfiret et! Muhakkak sen çok bağışlayıcısın, çok merhametlisin!"

Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu: «Ona mağfiret edildi. Ona mağfiret edildi. Ona mağfiret edildi!" Üç defa. [Sahîh bir hadistir. Ahmed «Müsned» de rivayet etmiştir].

Hâfız İbn Recep -Allah ona rahmet etsin- şöyle demiştir: “Tevhit sözünün gerçekleşmesi, (Allah'tan başkasına) kulluktan azat edilmeyi, kulluktan azat edilmek ise ateşten kurtulmayı gerektirir.”

Ve şöyle demiştir: Günahların bağışlama sebeplerinden biri: (Tevhid) ki o, en büyük sebeptir. Tevhidi kaybeden kimse bağışlanmayı da kaybetmiştir. Tevhit ile gelen kimse de en büyük bağışlanma vesilesini getirmiş olur.

İmam İbn Kayyim -Allah ona rahmet etsin- şöyle demiştir: Tevhit: Kendisi ile İslam'a girilen ilk şey ve kendisiyle dünyadan çıkılan son şeydir. Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-'in dediği gibi: «Kimin son sözü, “Allah’tan başka hak ilah yoktur." (Lâ ilahe illallah) cümlesi olursa, o kişi Cennet'e girer.» İlk farz ve son farzdır. Dolayısıyla tevhid meselenin/işin başı ve sonudur.

Ve şöyle demiştir: "Bu dünyanın zorlukları, tevhidden başka bir şeyle def olunmaz."

Ve şöyle demiştir: “Cennet'e hiçbir müşrik giremez. Oraya ancak tevhit ehli olan kimse girecektir. Çünkü tevhit cennetin kapısının anahtarıdır.”

İbn'ul-Cevzî -Allah ona rahmet etsin- da şöyle demiştir: Süfyân es-Sevrî, İbrahim bin Edhem'e gelir ve şöyle derdi: "Ey İbrahim! Allah'a dua edin ki, tevhit ehli olarak bizim ruhlarımızı kabzetsin."

Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- iki parmağıyla işaret ederek dua eden bir adam gördü ve ona şöyle dedi: «Tektir Tek!» [Sahih bir hadistir. Ebû Dâvûd rivayet etmiştir]، Bunun şu anlam vardır: Bir kimse dua ederken işaret etmek isterse, sadece bir parmakla işaret etmelidir.

Ey Allah'ım! Senden istiyoruz. Ey bir olan, ey tek olan, ey Samed olan! Bizi, sana dua edip de, dualarını kabul ettiklerinden eyle. Sana yalvarıp da, senin rahmet ettiklerinden eyle. Cehennem ateşinden sana sığınıp da, ateşten kurtardıklarından eyle. ''Allah'tan başka hak ilah yoktur'' sözünü, dünyadan ayrılırken son sözümüz eyle. Sen merhametlilerin en merhametli olanısın.

6

es-Samed -Celle Celâluhû-

Bir ihtiyaç sebebiyle şikayette bulunursan; O halde es-Samed'e başvur. Şan/şeref seni gafil avlar ve sana rezillik gelirse, Samed olan Yüce Allah'ın kapısını çal. Eğer vücudunda bir zayıflık yayılırsa; Samed olan Yüce Allah'tan kuvvet al.

Şüphesiz O, eşi benzeri olmayan tektir... İsim ve sıfatlarının manalarında...

Hiçbir şeye ihtiyaç duymayan ve yaratılmışların kendine ihtiyaç duydukları...Yalnız kalmış gönüllerin dostudur...

Allah'ın (es-Samed) ismi, az yerde gelmiş ve zikredilmiştir. Fakat bu isim özel bir yüceliğe sahiptir.

Yüce Allah şöyle buyurmuştur: {De ki: O, Allah El-Ahad/bir tektir. (1) Allah Samed'dir. (Her şey O'na muhtaçtır; O, hiçbir şeye muhtaç değildir.) (2) O, doğurmamış ve doğmamıştır. (3) Onun hiçbir dengi yoktur. (4)} [İhlas Suresi].

İnsanları ve cinleriyle bütün mahlukatın, bilakis üst ve altıyla bütün cihan arzuladıkları şeylerde Rabbimize yönelir, zorluklar karşısında O'ndan yardım dilerler.

Rabbimiz Teâlâ, hükümdarlığında kemale ermiş hükümdar olandır. Şanında kemale ermiş şanlı olandır. Yüceliğinde kemale ermiş yüce olandır. Ağırbaşlılığında kemale ermiş ağırbaşlı olandır. Zenginliğinde kemale ermiş zengin olandır. Bu nitelikler sadece Allah Teâlâ içindir, başka bir varlığa yakışmaz.

Rabbimiz Teâlâ, hiçbir boşluğu olmayandır. O, yemez, içmez. O, yedirir ve kendine yedirilmez. O, kendisi dışında herşeyin kendisine ihtiyaç duyduğu, kendisi ise her şeyden müstağni olandır. O'nun benzeri hiçbir şey yoktur. O, her şeyi işiten, her şeyi görendir.

Yeterli Cevap...

Hafız İbn Hacer'in hasen olduğunu söylediği, Beyhakî'nin zikrettiği bir hadiste, İbn Abbas -radıyallahu anhuma- şöyle demiştir: Yahudiler, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- gelerek şöyle dediler: Ey Muhammed! Seni gönderen Rabbinin soyunu/kökenini bize anlat! Bunun üzerine Allah -Azze ve Celle- şu ayetleri indirmiştir: {De ki: O, Allah El-Ahad/bir tektir. (1) Allah Samed'dir. (Her şey O'na muhtaçtır; O, hiçbir şeye muhtaç değildir.) (2) O, doğurmamış ve doğmamıştır. (3) Onun hiçbir dengi yoktur. (4)} [İhlas Suresi].

Büyüklük ve azamet sıfatlarından mükemmellik vasıflarını toplayan kısa bir suredir.

Büyüklüğünden ötürü kim bu sureyi okursa, sanki Kur'an'ın üçte birini okumuş gibidir. Buhârî ve Müslim'de gelen bir hadiste, Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- ashabına şöyle buyurmuştur: «Sizden biriniz bir gecede Kur'an'ın üçte birini okumaktan aciz midir? diye sorar. "Ya Rasûlallah, hangimiz buna güç yetirebiliriz?" derler. Bunun üzerine Rasûlullah: «De ki; O Allah birdir (İhlâs) suresi Kur'an'ın üçte birine eşdeğerdir.» [Bu Müslim'in lafzıdır].

Bazı âlimler şöyle demişlerdir: "Kur'an, üç kısım olarak nâzil oldu. Üçte biri hüküm, üçte biri müjde ve tehdit, üçte biri ise isim ve sıfatlardır. Samed (İhlâs) suresi bu üçünden birini kendisinde toplamıştır ki bu da; İsimler ve sıfatlardır. Bu yüzden onu okumanın sevabı, Kur'an'ın üçte birini okumak gibi kılındı."

Sahîh-i Buhârî'de yer alan bir hadiste, bir sahabe arkadaşlarına namaz kıldırırken bütün namazlarında (De ki; O Allah birdir)'i [İhlâs Suresi:1] okuyordu. Bunu Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'e haber verdiler. Bunun üzerine Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem onlara: «Ona neden böyle yaptığını sorun.» dedi. Ona sorduklarında o da şöyle dedi: Çünkü o, Rahman -Azze ve Celle-'nin sıfatıdır. Ben onu okumayı seviyorum. Bunun üzerine Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: «Ona, Allah Teâlâ'nın onu sevdiğini haber verin.»

Kalbin Teslim Olması...

Salihlerin içlerindeki bu sevgi, sevenleri Rablerinin sevgisini aramaya sevk etmiştir...

Kulların kalplerinde bulunan bu sevgi, ancak O'na secde etmek, evini tavaf etmek, O'nun huzurunda durmak, O'nun uğrunda uykudan uyanmak ve O'nun yolunda fedakarlık yapmakla tatmin olur.

Sevenlerin kalpleri, ancak O'nu zikretmekle mutmain olur. Hasret çekenlerin ruhları ise ancak onu görmekte huzur bulur.

Hasta olduğumuzda sizi anarak tedavi olduk... Bazı zamanlarda zikri terk edersek yine hastalanırız...

Bu insanlar refah içindeyken Allah'a kararlılıkla yöneldiler. O'da onları sıkıntılı zamanlarda yalnız bırakmadı. Kararlılıkla gösterdikleri yönelmenin miktarınca derecelerinin artması ve kurtuluş vardır...

İşte bu, Allah'ın peygamberi İbrahim -aleyhisselam-'ın başından pek çok belalar geçti. Allah Teâlâ bu belalar (sabrı) sebebiyle onun derecesini yükseltmiştir. Böylece Yüce Allah'ın katında halillik (yakın dost) mertebesini hak etti. Allah -Azze ve Celle- şöyle buyurmuştur: (Allah, İbrahim'i dost edinmiştir.) [Nisâ Suresi: 125]

İşte bu da, musibetlere uğrayanların efendisi, hastalık ve belaya uğrayanların dayanağı Eyüp -aleyhisselam-. O, Rabbi -Subhânehû ve Teâlâ-'ya ihtiyaç duyduğunda şu sözüyle yöneldi: (Şüphesiz benim başıma bir sıkıntı geldi ve sen merhametlilerin en merhametlisisin.) [Enbiyâ Suresi: 83]؛ Cevap, Samed olan Allah Teâlâ'dan gelmişti: (Biz de onun duasını kabul edip, kendisinde dert namına ne varsa giderdik) [Enbiyâ Suresi: 84].

İşte bu da, balinanın karnında ve üç kat karanlık altındaki Yûnus -aleyhisselam-. O da, Rabbi -Subhânehû ve Teâlâ-'ya şu sözüyle yöneldi: (Senden başka hiçbir (hak) ilah yoktur. Seni, bütün noksanlıklardan tenzih ederim. Ben gerçekten nefsime zulmedenlerden oldum. (Bunun üzerine biz de onun duasını kabul ettik ve onu içinde bulunduğu acıdan kurtardık. İşte biz Müminleri böyle kurtarırız.) [Enbiyâ Suresi: 87-88].

İşte bütün peygamberlerin -aleyhimusselam- ve salih kimselerin durumu böyledir. Onlar Allah'ı bollukta bildiler, O da onları darlıkta bildi.

İcabet edilmediler mi?...

Sonra Samed olan Rabbin, kapısını sadece velilere değil, bütün mahlukatına açmıştır.

Bu, O'nun ihsanından, merhametinden ve cömertliğindendir. Bu müşrikler, dünya kendilerine dar geldiği ve kesin ölümü gördükleri zaman; ihtiyaçlarının giderilmesi için Allah -Subhânehû ve Teâlâ-'ya yönelerek şöyle seslendiler: Ey Allah'ım! Ey Allah'ım! Birde bakarsın kurtuluş geliverir. (Gemiye bindikleri zaman, dini yalnız O’na has kılarak (ihlasla) Allah'a yalvarırlar. Fakat onları sağ salim karaya çıkarınca, bir de bakarsın ki, (Allah'a) ortak koşmaktadırlar.) [Ankebût Suresi: 65].

Onlar, bunu kabul ederler. Bütün dünya, gönülden isteyerek Allah -Subhânehû ve Teâlâ-'ya yönelmezse, zorunlu kalarak ihtiyaçları için yönelirler.

Mutmain ol!

Allah - Subhânehû ve Teâlâ- zorda kaldıklarında kâfirlerin duasına bile icabet etmiştir. Allah'ın birliğine ve Peygamberi -sallallahu aleyhi ve sellem-'in risaletine şehadet eden bir kimseye Allah nasıl icabet etmesin?

Eğer bir ihtiyacın olursa, O'na yönel ve ihtiyacını onun kapısında iste ve; "Ey Samed olan Allah'ım! Başımda olan sıkıntıdan beni kurtar!'' diyerek seslen.

Endişeniz, hastalığınız veya borcunuzdan dolayı daralmayın, darlanmayın; Çünkü Rabbin Samed'dir ki, O'na yönelirsen seni hayal kırıklığına uğratmaz ve seni yarı yolda bırakmaz. Şunu unutma ki en güzel ibadet yardımı/kurtuluşu beklemektir. Bir durumun kalıcılığı imkânsızdır. Zaman döner. Geceler birşeylere gebedir, gelecek gizlenmiştir. Şüphesiz her zorlukla beraber bir kolaylık vardır.

«Ebû Dâvûd'un Sünen»'inde gelen bir hadiste: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- mescide girdiği zaman bir adamın şöyle dua ettiğini işitti: ''Allah'ım! Ey bir ve samet olan, doğurmamış ve doğmamış olan Allah! Senden istiyorum. Sana denk hiç kimse yoktur. Günahlarıma mağfiret et! Muhakkak sen çok bağışlayıcısın, çok merhametlisin!"

Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu: «Ona mağfiret edilmiştir. Ona mağfiret edilmiştir» -üç kere- [Sahih bir hadistir].

Başka bir rivayette de: «Onunla dua edildiğinde duanın kabul edildiği, bir şey istendiğinde istenilenin verildiği, Allah'ın en yüce ismiyle dua ettin.» [Sahih bir hadistir. Ebû Dâvûd rivayet etmiştir]،

Bana merhamet etmendir ümidim ey kulların Rabbi!...

Senin rızandır niyetim, öyleyse duamı kabul eyle...

İsmini haykırdım ey Allah'ım yalvararak...

Eğer benim duama icabet etmezsen, kim benim ağlamama cevap verir?

Sen cömertsin, beni kaybolmuş/yanlız bırakma...

Çok uzak mesafelerden doğru yolu bulamadım...

Senden rica ettim ey Allah'ım yalvararak...

Hakir bir şekilde boyun eğerek, ne olur ricamı geri çevirme...

Ey Allah'ım! Ey bir olan... Ey tek olan... Ey samet olan... Senden cenneti ve bizi ona yaklaştıran söz ve amelleri isteriz. Cehennemden ve bizi ona yaklaştıran söz ve amellerden de sana sığınırız.

7 – 8

Er-Rahmân ve er-Rahîm -Celle Celâluhu-

Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (De ki: (Rabbinizi) ister Allah diye çağırın, ister Rahman diye çağırın. Hangisiyle çağırırsanız çağırın, nihayet en güzel isimler O’nundur.) [İsrâ Suresi: 110]:

Eğer bir iş onun canını sıkarsa Peygamberimiz -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle derdi: «Ey Hayy ve Kayyûm olan Allah'ım! Merhametine sığınıyorum.» [Hasen Hadistir. Ahmed «Müsned» de rivayet etmiştir]. Rahmân'dan nasıl yardım istenmez? Darlıkta sığınak, yalnızlıkta dost, azlıkta yardımcıdır.

O, itaat edenlerin tesellisi, kaçanların korunağı, korkanların sığınağıdır. O, merhametli olanların en çok merhametli olanıdır.

Ona olmaz ise binek develeri yola çıkmaz... Ondan olmaz ise umut eden hayal kırıklığına uğrar...

(İlahınız tek bir ilahtır. Rahmân ve Rahîm olan O Allah’tan başka hak ilah yoktur.) [Bakara Suresi: 163].

Merhamet: O'nun Rabliğinin bir nişanı, ilahlığının bir sembolüdür. Bu nedenle Yüce Allah, kendisini Rahmân ve Rahîm olan olarak nitelendirmiştir.

Allah'ın kitabını okumaya gönüllere hoşluk veren ve yüce gelen şu iki isimle başlarız: (Rahmân ve Rahîm olan Allah'ın adıyla...).

Bu iki değerli isim, (merhamet) kelimesinden mübalağa olarak türetilmiştir.

Arap dilinde bu kelime; şefkat, acıma, nezaket ve lütuf anlamlarına gelir.

Rabbimiz -Subhânehû ve Teâlâ- bütün mahlukat için geniş ve kapsamlı bir merhamete sahiptir. (Rahmetim ise her şeyi kuşatmıştır) [A'raf Suresi: 156], (Şüphesiz Allah insanlara karşı Rauf’dur, Rahîm’dir.) [Hac Suresi: 65].

Rahmetinden en büyük kısmı ve en kamil payı da Müminlere ayırmıştır. (Allah, Müminlere çok merhamet edendir.) [Ahzap Suresi: 43].

Rabbimiz “Rahmân'dır”, yani merhamet O'nun vasfıdır ve “Rahîm'dir” yani; kullarına karşı merhametlidir.

O, bize tüm merhametlilerden daha merhametlidir. Bize karşı babalarımızdan, annelerimizden, çocuklarımızdan ve hatta kendimizden daha merhametlidir.

Buhârî, "el-Edebü'l-Müfred" adlı kitabında şunu zikretmiştir: Bir adam, göğsünde kucakladığı bir çocukla Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-'in yanına geldi. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- ona dedi ki: «Ona merhametli davranıyor musun?» O: Evet dedi. Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- buyurdu ki: «Allah sana, senin bu çocuğa gösterdiğin merhametten daha merhametlidir. O, merhametlilerin en merhametlisidir.» [Sahih bir hadistir].

Rahmân ismi, sadece Allah'a mahsustur. O'ndan başkasının bu isimle isimlendirilmesi caiz değildir. Aynı şekilde O'ndan başkası bununla vasıflandırılamaz. (De ki: (Rabbinizi) ister Allah diye çağırın, ister Rahman diye çağırın. Hangisiyle çağırırsanız çağırın, nihayet en güzel isimler O’nundur.) [İsrâ Suresi: 110]: Böylece bu ismi, başka kimsenin ortak olamayacağı celal ismine (Allah) denk tuttu. Hatta bazıları şöyle demiştir: O en büyük isimdir.

Er-Rahîm ismine gelince; Allah - Subhânehû ve Teâlâ-'nın ayetinde buyurduğu gibi, herhangi bir yaratılmışı bununla vasfetmek caizdir: (Andolsun size kendinizden öyle bir Peygamber gelmiştir ki, sizin sıkıntıya uğramanız ona çok ağır gelir. O, size çok düşkün, Mü'minlere karşı çok şefkatlidir, merhametlidir.) [Tevbe Sûresi: 128]، (Rahîm) Merhametli bir adam denilebilir, ancak (Rahmân) Merhametli bir adam denilmez.

Allah'ın rahmeti iki çeşittir:

Genel Merhameti: Bu tüm canlılar içindir. Bütün mahlukata, onları yoktan var etmesi/yaratması, yetiştirmesi, rızık vermesi ve daha sayısız nimetleriyle, Allah'ın rahmeti ile merhamet edilmiştir.

(Şüphesiz Allah insanlara karşı Rauf’dur, Rahîm’dir.) [Bakara Suresi: 143]، (Şüphesiz O, size çok merhametlidir.) [İsrâ Suresi: 66].

Özel Merhameti: Kendisiyle dünya ve ahiret saadetinin meydana geldiği, sadece O'nun Mümin kullarına mahsus olan merhametidir. (Allah, Müminlere çok merhamet edendir.) [Ahzap Suresi: 43]. (Rableri onları, kendi katından bir rahmet, bir hoşnutluk ve Cennetlerle müjdelemektedir.) [Tevbe Suresi: 21].

Muhakkak ki O, Rahmân'dır.

O, zikredilmeye en layık olandır. İbadet edilmeye en layık olandır. Lütuf ve merhametinden dolayı şükre en layık olandır.

Bu Kâinatta yüzünüzü nereye çevirirseniz çevirin, Allah'ın rahmetini görürsünüz. Bunun en büyüğü de indirilen vahiydir; {Sana bu kitabı, her şeyi açıklayıcı, bir yol gösterici, bir rahmet ve Müslümanlar için bir müjde olarak gönderdik.} [Nahl Suresi: 89]

Yeryüzü kurak kaldığında, ekinler öldüğünde, memeler kuruduğunda ve musibet şiddetlendiğinde; rahmet iner. (O, (insanlar) umutlarını kestikten sonra, yağmuru indiren, rahmetini her tarafa yayandır. O, hakiki dosttur, övülmeye layık olandır.) [Şûrâ Suresi: 28].

Azap gelipte erkeklerin ağladı, kadınların çığlıklar attı, çocukların dehşete kapıldığı, paniğin yayıldı ve korkunun büyüdüğü zaman, rahmet ihlaslı kulların üzerine inmiştir. (Emrettiğimiz (azap) gelince, Hûd'u ve onunla birlikte iman edenleri tarafımızdan bir rahmetle kurtardık) [Hûd Suresi: 58]، (Emrettiğimiz (Azap) gelince, Şu’ayb’ı ve onunla birlikte iman edenleri, katımızdan bir rahmetle kurtardık.) [Hûd Suresi: 94]،

Hiçbir arzunun, Rahmân'ın yolundan başka bir yolda geçmesi mümkün değildir. Hiçbir ihtiyacın, Rahmân'ın bahçesinden başka bir yerde bulunması mümkün değildir. Rahmân ile olanın dışında hiçbir şeyin gerçekleşmesi mümkün değildir. O, mevcudiyetin içinde O'ndan başka hiçbir güç ve kuvvet sahibi olmayan tek Rahmân'dır.

O, rahmetiyle bize resullerini gönderdi.

O, rahmetiyle bize kitaplarını indirdi.

O, rahmetiyle bizi sapıklıktan hidayete ulaştırdı.

O, rahmetiyle bizi körlükten çıkardı.

O, rahmetiyle bize bilmediklerimizi öğretti.

O, rahmetiyle Güneş'i ve Ay'ı elverişli kıldı. Geceyi ve gündüzü yarattı ve de yeryüzünü yaydı.

O'nun rahmetiyle cennet yaratıldı, cennet ehliyle hayat buldu ve hayatları güzel oldu.

O'nu Merhametinden biride şudur ki; her biri gökle yer arasındaki mesafeye eşdeğer yüz rahmet yarattı. Sonra ondan bir rahmeti yeryüzüne indirdi. O rahmeti, birbirlerine merhametli olmaları için yaratılmışların arasında yaydı. İşte bu rahmet ile Anne evladına şefkat gösterir. Bu alemin temeli ve onun düzeni işte bu rahmetledir.

Müjde!

Allah'ın rahmetinin ne kadar geniş olduğunu dinle: {De ki: Ey kendi nefisleri aleyhine haddi aşan kullarım! Allah'ın rahmetinden ümit kesmeyin! Çünkü Allah bütün günahları bağışlar. Şüphesiz ki O; çok bağışlayan, çok esirgeyendir.} [Zümer Suresi: 53] Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'den sahih olarak gelen bir rivayette şöyle buyurmuştur: «Eğer Mümin, Allah’ın katındaki azabını bilseydi, hiç kimse O'nun cennetine girmeyi ümit etmezdi. Eğer kâfir de Allah’ın rahmetini tam olarak kavrayabilseydi, hiç kimse O’nun cennetinden asla ümidini kesmezdi.» [Müslim rivayet etmiştir].

Bu merhametler, bir izzet, kuvvet, galibiyet ve zaptedilmezlik ile beraber merhametler olup zayıflık merhameti değildir. (Şüphe yok ki senin Rabbin, el-Azîz (izzet sahibi) ve er-Rahîm'dir. (engin merhamet sahibi)) [Şuarâ Suresi: 9].

Şehâdet ederim ki Allah'tan başka Rab yoktur... Cömerttir, merhametlidir, yalvarılan ve ümit edilendir...

Rahmetin Anahtarları:

O'nun, bize ve ibadetlerimize ihtiyacı yoktur. O'nun rahmeti olmadan cennete giremeyiz. Hatta Peygamberimiz -sallallahu aleyhi ve sellem- dahi böyledir. «Buhârî ve Müslim'de» Ebû Hureyre -radıyallahu anhu-'dan rivayet edildiğine göre: -Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Sizden birinizi işlediği ameli cennete sokamaz.» Dediler ki: Ya Rasûlullah! Sende mi? Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle dedi: «Hayır! Allah bir lütuf ve merhametle beni örtmüş olmazsa ben dahi giremem.»

Kim bunun farkına varırsa; ümit ibadetiyle Allah'a yönelmeli, O'nun rahmetine sımsıkı sarılmalı ve bunun için çabalamalıdır. Bu da takva, iman ve emirlerini yerine getirerek olur.

Bununla rahmetlere nail olunur; (Rahmetim ise her şeyi kuşatmıştır. Onu Allah korkusu taşıyanlara, zekâtı verenlere ve ayetlerimize inananlara yazacağım.) [A'raf Suresi: 156].

Rahmetler, Allah'a ve Resul -sallallahu aleyhi ve sellem-'e itaat etmekle elde edilir. Çünkü Allah şöyle buyurmuştur: (Allah'a ve Resulüne itaat edin ki size rahmet edilsin.) [Âl-i İmrân Sûresi: 132]

İhsan ederek de rahmete nail olunur. Çünkü Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Muhakkak ki Allah’ın rahmeti iyilikte bulunanlara çok yakındır.) [A'râf Suresi: 56]

İstiğfâr ederek de rahmete nail olunur. Çünkü Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Merhamet edilmeniz için Allah’tan bağışlanma dileseniz ya!) [Neml Suresi: 56]

Allah -Azze ve Celle-'yi zikretmekle ve çokça dua etmekle de rahmete nail olunur:

«Ebû Dâvûd'un Sünen»'inde gelen bir hadiste, Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Zorluk anında yapılan dualar: Allah'ım! Senin merhametini diliyorum. Göz açıp kapayıncaya kadar dahi, beni nefsimle baş başa bırakma! Benim bütün işlerimi ıslah eyle! Senden başka ibadete layık bir hak ilah yoktur.» [Hasen bir hadistir].

Rahmete Allah'ın merhametli kullardan başkaları nail olamazlar. Çünkü Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: “Allah, ancak merhametli kullarına rahmet eder.” [Buhârî ve Müslim rivayet etmiştir], Bu fahişe, susamış bir köpeğe rahmetiyle cennete girmiştir. Ona ayakkabısıyla taşıdığı sudan içirmişdi.

Şeytan seni alıkoymasın!

Felaketlerle, bunalımlarla, üzüntülerle imtihan olan insanlardan bazıları; inanmaktan vazgeçer ve Allah'ın o kimseye kendisinden daha merhametli olduğunu hatırlamaz! Rahmân'ın kapısını çalmaz. O'nun rahmetini de ummaz. Birde bakarsın ki şeytanın aldatmasına kanar ve onu kendi intiharına kadar götürebilir. Allah -Azze ve Celle- şöyle buyurmuştur: (Kendinizi öldürmeyin. Şüphesiz Allah, size karşı çok merhametlidir.) [Nisâ Suresi: 29].

Günahın ne kadar büyük olursa olsun, sakın ola Allah'ın rahmetinden daha büyük olduğunu düşünme! Şeytan senden bu söyleyeceğimden başka bir şey istemiyor: Senin gözlerinde suçunu büyütmek, Allah'ın rahmetini küçültmek.

Allah'ın rahmeti senin günahından ve her günahtan daha büyüktür. Doksan dokuz kişiyi öldüren ve bunu yüze tamamlayan adam; Allah, onun tövbesinin samimiyetini bildi, bu yüzden Allah - Azze ve Celle - onu tasdik etti.

Ey Allah'ım, Rabbim! Sana güveniyorum...

Benim, Senin kapından başka gireceğim bir kapı yoktur...

Allah -Azze ve Celle- şöyle buyurmuştur: (Takvâ sahiplerini topluca Rahmân’ın huzurunda topladığımız gün) [Meryem Suresi: 85]، Ne güzel bir vaat, ne güzel bir topluluk, ne güzel bir duygu! Allah beni ve seni bu heyetten/topluluktan kılsın.

Allah'ım! Senin rahmetine layık olmasak dahi, Senin rahmetin bize ulaşmaya layıktır. Senin rahmetin her şeyi kuşatmıştır. Rahmetin bizleri bu dünyada da ahirette de kapsasın. Ey merhametlilerin en merhametlisi!

9

El-Hayy -Celle Celâluhû-

Hüzün bulutları saldırdığında ve endişe zincirleri güçlerini birleştirdiğinde; çıkış yolu bulamaz ve için daralır. Sanki ruhun gırtlağından çıkacak gibi olur. Zor koşullar neredeyse seni boğar ve zar zor nefes alırsın. Dünya daralır. İnsanlar etrafından dağılır ve yalnız kalırsın. Ne bir dostun var, ne de işini kolaylaştıran biri. Bu yüzden ölümden emin olursun.

Bu durumda; Allah Teâlâ, senin için kurtuluş yolunun kapılarını ve umudun nefesini açar. Sana huzur verir ve yardım eli uzatır. Ölümü gördükten sonra sana hayat verir. O'na secdeye kapanarak ve ağlayarak, dilin şunları tekrar eder: Yâ Hayy! Yâ Kayyûm! Bütün şükürler sanadır.

Bu ancak, ölmeyen Hayy olan Allah'a güvendikten sonra olmuştur. (Ölümsüz ve daima diri olan Allah'a güvenip tevekkül et. O'nu hamd ile tesbih et. Kullarının günahlarını bilmesi O'na yeter.) [Furkân Suresi: 58].

Rabbimiz - Subhânehû ve Teâlâ - kendisi için (hayat) sıfatını onaylamıştır. Bu, öncesinde yokluğun olmadığı tam bir hayattır. Bu hayata ilelebet bir son bulma veya yok oluş erişemez. Hiç bir durum ve hal karşısında bir noksanlık veya kusur, ihmal veya acizlik bulaşamaz. O'nu bir uyuklama, uyku veya ölüm tutmaz. (Ne uykusu gelir ne de uyur.) Bakara Suresi: 255 Yüce Rabbimiz bundan münezzehtir.

Yüce Allah'ın hayatı yaratılmışların hayatına benzemekten münezzehtir. (O'nun benzeri hiçbir şey yoktur. O hakkıyla işitendir, hakkıyla görendir [Şûrâ Suresi: 11]. ilmi, işitmesi, görmesi, kudreti, iradesi ve dilediğine olan rahmetinden ve bunların dışında kalan kemalinin vasıflarından gelen sıfatlarının kemâlini gerektiren bir hayattır.

Hayy olan Rabbimiz -Subhânehû ve Teâlâ-, O'nunla hayat var olmuştur. Her hayat sahibi ancak O'nunla hayat sahibidir. O'nun dışındaki her şeyin hayatı, Allah -Tebâreke ve Teâlâ-'nın ona hayat vermesine bağlıdır. Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur: (Sizler ölülerdiniz de sizleri diriltti. Sonra öldürecek, sonra tekrar diriltecek ve sonunda O'na döndürüleceksiniz.) [Bakara Suresi: 28]

Rabbimiz - Subhânehû ve Teâlâ -; İlim, hidayet ve iman nuru ile ruhları ve canları diriltendir.

Rabbimiz - Subhânehû ve Teâlâ -; Cennet ehline sürekli ve ebedî bir hayat ihsan edendir. Allah - Subhânehû ve Teâlâ - şöyle buyurmuştur: (Ahiret yurduna gelince işte asıl hayat odur. Keşke bunu bilselerdi!) [Ankebût Suresi: 64].

Açık Delil:

El-Hayy (diri olan), O'ndan başka hak ilah yoktur. O'na güvenen kimseye yeter. O'nun iradesine hiçbir şey galip gelemez ve hiçbir şey O'nu aciz bırakamaz. Kötülüğü ortadan kaldırır, sıkıntıda olanın sıkıntısını giderir. Çürümüş kemikleri diriltir. Mahlukatı yoktan var ettiği gibi tekrar geri getirir. Bu O'nun için daha da kolaydır. O, hiçbir şeyi boş yere yaratmayan ve hiçbir şeyi boş bırakmayan hikmet sahibidir.

İbn Cerîr ve el-Beyhakî, İbn Abbas -radıyallahu anhuma-'dan naklettiğine göre şöyle demiştir: El-Âs b. Vâil, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'e gelmişti. Ayağa kalktı ve çürümüş bir kemik aldı; onu eliyle ufaladı ve ölümden sonra dirilişi inkâr ederek şöyle dedi: Şu çürümüş kemikleri kim diriltecek? Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle dedi: «Evet! Allah bunu diriltecek. Sonra seni öldürecek. Sonra seni tekrar diriltecek. Sonra da seni cehennem ateşine sokacak.» Bunun üzerine Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şu ayeti indirmiştir: (İnsan görmez mi ki, biz onu bir meniden yarattık. Bir de bakıyorsun ki, apaçık düşman kesilmiş.) [Yâsîn Suresi: 77] Surenin Sonuna Kadar... [Sahih bir hadistir. Hâkim rivayet etmiş ve sahih olduğunu söylemiştir. Zehebî de Hâkim'e muvafakat etmiştir].

İnsan ne kadar da nankördür! İnsan, yaratılışını unutmuş ve yaratıcısını inkâr etmiştir. Oysa ki onu ilk defa yaratan, onu tekrar geri getirir ve diriltir. Çünkü ikinci defa yaratmak -akıl açısından- daha kolaydır. Allah'a göre bunların hepsi kolaydır. Allah katında yoktan yaratmak ve tekrar diriltmek aynıdır. {O, yoktan yaratmaya başlayan, sonra onu tekrarlayacak olandır. Bu, O’na göre (ilk yaratmadan) daha kolaydır.} [Rûm Sûresi: 27].

İzzet O'nun, güç O'nun, yücelik O'nun, büyüklük O'nun, saltanat O'nun, egemenlik O'nun, hüküm ve kuvvet O'nundur. O tesbih edilir ve O'na hürmet edilir. O'nun şanı çok yücedir. O'nun mülkü ne kadar da görkemlidir. O'nun makamı ne kadar da yüksektir!

Varlığın Seslenişi...

Her mahlûk için onlara özel bir hayat kılan Allah'a hamt olsun! Meleklerin hayatı, insanın hayatı gibi değildir. Cinlerin hayatı da insanların hayatından farklıdır. Hayvanların hayatı da insanların, cinlerin ve meleklerin hayatlarından farklıdır.

Cansız nesneler bile Allah'ın (Hayy) isminin izleriyle dolup taşmıştır: O, bir yılandı. Cansız varlıklar kendilerine münasib olan hayat ile dolmuştur. İşte bu Mûsâ -aleyhisselam-'ın asasıdır : (Mûsâ değneğini attığı zaman, onların uydurdukları şeyleri yutmaya başladı.) [Şuarâ Suresi: 45].

Ağaçların bile özel bir hayatı vardır. Ağaç kütüğü, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in özlemiyle inlemiştir. «Sahîh-i Buhâri»'de gelen bir hadiste: “Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- bir hurma kütüğüne dayanarak hutbe okurdu. Kendisine bir minber edinince onu bıraktı ve minberde hutbe verdi. Ağaç kütüğü onun özlemiyle inlemeye başladı. Bunun üzerine Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- kütüğün yanına geldi ve eliyle onu okşadı. ” «Sünen»'de ise şöyle geçmektedir: Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- kütüğün yanına geldi. Onu kucaklayınca kütük sakinleşti. Bunun üzerine Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu: «Eğer onu kucaklamasaydım, kıyamet gününe kadar inleyecekti.» [Sahih bir Hadistir. İbn Mâce rivayet etmiştir].

O halde bu hayatın, sağır maddede görülmesi, Allah'ın diri olduğuna, O'ndan başka hak ilah olmadığına işaret eden ayetlerinden bir ayet değil midir?

Her şeyde O'na bir işaret vardır... O'nun bir ve tek olduğuna delalet eden...

Sevenlerin Kalpleri...

Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-’in ettiği dualardan bir tanesi şöyledir: « Allah'ım! Beni saptırmaman için senin izzetine sığınıyorum. Zira senden başka hak ilah yoktur. Sen ölmeyecek olan dirisin. Cinler ve insanlar ise ölümlüdürler.» [Müslim rivayet etmiştir].

Hiç şüphe yok ki hidayet; kalplerin hayat bulmasıdır ve o, kendisinden başka hak ilah olmayan Hayy olan Allah'tandır. Kim, hidayeti istiyorsa, onu Hayy olan Allah'tan ümit etsin ve istesin. Çünkü Allah -Azze ve Celle- şöyle buyurmuştur: (O diridir; O'ndan başka hak ilah yoktur. Dini yalnız O'na halis kılarak, yalnız O'na ibadet edin. Hamt, âlemlerin Rabbi olan Allah'a mahsustur.) [Ğâfir/Mü'min Suresi: 65].

Kalp, imanla ve Allah'ın azametiyle dolarsa; burada hayat tatlı ve dünya lezzetli olur. Basiret aydınlanır, endişeler ortadan kalkar, üzüntüler gider ve varoluşla memnun olunur.

Allah'ın isimleri: Müminlerin kalplerinde sevgi ve arzu uyandırır. Çünkü onlar hem bu dünyada mutludurlar. Hem de ahirette mutludurlar. {Erkek veya kadın, Mü'min olarak kim salih amel işlerse, onu mutlaka güzel bir hayat ile yaşatırız. Mükâfatlarını, elbette yapmakta olduklarının en güzeli ile veririz.} [Nahl Suresi: 97]

Kim de inkâr ederse; ömrü daralır. Hayatı dünya ve ahirette çekilmez hale gelir. Çünkü Allah - Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Kim de beni anmaktan yüz çevirirse, onun için dar bir geçim vardır. Kıyamet günü de onu kör olarak haşrederiz.) [Tâhâ Suresi: 124]، Şayet ayakları üzerinde yürüse bile, ölülerden sayılır; (Onlar ölüdürler; diri değil. Ne zaman dirileceklerini de bilmezler.) [Nahl Suresi: 21].

Ölüp de rahata ermiş olan değildir ölen... Asıl ölen o ki ruhsuz yaşar hayattayken…

O'na karşı mahcup ol!

«İmam Ahmed'in Müsned»'inde, Enes bin Mâlik -radıyallahu anhu-'dan rivayet edilen bir hadisde şöyle demiştir: Eğer bir mesele Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-'in canını sıkarsa şöyle söylerdi: «Ey Hayy ve Kayyûm olan Allah'ım! Merhametine sığınıyorum.» [Hasen bir hadistir].

Nesâî şöyle rivayet etmiştir: Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- kızı Fâtıma'ya şöyle buyurdu: «Sana tavsiye ettiğim şeyi işitmene engel olan nedir? Sabah ve akşam olduğu zaman şöyle söyle: Ey Hayy, ey Kayyûm! Merhametine sığınıyorum. Bütün işlerimi benim için düzelt ve beni göz açıp kapayıncaya kadar dahi kendi halime bırakma.» [Sahih bir hadistir].

Tirmizî ve el-Hâkim'de rivayet edilen İbni Mesûd -radıyallahu anhu-'nun bir hadisinde şöyle demiştir: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Kim; ''O'ndan başka hak ilah olmayan, Hayy/diri ve Kayyûm olan Allah'tan mağfiret diler ve O'na tevbe ederim.'' derse, o kişi savaş meydanından kaçsa da ona mağfiret olunur.» [Sahih bir hadistir]

«Sünen»'de gelen, Enes -radıyallahu anhu-'dan rivayet edilen bir hadisinde : Bir adam dua ederek şöyle dedi: Ey Allah'ım! Sana hamdolsun. El-Mennân olan (kullarına çok iyilik yapan) senden başka hak ilah yoktur. Sen, gökleri ve yeri örneksiz/harikulade yaratansın. Ey Hayy/diri ve Ey Kayyûm!

Bunun üzerine Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Bu, onunla dua edildiğinde duanın kabul edildiği, bir şey istendiğinde istenilenin verildiği, Allah'ın en yüce ismiyle yapılan bir duadır.» [Sahih bir hadistir].

İbnu'l-Kayyim -rahimehullah- şöyle demiştir: (Hayat) sıfatı, bütün kemal sıfatlarını içerir ve onu gerektirir. (Kayyum) sıfatı da bütün fiillerin sıfatlarını kapsar. Bu sebeple, onunla dua edildiğinde icabet ettiği, onunla istenildiğinde verdiği, Allah'ın en büyük ismi ''El-Hayyu el-Kayyûm'' ismidir.

«Allah'ım! Beni saptırmaman için senin izzetine sığınıyorum. Zira senden başka hak ilah yoktur. Sen ölmeyecek olan dirisin. Cinler ve insanlar ise ölümlüdürler.»

Ey Hayy, ey Kayyum olan Allah'ım! Merhametine sığınıyorum. Benim tüm işlerimi ıslah et.

10

El-Kayyûm -Celle Celâluhû-

Ey kâinatları yaratan! Sen birsin... Bütün varlıklar, senin varlığına şahittir...

Ey Hayy, ey Kayyûm! Arzulanan sensin... Ve alınları üzerinde yüceliğine secde edilmiş olan...

Tirmizî'de bir rivayette şöyle gelmiştir: Peygamber - sallallahu aleyhi ve sellem - bir adamın duasında şöyle dediğini işitti: Ey Allah'ım! Sana hamdolsun. El-Mennân olan (kullarına çok iyilik yapan) senden başka hak ilah yoktur. Sen, gökleri ve yeri örneksiz/harikulade yaratansın. Ey Hayy! Ey Kayyûm!

Bunun üzerine Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Canım elinde olan Allah'a yemin olsun ki! Onunla dua edildiğinde duanın kabul edildiği, bir şey istendiğinde istenilenin verildiği, en yüce ismiyle Allah'a dua etti.» [Sahih bir hadistir].

Bu, Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-'den hayatın yüzüne karşı haykırdığı herkese bir mesajdır: Rabbine dön ve kalbini O'nun dışında herşeyden arındır. Sonra O'na, (Ey Hayy. Ey Kayyûm!) isimleriyle dua et. Muhakkak ki O, sana icabet eder ve sana umduğundan fazlasını verir.

Ona olmaz ise binek develeri yola çıkmaz...

Ondan olmaz ise umut eden hayal kırıklığına uğrar...

Allah'ın en güzel isimlerinden birinde düşünmek için duralım o isim: (el-Kayyûm):

Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Bütün yüzler; diri, yaratıklarına hakim ve onları koruyup gözeten Allah’a boyun eğmiştir.) [Tâhâ Suresi: 111].

Rabbimiz -Celle Celaluhu- mutlak olarak bağımsız, her işi yapabilmesinde ve ebedîliğinde kimseye muhtaç olmayan, başka hiçbir varlığa ihtiyacı olmayandır. (Ey insanlar! Allah'a muhtaç olan sizsiniz. Zengin ve övülmeye lâyık olan ancak O'dur.) [Fâtır Suresi: 15].

Büyük ve Yüce olan Rabbimiz, bütün mahlûkat O'nunla var olmuştur. Yerde ve göklerde her kim varsa, onlar için Allah -Subhânehû ve Teâlâ-'dan başka bir varoluş ve fayda yoktur. Bütün mahlukat her bakımdan O'na muhtaçtır. O ise, arş ve onu taşıyan meleklerde dahil olmak üzere bütün mahlukattan, her bakımdan müstağnidir. Şüphesiz arş, Allah Teâlâ tarafından var edilmiştir. Aynı şekilde arşı taşıyan melekler de, yalnızca Allah -Tebâreke ve Teâlâ- ile var olmuşlardır.

Rabbimiz Teâlâ, içindeki yaratılmışlarla beraber, üst ve alt bütün kâinattan sorumlu olandır. Tüm durumlarında; onları yöneten, geçimlerini sağlayan, onları koruyan ve her zaman ve her an tüm işlerinde, onları gözeten ve idare eden O'dur.

Bilâkis O, kullarından sorumlu olan, amellerini ve sözlerini, iyiliklerini ve günahlarını sayan, ahiret yurdunda bunlara göre onlara karşılıklarını verecek olandır. (Herkesin kazandığını gözetleyip muhâfaza eden, (hiç böyle yapamayan gibi olur mu?). Onlar Allah’a ortaklar koştular. De ki: Onlara ad verin. (Onlar necidir?) Yoksa siz Allah'a yeryüzünde bilemeyeceği bir şeyi mi haber veriyorsunuz? Yahut boş laf mı ediyorsunuz? Doğrusu inkâr edenlere hileleri süslü gösterildi ve onlar doğru yoldan alıkonuldular. Allah kimi saptırırsa artık onu doğru yola iletecek yoktur.) [Ra'd Suresi: 33].

Gökler ve yeryüzünün dayanacakları bir direk olmadan O'nun emri, kudreti ve idaresiyle karar bulması ve sabit kalması O'nun ilahlığının eksiksiz tastamam olmasındandır. (Şüphesiz Allah; gökleri ve yeri, nizamları bozulmasın diye tutuyor. Andolsun ki onların nizamı eğer bir bozulursa, kendisinden başka hiç kimse onları tutamaz. Şüphesiz O, Halîm'dir, çok bağışlayıcıdır.) [Fâtır Suresi: 41].

İbadet edilmeye en çok layık olandır...

Hayy/Diri ve Kayyûm olan o Allah, âlemlerin Rabbi ve merhametlilerin en merhametlisidir. Kudret sahibi olanların en kudretlisidir. Hükmedenlerin en hikmetlisidir. O ki; yaratan ve işleri yönetendir. Fayda da, zarar da O'nun elindedir.

O, Fıtratla bilinendir... O ki; Akılların tasdik ettiği, bütün varlığın işaret ettiği, her hareketin ve hareketsizliğin varlığına ve Kayyûm olmasına şahitlik ettiğidir. O, kendisine dua eden zorda kalmış kimsenin duasını kabul eder. Kendisine seslenen üzüntülü kimseye yardım eder. Şerri ortadan kaldırır, sıkıntıyı giderir, zorlukları sona erdirir.

Her musibet ve felakete karşı zatından yardım istenilen, her iyilik ve cömertliğin kendisinden gelmesine alışılmış olunandır.

O ki; bütün yüzler kendisine boyun eğmiş ve bütün sesler O'nun karşısında alçalmıştır; (Bütün yüzler; diri, yaratıklarına hakim ve onları koruyup gözeten Allah’a boyun eğmiştir.) [Tâhâ Suresi: 111].

Zikredilmeye en lâyık olanı, ibadet edilmeye en lâyık olanı, övülmeye en lâyık olanı, şükretmeye en lâyık olanı, kendisinden temenni edilenlerin en çok yardım edenidir. Malik olanların en lütufkârı ve en merhametli olandır. Kendisinden istenilenlerin en cömerti, güç yetirenlerin en bağışlayıcısı, kendisine yönelinenlerin en lütüfkârı, intikam alanların en adil olanıdır.

Her şeyi bildiği halde anlayışlı, yumuşak başlıdır. Gücü yettiği halde affedicidir. İzzetinden ötürü bağışlayıcıdır. Mahrum etmesi ise hikmetinden ötürüdür.

O, Hayy/diri, Kayyûm (bütün yaratılmışların kendisine muhtaç olduğu), ortağı olmayan ve tek olup eşi olmayan Allah'tır: (Allah kendisinden başka hak ilah olmayan, Hayy ve Kayyûm olandır.) [Bakara Sûresi: 255]

Varlığının kanıtlarını düşünenlere açıklamış, dikkatli bir şekilde bakanlara şahitlerini göstermiş, ayetlerini âlemlere beyan etmiş, inat edenlerin mazeretlerini ortadan kaldırmış ve inkârcıların delillerini çürütmüştür. Rabliğinin ayetleri aydınlanmış ve ilahlığının alametleri parıldamıştır.

Allah Teâlâ, mahlûkatının işlerini idare edendir, onlara muhtaç değildir.Oysa onların hepsi O'na muhtaçtır. Herkesin ona ihtiyacı vardır: Kendisine yakın melekler, arşı taşıyan melekler, göklerin ve yerin sakinleri, O'na muhtaçtırlar. (Ey insanlar! Allah'a muhtaç olan sizsiniz. Zengin ve övülmeye lâyık olan ancak O'dur.) [Fâtır Suresi: 15].

İzzet O'nundur, güç O'nundur, yücelik, büyüklük, azamet, yönetme gücü, egemenlik, hüküm ve kuvvet O'nundur. O, tesbih edilir ve hürmet O'nadır. O, sıfatlarıyla ve fiilleriyle mükemmeldir. (Allah, O'ndan başka ilah yoktur; O, Hayy'dir, Kayyûm'dur. Kendisine ne uyku gelir ne de uyuklama. Göklerde ve yerdekilerin hepsi O'nundur. ) [Bakara Sûresi: 255]

Allah - Subhânehû ve Teâlâ- uyumaz ve uyumak ona yakışmaz. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'den sahih olarak şöyle dediği nakledilir: «Allah -Azze ve Celle- uyumaz, zaten O'na uyku da yakışmaz. Tartıyı (rızkı) indirir ve kaldırır. Gece yapılan amel, gündüz amelinden önce, gündüzleyin yapılan amel de gece yapılan amelden önce Allah'a yükseltilir. O'nun hicabı nurdur -ateştir-. Eğer o perdeyi açacak olsa, yüzünün ihtişamı, bakışının son bulduğu yere kadar bütün mahlukatını yakardı.» [Müslim rivayet etmiştir].

Nurunun ışığıyla gökler ve yeryüzü parıldamış, yüzüyle karanlıkları aydınlatmış olan Allah'ı bütün noksanlıklardan tenzih ederim! Hayy ve Kayyûm olan Allah'ı bütün noksanlıklardan tenzih ederim!

Mutmain ol!

Allah'ın Kayyûm olduğunu bilenin kalbi yaratılmışlardan bağını koparır. Onun kalbi, kendini yaratan, rızık veren ve işlerini çekip çeviren ile rahatlar. İnsanın ruhunda paranın, makamın, zevklerin ya da şöhretin karşılayamayacağı bir ihtiyaç vardır.

O ihtiyacı Allah -Azze ve Celle-'ye olan iman, O'na güven ve O'na tevekkülden başka bir şey gideremez. Allah - Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Onlar, iman edenler ve kalpleri Allah’ı anmakla huzura kavuşanlardır. Biliniz ki, kalpler ancak Allah’ı anmakla huzur bulur.) [Ra'd Suresi: 28].

Ey Allah'ım! Ey Hayy! Ey Kayyûm! Senden günahlarımızı bağışlamanı, ayıplarımızı örtmeni, sana itaat etmemize yardım etmeni, bizi cennete koymanı ve ateşten kurtarmanı diliyoruz.

11 - 12

El-Melik ve el-Melîk -Celle Celâluhu-

Buhârî, Abdullah ibn Mesûd -radıyallahu anhu-'dan şöyle dediğini rivayet etmiştir: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in yanına Yahûdî hahamlarından bir haham geldi ve şöyle dedi: -Ey Muhammed! Bizler kitaplarımızda şu lafızları bulmaktayız: Allah gökleri bir parmağında, yer tabakalarını bir parmağında, bütün ağaçları bir parmağında, suları ve toprakları bir parmağında, diğer mahlûkları da bir parmağında tuta­r ve: Melik benim, der.

Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- Yahudi hahamının sözlerini doğrular mahiyette azı dişleri gözükene kadar güldü ve sonra şu ayeti okudu: (Onlar Allah'ı gerektiği gibi (hakkıyla tanıyıp) takdir edememişlerdir. Kıyamet günü, yeryüzü bütünüyle O'nun kabzasında, gökler de sağ eliyle dürülüp bükülmüştür. Allah, onların şirk koştukları şeylerden münezzehtir ve çok yücedir.) [Zümer Suresi: 67].

Neyi hak ettiğini ancak o bilir...!

Onun ilmini başkası kavrayamaz...!

Kadrini ancak o takdir edebilir...!

Onu daha iyi kimse övemez...!

Açıklama, belagat ve anlatım... Yetersiz kalır...!

Haya kalplerimizi doldurduğu bu saatte biz, meliklerin melikinin özelliklerini kuşların şakıması gibi söylemek istiyoruz! Bizler, O'nun azametinin ve saltanatının büyüklüğü karşısında burunlarımızı yere sürtmekten şeref duyarız. Dillerimiz ve kalemlerimiz, O'nu hamt ile tesbih etmekten şeref duyar. Eğer O'nu takdis edersek veya O'nu tesbih edersek veya O'nu översek; bu, O'nun bize bir lütfudur.

Ve sana övgüde bulunanlar seni hakkıyla övmeye erişemediler...

Ve eğer seni övmede sözü uzatsalar dahi, sende olan çok daha büyüktür...

El-Melik isminin gölgesinde:

(O, kendisinden başka hiçbir hak ilah bulunmayan Allah’tır. O, el-Melik'tir) [Haşr Suresi: 23].

Rabbimiz, hükümranlığında emri yerine getirilen ve bütün varlığın yegane sahibidir. O, kusursuz hükümdar ve kıyamet gününün sahibidir. O, bütün yaratılmışların sahibidir. Onun üzerinde hiçbir hükümdar yoktur ve var olan her şey O'nun emri altındadır. Her şeye hükmedendir. O'na mâni olacak ve O'na karşı direnecek hiçbir şey yoktur.

Görkemini hiç kaybetmeyen aziz bir hükümdardır O...Takdir edilir ve O'ndan bağışlanma umulur... Kainatın dışına da içine de sahip olan bir hükümdardır O... Zaman, O'nun mülkünün yeniliğini asla yıpratamaz...

Öyle bir hükümdardır ki; hoşgörüsünden... Güzel imtihanına isyan edilir, ihanet edilir... Her hükümdarın hükümdarlığı yıpranır da... Hiçbir hükümdar Allah'ı asla yıpratamaz...

Gerçek mülk, sadece Allah -Azze ve Celle -'ye aittir. Kimse O'nun mülküne ortak değildir. Her kim bir şeye sahipse, Allah'ın o kimseyi mülk sahibi kılmasıyla olmuştur. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Allah -Azze ve Celle-'den başka bir Mâlik/sahip yoktur», Başka bir rivayette de: (Allah'tan başka bir Melik/mülk sahibi yoktur) [İkisini de Müslim rivayet etmiştir]، {De ki: Bütün varlığın sahibi Allah'ım! Sen mülkü dilediğine verirsin ve dilediğinden geri alırsın. Dilediğini izzetli kılar, dilediğini de alçaltırsın. Hayır yalnız senin elindedir. Gerçekten sen her şeye kadirsin.} [Âl-i İmrân Sûresi: 26]

Rabbimiz -Azze ve Celle - göklerin ve yerin bütün hazinelerinin sahibidir. Hayır O'nun elindedir, dilediğini rızıklandırır.

Allah Teâlâ, ölümün, hayatın, yeniden dirilişin, fayda ve zararın sahibidir. Bütün işler O'na döner.

Hükümranlığında dilediği gibi tasarrufta bulunur. O, her an bir iş üzerindedir. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'den sahih olarak gelen bir rivayette şöyle dediği nakledilmiştir: «O'nun işleri arasında; bir günahı örtmesi, bir üzüntüyü gidermesi, bir kavmi yükseltmesi ve bir başka kavmi alçaltması da vardır.» [Sahih bir hadistir. İbn Mâce rivayet etmiştir].

İşte bu, Allah -Subhânehû ve Teâlâ-'nın mülküdür, onu dilediğine verir: (Allah, mülkünü dilediğine verir.) [Bakara Suresi: 247].

«İmam Ahmed'in Müsned'inde» şöyle bir rivayet gelmiştir: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Zamana sövmeyin. Muhakkak ki Allah -Azze ve Celle- şöyle buyurmuştur: Zaman benim. Günler ve geceler bana aittir. Onları yeniler ve eskitirim. Kralların ardından başka krallar getiririm» [Sahih bir hadistir. İlk kısmı «Müslim'in Sahih”inde»].

Yemen’in taç sahibi kralları nerede?... Hani onların taçları ve çelenkleri nerede?...

Hepsinin başına dönüşü olmayan bir iş geldi... Öyle öldüler ki sanki onlar hiç var olmamışlardı...

Şeytan onları ayarttı...

Allah - Tebâreke ve Teâlâ - Firavun'a mülk verdiği zaman; mülkün gerçek sahibinin kendisi olduğunu zannetti. Kibirlendi, zorbaca davrandı ve insanlara zulmetti. Bu durum, kendisinin her şeyin sahibi ve ilahı olduğu iddiasında bulunmasına varana kadar devam etti. (Ey ileri gelenler! Sizin için benim dışımda bir ilah bilmiyorum.) [Kasas Suresi: 38]، Bunun üzerine Allah -Azze ve Celle- onu helâk etti ve kıyamete kadar yeryüzünün bütün hükümdarlarına onu bir ibret kıldı. Böylece sahip oldukları hükümdarlık onları hadlerini aşar duruma getirmesin ve kökenlerini, zayıflıklarını ve bir sonlarının olduğunu onlara unutturmasın.

Hükümdarların, bu dünya hayatında mülk şüpheleri olsa da, onlar, köylere, saraylara, meyve bahçelerine, altına ve gümüşe sahiptirler. Bu durumda iki seçenekleri vardır. Ya o mülk onlardan gidecek, ya da onlar o mülkten uzaklaşacaklar. Çünkü o, kendilerine verilen geçici bir mülk ve geri verilecek olan bir borçtur.

Allah -Azze ve Celle- onlara dönüşlerinin kendisine olacağından bahsetmiştir; (Göklerin, yerin ve ikisi arasında bulunanların mülkü Allah'ındır. Dönüş de ancak O'na olacaktır.) [Mâide Suresi: 18].

Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- "kralların kralı" ismiyle isimlendirmeyi yasaklamıştır. «Sahîh-i Buhârî ve Sahîh-i Müslim»'de şöyle rivayet edilmiştir: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu: «Allah katında isimlerin en hakir olanı, bir adamın Melikü'l-Emlak (Krallar kralı, melikler meliki) ismiyle isimlendirilmesidir.»

Din (hesap) gününün Mâliki'dir.

Kıyamet günü Allah -Celle Celâluhu-, gökleri sağ eline, yeryüzünü de diğer eline alacaktır. Tıpkı Allah -Azze ve Celle-'nin ayetinde dediği gibi: (Onlar Allah'ı gerektiği gibi (hakkıyla tanıyıp) takdir edememişlerdir. Kıyamet günü, yeryüzü bütünüyle O'nun kabzasında, gökler de sağ eliyle dürülüp bükülmüştür. Allah, onların şirk koştukları şeylerden münezzehtir ve çok yücedir.) [Zümer Suresi: 67].

«Sahîh-i Buhârî ve Sahîh-i Müslim»'de gelen, Ebû Hureyre -radıyallahu anhu-'dan rivayet edildiğine göre o şöyle demiştir: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Allah Teâlâ, kıyamet günü yeryüzünü elinde tutacak, sağ eli ile gökyüzünü dürecek, sonra da şöyle buyuracaktır: Ben Melik'im! Hani dünyanın kralları nerede?»

«Sahîh-i Müslim»'de Abdullah ibn Ömer -radıyallahu anhuma-'dan rivayet edilen bir hadiste o demiştir ki: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Allah -Azze ve Celle- kıyamet günü gökleri dürecek, sonra onları sağ eline alacaktır. Sonra da şöyle buyuracak: El-Melik benim! Hani zorbalar/zalimler nerede? Büyüklük taslayanlar nerede?

Sonra soluyla yerleri dürecek, sonra da şöyle buyuracak: El-Melik benim! Hani zorbalar/zalimler nerede? Büyüklük taslayanlar nerede?»

Kıyamet günü Rab Teâlâ şöyle seslenir: (Bugün saltanat kime aittir?) Kimse O'na cevap veremez! Hakk olan Allah kendi sorusuna kendisi cevap verir: (Tek olan, her şeyi kudret ve hakimiyeti altında tutan Allah’ındır.) [Mümin Suresi:16].

Mülkü tastamamdır:

Her ne kadar Allah -Azze ve Celle- hükümdar ise ve O bizim ibadetimize ihtiyaç duymasa da; ihsanının güzelliğinden, kullarına karşı cömertliğinden ötürü, Melik/hükümdar ismini nefislerin mutmain olması ve O'na kavuşmayı arzulaması için bazı isimleriyle bir arada zikretmiştir. Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: ((O) Rahman'dır, Rahim'dir. (3) Din (hesap) gününün malikidir. (4) [Fâtiha Suresi: 3-4]، Allah -Subhânehû ve Teâlâ- yine şöyle buyurmuştur: (O Rahman'dır, Rahim'dir. (22) (O, kendisinden başka hiçbir hak ilah bulunmayan Allah’tır. O, Melik'dir) [Haşr Suresi: 22-23]، Allah -Azze ve Celle-, saltanatın ancak lütuf ve merhametle tam ve eksiksiz olacağını bize haber veriyor. O - Subhânehû ve Teâlâ- merhametli bir hükümdardır.

Rabbimiz -Azze ve Celle-'nin mülkü noksanlıklardan münezzehtir. (Göklerde ve yerde olanların hepsi, mülkün sahibi, eksiklikten münezzeh, aziz ve hakîm olan Allah'ı tesbih eder.) [Cum'a Suresi: 1].

Yeryüzünün krallarına, kibir, aşırı arzular, haksızlık ve zulüm gibi kusurlar musallat olduğundan ötürü, Allah -Azze ve Celle-, mülkünün/egemenliğinin tam olduğunu bize bildirmiştir. O'nda bütün mükemmellik ve güzellik sıfatları bir araya toplanmıştır. Bu sebeple Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- vitir namazından sonra selam verdiğinde şöyle derdi: Üç kez «el-Melik, el-Kuddûs olan Allah bütün noksanlıklardan münezzehtir» derdi ve üçüncüsünde sesini yükseltirdi. [Sahih bir hadistir. Nesâî rivayet etmiştir].

Kulun yapması gereken ise; mülkün sahibi olması ve rahmetinden dolayı Allah'a hamt etmeli ve O'nu daima övmelidir. Allah -Azze ve Celle- şöyle buyurmuştur: (Mülk yalnızca O’nundur. Hamt da O’na mahsustur. [Teğâbun Suresi: 1]، O, mülkünde övülmeye layıktır. Çünkü, övgüsüz hükümranlık eksikliği gerektirir. Hükümranlığın olmadığı övgü/hamt ise acizliği gerektirir. Hükümranlık ile beraber hamt ise en yüksek mükemmellik ve yüceliktir.

Hükümranlığının heybetinden biride; Allah'ın kendisine sığınanları koruması, helak etmek istediğini ise hiç kimsenin koruyup saklayamaya gücünün yetmemesidir. (De ki; her şeyin mülkiyeti ve yönetimi kendisinin elinde olan, kendisi her şeyi koruyup kollayan, fakat kendisi korunmaya muhtaç olmayan kimdir?) [Mü'minûn Suresi: 88].

Perçemlerimden yakalamış olan ey Mâlik!... Ve hükmü her şeyde gerçekleşen...

Sana sığınırım hüsrana uğratmayan ey cömert!... Senin izzetine sığınan, himaye isteyen bir kulum...

Ey mülkü geçici olmayan!

Siyer ehli dediler ki: Hârûn Reşîd sarayını inşa ettiğinde, onun zamanda kesinlikle bu güzellikte bir şey görülmemişti! İnsanlar onu tebrik etmeye geldiler ve Ebü'l-Âtâhiye onlarla birlikte içeri girdi. Ayağa kalktı ve şu şiiri okudu:

Güvende gördüğün sürece yaşa... Yüksek sarayların gölgesinde... Size ne arzu ederseniz sunulacaktır... Gündüz vaktinde ve erken saatlerde... Size ne isterseniz yapılacaktır... Sabahın ilk vaktinde, erken saatlerde...

Fakat ruhlar çatırdadığında... Göğüslerin hırıltısının gölgesinde... Orada kesin olarak bileceksin ki... Yaşıyordun sadece bir aldanmışlığın içinde...

Bunun üzerine Hârûn yere düşene kadar ağladı ve bu hadiseden daha bir ay geçmeden, ölmüşlerin arasına katıldı.''

O Hârûn ki buluta şöyle derdi: İstersen yağmur yağdır, sanki yerden bitireceğin şey bana ulaşacak mı? O Hârûn ki; bir sene hac yapar, bir seneyi savaşarak geçirirdi.

Abdül Melik bin Mervân -İslâm dünyasının hükümdarı- kendisine ölüm sancıları geldiği zaman; sarayının etrafında bir temizlikçinin mutlu ve keyifli bir şekilde şarkı söylediğini işitince şöyle dedi: Keşke bir temizlikçi olsaydım! Keşke hükümdarlık ve halifelik nedir bilmeseydim! Sonra da öldü.

Bir başkası da şöyle demiştir: Ey hükümranlığı yok olmayan! Hükümranlıkları yok olanlara rahmet eyle! Saîd İbnü'l-Müseyyeb bu sözleri işitince ona şöyle cevap verdi: "Ölüm sancıları geldiğinde, onların bize doğru gelmelerini sağlayan Allah'a hamt olsun, ama biz onlara gitmeyiz."

Hükümdarın kapısını çal!

Sevgili okuyucu! Hastalık yok olur, musibetler değişir, suç affedilir, borç ödenir, tutuklu serbest bırakılır, gaib/uzakta olan gelir, günahkâr tövbe eder ve fakir zengin olur. Bunların hepsi hükümdarların hükümdarı olan Allah -Subhânehû ve Teâlâ-'nın elindedir. O halde Allah -Azze ve Celle- her vakitte ve her anda koruyucun, sığınağın ve umudun olsun. Özellikle gecenin son vaktinde. Çünkü Allah -Azze ve Celle- her gece dünya semasına iner ve şöyle seslenir: «Melik benim, melik benim! Kim bana dua ediyorsa ona icabet edeyim. Kim benden bir şey istiyorsa ona vereyim. Kim bana istiğfarda bulunursa ona mağfirette bulunayım.” der ve sabah aydınlanana kadar böyle devam eder.» [Müslim rivayet etmiştir].

Yaratılmışlar içerisinde Allah'ı en iyi bilen, tanıyan ve O'na en çok ibadet eden Peygamberimiz -sallallahu aleyhi ve sellem- namazların hemen ardından ve gece uykudan korkarak kalktığımız zaman, Allah -Celle Celâluhu-'nun hükümdarlığının sürekliliğini ikrar etmeye bizi teşvik etmiştir. Ayrıca bunu sabah ve akşam zikirlerimizin arasında olmasına ve yolculuktan dönülünce de yapılmasını teşvik etmiştir. Eğer bunu gün içinde yüz defa tekrarlarsan kazananlardan olursun.

Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'den sahih olarak gelen bir hadiste o şöyle buyurmuştur: «Kim, (Allah'tan başka hak ilah yoktur. O, tektir ve hiçbir ortağı yoktur. Mülk O'nundur ve hamt O'nadır. O'nun her şeye gücü yeter.) sözünü bir günde yüz defa söylerse, kendisine on köle azat etmiş sevabı verilir. Ayrıca ona yüz sevap yazılır ve yüz günahı da silinir. Bu söz, o gün akşam olana kadar onu şeytana karşı muhafaza eder. Bundan daha fazlasını söylemeyen hiç kimse, ondan daha üstün bir amel işleyemez.» [Buhârî ve Müslim rivayet etmiştir].

Ey hesap gününün sahibi olan Allah'ım! Hayatımızı son zamanını ömrümüz en hayırlı zamanını kıl ve hesabı bize kolaylaştır. Ey âlemlerin Rabbi!

13

Es-Subbûh -Celle Celâluhu-

Âlimler şöyle demişlerdir: İsim ve sıfatlarda tevhit, tevhidin özeti olan iki esasa dayanmaktadır:

1- Allah'nın isimlerinde, sıfatlarında ve fiillerinde mükemmel/tam olmasının ispat edilmesi.

2- Allah'nın zatında, sıfatlarında ve fiillerinde kemaliyle çelişen bütün noksanlıklardan tenzih edilmesi.

Allah'ın bize olan merhameti sebebiyle, kendisini nasıl tenzih edeceğimizi bize öğretti. Bu da, O'nu tesbih etmemizle gerçekleşir. Allah -Azze ve Celle- şöyle buyurmuştur: (Ve O'nu sabah-akşam tesbih edin.) [Ahzâp Suresi: 42].

Kim hâlâ tesbih edilmeye devam ediliyorsa, O'nu tesbih ederim... Sonsuza kadar ve O'dan başka tesbih edilecek yoktur...

Kimin zikrinde razı olunmaya yollar varsa, O'nu tesbih ederim... Ruh da, reyhan da O'ndandır...

Sonsuza kadar (tesbih ederim) ve O'ndan başka Sübhân yoktur... Ruh da, reyhan da O'ndan ve O'ndadır...

Peygamberimiz -sallallahu aleyhi ve sellem - rükûsunda ve secdesinde şöyle derdi: «Subbûh (tüm noksanlardan ve kusurlardan münezzeh) ve Kuddûs olan, meleklerin ve Cebrâil'in Rabbi olan (Allah)» [Müslim rivayet etmiştir].

Arapça dilinde tesbih; tenzih etmektir. (Subhânallah) kelimesinin anlamı: O'nu tenzih etti ve bütün kusurlarından uzak olduğunu söyledi.

Rabbimiz -Azze ve Celle- her türlü kusurdan, noksandan ve çirkinlikden münezzehtir. Mutlak mükemmellik O'na aittir.

Sen en müstehak olansın...

Bütün kâinat bir mabettir. İçinde var olan herkes Allah -Azze ve Celle-'yi tesbih eder. O, kendisiyle Allah'a ibadet edilen ibadetlerin en büyüğüdür.

İşte bunlar gökyüzü ahalisinden melekler: (Onlar dediler ki: Bizler, hamdinle seni tesbih ve takdis edip dururken, yeryüzünde fesat çıkaracak ve kanlar dökecek kimseler mi yaratacaksın? Allah da onlara: Sizin bilemeyeceğiniz şeyleri ben bilirim, dedi.) [Bakara Sûresi: 30]

İnsanların ve cinlerin kâfir olanları dışında kâinattaki her şey mutlaka yaratıcısını tesbih eder ve kâinatın her tarafı, yaratıcısına tesbih ederek karşılık verir.

Allah -Azze ve Celle- şöyle buyurmuştur: (Yedi gök, yeryüzü ve bunların içinde bulunan herkes O'nu tesbih eder. O'nu övgü ile tesbih etmeyen hiçbir şey yoktur. Ne var ki siz, onların tesbihini anlamazsınız. O, Halîm'dir, bağışlayıcıdır.) [İsrâ Suresi: 44].

O, -Tebâreke ve Teâlâ - zatının ve sıfatlarının mükemmelliği sebebiyle tesbih edilmeye layık olandır.

Ebû Hureyre -radıyallahu anhu-'dan rivayet edildiğine göre, şöyle demiştir: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in şöyle söylediğini işittim: «Peygamberlerden bir peygamberi, bir karınca ısırdı. O da (öfkelenerek) karıncanın yuvasının yakılmasını emretti ve karınca yuvası yakıldı. Bunun üzerine Allah Teâlâ ona şöyle vahyetti: "Seni bir karınca ısırdı diye, tesbih eden bir ümmeti mi yaktın?!» [Buhârî -bu onun lafzıdır- ve Müslim rivayet etmiştir].

Dağlar ve kuşlar Allah'ı tesbih eder. Herşey Allah'ı tesbih eder: (Tesbih eden kuşları ve dağları da Dâvûd’un buyruğu altına soktuk. Bunları yapan bizdik.) [Enbiyâ Suresi: 79]. Oysa biz, tesbih ile Allah -Subhânehû ve Teâlâ-'ya yönelmeye başkalarından daha layığız.

Selefi salihinden bazıları şöyle demiştir: Sizden biriniz bindiği bineğinden ve giydiği elbiseden utanmıyor mu? (Bineği ve elbisesi) Allah'ı ondan daha çok anıyor.

Kalpler işittiler...

Salih kimseler, tesbihin Allah'a en sevimli gelen söz olması sebebiyle mükâfatlarını öğrendiğinde, Her koşulda Allah'ı tesbih etme yarışına girdiler. Bu, çok kolay bir ganimettir. Peygamber -aleyhissalatu vesselam-'dan rivayet edildiğine göre şöyle demiştir: «İki kelime vardır ki dile kolay, mizanda ağır ve Rahmân'a sevimli gelir. Bunlar; (O'na hamt ederek, Allah'ı bütün kusur ve noksanlıklardan tenzih ederim) ve (Pek yüce olan Allah, bütün kusur ve noksanlıklardan münezzehtir) sözleridir.» [Buhârî ve Müslim rivayet etmiştir].

Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'den sahih olarak gelen bir rivayette şöyle buyurmuştur: «Kim, bir günde yüz defa: (O'na hamt ederek, Allah'ı bütün kusur ve noksanlıklardan tenzih ederim) derse, günahları deniz köpüğü kadar dahi olsa silinir.» [Buhârî ve Müslim rivayet etmiştir].

Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Sizden birisi her gün bin sevap kazanmaktan aciz midir?» O mecliste bulunan kimselerden biri: “Bizden birisi bin sevabı nasıl kazanır?” diye sordu.

«Yüz defa Subhânallah (Allah'ı tüm noksanlıklardan tenzih ederim) diye tesbih eder ve ona bin sevap yazılır ya da o kim­seden bin günah silinir.» buyurdu. [Müslim rivayet etmiştir].

Mutluluğun Anahtarları:

Ve Allah'ı -Subhânehû ve Teâlâ- tesbih etmek kalıcı olan salih amellerdendir.

Ve tesbihte; itaat eden için bir teselli, kaçanlar için bir korunak, korkanlar için bir sığınak vardır. O'nu öven ve O'nu her türlü kusur ve noksandan münezzeh olduğunu söyleyerek tesbih edenler bilirler ki; O, zorlukta sığınakları, yalnızlıkta tesellileri, yoklukta onların destekçisidir.

Nasıl olur da Allah'ı bollukta bilerek tesbih edenlere karşılık verilmez ve nasıl olur da Yüce Allah, zor durumda kaldıklarında onları tanımaz?

İşte bu, Allah'ın peygamberi Yûnus ibn Mettâ - aleyhisselam -; Allah -Azze ve Celle- onun hakkında ne dedi? (Eğer Allah'ı tesbih edenlerden olmasaydı, (143) Tekrar dirilecekleri güne kadar onun karnında kalırdı. (144) [Sâffât Suresi: 143-144].

İbn Abbâs -radıyallahu anhuma-'dan rivayet edildiğine göre: “Denizde balıklar durulurdu da o, tesbih etmekten geri durmazdı. Kurbağalar vıraklamalarını keserlerdi de o, Allah -Subhânehû ve Teâlâ-'yı anmayı kesmezdi.

Hasan-ı Basrî şöyle demiştir: Yûnus -aleyhisselam-, balinanın karnında namaz kılmamış, ancak rahat durumdayken (sıkıntısız döneminde) iyi ameller işlemişti. Bundan dolayı Allah da onu sıkıntı içindeyken hatırlamıştır.

El-Kerhî şöyle demiştir: ''Bu, tesbihin ve (Lâ ilahe illallah) sözünün sıkıntıları giderdiğinin, dertten ve musibetlerden kurtardığının bir delilidir.''

Bir rivayette şöyle gelmiştir: "Eğer bir kul salih ise, gökyüzünde tanınır." Çünkü tesbih salih bir ameldir ve Allah -Azze ve Celle- şöyle buyurur: (Salih ameli de güzel sözler yükseltir.) [Fâtır Suresi: 10].

Kul, tesbih ile rızıklandırılır. "El-Edebu'l-Müfred" adlı eserde geldiği üzere, Peygamberimiz -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle demiştir: «''Subhânallâhi ve bihamdihi'' sözü her şeyin yakarışıdır. Her şey bu söz ile rızıklandırılır.» [Sahih bir hadistir].

Subhâneke! (Seni her türlü noksanlıklardan tenzih ederim.)

Allah’ı, göklerde yarattıkları sayısınca noksanlıklardan tenzih ederim.

Allah’ı yeryüzünde yarattıkları sayısınca noksanlıklardan tenzih ederim.

Allah’ı yerle gökler arasında yarattıkları sayısınca noksanlıklardan tenzih ederim.

Allah’ı bundan sonra yaratacakları sayısınca noksanlıklardan tenzih ederim.

Allah - Subhânehû ve Teâlâ- kullarına, gün doğumunda ve gün batımında O'nu çokça tesbih etmelerini/yüceltmelerini emretti ve şöyle buyurdu: (Akşama ulaştığınızda ve sabaha kavuştuğunuzda, Allah'ı tesbih edin.) [Rûm Suresi: 17]، Allah -Azze ve Celle- şöyle buyurmuştur: (Ve O'nu sabah-akşam tesbih edin.) [Ahzâp Suresi: 42].

Ve Allah'ı tesbihin etmenin öneminden dolayı; Allah, Cennet ehline, nefes alıp verir gibi tesbih etmeyi de ilham etmiştir. (Onların oradaki duası: «Allah'ım! Seni noksan sıfatlardan tenzih ederiz!» (sözleridir). Orada birbirleriyle karşılaştıkça söyledikleri ise «selam» dır. Onların dualarının sonu da şöyledir: Hamt, alemlerin Rabbi Allah'a mahsustur.) [Yûnus Suresi: 10].

İbn Recep -Allah ona rahmet etsin- şöyle demiştir: ''Bütün ameller için boş vakite ihtiyaç vardır. Fakat zikir için ne boş bir vakite, ne de ara vermeye ihtiyaç vardır! Bütün ameller dünyadan ayrılmayla biter ve ahirete bunlardan bir şey kalmaz. Oysa zikir bitmez. Mümin zikir ile yaşar, zikir ile ölür ve onunla diriltilir.”

Toplumların dillerinin tesbih ettikleri kadar O'nu tesbih ederim...

Nimetlerden daha evla olan hamt tesbihi ile...

Şunu bilen dillerinin tesbih ettikleri kadar O'nu tesbih ederim...

O'nu tesbih etmek en üstün korumalardan biridir...

Eğer dilerse kötülük sahibini rezil eden Allah'ı tesbih ederim...

Eğer dilerse de büyük, küçük günahları af eden...

Kadir olduğu mağfireti dilediğimiz Allah'ı tesbih ederim...

Ve intikamcının zulmünden O'na sığınırız...

Allah -Subhânehû ve Teâlâ-, bizi O'na hamt edenlerden, isimlerine ve sıfatlarına iman edenlerden, O'nu birlemeyi ve yüce saymayı hakkıyla yerine getirenlerden kılsın. Muhakkak ki O, her şeyi işiten ve yakın olandır.

(Akşama ulaştığınızda ve sabaha kavuştuğunuzda Allah'ı tesbih edin.) (Göklerde ve yerde her türlü övgü O’na mahsustur. Gündüzün sonunda ve öğle vaktine eriştiğinizde de O’nu tesbih edin.) [Rûm Suresi: 17-18]،

14

El-Kuddûs -Celle Celâluhû-

Bugün kendi nefsini satın al! Pazar devam ediyor, fiyat orada ve mallar ucuz. O pazara ve mallara bir gün gelecek, az da olsa, çok da olsa onlara ulaşamayacaksın: (O gün aldanışın ortaya çıkacağı gündür.) [Teğâbun Suresi: 9]، (O gün, zalim kimse ellerini ısırır) [Furkân Suresi: 27]،

Bol takva ile azık toplayarak ayrılmazsan... Mahşer günü çokça azık toplayan kimseleri gördüğünde...

Onun gibi olmadığına pişman olursun... Ve hazırlaman gerekenleri hazırlamadığına...

Allah'ın bizi kendisine yaklaştıran güzel isimlerinden biriyle yaşıyoruz. O, tevhidin özetidir. İsim ve sıfat tevhidinin iki rüknünden biridir. Bu da, Allah'ın (el-Kuddûs) ismidir.

Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (O Allah, kendisinden başka hiçbir hak ilah bulunmayan el-Melik ve el-Kuddûs'tür.) [Haşr Suresi: 23]، «Sahih-i Müslim»'de, Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-'in rükû ve secdesinde şöyle dediği rivayeti gelmiştir: «Subbûh, Kuddûs, meleklerin ve Cebrâil'in Rabbi olan (Allah).»

«İmam Ahmed'in Müsnedi'nde»: Şöyle bir rivayet gelmiştir: - Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- vitir namazını bitirince şöyle derdi: «El-Melik ve el-Kuddûs olan Allah’ı tüm noksanlıklardan tenzih ederim. El-Melik ve el-Kuddûs olan Allah’ı tüm noksanlıklardan tenzih ederim. El-Melik ve el-Kuddûs olan Allah’ı tüm noksanlıklardan tenzih ederim.» Üçüncü söyleyişinde sesini yükseltirdi. [Sahih bir hadistir].

El-Kuddûs, Arapça dilinde temizlik, saflık anlamına gelir. Ayrıca kutsanmış manasına da gelir.

Rabbimiz -Subhânehû ve Teâlâ- el-Kuddûs'tür. O; bütün eksikliklerden ve kusurlardan arınmış, bir karısının, çocuklarının ve denginin olmasından münezzeh olandır. Bütün üstünlükler ve iyilikler ile övülmüş ve bütün mükemmel sıfatlarla vasfedilmiş olandır.

Ve Rabbimiz - Subhânehû ve Teâlâ - mübarektir (Kutsanmış, Kutlu); öyle ki O'nun nimetleri bütün zamanlar boyunca yerde ve göklerde çok boldur ve yayılmıştır. O'nun ismi kutsaldır, fiilleri, zatı ve yüce sıfatları kutsaldır. O, yarattıklarından dilediklerini hikmetine uygun olarak temizler arındırır. (Ey Peygamberin ev halkı! (Ehl-i Beyt) Şüphesiz Allah sizden kusuru giderip sizi tertemiz yapmak ister) [Ahzâp Suresi: 33].

Allah'ı her türlü kusur ve eksikliktentenzih ederim!

Rabbimiz -Azze ve Celle- bütün yaratılmışlar tarafından takdis edilmeyi (hürmet göstermek ve yüceltmek), tenzih edilmeyi (eksiklikten ve kusurdan) ve iclal edilmeyi (büyük ve ulu saymak) hak eder.

Takdis: Gökyüzü ehli olan meleklerin ibadetidir: (Oysa biz seni överek yüceltiyor ve seni devamlı takdis ediyoruz) [Bakara Suresi: 30].

Bütün Kâinat, Allah -Subhânehû ve Teâla-'yı takdis etmekte ve tesbih etmektedir. (Göklerdeki ve yerdeki her şey Allah’ı tesbih eder. Mülk yalnızca O’nundur, hamt de O’na mahsustur. O, her şeye hakkıyla gücü yetendir) [Teğâbun Suresi: 1]، (Yedi gök, yer ve bunların içinde bulunanların hepsi Allah’ı tesbih ederler. Her şey O’nu hamt ile tesbih eder) [İsrâ Suresi: 44].

Sen bunu yapmaya daha layıksın...

Allah'ı takdis etmeye en layık olan varlık ademoğludur.

Allah -Celle ve Celâluhu-'nun takdis edilmesi şöyle olur:

Onu, sevgisi ve yüceltilmesiyle beraber bütün noksan ve kusurlardan tenzih ederek olur.

O'nun kendi zatı için ikrar ettiği veya Resulü -sallallahu aleyhi ve sellem-'in O'nun için ikrar ettiğini hususları ikrar ederek olur.

Yarattığı varlıklardan herhangi birine benzemekten O'nu tenzih ederek olur: (O'nun benzeri hiçbir şey yoktur. O hakkıyla işitendir, hakkıyla görendir [Şûrâ Suresi: 11]

Kendisine bir ortak koşulmasından tenzih ederek, O'nun şeriatının uygulanması ve o şeriatının hükmüne razı olunmasıyla olur. Allah - Subhânehû ve Teâlâ- hakkında herhangi bir kötü düşünceden uzak durarak olur.

Her kim, O'nun kendisini vasfettiğinin ve resullerinin vasfettiklerinin hilafına düşünürse veya O'nun kendisini vasfettiği ve resullerinin vasfettiği gerçekleri geçersiz sayarsa; Allah hakkında kötü düşüncede bulunmuş olur.

Bu, O Kuddûs'ün özelliklerindendir... Rahman'ı tazim ile O'nu münezzeh kılmak...

Senin bundan nasibin...

Mümin; itaat ederek, günahlardan ve isyandan sakınarak, kalplere tutunan şüpheleri izale ederek kendini arındırır. Malını bütün şüphelerden arındırmak suretiyle, haram malı yemekten uzak durur. İşte bu kimseyi Allah -Celle Celâluhu- şu sözleriyle övmüştür: (Nefsini kötülüklerden arındıran kurtuluşa ermiş (9) (Onu kötülüklere gömen de ziyan etmiştir. (10)) [Şems Suresi: 9-10].

Allah -Azze ve Celle-, Mûsâ -aleyhisselam-'a Firavun'a gönderilme hedefini açıklamıştır. O hedef; Allah -Subhânehû ve Teâlâ-'yı takdis ederek kendisini temizleyip arındırmasıdır: (Firavun'a git; doğrusu o azmıştır. (17) Ona de ki: Arınmaya niyetin var mı? (18) Rabbine giden yolu göstereyim ki O'na saygı duyup korkasın. (19)) [Nâziât Suresi: 17-19].

Bunun içindir ki; bu imani arınma olmadan kurtuluş mümkün değildir. (Arınan kimse mutlaka kurtuluşa erer. (14) Ve Rabbinin adını anıp, namaz kılan kimse.(15)) [A'lâ Suresi: 14-15], Bilakis, zalim toplumlardan arınma, temizlenme kaldırılır.

Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'den sahih olarak gelen bir rivayette şöyle buyurmuştur: «Zayıfların, güçlülerden hakkını alamadığı bir toplumu hiç şüphesiz Allah temize çıkarmaz.» [Sahih bir hadistir. Beyhakî «Sünen-i Kübrâ»'da rivayet etmiştir]، Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'den sahih olarak gelen bir rivayette şöyle buyurmuştur: «Allah, zayıfların hakkını güçlülerden almayan bir ümmeti nasıl kutsayıp temizler?»

Ebû'd-Derdâ' Irak'tan kutsal topraklara hicret etmesi için Selmân el-Fârisî -radıyallahu anhuma-'ya bir mektup yazdığında; Selman, kutsallık kavramını netleştiren belagatlı bir cevap vererek dedi ki: "Bir toprak parçası hiç kimseyi mukaddes kılmaz! Bilâkis kişiyi ancak ameli arındırarak temize çıkarır."

Rızkı son bulmayacak olan (Allah) bütün noksanlıklardan münezzehtir... Öyle ki O'nunla bütün âlemlere olan (o rızkın) bir teminatı vardır...

Zihinlerdeki arzularını veren (Allah) bütün noksanlıklardan münezzehtir... Öyle ki kalplerde olduğu halde bunlar, dil ile söylenmemiştir...

Ey Subbûh, ey Kuddûs olan Allah'ım! Bizi arındırmanı, bizi bağışlamanı ve bize merhamet etmeni senden istiyoruz. Ey merhametlilerin en merhametlisi!

Es-Selâm -Celle Celâluhû-

Enes -radıyallahu anhu-'dan rivayet edildiğine göre o şöyle demiştir: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Es-Selâm; Allah Teâlâ'nın yeryüzüne yerleştirdiği isimlerinden biridir. Bundan ötürü aranızda selamı (esenlik dilemek) yayın.» [Sahih bir hadistir. Buhârî «Edebi'l-Müfred kitabında» rivayet etmiştir].

Mümin sürekli olarak Allah'tan bu dünyada ve ahirette selamet diler. Dünya selameti; bedensel selamet ve ruhsal selamet olmak üzere iki kısımdır:

Bedensel selamet, hastalıklardan, rahatsızlıklardan ve hoş görülmeyen her şeyden afiyette olmaktır.

Bu dünyada olan ruhsal selamet ise; dinin selameti ve küfürden, sapıklıktan, emir ve yasaklara karşı gelmekten kesin olarak güvende olma selametidir.

Müminin istediği bu şey, imanın en sağlam bağıdır. Eğer bu sana verilirse, o zaman sağlam bir kalple kazanmış ve selamet yurduna girmiş olursun.

Herkes, selamı (selameti) arıyor. Oysa Allah, Selâm'ın (güven, selamet ve esenlik veren) ta kendisidir.

İbn Kayyim -Allah ona rahmet etsin- şöyle demiştir: "Bu ismi ezberleyenlerden nice kimseler, bu ismin, bu sırlardan ve anlamlardan neler içerdiğini bilmiyor!!".

Allah -Tebâreke ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (O, kendisinden başka hiçbir hak ilah olmayan Allah'tır. O, el-Melik'tir, el-Kuddûs'tür, es-Selâm'dır, el-Mü'mîn'dir, el-Müheymîn'dir...) [Haşr Suresi: 23].

O halde Rabbimiz -Celle Celâluhu- Selâm'dır. O; zatında, sıfatlarında ve fiillerindeki mükemmelliği sebebiyle her kusurdan ve noksanlıktan selamette olandır.

Selamet; masum olmak, muaf olmak demektir. Afiyette olmak manasına geldiğide söylenmiştir.

O, gerçekten Selâm'dır ve selamette olandır...

Her türlü benzerlikten ve eksiklikten...

Rabbimiz -Celle Celâluhu- bu isim ile isimlenmeye, bu isimle isimlendirilen her şeyden daha layıktır.

Selam İsminin Gölgesinde:

Bu ismi, Allah -Azze ve Celle-'nin sıfatları üzerinde düşün! Hayatı, ölümden, uyku basmasından ve uykudan esenliktir. Kayyûm olması ve kudreti yorgunluktan ve bitkinlikten esenliktedir.

Onun ilmini düşün! O, herhangi bir şeyin bilgisi dışında olmasından, herhangi bir şeyi unutmaktan, herhangi bir şeyin hatırlatılma veya düşünme ihtiyacından esenliktedir. (Yerde ve gökte hiçbir zerre Rabbinden gizli değildir. Bundan daha küçüğü veya daha büyüğü şüphesiz apaçık bir kitaptadır.) [Yûnus Suresi: 61]. (Senin Rabbin unutkan değildir) [Meryem Suresi: 64].

O'nun sözleri, yalandan ve haksızlıktan esenliktedir. Bilakis sözleri, doğruluk ve adalet olarak tastamamdır: (Rabbinin sözü, doğruluk ve adalet bakımından tamdır.) [Enâm Suresi: 115].

O'nun zenginliği, herhangi bir yönüyle bir başkasına muhtaç olmaktan esenliktedir. Aksine O'nun dışındaki her şey ona muhtaçtır ve O, her şeyden müstağnidir.

O'nun mülkü de, mülkü hakkında tartışma çıkaran, ona ortaklık eden, bir yardımcı veya destekçiden esenliktedir.

O'nun hoşgörüsü, bağışlaması, kusuru örtmesi, affetmesi ve mazur görmesi de esenliktedir. Başkalarında tezahür ettiği gibi bir ihtiyaçtan, zilletten veyahut yapmacık davranıştan değil, fazlından ve keremindendir.

O'nun azabı ve intikamı bile, zulümden, intikam almaktan, sertlik ve kaba olmaktan esenliktedir. Aksine O'nun saf hikmeti ve adaletidir. (Rabbin, kullara karşı zalim değildir.) [Fussilet Suresi: 46]

O'nun takdiri ve yazdığı kaderi düşün! Abesten, adaletsizlikten ve zulümden selamettedir.

O'nun şeriati ve dini konusunda bir düşün! Eksiklerden, çelişkilerden ve kargaşadan selamettedir: (Hâlâ Kur’an üzerinde gereği gibi düşünmeyecekler mi? Eğer o, Allah'tan başkası tarafından gelmiş olsaydı onun içinde pek çok çelişki bulurlardı.) [Nisâ Sûresi: 82]

O'nun istivası ve Arş'ının üzerine yükselişi de, Arş'ı taşıyanlara veya Arş'ın üzerine istiva etmeye muhtaç olmaktan selamettedir. Aksine, Arş'ın ve Arş'ı taşıyanların O'na ihtiyaçları vardır. O, Arş'a ve Arş'ı taşıyanlara ihtiyaç duymaz, onlardan ve diğer her şeyden müstağnidir.

O'nun işitmesi ve görmesi de, bu sıfatları mahlukata benzeten her kimsenin zihninde canlandırdığından ve O'nun sıfatlarını boşa çıkaran (yok sayan) her kimsenin sözlerinden selamettedir.

O'nun sevdiklerine olan sevgisi bile, yaratılanın yaratılmışa olan sevgisinin belirtilerinden selamettedir. Öyle ki; ona ihtiyaç duyma sebebiyle oluşan bir sevgi olmaktan, ona yaltanmaktan veya yakınlığından yararlanmaktan uzaktır.

Sevenlerin Ödülü:

Allah -Subhânehû ve Teâlâ-, imanları, iyilikleri ve insanların onlara uymaları için peygamberlerini ve resullerini esenlikte kıldı. Hiç kimse onları kötü bir şekilde anmaz: (Gönderilen bütün peygamberlere selam olsun!) [Saffat Suresi: 181]، Allah -Azze ve Celle- Yahyâ -aleyhisselam-'a ikram ederek, ona bazı konumlarda esenlik içinde olma hususiyeti vermiştir. Bu konumların maklukatın en fazla yalnızlık hissettiği yerler olduğu söylenir: Doğduğu gün; kendini olduğu şeyin dışında görür. Öldüğü gün; daha önce hiç görmediği bir kavim görür. Diriltileceği gün; kendini büyük mahşer meydanında görür. (Doğduğu gün, öleceği gün ve diri olarak kabirden kaldırılacağı gün ona selam olsun!) [Meryem Suresi: 15]

Kim, Allah -Tebâreke ve Teâlâ-'nın hidayetine uyarsa, onun gazabından ve azabından emin olur ve buda O'nun şu sözünün manasıdır: (Selam, doğru yola uyanların üzerine olsun.) [Tâ-hâ Suresi: 47]

Cennet: Selam diyarıdır: (Rablerinin katında selam yurdu (Cennet) onlarındır.) [Enam Suresi: 127]

Allah -Tebâreke ve Teâlâ- cennette kullarına selam verir: (Onlara merhametli bir Rabbin söylediği selam vardır.) [Yâsîn Suresi: 58].

Melekler de, salih kulların canlarını aldıkları esnada onları selamlar ve onlara güven verirler: (Melekler, onların canlarını iyi kimseler olarak alırken, “Selam sizin üzerinize olsun! Yapmış olduğunuz iyi işlere karşılık girin cennete” derler.) [Nahl Suresi: 32]

Senin bundan nasibin...

Allah'a, (es-Selâm) adıyla ibadet etme durumlarından biride, Müslümanın kalbini ve dilini Müslümanlara yönelik her türlü kötülükten esenlikte kılmasıdır. Çünkü Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Müslüman; müslümanların elinden ve dilinden zarar görmediği kimsedir. Esas muhacir de Allah’ın yasakladığı şeyleri terk eden kimsedir.» [Buhârî ve Müslim rivayet etmiştir].

Bu noktada sadece zarar vermekten vazgeçmez, bilakis bu büyük ismin hakkını yerine getirmesi gerekir. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Es-Selâm; Allah Teâlâ'nın yeryüzüne yerleştirdiği isimlerinden biridir. Bundan ötürü aranızda selamı (esenlik dilemek) yayın.» [Sahih bir hadistir. Buhârî «Edebi'l-Müfred kitabında» rivayet etmiştir].

"Es-Selamu aleykum" sözüyle selam vermenin faziletlerinden biri de, bu sözün selamet yurduna ulaştırmasıdır. Peygamber -aleyhissalâtu vesselâm-'dan sahih olarak nakledilen bir rivayette şöyle buyurmuştur: «İman etmedikçe cennete giremezsiniz. Birbirinizi sevmedikçe de iman etmiş olmazsınız. Yerine getirdiğiniz zaman birbirinizi seveceğiniz bir şeyi size haber vereyim mi? Aranızda selamı yayınız.» [Müslim rivayet etmiştir].

Önemli Bir Nokta...

''Selam, Allah'ın üzerine olsun!'' denmez.

Selam Allah'tandır ve O'na aittir. Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-, sahabelerin ''Selam, Allah'ın üzerine olsun!'' dediklerini işitince şöyle buyurmuştur: «Muhakkak Allah, es-Selâm'dır. Ancak şöyle deyin: (Bütün selamlamalar, salavat ve güzellikler Allah’adır. Allah’ın selamı, rahmeti ve bereketi senin üzerine olsun ey Peygamber! Selam, bizim ve Allah’ın salih kullarının üzerine olsun!»

«Şahitlik ederim ki Allah’tan başka ibadet edilecek hiçbir hak ilah yoktur. Yine şahitlik ederim ki Muhammed –sallallahu aleyhi ve sellem- Allah’ın kulu ve elçisidir.» [Buhârî ve Müslim buna benzer rivayet etmişlerdir]

Başka bir rivayette: «Muhakkak siz bunu söylediğinizde bu, gökteki ve yerdeki Allah'ın her salih kuluna ulaşır.» [Buhârî ve Müslim rivayet etmiştir]

«Allahım! Sen es-Selâm'sın. barış ve esenlik senden gelir. Yücelik ve ikram sahibi olan Allah'ım! Sen ne mübareksin.»

«Allah'ım! Bütün işlerimizin asıl bağı olan dinimizi bizler için selametli kıl. Hayatımızı geçirdiğimiz dünyamızı bizler için selametli kıl. Sonunda gidip karar kılacağımız yer olan ahiretimizi bizler için selametli kıl. Ey Rabbimiz bizi esenlik yurduna girdir. Senin her şeye gücün yeter.»

16

El-Mü'min -Celle Celâluhû-

Dağların doruklarında: Kurtuluşa doğan bir güneştir... Tepelerin eteklerinde: Parlayan ışıktan bir haledir... Her hüzün kapısının başında: Mutluluğa kapıyı çalandır...

Gözlerini aç ve ellerini kaldır. Kendin için endişelenme. Umutsuzluğun sana gelmesine izin verme. Orada seni güvende kılan biri var. Orada seni tasdik eden biri var. Muhakkak ki O, Mü'min olan Allah'dır.

Balıklar, köpekbalıkları, kuşlar ve vahşi hayvanlar, bunların hepsi Mü'min olan Allah -Subhânehû ve Teâlâ-'dan bir emniyet, güven ümit ederler.

Mü'min olan Allah Teâlâ'ya yönel. Durumu O'na şikayet et. muhakkak ki O'nun ferahlatması/sıkıntıdan kurtarması yıldırımdan daha hızlıdır. O'nun için her anda hoşa giden bir güzellik vardır.

El-Mü'min, Allah -Azze ve Celle-'nin isimlerinden bir isimdir. Allah şöyle buyurmuştur: (O Allah ki, O’ndan başka hak ilah yoktur. O, Melik’tir, Kuddûs’tür,Selâm’dır, Mü’min’dir.) [Haşr Suresi: 23].

(Mü'min) ismi, Kur'an'da sadece bir ayette gelmiştir. Bu ismin geliş manası, korku içinde olanlara güven, ümitvar olanlara koruma/huzur, endişede olanlar için de bir rahatlamadır.

Mü'min İsminin Gölgesinde Önemli Bir Nokta:

İslam âlimleri şöyle demiştir: el-Mü'min isminin iki anlamı vardır:

Birincisi: Tasdik etmektir. Allah'ın mahlukatı yarattığı andan kıyamet kopuncaya kadar, en büyük tasdik, Allah Teâlâ'nın kendisini tasdik etmesi ve kendi zatının birliğine, ibadet edilmede, kendi zatını övdüğü mükemmellikte ve yüce sıfatlarda yegâne olduğuna şahitlik etmesidir. Allah -Tebâreke ve Teâlâ- kendisi hakkında şöyle buyurmuştur: (Allah şahitlik eder ki: Gerçekten O'ndan başka hak ilah yoktur.) [Âl-i İmrân Suresi: 18] Bunlar, yüce hükümran olan Allah tarafından ortaya konan en büyük şehadetlerdir. O, âlemlerin Rabbi olan Allah'tır. Kendisine şahitlik olunan en büyük ve yüce durum ise, Allah -Tebâreke ve Teâlâ-'nın birlenmesi, dinin sadece O'na halis kılınması ve Allah'ın adalet ile bütün işleri yönetmesidir.

Şehâdet ederim ki Allah'tan başka Rab yoktur... Cömerttir, merhametlidir, yalvarılan ve ümit edilendir...

O Allah -Azze ve Celle- kendi sözlerini ve vaadini tasdik etmiştir: (Allah'tan daha doğru sözlü kim vardır?) [Nisâ Suresi: 122]

Muhteşem mucizeleri onların ellerinden gerçekleştirerek peygamberlerini tasdik etmiştir: (Şüphesiz ben size Rabbinizden bir mucize ile geldim.) [Âl-i İmrân Suresi: 49], (Biz, sana gerçeği getirdik. Şüphesiz biz doğru söyleyenleriz) [Hicr Suresi: 64]

Kulları, dünyada onlara zaferler vereceği, yeryüzünde onları güçlendireceği ve ahirette onlara sevaplar vereceğine dair vaadini tasdik etmiştir. Allah -Celle Celâluhu- şöyle buyumuştur: (Sonra onlara verdiğimiz sözü yerine getirdik. Kendilerini ve dilediğimiz kimseleri kurtardık. Hadlerini aşanları ise helak ettik.) [Enbiya Suresi: 9]

Kafirler, dünya ve ahirette azap ve başarısızlığa dair Allah'ın onlara verdiği vaadi tasdik ederler. Allah -Azze ve Celle- şöyle buyurmuştur: (Cennet ehli, cehennem ehline: Biz Rabbimizin bize vadettiğini gerçek bulduk, siz de Rabbinizin size vadettiğini gerçek buldunuz mu? diye seslenir. Onlar "Evet!" derler. Ve aralarından bir münadi: "Allah'ın laneti zalimlerin üzerine olsun!" diye bağırır.) [A'râf Suresi: 44 ]

Allah Teâlâ'nın haberlerinin hepsi doğrudur.

Ey Allah'ım! Şüphesiz Rabbim, sana güveniyorum... Benim, senin kapından başka gireceğim bir kapı yoktur...

Allah Teâlâ, verdikleri sözlerinde ve haberlerinde doğru sözlü olanları sever: (Ey iman edenler! Allah’a karşı gelmekten sakının ve doğru sözlü olanlarla beraber olun) [Tevbe Suresi: 119]

İkincisi: Emniyet/güven vermedir. O da korkutmanın zıddıdır. (Her tehlikeye karşı onlara emniyet vermiştir) [Kureyş Suresi: 4]

İnsanlar, hastalık korkusu, ilaçsızlık, düşman saldırısı, yoksulluk ya da ani ölüm korkusu içindedirler. Onların yiyecek temin etmek için güvenli bir ortam aradıklarını görürsün. Kaleler ve kuleler diker, hastaneler kurar ve surlar inşa ederler. Zayıf bireyler ve devletler güvenlikleri için güçlülere sığınırlar.

O anlarda bu güçler çöküverir ve herşey ortaya çıkar. Artık onların, kullarına güven vermiş olan el-Mü'min -Subhânehû ve Teâlâ-'ya yönelmekten başka yapacakları hiçbir şey kalmaz. Önce O'ndan kaçtılar, sonra O'na geri döndüler. O, onların ve tüm evrenin yaratıcısıdır. O, her şeye hakimdir ve kullarının perçemi O'nun elindedir.

Allah -Azze ve Celle-'nin azabı bir topluma isabet ederse; artık onları bu azaptan koruyacak hiçkimse yoktur ve onu defetmeye hiçbir insanın gücü yetmez: (Gökte olanın (Allah'ın), sizi yerin dibine batırmayacağından emin misiniz? O zaman yer sarsıldıkça sarsılır. (16) Veyahut gökte olanın (Allah'ın) üzerinize bir kasırga göndermeyeceğinden emin misiniz? Yakında bu uyarının ne demek olduğunu bileceksiniz!) (17) [Mülk Suresi: 16-17]

Üç yer:

İnsanlar emniyeti üç yerde ararlar. Bu yerlerin hepsi ise, her şeye gücü yeten, el-Mü'min olan Allah -Azze ve Celle-'nin elindedir. Bunu ancak salih olan veli kullarına bahşeder.

Birinci yer: Bütün yönleriyle her türlü dünyevi emniyet. (O ülkelerin halkı iman edip, günahtan sakınsalardı, elbette onların üstüne gökten ve yerden nice bereket kapıları açardık.) [A'raf Suresi: 96]

İkinci yer: İnsanlar, ölüm anında, ölüm meleğinin indiği zaman ve berzah aleminde iki meleği gördüğü zamanda emniyet ararlar.

İşte bu durumda Müminler için bir emniyet ve müjde gelir: (Şüphesiz, ''Rabbimiz Allah'tır'' deyip, sonra dosdoğru yolda yürüyenlerin üzerine melekler iner. Onlara: Korkmayın, üzülmeyin, size vaat edilen cennet ile sevinin! derler.) [Fussilet Suresi: 30]

Ve üçüncü yer: Ahirette, salih kimseler için en büyük emniyetin olduğu, en büyük dehşet anında da emniyet ararlar. Allah -Azze ve Celle- şöyle buyurmuştur: (En büyük dehşet dahi onları tasalandırmaz. Melekler kendilerini şöyle karşılar: İşte bu size vaat edilmiş olan (mutlu) gününüzdür.) [Enbiya Suresi: 103]

Emniyet, tevhit ehli olan kimseden başkasına verilmez: (Kim iyilikle (ilahî huzura) gelirse, ona daha iyisi verilir ve onlar o gün korkudan emniyette olurlar.) [Neml Suresi: 89]

Senin imanın ölçüsünde, emniyetin olacaktır. Çünkü Allah -Azze ve Celle- şöyle buyurmuştur: (İman edip, imanlarına şirk bulaştırmayanlar var ya; işte emniyet onlar içindir ve doğru yola iletilmiş olanlar da onlardır.) [Enam Suresi: 82]

Senin bundan nasibin...

Bu yüzden; Müminler için bu büyük ismin faydalı neticelerinden birisi de, sıkıntı, zorluk ve musibet anlarında kendilerini emniyette kılanın, Allah Teâlâ olduğunu bilmeleridir. Ve şunu da bilirler ki: Elde edilecek karşılık, yapılan amelin türünden olacaktır. Bu sebeple Allah katındaki emniyeti elde etmek ve kıyamet günü emniyetten mahrum bırakılmak korkusuyla, insanları kendi şerlerinden ve kötülüklerinden güvende kılarlar.

Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'den sahih olarak gelen bir hadiste o şöyle buyurmuştur: «Dikkatlice dinleyin! Size Müminin kim olduğunu haber vereyim mi? O, insanların can ve mal husunda güvendiği kişidir. Müslüman; elinden ve dilinden insanlara zarar gelmeyen kimsedir» [Sahîh bir hadistir. Ahmed «Müsned» de rivayet etmiştir].

Allah'ım! Bizi vatanlarımızda güvende kıl! Allah'ım! Hükümetimizi/bizi yönetenleri güvende kıl! Bize kitabımızı sağdan almayı nasip et ve hesabımızı kolaylaştır.

17

El-Müheymin -Celle Celâluhû-

Bu, hayattan usanmış, yaşamaktan gına gelmiş, artık günlerine tahammül edemeyen ve acısını tadan herkese bir mesajdır... Size, orada apaçık bir başlangıç, yakın bir yardım, sıkıntıların ardından bir kurtuluş, zorlukların ardından bir kolaylık olduğunu müjdeliyoruz...

Orada ışıltılı bir umut, parlak bir gelecek ve geçek bir vaat var: Allah, (onlara zafer konusunda) bir vaadde bulunmuştur. Allah, vaadinden dönmez.) [Rûm Suresi: 6] Senin Mevla'n ve yaratıcın şöyle söylemedi mi: (En güzel isimler Allah’ındır. O’na o güzel isimleriyle dua edin.) [A'raf Suresi: 180]. Eğer Allah'a en güzel isimleriyle dua edersen; sonuç ne olur? ﴾Rabbiniz şöyle buyurdu: Bana dua edin ki; kabul edeyim.﴿ [Mü'min/Ğafir Suresi: 60].

Bu durumda, Allah -Azze ve Celle-'nin en güzel isimlerinden biri olan (el-Müheymin) isminin bilgisiyle Allah'a yaklaşırız:

Allah -Azze ve Celle-'yi en güzel isim ve sıfatlarıyla tanımak: Dinin aslı, hidayetin temeli, kalplerin kazandığı, gönüllerin edindiği, akılların algıladığı en iyi ve en gerekli şeydir.

Allah'ın (El-Müheymin - Azze ve Celle -) ismi, Haşr suresinin sonunda geçmektedir: (O, kendisinden başka hiçbir hak ilah olmayan Allah'tır. O, el-Melik'tir, el-Kuddûs'tür, es-Selâm'dır, el-Mü'mîn'dir, el-Müheymîn'dir...) [Haşr Suresi: 23].

Rabbimiz el-Müheymin -Azze ve Celle-, yarattıklarının bütün işlerinden ve önemli durumlarından sorumlu olandır. O, bütün işlerin iç yüzlerine, kalplerin sırlarına aşinadır. Her şeyi hakkıyla bilen, yarattıklarının yaptıklarına şahit olan, onlardan sadır olan sözleri ve fiilleri gözetendir. Kullarının yaptıklarından hiçbir şey O'na gizli kalmaz. Ne yeryüzünde, ne de gökte zerre ağırlığınca hiçbir şey O'na gizli değildir: (Yerde ve gökte hiçbir zerre Rabbinden gizli değildir. Bundan daha küçüğü veya daha büyüğü şüphesiz apaçık bir kitaptadır.) [Yûnus Suresi: 61].

İşte bunlar kulun, gecesinde ve gündüzünde, gizlisinde ve açığında, yerleşik hayatında ve yolculuğunda olduğu haller ve iniş çıkışlardır. Bütün saklı sırları ve bilinmezleri bilen Allah, bunları da bilir ve kulana bunları sayar: (Çünkü O, gizliyi de bilir, ondan daha gizli olanı da.) [Tâ-hâ Suresi: 7]

Fısıltı O'nun için sesli konuşmadır. Sırlar O'nun için alenidir. Gizli olan da O'nun için apaçıktır.

Muhakkak ki O, el-Müheymin'dir...

Bir grup münafık geceleyin entrikalar ve planlar yapıyorlardı. Fakat bütün saklı sırları ve bilinmezleri bilen Allah, onları ortaya çıkardı: Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Onlar kendilerini insanlardan gizleyebilirler fakat, Allah'tan gizleyemezler. Geceleyin, O’nun razı olmadığı sözü düzüp kurarken, Allah onlarla beraberdi. Allah, onların yaptıklarını (ilmiyle) çepeçevre kuşatmıştır.) [Nisâ Suresi: 108]

Bedir savaşının ardından Umeyr bin Vehb ve Safvân bin Ümeyye geceleyin Kâbe'de oturup, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in suikastını tertip ediyorlardı. Allah, Resulüne onların tuzaklarını haber verdi ve ona yaptıklarını gösterdi.

Semanın tahtı üzerinde bir hükümdar, Müheymin'dir O... O'nun izzeti için bütün yüzler eğilirler ve secde ederler...

Evet; O, el-Müheymin (her şeye hakim olan), el-Hâfız (herşeyi muhafaza eden), el-Emîn (güven veren), kullarının amellerini gözeten ve onlara şahit olandır.

Mutmain ol!

Ey iki gözü yaşlarla dolan kişi! Sil gözyaşlarını, gözbebeklerini dinlendir ve sakin ol! Senin için varlığın yaratıcısından bir dostluk ve koruma vardır. O'nun lütfuyla sana bir himaye vardır.

Ey kul! mutmain ol. Taktiri ilahi tamamlanmış, tercihler yerine gelmiş ve lütuf hasıl olmuştur.

Kaç kez korktuk ölümden fakat ölmedik?

Kaç defa yollarımız daraldı, iplerimiz koptu, ufuklar yüzümüzde karardı fakat, bir de gördük ki ardında galibiyet ve zafer, yardım ve müjde var. (De ki: Bundan ve bütün sıkıntılardan sizi Allah kurtarır. Sonra siz yine O'na ortak koşarsınız.) [Enam Suresi: 64]

Kaç defa dünya önümüzde karardı, bütün farehlığıyla gökler ve yeryüzü bizim için sıkıcı ve çekilmez oldu fakat, bir de baktık ki; o, geniş iyilik ve kolaylık var. (Eğer Allah sana bir sıkıntı verirse, yine O'ndan başka o sıkıntıyı giderebilecek hiç kimse yoktur. Eğer sana bir hayır murad ederse de, O'nun lütfunu geri çevirebilecek hiç kimse yoktur. O, bunları kullarından dilediği verir. O; çok bağışlayıcıdır, çok merhametlidir.) [Yûnus Suresi: 107]

Rabbimiz el-Müheymin -Azze ve Celle-, izzet O'nundur, galibiyet O'nundur ve sıkıntılardan kurtulmak ancak O'nun tarafından olur.

İbn Kesir, Vehb bin Münebbih'ten rivayet ettiğine göre şöyle demiştir: "Allah -Tebâreke ve Teâlâ-, bazı kitaplarında şöyle buyurmaktadır: İzzetim ve Celâlime yemin olsun ki! Göklerin ve yeryüzünün neredeyse üzerine yığılacağı bir kuluma, bana sımsıkı sarılmasından dolayı, bu sıkıntılar arasından bir kurtuluş ve çıkış yolu kılarım. İzzetim ve Celâlime yemin olsun ki! Benden başkasına sımsıkı bağlanan bir kuluma, onun ayaklarının altındaki toprak dahi öfkelenir.)

Ey Müheymin! Senin yüceliğin asla yok olmaz... Senin mülkün daimîdir, sonsuza kadar yenidir... Senin hükmün, her işte gerçekleşir... Senin istediğinden başka bir şey olacak değildir...

Her krallığa ve her kapıya uğradım... Her birinin önünde çok kaba bir kapıcısı vardı... Oysa senin kapın cömertlik kaynağıdır... Ey kovulmuş kulların tek sığınağı!...

Kurtuluşun İpi...

Rabbimiz -Azze ve Celle- kitabı olan Kur'an-ı Kerim'i geçmiş bütün kitaplar üzerinde Müheymin (hakim gözetici) olarak vasfetmiştir: (Sana da o kitabı (Kur’an’ı) hak, önündeki kitapları doğrulayıcı ve onları bir gözetici olarak indirdik.) [Mâide Suresi: 48]

Kur'an-ı Kerim, kendisinden önceki kitaplara hakimdir. O, bu kitapların içindekilerin en iyisiyle geldi. Bu kitaplardan hükmü kaldırılanları kaldırdı. İsrailoğulları'nın ihtilafa düştükleri konuların çoğunu, onlara anlattı. Bu kitaplarda yapılan tahrifatları ortaya koydu. Kendisinden önceki kitapların barındırdığı hakikati de gösterdi.

Buna iman eden her Müslümanın, Allah'ın kitabını yüceltilmesi kalbinde, sevgi, memnuniyet ve aynı zamanda Allah'ın ona hidayeti sebebiyle hamt ve şükür etmesi neticesini verdi . Bu durum, her insanın umduğu ve Müminlerin her rekâtta dilediği bir şeydir: {Bizi dosdoğru yola ilet.} [Fâtiha Suresi: 6]

Ey Müheymin olan Allah'ım! Hidayet ettiğin kimseler arasında bizi de hidayete erdir. Koruyup gözettiğin kimseler arasında bizi de koru-gözet! Bizi, anne-babamızı ve bütün Müslümanları bağışla.

18

El-Azîz -Celle Celâluhû-

El-Hâkim, «El-Müstedrek» isimli eserinde şöyle aktarmıştır: ''Ömer ibn el-Hattâb - radıyallahu anhu- Şam'a geldiğinde, onun önüne bir nehir çıktı. Ömer devesinden indi, terliklerini çıkardı, sonra devesinin yularını tuttu ve o nehirden geçti.

Ebû Ubeyde bin Cerrâh ona dedi ki: Ey Müminlerin emiri! Sen, dünya ahalisi için çok büyük bir iş yaptın! Terliklerini çıkardın, deveyi sürdün ve nehre girdin.

Ömer, Ebû Ubeyde'nin göğsüne eliyle vurdu ve dedi ki: Ah! Keşke bu sözü senden başkası söyleseydi ey Ebû Ubeyde!

Siz insanların basit gördüğü bir topluluktunuz da Allah sizi İslâm ile şereflendirdi. Siz izzeti İslam'dan başka birşeyde ararsanız, o zaman Allah -Subhânehû ve Teâlâ- sizi tekrar alçaltır."

Allah -Tebâreke ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Her kim izzet istiyorsa bilsin ki, izzet bütünüyle Allah’a aittir.) [Fâtır Suresi: 10]

Rabbimiz -Subhânehû ve Teâlâ- yüce zatını şu sözüyle övmüştür: (Şüphe yok ki senin Rabbin, el-Azîz (izzet sahibi) ve er-Rahîm'dir. (engin merhamet sahibi)) [Şuarâ Suresi: 9]. (O, izzet sahibi, hüküm ve hikmet sahibidir. [Âl-i İmrân Suresi: 6] Bunu bilmemiz ve bundan emin olmamız bize yedi göğün üstünden emredildi: (Bil ki, şüphesiz Allah izzet sahibidir, hüküm ve hikmet sahibidir) [Bakara Suresi: 260]

İzzet kelimesinin -vasıf ve sahip olma bakımından- en üstün manalarında ve en üstün kemaliyetinde bütün manalarını kendisinde toplayan Aziz olan Rabbimiz -Tebâreke ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Her kim izzet istiyorsa bilsin ki, izzet bütünüyle Allah’a aittir.) [Fâtır Suresi: 10]

Galip olma izzeti (güç ve şerefi) O'na aittir. O, düşmanlarını karşı konulmaz bir güç ile yok eden ve onlara galip gelendir.

İmkansız olma (başka varlıkların kendisine bir etkisinin mümkün olamaması) izzeti de sadece O'na aittir. Yarattıklarından hiç kimse O -Subhânehû ve Teâlâ-'ya zarar veremez ve ulaşamaz. O zatıyla her şeyden müstağnidir.

Kuvvet izzeti de O'na aittir. Bütün zorluklar O'nun gücü karşısında boyun eğerler, dayanıklı ve güçlü şeyler O'nun kuvveti karşısında esnek olur, yumuşarlar.

Aziz olan Allah -Tebâreke ve Teâlâ- kullarından dilediği kimselere izzet bahşeder.

Aziz olan Allah -Tebâreke ve Teâlâ-'ya sığınan zarar görmez, O'na (Dinine) yardımcı olanlar küçük düşürülmez.

O, el-Azîz'dir, hiçbir şey O'nun Şanına zarar veremez... O saltanat sahibinin şanına nasıl zarar verilebilir ki?... O, el-Azîz'dir, her şeye gücü yeten, her şeye galip gelen... Bu iki vasfıyla hiçbir şey ona galip gelemez...

O, el-Azîz'dir, vasfı olan bir kuvvet ile... O halde bu izzetin üç anlamı vardır... O izzet ki, bütün noksanlıklardan münezzeh olanda kemale ermiştir... O, her yönüyle eksiksizdir...

Azîz Olan Allah'ın Koruluğu:

İman sahipleri, izzetin ancak O'na ait olduğunu bilip inandıkları zaman; Azîz olan Allah'a boyun eğdiler, O'nun yardımına başvurdular. Korumasına ve yanına sığınarak ondan izzet/şeref istediler. Çünkü Onlar Allah -Azze ve Celle-'nin şu sözünü okumuşlardı: (Her kim izzet istiyorsa bilsin ki, izzet bütünüyle Allah’a aittir.) [Fâtır Suresi: 10]

Medâinî kitabında zikretmiş ve şöyle söylemiştir: Yemenli bir adam, kardeşi Muhammed bin Yusuf'tan şikayetçi olmak üzere Haccac'a geldiğinde, ona minberde rastladı. Ayağa kalkarak kardeşi Muhammed'i şikayet etti. Bunun üzerine Haccâc o adamın hapsedilmesini emretti. Minberden indiğinde; büyük bir öfkeyle onu çağırdı ve ona dedi ki: Ne cüretle kardeşimden şikayetçi oluyorsun?! Adam ona şöyle dedi ki: Benim Allah'ın katındaki izzetim, kardeşinin senin katındaki izzetinden daha üstündür. Bunun üzerine Haccâc: Onu bırakın gitsin dedi.

Bana zillet dolu hayat bardağıyla su verme... Bilâkis izzet dolu acı kavun bardağıyla sula beni...

Müslümanın kalbinde bu isim ne kadar büyük ve yüce olursa, hayatında onu gerçekleştirmek için ne kadar çok çalışırsa; izzete ulaşması da o kadar azim olur. (İzzet, ancak Allah’ın, Peygamberinin ve Müminlerindir) [Münâfikûn Suresi: 8]

En izzetli insanlar: Peygamberler, sonra da onların ardından gelen Müminlerdir.

Bundan dolayı dünyada ve ahirette Allah'ın izzetli kıldığından başka izzetli yoktur. {De ki: Bütün varlığın sahibi Allah'ım! Sen mülkü dilediğine verirsin ve dilediğinden geri alırsın. Dilediğini izzetli kılar, dilediğini de alçaltırsın. Hayır yalnız senin elindedir. Gerçekten sen her şeye kadirsin.} [Âl-i İmrân Sûresi: 26]

İzzeti (güç ve şerefi) arayanlara...

Kim Allah -Azze ve Celle-'den gayrısı ile izzetli olmayı isterse, gelip geçici bir hükümdardan ve yok olacak bir güçten izzet aramış olur.

Kim, Allah'ın yüzüne karşı durup O'nunla mücadele eder ve O'na galip gelebilir ki?! Firavun'un kavmi, Firavun'un yanında izzet aradı: (Bunun üzerine iplerini ve değneklerini attılar ve Firavun'un izzeti hakkı için, elbette bizler galip geleceğiz, dediler) [Şuarâ Suresi: 44] Peki, sonuç ne oldu? (Mûsâ değneğini attığı zaman, onların uydurdukları şeyleri yutmaya başladı.) [Şuarâ Suresi: 45].

İnsanlardan pek çok kimse, izzeti/şerefi kâfirlerin ve din düşmanlarının yanında arar. Bu kimseler, Allah -Azze ve Celle-'yi hakkıyla takdir edemediler ve O'nu hakkıyla tanıyamadılar! Aksi takdirde o dost edindikleri kimseler kendileri için önemsiz olacaklardır. (O dost edinilenler) Ne kadar güçlü olurlarsa olsunlar ve takipçileri ne kadar çok olursa olsun, onlar Allah -Azze ve Celle-'nin izzetinin, kuvvetinin, mutlak kudretinin ve mutlak boyun eğdirmesinin yanında hiçbir şey değildirler.

Allah -Azze ve Celle- aradıkları izzeti (güç ve şerefi) ve memnuniyeti O'ndan gayrısı yanında bulamayacaklarını onlara haber vermiştir. Bilâkis durumları münafıkların durumlarına benzeyerek, dış görünüşleri iç dünyalarının tersine olmuştur. (Münafıklara, kendileri için acı bir azap olduğunu müjdele! (138) (Müminleri bırakıp da kâfirleri dost edinenler, onların yanında izzet (güç ve şeref) mi arıyorlar? Bilsinler ki bütün izzet yalnızca Allah'a aittir.) (139) [Nisâ Suresi: 138-139]

Onların arasında kendisi ve aşireti ile izzet arayanlar da vardır. «İmam Ahmed'in Müsnedi'nde» şöyle gelmiştir: Übeyy ibn Ka'b -radıyallahu anhu-'dan rivayet edildiğine göre o, şöyle demiştir: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- zamanında iki adam karşılıklı soylarını saymaya başladılar biri: "Ben filan oğlu filanın oğlu filanım" dedi ve diğerine: "Annesiz kalasıca! Sen kimsin ki?" diye sordu.

Bunun üzerine Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu: «Mûsâ -aleyhisselâm- zamanında iki adam karşılıklı soylarını saymaya başladılar. Biri: ''Ben filanın oğlu filanım'' diyerek atalarından dokuz kişiyi saydı ve diğerine: ''Annesiz kalasıca! Sen kimsin ki?'' dedi. Bunun üzerine diğeri: ''Ben Müslümanlardan filanın oğlu filanım!'' karşılığını verdi».

Devam ederek dedi ki: «Bunun üzerine Allah, Mûsâ -aleyhisselam-'a şöyle vahyetti: ''Kendini dokuz atasına nisbet eden kişi, sen cehennem ateşinde onların onuncusu olacaksın.

Kendini sadece anne-babasına nispet eden! Sana gelince, sen de kendini nispet ettiğin kişilerin üçüncüsü olarak cennette olacaksın». [Sahih bir hadistir].

Denilir ki: Kim makamıyla övünüyorsa Firavun'a baksın, kim malıyla övünüyorsa Kârun'a baksın, kim de zürriyetiyle övünüyorsa Ebû Leheb'e baksın. Ama izzet takvadadır/dindarlıktadır.

Şu sözü söyleyen ne doğru söylemiştir: "Biz, Allah'ın İslâm'la şereflendirdiği bir kavimiz. İzzeti ne zaman başka yerde arasak, Allah bizi tekrar zelil eder."

Bu dönemde İslam ümmetinin zillete düşmesinin en büyük sebebi; hakkıyla Allah -Azze ve Celle-'den izzet istememeleridir.

O, sana izzet bahşeder...

İnkâr edenler, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'i tehdit etmeye, ona çirkin sözler söylemeye ve güçlerini göstermeye başlayınca, Allah Teâlâ, Resulü -sallallahu aleyhi ve sellem-'i teselli eden ve tüm insanların acizliğini bildiren bir ayet indirdi: (Ey Muhammed!) Onların sözleri seni üzmesin. Çünkü bütün izzet (ve üstünlük) Allah'ındır. O, her şeyi hakkıyla işiten, hakkıyla bilendir.) [Yûnus Suresi: 65]

Müminin imanı ne kadar artarsa, kalbindeki izzet de o kadar artar. Böylece kesin inancı, zafer ve galibiyetle artar. Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Allah, bunu size sırf bir müjde olsun ve kalpleriniz bu sayede rahatlasın diye yaptı. Zafer, yalnızca Azîz ve Hakîm olan Allah katındandır.) [Âl-i İmrân Suresi: 126] Allah -Subhânehû ve Teâlâ- yine şöyle buyurmuştur: (Şüphesiz ki Allah, kendi dinine yardım edene mutlaka yardım eder. Şüphesiz ki Allah, çok kuvvetlidir, izzet sahibidir.) [Hac Suresi: 40]

İmana sahip olan izzete, izzete sahip olan ise Allah -Azze ve Celle-'nin sevgisine kavuşmuştur. Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Allah onların yerine öyle bir topluluk getirir ki, Allah onları sever, onlar da Allah’ı severler. Onlar Müminlere karşı alçak gönüllü, kâfirlere karşı izzetli ve güçlüdürler) [Mâide Suresi: 54]

İbn Kesîr şöyle demiştir: “Kim dünyada ve ahirette izzetli olmayı istiyorsa, Allah -Subhânehû ve Teâlâ-'ya itaat etmeye devam etsin. Böylece amacına ulaşacaktır. Çünkü Allah -Subhânehû ve Teâlâ- dünya ve ahiretin sahibidir ve bütün izzet O'na aittir. Allah -Subhânehû ve Teâlâ-'nın buyurduğu gibi: (Bütün izzet yalnızca Allah'a aittir.) [Nisâ Suresi: 139]

İbrahim el-Havvâs -Allah ona rahmet etsin- şöyle demiştir: Müminin Allah'ın emrine saygısı ölçüsünde Allah, ona kendi izzetinden giydirir ve Müminlerin kalplerine izzet yerleştirir. Allah -Subhânehû ve Teâlâ-'nın sözü şöyledir: (İzzet, ancak Allah’ın, Peygamberinin ve iman edenlerindir. Fakat münafıklar (bunu) bilmezler) [Münâfikûn Suresi: 8]

İzzetin Anahtarları:

İzzet ancak sebeplerine sarılarak gerçekleşir:

Öncelikle iman ederek gerçeklerşir. Allah -Azze ve Celle- şöyle buyurmuştur: (İzzet, ancak Allah’ın, Peygamberinin ve iman edenlerindir. Fakat münafıklar (bunu) bilmezler) [Münâfikûn Suresi: 8]

Sonra Müminlere karşı mütevazi olmayla gerçekleşir. Allah -Azze ve Celle- şöyle buyurmuştur: (Onlar Müminlere karşı alçak gönüllü, kâfirlere karşı izzetli ve güçlüdürler) [Mâide Suresi: 54]

Sonra da Affedici olmayla gerçekleşir. Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Allah Teâlâ, affeden kulunun muhakkak izzetini artırır» [Müslim rivayet etmiştir]

Sonra da dua ederken Allah'a bu ismiyle dua ederek gerçekleşir. Bu, İbrahim -aleyhisselam-'ın dualarından biriydi: (Rabbimiz! Bizi, inkâr edenler için bir sınama konusu yapma. Bizi bağışla ey Rabbimiz! Şüphesiz Sen, izzet ve hikmet sahibisin.) [Mümtehine Suresi: 5]، Arşı taşıyan melekler de Müminler için bu isimle dua ettiler: (Rabbimiz! Onları da, onların atalarından, zevcelerinden, nesillerinden iyi olanları da kendilerine vadettiğin Adn cennetlerine koy. Şüphesiz Aziz ve Hakîm olan sensin!) [Gâfir/Mü'min Suresi: 8]

Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- gece uykusundan korkuyla uyandığında şöyle derdi: «Bir ve Kahhâr olan, göklerin, yerin ve her ikisinin arasında bulunanların Rabbi, Azîz ve Gaffâr olan Allah’tan başka hak ilah yoktur» [Sahih bir hadistir. İbn Hıbbân rivayet etmiştir]

Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- kendisine acıdan yakınarak gelen bir adama, Allah'ın İzzeti ile ibadet etmesi (dua etmesi) gerektiğini öğretiyor. Sevgili Peygamberimiz -sallallahu aleyhi ve sellem- ona şöyle demiştir: «Elini, vücudunda ağrıyan yerin üzerine koy ve yedi kere şöyle dua et: "Bismillah", "Bedenimde çekmekte olduğum ve çekindiğim şu hastalığın şerrinden Allah'ın izzet ve kudretine sığınıyorum» [Müslim rivayet etmiştir].

Düşün!

Allah Teâlâ'nın, el-Azîz ismi şu isimleriyle ilişkilidir; (el-Kaviy, el-Hakîm, el-Alîm, el-Hamîd, el-Gafûr, el-Vehhâb ve el-Muktedir) :

Allah'a yemin olsun ki! Bu, bize olan rahmetinin kemalinden ve üzerimizdeki hayır ve ihsanın bolluğundandır.

Bu, Rabbimizin isimlerinin ve O'nun üstün sıfatlarının kemaline ve birbirlerini kapsadıklarına bir delildir. Allah Teâlâ'nın izzetinin, kudretinin, zaptedilmezliğinin ve kuvvetli bir şekilde tutup cezalandırmasının kâmil olmasının yanında O, hikmetinde ve ilminde de kâmildir. Kullarına merhametlidir, onlara karşı çok şefkatlidir. Yaptıklarında övülmeye en layık olandır, sözlerinde, fiillerinde ve hükümlerinde en çok övülmeyi hak edendir.

O'nun izzeti; hikmet, rahmet ve adalettir. (O, izzet sahibi, hüküm ve hikmet sahibidir. [Âl-i İmrân Suresi: 6 ]

O'nun izzeti, kemal ve yücelik izzeti olduğu için; Allah Teâlâ, her zaman övülmeye layıktır. Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (İzzet sahibi, her daim övülmeye layık olan (Allah)) [İbrahim Suresi: 1]

Perçemlerimden yakalamış olan ey Mâlik!... Ve hükmü her şeyde gerçekleşen...

Sana sığınırım hüsrana uğratmayan ey cömert!... Senin izzetine sığınan, himaye isteyen bir kulum...

(Senin izzet sahibi Rabbin, onların isnat etmekte oldukları vasıflardan çok yücedir, münezzehtir) (180) Gönderilen bütün peygamberlere selam olsun! (181) Hamt, alemlerin Rabbi olan Allah’a mahsustur (182) [Saffât Suresi 180-182]

Ey Azîz olan Allah'ım! Bizi itaatinle izzetlendir ve sana karşı isyan ettirerek bizi rezil etme.

19

El-Cebbâr -Celle Celâluhû-

Zaman akıp gider, kardeşler senden uzaklaşıp kaba davranırsa, karanlık çöker, günler değişir ve hastalıklar çoğalırsa, Şartlar zorlaşır ve ızdırap artarsa şöyle seslen: Ey Allah'ım! Ey kırık kalpleri onaran! Kırıklarımı onar ve zayıflığıma merhamet et! O zaman Allah seni duyacaktır.

Allah -Azze ve Celle- kendi hakkında şöyle buyurmuştur: (O, kendisinden başka hiçbir hak ilah bulunmayan Allah’tır. O, el-Melik, el- Kuddûs, es-Selâm, el-Mü'min, el-Müheymin, el-Azîz, el-Cebbâr, el-Mütekebbir'dir. Allah, onların ortak koştuklarından uzaktır) [Haşr Suresi: 23].

Cebbâr olan Allah -Subhânehû ve Teâlâ-: O, kırılan kalbi iyileştirip şifa veren, fakirleri zengin kılan ve her zorluğu kolaylaştırandır. Büyüklüğünün ve azametinin karşısında boyun eğenlerin kalplerini O'na has bir iyileştirmeyle onarır.

Cebbâr olan Allah -Subhânehû ve Teâlâ- : O, her şeye hakim ve galip olan, her şey O'na teslim olmuş ve her şey O'na boyun eğip O'nun emrine tabi olmuştur.

Cebbâr olan Allah -Subhânehû ve Teâlâ- : O, yarattıklarının üzerinde, herşeyin en yücesinde, Arş'ının üzerine istivâ etmiştir.

Rabbimiz tek başına mutlak güç sahibidir. O, üstün kudretiyle zorbalara galiptir ve azametiyle onların üzerinde yüce olandır.

Allah -Azze ve Celle- zatını bu isimle övmüştür. Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (O, el-Azîz, el-Cebbâr, el-Mütekebbir'dir.) [Haşr Suresi: 23].

Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- secdesinde ve rükûsunda şöyle dua ederdi: «Mutlak kudret, hükümranlık, büyüklük ve yücelik sahibini tüm noksanlıklardan tenzih ederim.» [Sahih bir hadistir. Ebû Dâvûd rivayet etmiştir]،

O'na itiraz etme!

Cebbâr: Allah için bir övgü ve kemal sıfatıdır. İnsanların bu sıfatla nitelendirilmesi durumunda ise genellikle; bir yerilme, noksanlık ve kusur sıfatıdır. İnsanlardan cebbâr/zorba olduğunu iddia edeni görmüyor musun? Böcek/tahtakurusu ona eziyet verir, (kabirde) solucan onu yer, sinek onu rahatsız eder. O, açlığına esir düşer, tokluğuna yenik düşer.

Bunun içindir ki; peygamberler, yeryüzünde kavimlerinin haksız yere (zorbalık ve kibir) davranışlarını inkar ederek eleştirmişlerdir. Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur: (Yakaladığınız zaman, zorbalar gibi mi yakalıyorsunuz?) [Şuarâ Suresi: 130]

Kim zorbalık yaparsa Allah -Celle Celâluhu- onun kalbini mühürler: (İşte Allah, kibirli zorba olan kimsenin kalbini böyle mühürler) [Gâfir/Mü'min Suresi: 35] Allah -Azze ve Celle- zorba olan kimseleri azap ile cezalandıracağı tehdidinde bulunmuştur: (Peygamberler) fetih istediler (Allah da verdi). Böylece her inatçı zorba da hüsrana uğradı. (15) Ardından da (o inatçı zorbaya) cehennem vardır. Kendisine irinli su içirilecektir! (16) [İbrahim Suresi: 15-16]

Hadiste geldiğine göre Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Kıyamet günü cehennemden gören iki gözü, işiten iki kulağı ve konuşan bir dili olan bir hüzme çıkarak şöyle diyecektir: "Muhakkak ki ben, üç sınıf insan için görevlendirildim inatçı zorba olan kimseler, Allah ile beraber başka bir ilaha dua eden/yalvaranlar ve suret (canlı resim ve heykelleri) yapanlar!"» [Sahih bie hadistir. Tirmizî rivayet etmiştir]

Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'den sahih olarak gelen bir rivayette şöyle buyurmuştur: «Cehennem ile cennet münakaşa ettiler. Cehennem; ben kibirli ve zorba kimselere mahsus kılındım, dedi.» [Müslim rivayet etmiştir]. ...Hani o kibirlenenler nerede?... Zorbalık yapanlar nerede?

Hani o krallar ve kralların çocukları nerede?...

Yüzler, kimin için itaat ederek secdeye kapandı?...

Asırların hadiseleri onlara haykırdı ve onlar devriliverdiler...

Ana vatanlarını başka vatanlarla değiştirdiler...

Gökyüzünün kapısını çal!

Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-’in dualarından biri de şöyledir: «Allah'ım! Beni bağışla, bana merhamet et, benden zorluğu gider, bana hidayet et ve beni rızıklandır.» [Sahih bie hadistir. Tirmizî rivayet etmiştir]

Hayatın kırılgan noktaları çoktur ve her gün bu hayatın endişeleriyle biz kırılırız. Bizim mağlup olup kırıklarımızı iyileştirmesi ve zayıflığımızı güçlendirmesi için her saat her an Allah -Subhânehû ve Teâlâ-'ya ihtiyaç duyarız.

Gençlik ve yaşlılık, yoksulluk ve zenginlik, Allah aşkına bu devirler nasıl da ardı ardına geldiler?

Hasta adam, yatağında kırılıyor, hastalıkla boğuşuyor. Sonra ''Ey Allah'ım!'' diye seslenir. Cebbâr olan Allah, onun kırgınlığını giderir ve kendi katından ona şifa indirir.

Hurma çekirdeğinin ince zarına dahi sahip olmayan fakir kimse kırılıyor. Sefaletten iç çekerek, fakirlikten ağlayarak, başını gökyüzüne kaldırıp diyor ki: Ey Allah'ım! Cebbâr olan Allah, o kulun kırgınlığına çare olur, ihtiyacını giderir ve sıkıntısını ortadan kaldırır.

Mazlum kimse kırılıyor, iniltisini gizliyor, gözyaşlarını siliyor ve Allah'ın kapısında uzanarak şöyle diyor: Ey Allah'ım! Birde bakarsın ki; cebbâr olan Allah, onun intikamını alır, askerlerini gönderir ve yardımını indirir.

Mahkum hücresinde kırılmış; demirle prangaya vurulmuş ve kelepçelerle bağlanmış. Sonra şöyle seslenir: Ey Allah'ım! Birde bakar ki; cebbâr olan Allah onun kırılmışlığını giderir, ona kapıları açar. Bir de bakarsın kelepçeler çözülmüş ve kurtuluş hasıl olmuştur.

Çocuğu olmayan adam kırılmış, onu üzüntüsü sarmış ve umudu zayıflamış. Bunun üzerine seccadesini alır, uzun uzun ağlayarak şöyle seslenir: Ya Rabbi! Bana senin katından güzel bir zürriyet bahşet! Bir de bakar ki, Cebbâr olan Allah, onun kırılmışlığını giderir, emrini, yardımını ve desteğini gönderir. Bir de bakar ki, imkansız görülen var olmuş, yüzlerde gülücükler açmış, hamilelik meydana gelmiştir.

Muhakkak ki O, Cebbâr olan Allah -Azze ve Celle-'dir. Düğümleri çözer, kalpleri, kemikleri ve nefisleri iyileştirir. Gözyaşlarını silerek teselli eder, belayı defeder, sıkıntıları/kötülüğü ortadan kaldırır ve iyilik/mutluluk gönderir.

Herkes O'na şöyle seslenir: Kırıklıklarımızı iyileştir ve zayıflıklarımıza merhamet et! (Göklerde ve yerde bulunan herkes, O'ndan ister. O, her an yaratma halindedir.) [Rahmân Suresi: 29]

Eğer himayenin gözleri seni gözetliyorsa... Sen uyu! Meydana gelen bütün olaylar güvenlidir...

Seni Allah'a yönelten her bir kırıklık, sana acı verse de bir iyileşmedir.

Allah -Azze ve Celle- şöyle buyurmuştur: (Her şeyin hazineleri yalnız bizim katımızdadır. Biz onu ancak belli bir ölçüyle indiririz.) [Hicr Suresi: 21] Kurtuluşun anahtarları Allah -Subhânehû ve Teâlâ-'nın elindedir. Eğer acılar ve kaygılar seni durduruyorsa, o zaman kalplerdeki kırılganlığı ve bütün kırıklıkları onaran el-Melik (her şeyin sahibi olan), el-Allâm (Her şeyi hakkyla bilen) Allah'a yönel! Ve şöyle seslen: Ey kırılmış olanların kırıklarını gideren! Benim kırıklığımı iyi et, zayıflığıma merhamet et ve beni dertlerimden acılarımdan kurtar. ((Onlar mı hayırlı) yoksa darda kalana kendine yalvardığı zaman karşılık veren ve (başındaki) sıkıntıyı gideren mi?) [Neml Suresi: 62].

Ola ki bir bela ile genç adam dara düşer...

Dayanılmaz bir bela, oysa onun çıkışı Allah katındadır...

Daraldıkça daralır halkaları kök saldıkça...

çözülüverir, oysa o çözülmeyeceğini sanardı...

Bir merhem ol!

Unutma: Sıkıntılar dünyanın parçalarıdır. Bu yüzden sıkıntı içinde bir insan görürsen, Allah'ın onun kırıklığını gidermek için kullandığı kimse ol. En büyük mükâfat, kıyamet gününde tüm insanların kırıklarını onaracak birini arayacakları gündür.

Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'den sahih olarak gelen bir rivayette şöyle buyurmuştur: «Kim, bir Müslümanı bir sıkıntısından kurtarırsa, bu sebeple Allah da onu kıyamet gününün sıkıntılarının birinden kurtarır.» [Müslim rivayet etmiştir]. (Allah’ın sana iyilik yaptığı gibi sen de iyilik yap.) [Kasas Suresi: 77] (Allah, iyilik yapanları sever.) [Âl-i İmrân Sûresi: 134]

Bir merhem ol! Hayatın zorlukları seni zorlasa da... Sen tatlı ol! Başkaları acı elma olsa da...

Allah'ım! Kırılanların kalplerini onaran, kırıklarımızı onar. Acizliğimize merhamet eyle ve bizi merhametinle bağışla. Ey merhametlilerin en merhametlisi!

20

El-Mütekebbir -Celle Celâluhû-

Azamet, büyüklük yalnızca Allah -Azze ve Celle-'ye aittir. Allah kendini överek şöyle buyurmuştur: (Göklerde ve yerde büyüklük yalnız O'nundur. O, Azîz'dir, Hakîm'dir.) [Câsiye Suresi: 37] Allah -Tebâreke ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (O, kendisinden başka hiçbir hak ilah bulunmayan Allah’tır. O, el-Melik, el- Kuddûs, es-Selâm, el-Mü'min, el-Müheymin, el-Azîz, el-Cebbâr, el-Mütekebbir'dir. Allah, onların ortak koştuklarından uzaktır) [Haşr Suresi: 23].

Rabbimiz -Azze ve Celle- her türlü şerre karşı büyüklenmiştir, kötülüklere karşı büyüklenmiştir ve kullara zulmetmeye karşı büyüklenmiştir.

Rabbimiz -Subhânehû ve Teâlâ- yarattıkları arasında, yücelikte O'nunla inatlaşan kibirli kimselere karşı büyüklenir.

O, -Azze ve Celle- her türlü kötülüğe, kendisine yakışmayan bir olay ve yerilme sıfatlarına karşı büyüklenmiş ve kendini tazim etmiştir.

Büyüklük kelimesinin aslı, imkânsız olması, uzak olması demektir. Rabbimizin zatında noksanların, kötülüklerin ve kusurların olması imkansızdır.

Mağlubiyet kulluğu...

Allah'ın (el-Mütekebbir) ismindeki ''te'' harfi bir şeyi karşılıklı alıp verme ve kendisinde olmayan bir şeyi iddia etme anlamı vermek için kullanılan ''te'' harfi değildir. Şöyle denildiği gibi: Filanca kişi büyük olmadığı halde büyükleniyor. Ancak o ''te'' harfi eşsiz olma ve mahsus olma anlamı veren ''te'' harfidir.

Tekebbür (Kendini büyük görme, büyüklenme) Allah -Tebâreke ve Teâlâ'dan başkasına yaraşmaz. Çünkü O, tek başına hükümdardır ve O'nun dışındaki her şey O'nun mülküdür. Sadece O Rab'dir (terbiye eden, yetiştiren) ve diğer her şey terbiye edilen, yetiştirilendir. O, tek yaratıcıdır ve diğer her şey yaratılmıştır. Kemal (kusursuzluk), güzellik, büyüklük ve haşmet sıfatlarına sahip olan bir tek varlık O'dur.

Bunun içindir ki; Allah -Tebâreke ve Teâlâ- bu sıfatı sadece kendisine ayırmış ve bu sıfatla nitelenmeye çalışanları şiddetli bir ceza ile tehdit etmiştir.

Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'den sahih olarak gelen bir hadiste o şöyle buyurmuştur: «Allah -Azze ve Celle- şöyle buyurmuştur: Büyüklük benim cübbem, azamet de benim peştamalimdir. Kim bunlardan birinde dahi benimle yarışmaya yeltenirse onu ateşe atarım.» [Sahih bir hadistir. Ebû Dâvûd rivayet etmiştir]،

El-Hattâbî şöyle demiştir: “Cübbe ve peştamal meseli şu konuda verilmiştir: - En doğrusunu Allah bilir- Allah Teâlâ diyor ki: Nasıl bir insanın cübbesi ve peştamali başka bir kimseyle ortak kullanılamazsa aynı şekilde büyüklük ve azametimde de hiçbir yaratılmış bana ortak olamaz. En doğrusunu Allah bilir.”

Yaratılanın makamı, azamet ve izzet sahibi, büyük ve yüce olan Allah için kulluk ve teslimiyet, boyun eğme ve pişmanlık makamıdır. Belki de rükû ve secdede Allah'ı, tekbir getirerek anmanın, rükû ve secdede O'nun büyüklüğünün ve azametinin zikredilmesinin sırlarından biri de budur.

Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- rükûsunda ve secdesinde şöyle derdi: «Kudret, hükümranlık, büyüklük ve yücelik sahibini tüm noksanlıklardan tenzih ederim» [Sahih bir hadistir. Ebû Dâvûd rivayet etmiştir]،

Allah -Subhânehû ve Teâlâ- peygamberlerini ve salih kullarını kibirlenmekten tenzih etmiş. Onlar kibirden ve büyüklenmekten Allah'a sığınıyorlardı. (Musa da şöyle dedi: Doğrusu ben, hesap gününe inanmayan her kibirli kimseden, benim de, sizin de Rabbiniz olan Allah'a sığındım) [Mü'min/Gâfir Suresi: 27]

Sonuçları düşün!

Kim bu sıfatla vasıflanırsa, onun kişiliği bozulur, takvası kaybolur ve kalbine damga vurulur. (Allah, büyüklük taslayan her zorbanın kalbini bundan dolayı mühürler.) [Mü'min/Gâfir Suresi: 35] Yine Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Onların kalplerinde, asla ulaşamayacakları bir büyüklenme duygusu vardır.) [Mü'min/Gâfir Suresi: 56]

Büyüklük taslayanların başı iblistir; (Yalnız İblis secde etmedi. O büyüklük tasladı ve kâfirlerden oldu) [Sâd Suresi: 74] Bu, Firavun ve onun benzeri, haddi aşmış zorba kralların özellikleridir: (O ve askerleri, yeryüzünde haksız yere büyüklük tasladılar ve gerçekten bize döndürülmeyeceklerini sandılar.) [Kasas Suresi: 39]

Kimin malı çoğalır, ailesinin sayısı artarda, bunlarla Allah'a meydan okumaya kalkarsa, muhakkak kibir kalbine yerleşiverir. Böylece kibir, Velid b. Mugîre gibi o kimsenin hakkı kabul etmesine mani olur. (En sonunda, sırt çevirdi ve kibirlendi.) [Müddessir Suresi: 23]

Kibir, hakkı inkâr eden ümmetlerin helâk olma sebebidir; (Âd Kavmi ise yeryüzünde haksız olarak büyüklük taslamıştı) [Fussilet Suresi: 15]

Allah -Azze ve Celle- Salih -aleyhisselam-'ın kavmi hakkında da şöyle buyurmuştur: (Büyüklük taslayanlar dediler ki: Biz de sizin iman ettiğinizi inkâr ediyoruz) [A'raf Suresi: 76]

Kibirli olanların akıbeti cehennemdir. O ne kötü bir dönüş yeridir: (Kibirlenenlerin kalacağı yer, cehennemde değil midir?) [Zümer Suresi: 60]

Tirmizi'de bir hadiste şöyle rivayet edilmiştir: Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Mütekebbirler/kibirli kimseler, kıyamet gününde küçük karıncalar boyunda insan suretinde bir araya toplanacaktır. Zillet her taraflarından onları saracaktır. Cehennemdeki “Bûles” adı verilen bir zindana sürükleneceklerdir. Onları, ateşlerin ateşi kuşatacak ve cehennem ehlinin ''Tînetü’l-Habâl'' denilen kan, irin ve pisliklerinden içirileceklerdir.» [Sahih bir hadistir] -Allah bizi cehennemden korusun-.

Deva:

Her kim de kibirlenirse, akıllı kimselerin bakışıyla kendi iç haline bir baksın. Behimelerin baktığı gibi dış görünüşüne bakmasın!

Sonra da varlığının kökenini ve nereden geldiğini hatırlasın. Onun sonu bu dünyada kokuşmuş bir cesettir!

Rivayete göre: “Mutarrif bin Abdullah bin Eş-Şıhhîr, üzerinde uzun bir elbiseyle kibirli bir şekilde yürüyen Mühelleb bin Ebî Sufre'ye baktı ve dedi ki: Ey Ebu Abdullah! Allah ve Rasûlü'nün nefret ettiği bu yürüyüş nedir? El-Mühelleb dedi ki: Yoksa beni tanımıyor musun? Mutarrif ona dedi ki: Bilâkis ben seni tanıyorum. Başlangıcın döllenmiş bir sperm, sonun ise pis bir kadavradır. Bu ikisi arasında da sizi, sidik ve dışkı/gaita ile doldurmuşlardır."

İnsanlar karınlarında olanı düşünselerdi... Ne gençler, ne yaşlılar kendilerinde kibir hissetmezlerdi...

El-Münâvî -Allah ona rahmet etsin- şöyle demiştir: “İnsanın, hiç kimseyi hor görmemesi gerekir. Belki horlanan kimse, daha temiz bir kalbe, daha güzel amele ve daha samimi bir niyete sahiptir. Çünkü Allah'ın kullarını hor görmek hüsrana, zillet ve rezilliğe sebep olur."

İbn Teymiyye şöyle demiştir: “Korkan günahkâr, kibirli itaatkârdan daha hayırlıdır.”

Akıllı kimse alçakgönüllü olmalı, âlimler ve zayıflarla birlikte oturmalı, hastaları ziyaret etmeli, ölüm döşeğinde olanları ve sıkıntı çekenleri müşahede etmelidir. Kibirli olan kimselerin yaşantılarına ve haberlerine, nasıllardı ve ne hale geldiklerine bakmalıdır.

Sanki sen daha önce geçmiş kimselerin haberlerini duymamış gibisin...

Geride kalanlara zamanın ne yaptığını görmüyor gibisin...

Eğer bilmiyorsan, işte bu onların yaşadıkları diyarlardır...

Onları siliverdi rüzgarın esintisi ve kabir senin ardından...

Allah'ım! Senden Mütekebbir isminle; acizliğimize merhamet etmeni, kusurlarımızı örtmeni, günahlarımızı bağışlamanı ve bizi büyüklük taslayanlardan kılmamanı niyaz ediyoruz. Ey âlemlerin Rabbi!

21 - 22

El-Hâlık ve el-Hallâk -Celle Celâluhu-

Ey gece yolcusu! Bizimle dur; işte bu tabiattır... Böylece sana yaratıcının eserlerinin eşsizliğini göstereyim... Çevrende yeryüzü ve gökyüzü hayrete düşmüştür... Ayetlerin ve eserlerin şahaneliğinden...

Varlığı şekillendirerek yaratanı tesbih ederim... Bu tasvirleri ve kaderleri takdir edeni...

Gökleri ve yeryüzünü kim yarattı? Taneyi ve çekirdeği kim yarattı? Sabahı aydınlatıp, geceyi dinlenme yeri kılan, güneşi ve ayı belli bir hesapta yaratan kimdir? İnsanı çamurdan yaratmaya başlayan kimdir? Yaratılanları, tek bir nefisten var eden kimdir? Her şeye yaratılışını veren, sonra da ona hidayet eden kimdir?

(İşte bunlar Allah’ın yarattıklarıdır! Haydi, Allah’ın dışındakilerin yarattıklarını bana gösterin!) [Lokmân Suresi: 11]

Azameti, bilgelerin aklını hayrete düşüren Allah, bütün noksanlıklardan münezzehtir!

Eşsiz yaratıkları, dikkatle düşünenlerin gözlerine görünen Allah, bütün noksanlıklardan münezzehtir!

Nuru, O'nun yolunda gidenlerin gözlerini kamaştıran Allah, bütün noksanlıklardan münezzehtir!

(Yaratanların en güzeli olan Allah'ın şanı ne yücedir!) [Mü'minûn Suresi: 14]

Biz, Allah -Azze ve Celle-'nin iki ismi üzerinde duralım: (el-Hâlık ve el-Hallâk -Celle Celâluhu-):

Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Şüphesiz senin Rabbin, el-Hallâk (devamlı yaratan) ve el-Alîm'dir) [Hicr Suresi: 86]، Ayrıca şöyle demiştir: (O Allah, El-Hâlik (Yaratan), El-Bârî (Yoktan var eden) , El-Musavvir’dir (Şekil verendir) [Haşr Suresi: 24]

Rabbimiz, henüz hiçbir şey yokken bütün varlığı yoktan var etmiştir. Bütün varlığı daha önce bir örneği olmaksızın yaratmıştır. Allah Teâlâ fiillerini, kendisi için belirlediği bir ölçüde takdir etmiştir.

Yaratıcının Azameti, Yüceliği...

Var olan her şey, O'nun tarafından yaratılmıştır. Varlık, O'nun ilahlığını ve rabliğini itiraf eden bir sözcüdür. Çevrende görüp görmediğin her şey Allah'ın bir delilidir. Bütün varlıkları yaratan, onları hikmeti ile iyileştiren, düzelten ve şekillendiren O'dur. O, ezelden ebede kadar bu büyük vasıf üzerine olmaya devam edecektir.

O, kemiklere et giydirdi ve o ete bir deri kapladı. Hayvanlara yün ve kıl giydirdi. Anne karnındayken cenine ruh üfledi. Sonra onu çıkardı, rızık verdi, korudu ve öğretti. İnsanı en güzel şekilde yarattı ve ona iki göz, bir dil ve iki dudak verdi. Ona, eğri ve doğru iki yolu da gösterdi. (O ki; seni yaratı, düzeltti ve doğrulttu (7) Seni dilediği bir şekilde bir araya getirdi (8)) [İnfitâr Suresi: 7-8] (Yaratanların en güzeli olan Allah'ın şanı ne yücedir!) [Mü'minûn Suresi: 14]

Ayrıca (kâinat) O'nun her noksandan münezzeh olduğuna şahitlik eder... El-Hallâk (Devamlı yaratan) bu bedenleri tekrar dirilteceğine...

Rabbimiz Allah Teâlâ, her şeyi O'nu tanımaları ve O'na ibadet etmeleri için yaratmıştır: {Ben cinleri ve insanları, ancak bana ibadet etsinler diye yarattım.} [Zâriyât Suresi: 56]

Kâinatın Uyumu:

Tüm yaratılmışlar, eğlence, oyun olsun diye veya boşu boşuna yaratılmadı. -Allah bunlardan münezzeh ve mukaddestir- Allah Tebâreke ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Biz; göğü, yeri ve bunlar arasındakileri, oyun olsun (boş yere) diye yaratmadık) [Enbiyâ Suresi: 16]

Bütün varlıklar, Rabbimiz -Tebâreke ve Teâlâ-'nın sıfat ve niteliklerine şahittirler. Var olan herşey en güzel isimleri ve onların hakikatlerini gösterir, onları seslenir ve onlara işaret eder.

Bütün mahlukatın mısralarına dikkat et... Çünkü en yüce hükümdardan sana yazılmış mesajlardır...Eğer yazılarına dikkat edersen kesinlikle şu yazılmıştır...Dikkat et! Allah'ın dışındaki her şey koskoca bir yalandır...

Mahlukatın Rabbinin sıfatlarının kabulüne işaret ederler... Suskunlukları dahi konuşanlara hidayet ederler...

Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Biz, her şeyi bir ölçüye göre yarattık) [Kamer Suresi: 49]

Doktorlar şöyle söylüyorlar: "Gırtlak genişliği gerçekten çok net bir ölçüyle ölçülendirilmiştir. Çünkü olduğundan çok az daha geniş olsaydı, insan sesi yok olurdu. Olduğundan çok az daha dar olsaydı, bu durumda da nefes almak zorlaşırdı.” Ya nefes almak rahat olur ve ses kaybolurdu, ya da ses net olur ve nefes almak zorlaşırdı.

(Bunu, her şeyi sağlam ve yerli yerince yapan Allah yapmıştır. Şüphesiz O, yaptıklarınızdan hakkıyla haberdardır.) [Neml Suresi: 88]

Şayet görme duyusu, bulunduğu sınırlarının üzerine çıksaydı, hayatımız cehennem olurdu!

Şu anda içtiğin su bardağına bakarsan, berrak, lezzetli, tatlı ve tertemiz olduğunu görürsün. Fakat görme duyusunun gücü biraz artmış olsaydı, daha ince ayrıntılarına kadar görseydi, bu bardakta birçok şaşılacak bir şey görürdün! Başka canlı varlıklar ve sayılamayacak kadar çok zararsız mikroplar görürdün. O zaman da bu suyu içmezdin. (Biz, her şeyi bir ölçüye göre yarattık) [Kamer Suresi: 49]

Eğer işitme duyusunun seviyesi biraz daha yükselseydi, geceleri uyuyamazdın. Çünkü tüm sesleri yakalar, duyardın. Aslında tek başına midendeki sindirim sisteminin sesleri bile, neredeyse büyük bir fabrikanın sesleri gibi olurdu. (Biz, her şeyi bir ölçüye göre yarattık) [Kamer Suresi: 49]

Eğer dokunma duyusunun hissi artsaydı, hayatını dayanılmaz bir cehenneme çevirecek statik elektriği hissederdin. (Kendi nefislerinizde de öyledir. Görmüyor musunuz?) [Zâriyât Suresi: 21]

(İşte bunlar Allah’ın yarattıklarıdır! Haydi, Allah’ın dışındakilerin yarattıklarını bana gösterin!) [Lokmân Suresi: 11]

Fıtratları ters dönmüş ve hasta ruhlara sahip olanlardan bazılarına hayret edersin! Kalplerine iyice yerleştirilmiş olduğu halde Allah hakkında tartışırlar: (Kendileri de bunların hak olduklarını kesin olarak bildikleri halde inkâr ettiler) [Neml Suresi: 14]

(Andolsun ki onlara, "Gökleri ve yeri kim yarattı?" diye sorsan, mutlaka "Allah..." derler. De ki: Öyleyse övgü de yalnız Allah'a mahsustur. Fakat onların çoğu bilmezler.) [Lokman Suresi: 25 ]

Mutmain ol!

Mümin, yaradan ile izzetli olduğunu bilir. Böylece nefsi rahat eder. Ayrıca kendisini yaratanın onu ihmal etmeyeceğini, Allah'ın onun koruyucusu olduğunu, sıkıntılarında ve güzel zamanlarında, zenginliğinde ve fakirliğinde, darlığında ve bolluğunda da hayır üzerine olduğunu bilir. (Biliniz ki, Allah'ın dostlarına bir korku yoktur; onlar üzülmeyecekler de.) [Yûnus Suresi: 62]

Allah'ım! Senin el-Hâlık isminle bizi, senin velilerinden kılmanı talep ediyoruz.

23

El-Bârî -Celle Celâluhû-

Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'den sahih olarak gelen bir rivayette şöyle buyurmuştur: «Süleyman bin Dâvûd -Allah'ın selamı o ikisinin üzerine olsun- (bir gün) “Bu gece, kesinlikle yüz veyahut doksan dokuz kadına uğrayacağım. Hepsi de Allah yolunda cihat edecek bir yiğit doğuracak! dedi. Arkadaşı ona: “İnşallah (Allah dilerse) de bari!” uyarısında bulundu. Ama Süleyman -aleyhisselam- inşallah demedi. Kadınlarından sadece biri dışında hiçbiri hamile kalmadı. O da yarım bir insan doğurdu.»

«Nefsimi elinde tutan Allah'a yemin olsun! Eğer o “İnşaallah!” demiş olsaydı hepsi de Allah yolunda cihat edecek atlı süvariler olacaklardı.» [Buhârî ve Müslim rivayet etmiştir]

Kul için Allah -Azze ve Celle-'nin kapısı dışında ihtiyaçlarını karşılayabileceği hiçbir yer yoktur. Allah Teâlâ: (O, el-Hâlık, el-Bârî, el-Musavvir'dir. En güzel isimler O'nundur. Göklerde ve yerde olanlar O'nun şanını yüceltmektedirler. O, izzet ve hikmet sahibidir.) [Haşr Suresi: 24]

Allah'ım! Sana şükürler olsun! Biz, adı anılan bir şey değilken, Sen bize yoktan var etme lütfunu ihsan ettin: (İnsanın üzerinden, henüz kendisinin adı anılan bir şey olmadığı uzun bir süre geçmedi mi?) [İnsan Suresi: 1]

Allah -Azze ve Celle- yüce zatını (el-Bârî ) ismi ile şu sözünde övmüştür: (O Allah, El-Hâlik (Yaratan), El-Bârî (Yoktan var eden) , El-Musavvir’dir (Şekil verendir) [Haşr Suresi: 24]

''el-Ber'u'' Arapça dilinde şu iki anlama gelir. Birincisi: Yaratmak.

İkincisi: Bir şeyden uzak olmak ve ondan kurtulmak.

''Berîun'': Münezzeh olup, uzak olmak demektir.

El-Bârî olan Rabbimiz: Yoktan varlığı ortaya çıkaran ve benzeri görülmemiş şekilde yaratandır. Yaratılmışlardan bazılarını bazılarına üstün kılan ve herbir türü diğerinden ayıran O'dur. O, herbir canlıyı yaratma amacına uygun olarak şekillendirmiştir. O, bir şeyi yoktan var eder ve onu diğer yaratılmışlardan ayıran özelliği ile yaratır.

O -Subhânehû ve Teâlâ- mahlukatı, düzensizlik ve uyumsuzluktan uzak bir şekilde yaratmıştır; (Gökleri üst üste yedi kat yaratan O’dur. Rahman’ın yaratmasında bir düzensizlik göremezsin. Gözünü çevir de bak (gökte) bir çatlak görüyor musunuz?) [Mülk Suresi: 3]

Rabbimiz el-Bârî zatında, sıfatlarında ve fiillerinde bütün noksanlıklardan ve ayıplardan münezzehtir.

El-Bârî isminde bütün yarattıkları görülür

Lütufları daimî olarak ardı ardına iner...

Bütün mahlukatın secte ettiğini her türlü noksanlıklardan tenzih ederim...

Her ''sübhânellah'', ''Allahu ekber'' veya ''Lailahe illallah'' dediklerinde...

Rabbimiz -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (O Allah, El-Hâlik (Yaratan), El-Bârî (Yoktan var eden) , El-Musavvir’dir (Şekil veren)) [Haşr Suresi: 24]

Halk: Takdir etmek demektir.

Ber'u: Yokluktan var etmek demektir.

Tasvîr: Şekil vermek demektir.

Eğer Allah -Azze ve Celle- bir şeyi yaratmayı isterse ilmi ve hikmeti onu takdir eder. Sonra da onu, takdir ettiğine uygun, istediği ve dilediği şekilde yaratır, yani -yoktan var eder-.

Tesadüf değil...

Hikmet sahibi kimselerden birine şöyle denilmiştir: Allah'ı ne ile bildin? Demiştir ki; Kudretin kaleminin mahlukatın sayfalarına yazdıkları ile bildim. (O ki, yarattığı her şeyi güzel yaptı.) [Secde Suresi: 7] (Biz, o ikisini ancak hak ile yarattık.) [Duhân Suresi: 39]

Yeryüzündeki çiçeklere dikkat et ve bir bak... O hükümdarın yarattıklarının izlerine... Takılı kalmış bakan gözler (Sanki)...

Altın alaşımı olan bakışlar ile... Yakuttan gövde sapları üzerinde şahittirler... Allah'ın hiçbir ortağı olmadığına...

(De ki: Göklerde ve yerde neler var, bir baksanıza.) [Yûnus Suresi: 101] Burada, O'nun var ettiklerinden, eşsiz yaratışından, muhteşem kudretinden ve hikmetinin izlerinden başka bir şey mi var? Öyleyse kim daha çok ilahlığı hak ediyor? Yaratan, tapılmaya, övülmeye, birlenmeye daha layık değil midir?

İnsanların bir çoğu bilir ki, bunlar Allah'ın yarattıklarıdır. Fakat onların çoğu şirk koşarlar; (Onların çoğu, ancak ortak koşarak Allah'a iman ederler.) [Yûsuf Suresi: 106] İnsanlar iki sınıfa ayrılır:

Müminler: Onlar, yaratılmışların en hayırlısıdır.

Müşrikler: Onlar, yaratılmışların en şerlileridir.

Kul, yaptığı işlere bir baksın. Eğer bunlar iyiyse, Allah'a hamt etsin. Çünkü onu iyiliğe elverişli yaratmıştır. Şayet kendini, nefsi arzularının eline bırakmış ve Allah korkusuyla nefsini kontrol altına almamış olsa; yaratılmışların en şerlilerinden biri olurdu.

Mûsâ - aleyhisselam-, mücevherlerden kendilerine buzağı şeklinde bir put yaparak, Allah'a imandan saptıkları zaman kavmine, Bârî olan Allah'a tövbe etmelerini emretmişti: (Mûsâ kavmine şöyle demişti: Ey kavmim! Şüphesiz siz, buzağıyı ilah edinmekle kendinize zulmettiniz. Onun için yaradanınıza tövbe edin ve birbirinizi öldürün. Böyle yapmanız yaradanınızın katında sizin için daha hayırlıdır. Böylece Allah tövbenizi kabul etmişti. Çünkü O çok bağışlayıcı, çok merhametlidir.) [Bakara Suresi: 54]

Bir Mümin ne zaman, Allah'ın güzel isimlerinden birini bilse ve öğrense; onun şerefi ve değeri artar. Bu ismi öğrenmesiyle, Allah -Azze ve Celle-'ye olan yakınlığı ve sevgisi artar.

Ve Allah -Azze ve Celle-'nin her şeye gücü yettiğini bilir.

Allah'ım! Ey Bârî! Bize lutfet ve bizim üzerimize rahmetlerini indir.

24

El-Musavvir -Celle Celâluhû-

İbnu'l-Kayyim -rahimehullah- şöyle demiştir: Allah -Subhânehû ve Teâlâ-'nın kitabında kullarını düşünmeye çağırdığı şeye dikkat edersen; bu seni, Allah Teâlâ'yı bilmeye, O'nun birliğini, mükemmel sıfatlarını ve yüce niteliklerini öğrenmeye ulaştırır.

Varlığın kitabında ne kadar da ibretler vardır... Akıl sahibi olanlar, araştıran ve bakanlar için...

Yeryüzünde, tüm ufuklarda... Canlılarda, seslerde ve görüntülerde...

Allah Teâlâ'nın el-Musavvir ismini durup, düşünelim:

Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (O Allah, El-Hâlik (Yaratan), El-Bârî (Yoktan var eden) , El-Musavvir’dir (Şekil verendir) [Haşr Suresi: 24]

Rabbimiz -Subhânehû ve Teâlâ- yarattıklarını dilediği gibi şekillendirir. Var olan her şeyi, O şekillendirmiştir. Onları düzenlemiş ve her birine özel bir şekil, çeşitlilikleri ve çokluklarına rağmen birbirlerinden ayırt edilen, diğerlerinden farklı bir biçim vermiştir. Allah -Subhânehû ve Teâlâ- her bir sureti, istediği niteliklerde şekillendirmiş ve istediği nitelik üzerinde dilediğini geçerli kılmıştır: (Seni istediği bir şekilde bir araya getiren) [İnfitâr Suresi: 8]

Rabbimiz -Subhânehû ve Teâlâ- mahlukatını yaratmış ve onlara, kendi takdirine, ilmine ve rahmetine uygun şekil ve biçimler vermiştir. Bunlar, uzunluk ve kısalık, güzellik ve çirkinlik, erkeklik ve dişilik gibi farklı suretlerde ve farklı görünüşlerde gelmiş olsalar da, yaratılmışların maslahatına ve menfaatine uygundur. Onlardan her birinin kendisine has bir sureti vardır.

Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Andolsun, önce sizi yarattık. Sonra da size şekil verdik) [A'râf Suresi: 11] Ayrıca şöyle demiştir: (Sizi şekillendirdi ve şekillerinizi de en güzel olarak yaptı. Dönüş yalnız O’nadır) [Tegâbun Suresi: 3]

Ey bizim gizlimizi de, açıkça işlediklerimizi de bilen...

Ey bir araya getiren ve şekil veren, yaratılmışların Rabbi...

Şehâdet ederim ki sen eşi benzeri olmayan, teksin, birsin...

Öyle bir şehâdet ki yalan, uydurma ve düzmece olmayan...

Yüzümü gizlide de, açıkta da yönlendirdim...

Sana hamd ederek, kelime-i tevhit ve tekbir getirerek...

Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (O Allah, El-Hâlik (Yaratan), El-Bârî (Yoktan var eden) , El-Musavvir’dir (Şekil verendir) [Haşr Suresi: 24] Üç isim: (El-Hâlık, El-Bârî ve El-Musavvir), bir araya getirilirse her biri farklı bir anlam ifade eder. Burada ''Halk'' kelimesi; takdir etmek manasına, ''ber'u'' kelimesi; eşsiz emsalsiz yaratma manasına, ''tasvîr'' kelimesi; her şeye şeklini veren manasına gelir. Fakat bu isimlerin ayrı ayrı zikredilmeleri halinde anlamları bir olur.

Rabbimiz -Subhânehû ve Teâlâ-, istedi, sonra takdir etti, sonra da meydana getirdi. Yani: Yarattı ve yoktan var etti. Sonra da her bir mahlukata kendisine özel suret ve biçim verdi. (Allah, onların isnat ettidiklerinden yücedir, münezzehtir.) [Mü'minûn Suresi: 91]

Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- secde halindeyken şöyle dua ederdi: «Allah’ım! Sana secde ediyor, sana iman ediyor ve sana teslim oluyorum. Yüzüm, kendisini yaratana ve şekil verene, göz ve kulak verene secde etmektedir. En güzel yaratıcı olan Allah, ne yücedir.» [Müslim rivayet etmiştir].

En Mükemmel Deliller:

İnsanın yaratılışı, feraset sahipleri için bir delil, ibret alanlar için bir ders ve öğüt alanlar için bir öğüttür. (Kendi nefislerinizde de öyledir. Görmüyor musunuz?) [Zâriyât Suresi: 21]

İnsanın kendisinde ve yaratılışında; yaratıcısının ve onu yoktan var edenin en büyük kanıtı vardır.

İnsana en yakın şey, kendisidir. İnsanın kendisinde, Allah -Azze ve Celle-'nin büyüklüğünü gösteren harikalar vardır. İnsan, bunlardan bazıları üzerinde durup düşünmesinden ötürü ömürü tükenmez. Fakat insan bundan imtina eder. Oysa biraz dikkatle düşünse, küfründen ve inkârından kesinlikle geri durur. (Kahrolası insan! Ne kadar da inkârcıdır!) (17) (Allah, onu hangi şeyden yarattı?) (18) (Bir nutfeden (spermden) yarattı da sonra ona şekil verdi.) (19) (Sonra ona yolu kolaylaştırdı.) (20) (Sonra onun canını aldı ve mezara soktu.) (21) (Sonra dilediği bir vakitte onu yeniden diriltir.) (22) [Abese Suresi: 17-22]

Yeryüzünde yedi milyardan fazla insan yaşıyor. Onlardan her biri, çehreler, simalar, renkler ve bedenler bakımından diğerinden farklı bir görüntüye sahiptir. Oysa baba ve anne birdir: Âdem ve Havvâ. İşte bu, Allah -Tebâreke ve Teâlâ-'nın yaratmasıdır/işidir; (Bunu, her şeyi sağlam ve yerli yerince yapan Allah yapmıştır. Şüphesiz O, yaptıklarınızdan hakkıyla haberdardır.) [Neml Suresi: 88] Bu, şükrü gerektirmez mi?! Kul, annesinin karnında bir damla meni olmasından itibaren, Allah -Subhânehû ve Teâlâ-'nın nimetlerinden istifade eder. Sonra onun kulağını ve gözünü şekillendirdi ve ona bir ruh üfledi. Sonra onu yedirdi, içirdi, giydirdi, barındırdı ve ona yetti. Kendisinden her ne istediyse ona verdi; (Biz ona iki göz vermedik mi?) (8) (Biz ona bir dil, iki dudak vermedik mi?) (9) (Biz onu iki apaçık yolu (hayır ve şer yollarını) göstermedik mi?) (10) [Beled Suresi: 8-10]

En büyük şükürlerden biri, Allah -Azze ve Celle-'nin nimetlerini O'na itaat yolunda kullanmak, O'na karşı gelmekten ve O'nu öfkelendiren şeylerden uzak durmaktır.

Son olarak...

Akıllı insan, insanların görüntüleri veya şekilleriyle dalga geçmez. Çünkü onları Allah'ın yarattığını bilir. (Rahimlerde sizi dilediği gibi şekillendiren O'dur. O’ndan başka hak ilah yoktur. O, Azîz'dir, Hakîm'dir.) [Âl-i İmrân Sûresi: 6]

Allah: El-Hâlık, el-Bârî ve el-Musavvir'dir. Hoş olmayan bir şekle sahip kimsenin, azarlanacak veye kınanacak hiçbir günahı yoktur. Güzel görünüşe sahip bir kimseninde, kendisine teşekkür edilecek ve övülecek hiçbir liyakat veya üstünlüğü yoktur.

Bir adam, bilge bir adama dedi ki: "Ey çirkin yüzlü!" Bunun üzerine o da dedi ki: "Benim yüzümü yaratmak bana bırakılmış değildir ki onu güzel yapayım. Kim bir yapıtı kınarsa, onu yapanı da kınamış olur." Hadiste: Allah'ın Rasûlü - sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu: «Allah -Azze ve Celle-'nin bütün yarattıkları güzeldir.» [el-Albânî'nin Silsiletu's- Sahîha adlı kitabında]

Eğer musibete uğramış bir insan görürsen; Allah'ın onu kurtarması için dua et. Şöyle denir: "Kardeşinle sakın alay etme. Çünkü Allah onu bundan kurtarır ve seni, onunla imtihan eder/sınar."

Abdullah b. Mes'ud -radıyallahu anhu- şöyle diyordu: "Bela/musibet söylenen söze bağlı olarak görevlendirilmiştir. Bir köpekle alay etsem, köpek olmaktan korkarım."

İbrahim en-Nehaî'den -Allah ona rahmet etsin- rivayet edildiğine göre, o şöyle demiştir: "Bazen ayıplanacak bir şey görüyorum da, onun aynısıyla sınanama korkusu beni, onun hakkında konuşmaktan alıkoyuyor."

Ey Allah'ım, ey Hâlık, ey Bârî, ey Musavvir! Senden bizi yarattıklarının en hayırlılarından kılmanı ve senin huzuruna çıktığımız günde bize merhamet etmeni istiyoruz.

25

El-Afuvv -Celle Celâluhû-

Günahkârlar işittikleri zaman: (İşte bunları, umulur ki Allah affeder. Allah Afuvv'dur, bağışlayıcıdır.) [Nisâ Sûresi: 99] Yalvararak ellerini kaldırdılar. Şikâyetlerini O'nun önüne serdiler. Bineklerini O'nun kapısında çöktürdüler. O'nun yüceliğine sığındılar. İstiğfarlarını artırdılar ve şöyle seslendiler: Ey Afuvv...Ey Gafûr! Senden başka hiçbir şeyimiz yok.

Kerîm ve Afuvv olan Allah, durumlarına baktı ve sırlarını gördü. Böylece günahlarını düşürdü, yapmış oldukları kötülüklerini sildi ve onların derecelerini yükseltti.

Afuvv olan Allah'ı her türlü noksanlıklardan tenzih ederim! Onları affetmeyi seçen ve onları bağışlamayı tercih eden Allah'ı bütün noksanlıklardan tenzih ederim!

Eğer başına musibetler gelirse, aksilikler seni üzerse veya günahlar sana ağır gelirse, O'nun adını haykır ve O'nun affını iste.

Ey Rabbim! Günahlarım çokluk bakımından ne kadar büyükse de... Çok iyi biliyorum ki senin affın daha büyüktür... Her ne kadar yalnız iyilik sahipleri senden ümit ediyor olsa da... Günahkâr olan, kime sığınsın ve himaye dilesin...

Emrettiğin gibi sana yalvararak dua ediyorum Rabbim!... Eğer Sen de elimi geri çevirirsen bana kim merhamet edecek?...

Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Allah çok affedendir, çok bağışlayandır) [Hac Suresi: 60]

Rabbimiz -Subhânehû ve Teâlâ- kullarının günahlarını sonsuza kadar çokça bağışlayandır. O - Azze ve Celle-, günahları bağışlar ve onlardan (günahların) izlerini tamamen kaldırır. Kıyamet günü kullardan bunları talep etmeyecektir. Onu Kirâm el-Kâtibîn'in hesap defterlerinden de siler. Hatta bunları hatırlarından dahi siler ki akıllarına geldiğinde utanmasınlar. Bunun yanında her günahın yerine bir iyilik koyar.

Rabbimiz -Subhânehû ve Teâlâ- affetmesiyle bilinir, kullarına mağfiret etmesi ve bağışlayıp mazur görmesiyle tanımlanırdı -daima da öyledir-. Herkes O'nun mağfiretine, merhametine ve cömertliğine muhtaçtır. Sebeplerini yerine getirenlere mağfiret ve af edilme sözü vermiştir.

Allah -Subhânehû ve Teâlâ- affı kabul eder. O, kolaylaştırıcıdır. Bu da, kulundan bir noksanlık ve zayıflık meydana geldiği zaman, farzları kullarına kolaylaştırmasıyla olur. Örnek olarak Allah; abdesti bozulan kimsenin, namaz kılmak istediği zaman abdest almasını ona farz kılmıştır. Fakat kullarının zayıflıklarını gözeterek, su bulamayan kimsenin teyemmüm almasını (abdest alamamasını) affeder.

Denilir ki; affetmek, bağışlamaktan daha açık anlaşılır bir ifadedir. Çünkü bağışlamak, (günahı) örtme manası hissettirir. Affetmek ise, (günahı) silme manasını hissettirir. Bu sebeple silmek, örtmekten daha açık anlamlıdır.

O'nun affı iki çeşittir:

O'nun genel affı; kâfir ve kâfir olmayan bütün suçlulara, verilen ve onlardan nimeti kesmeyi gerektiren cezaları, sebepleriyle bertaraf ederek olur. Onlar, söverek ve ortak koşarak O'na eza ederler. Oysa Allah, onları iyileştirir ve rızıklandırır, dünyayı onlara kolaylaştırır, onlara mühlet verir, bağışlaması ve tahammülüyle onları ihmal etmez. Allah'ın hayırları kullarına iner, kulların kötülükleri ise O'na yükselir. Allah'ın, kullarının ibadetlerine ihtiyacı yoktur. Allah, onlara lütfuyla sevgisini gösterir. Onlar ise, Allah'a muhtaç oldukları halde, günahlarıyla O'na olan nefretlerini ortaya koyarlar.

O'nun özel affı; tövbe edenlere, mağfiret dileyenlere, dua edenlere, ibadet edenlere, musibetlere uğrayanlara, Müminlerden karşılığını ahirette bekleyip amel edenleredir.

Muhakkak ki O, el-Afuvv'dur.

Allah'ın bu dünyada affettiği kimseye, kıyamet günü affını tekrar ederek ikram etmesi, Allah -Tebâreke ve Teâlâ-'nın affının büyüklüğündendir. Çünkü O, cömerttir ve affından dönmez. İşte bu, Allah Teâlâ'nın dostlarına karşı kanunudur.

Aynı şekilde Allah -Tebâreke ve Teâlâ-'nın, dünyada tevbe eden günahkârları affettiği gibi, ahirette de (günahında) ısrarcı muvahhitleri de affetmesi O'nun yüceliğindendir.

Yine miktarı ne olursa olsun kulunun günahını affetmesi, Allah -Tebâreke ve Teâlâ-'nın yüceliğindendir. Öyle ki Allah -Subhânehû ve Teâlâ-'nın kendi hakkına dair bile olsa affeder ve kötülüklerini iyiliklerle değiştirir. Rabbimiz -Subhânehû ve Teâlâ-'dan başka kim bu şekilde günahı ödüllendirir? Allah'ın affının büyüklüğü olmasaydı üzerinde işlenilen günahların çokluğu sebebiyle yeryüzü içindekilerle birlikte batardı.

Allah -Tebâreke ve Teâlâ-'nın kullarına, ibadetler, erdemler, sözler ve davranışlardan değerli affına nail olmaya sebep olacak vesileleri göstermesi de affının büyüklüğündendir. Eğer kul, salih amellerini artırırsa, bu ameller onun işlediği günahların ve hataların çoğunu alt eder.

O'na dön!

el-Afuvv -Tebâreke ve Teâlâ- yedi kat semanın üzerinden sana şu sözüyle seslenmektedir: ﴾Rabbiniz şöyle buyurdu: Bana dua edin, kabul edeyim.﴿ [Mü'min/Ğâfir Suresi: 60] O'nun cömertliğinden istifade etme noktasında seni yavaşlatan nedir? Günahından çokça dönenlerin ve tövbe edenlerin saflarına katılmanı geciktiren nedir?

Eğer İnsanlar, dünya krallarının kapılarını çalıyorlar ve önlerinde zillet içerisinde duruyorlarsa; O halde sen de hükümdarların hükümranı olan, tek hak ilah, en cömert ve affedici olan Allah'ın huzurunda boynu bükük bir şekilde dur. O ki; başarının anahtarı O'nun elindedir. Mutluluk O'nun elinde, af ve mağfiret O'nun elindedir.

(Allah'ın, kullarının tevbesini kabul ettiğini bilmiyorlar mı?) [Tevbe Suresi: 104] Bilâl bin Sa'd şöyle demiştir: “Sizin, birinize ceza vermekte acele etmeyen, engeli kaldıran, tövbeyi kabul eden, (kendisine) yöneleni kabul eden, sırt çevirene de lütufta bulunan bir Rabbiniz var.”

Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-’in ettiği dualardan bir tanesi şöyledir: «Allah'ım! Şüphesiz sen, çokça affedensin. Affetmeyi seversin. Beni affet!» [Sahih bir hadistir. İbn Mâce rivayet etmiştir].

İbnu'l-Kayyim -rahimehullah- şöyle demiştir: "Eğer seni affederse, ihtiyaçların bir istekte bulunmadan sana gelir."

Süfyân es-Sevrî -Allah ona rahmet etsin- şöyle demiştir: "Hesabımın anneme ve babama bırakılmasını istemem. Çünkü bilirim ki Allah, -Subhânehû ve Teâlâ- bana onlardan daha merhametlidir."

Kalbim katılaşıp, yollarım daralınca... Ümitlerimi senin affına doğru bir merdiven yaptım... Kıyaslayınca günahlarım benden daha büyüktü... Affını diliyorum ey Rabbim! Çünkü senin affın daha da büyüktür...

Hâlâ günahı affeden sensin, halen daha edersin... İhsan ve cömertlikle bol bol verir ve affedersin...

Affın Anahtarı:

Alimler şöyle demişlerdir: Yaratılmışlar içerisinde Allah -Subhânehû ve Teâlâ-'ya en sevimli olan, isim ve sıfatlarının gereklerince vasıflananlardır. O, -Tebâreke ve Teâlâ- merhametlidir, merhamet edenleri sever. Affedicidir, insanları affedenleri sever. Bir kulun Allah'ın mahlukatına karşı tutumu nasılsa, Allah'ın o kula karşı tutumu da öyle olur. Allah -Azze ve Celle- şöyle buyurmuştur: (Allah’ın rahmeti sayesinde sen onlara karşı yumuşak davrandın. Eğer kaba, katı yürekli olsaydın, onlar senin etrafından dağılıp giderlerdi) [Âl-i İmrân Suresi: 159]

Af ipi, güç yetirme ile beraber en yakın takva mertebesidir. Bilâkis, Allah'ın cömertliğinden ve alicenaplığından; O -Azze ve Celle-, bir kulun başka bir kulu affetmesi sebebiyle daha büyük bir mağfiretle o kula karşılık verir. Allah -Azze ve Celle- şöyle buyurmuştur: (Bir iyiliği açıklar yahut gizlerseniz veya bir kötülüğü (açıklamayıp) affederseniz, şüphesiz Allah da çok bağışlayıcıdır. Her şeye hakkıyla kadirdir) [Nisâ Suresi: 149]

Ebû Bekir es-Sıddîk -radıyallahu anhu- olayında, Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-'in hanımı, Âişe -radıyallahu anha-'nın ırzına dair, o bilinen İfk hadisesinde iftira atmasının ardından, Mistah'a (akrabalarından biri) infak etmeyeceğine yemin ettiğinde, Allah -Tebâreke ve Teâlâ- şöyle buyurmuştu: (İçinizden faziletli ve servet sahibi kimseler akrabaya, yoksullara, Allah yolunda hicret edenlere (mallarından) vermeyeceklerine yemin etmesinler. Bağışlasınlar ve mazur görsünler. Allah’ın sizi bağışlamasını arzulamaz mısınız? Allah çok bağışlayandır, çok merhamet edendir.) [Nûr Suresi: 22]

Kim Allah katındaki karşılığını ümit ederek affederse; Allah -Subhânehû ve Teâlâ- ona, bu dünyada ve ahirette umduğunun üzerinde bir karşılık verir.

Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'den sahih olarak gelen bir rivayette şöyle buyurmuştur: «Allah Teâlâ affeden kulunun değerini artırır.» [Müslim rivayet etmiştir].

Nevevî -Allah ona rahmet etsin- şöyle demiştir: ''Kim, affetmesi ve olmamışçasına bağışlaması ile tanınırsa, üstün olur ve kalplerde büyük görülür. Şerefi ve değer görmesi artar.''

Emevi Halifesi Abdülmelik bin Mervân, güzel ve etkileyici bir vaaz verirken hutbesini yarıda kesti ve şiddetli bir şekilde ağladı. Sonra dedi ki: "Ey Rabbim! Benim günahlarım çok büyüktür. Fakat senin affının birazı dahi onlardan daha büyüktür. Öyleyse azıcık affın ile benim büyük günahlarımı sil."

Bu sözleri el-Hasan el-Basrî'ye ulaşınca, ağladı ve şöyle dedi: "Sözler altınla yazılıyor olsaydı, bu sözler yazılırdı!''

Bir Bedevi de şöyle dua etti: "Ey Allah'ım! Bize zulmedenleri affetmemizi emrettin, biz de kendimize zulmettik, bizi affet.''

Biz sana dua ediyoruz: (Ey Rabbimiz! Biz kendimize zulmettik. Eğer sen bizi bağışlamaz ve bize merhamet etmezsen, muhakkak hüsrana uğrayanlardan oluruz.) [A'râf Suresi: 23]

Allah'ım! Sen affedicisin, affetmeyi seversin, bizi affet; ey merhametlilerin en merhametlisi!

26 - 27

El-Gafûr ve el-Gaffâr -Celle -Celâluhu-

Taberânî'de sahih bir isnat ile Ebû Tavîl hadisinde geldiğine göre; O, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'e gelmiş ve şöyle demiştir: Bütün günahları işleyen ve hepsini yapan, ne büyük, ne küçük hiçbirini bırakmadan bütün günahları yerine getiren bir adam için, yine de tövbe var mıdır?

Peygamber ona "İslâm'a girdin mi?" dedi. Dedi ki: Ben, Allah'tan başka hak ilah olmadığına, ortağı olmayan birtek olduğuna ve senin Allah'ın Rasûlü olduğuna şehadet ederim. Peygamber dedi ki: Evet; iyilikler yapar ve kötülükleri terk edersen, Allah senin için onların hepsini hayırlara dönüştürür. Dedi ki: Benim yaptığım hainlikleri ve ahlâksızlıkları da mı? “Evet” dedi: Ebû Tavîl “Allah en büyüktür! dedi ve gözden kaybolana dek tekbir getirerek gitmeye devam etti.

Ben Allah'a dua ediyorum ve O'ndan affını istiyorum...

Biliyorum ki Allah affeder ve mağfiret eder...

Eğer insanlar çok büyük günah işleseler de...

Çok büyük de olsalar, Allah'ın rahmetinde küçülürler...

Konuşmamız, günahkâr veya Mümin bir kimsenin duyduğu zaman, kalbinin ona bağlandığı, büyük bir sevinçle sevindiği ve ona umut kapısını açan bir isim hakkındadır. O, Allah'ın (el-Gafûr ve el-Gaffâr) isimleridir.

Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: ((Resulüm!) Kullarıma; benim çok bağışlayıcı ve pek esirgeyici olduğumu haber ver.) [Hicr Suresi: 49], Ayrıca şöyle demiştir: (Dedim ki: Rabbinizden mağfiret dileyin. Çünkü O, çok bağışlayıcıdır.) [Nûh Suresi: 10], Ayrıca şöyle demiştir: (Şüphesiz Rabbin, bağışlaması çok geniş olandır.) [Necm Suresi: 32]

Arapça ''Gafera'' kelimesinin dildeki asıl kökü; örtmek ve kaplayarak gizlemek demektir.

Rabbimiz -Subhânehû ve Teâlâ-, kullarının günahlarını örtendir ve onları perdeliyerek gizleyendir. Onların hatalarını ve günahlarını görmezden gelerek affeden Allah'dan başka hiç kimse onların günahlarını bilemez.

O -Azze ve Celle- kullarının günahlarını defalarca, tekrar tekrar sayılamayacak kadar affeder. Kulun günahtan tövbesi her tekrar ettiğinde, Allah -Azze ve Celle-'den de o kadar mağfiret tekrar eder.

(Tevbe) Kapısı Açıktır...

Taberânî ve başka kaynaklarda şöyle zikredilir: Bir adam Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-'e geldi ve dedi ki: Ey Allah'ın Rasûlü! Birimiz bir günah işlerse (ne olur)? Dedi ki: «Ona yazılır.» Ardından dedi ki: "Ondan mağfiret diler de tövbe ederse?" Nebi -aleyhisselam- dedi ki: «O affedilir ve tövbesi kabul edilir. Siz (tövbe etmekten) bıkmadıkça, Allah da (bağışlamaktan) bıkmaz, usanmaz.» [Hasen bir hadistir. bu hadis «el-Mu'cemü'l-Kebîr'de ve El-Evsatta» geçmektedir.]

O, çok bağışlayandır, eğer kul yeryüzü kadar günahla bile gelse... Şirk değil de bilakis sadece günahlardan ise...

Allah da o kula yeryüzü kadar bağışlamayla gelir... Her türlü noksanlıklardan münezzeh olan Allah'ın mağfireti çok geniştir...

Allah -Azze ve Celle- kapısını, bütün tövbe edenler, günahkârlar ve hata yapanlar için açmıştır. Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: {De ki: Ey kendi nefisleri aleyhine haddi aşan kullarım! Allah'ın rahmetinden ümit kesmeyin! Çünkü Allah bütün günahları bağışlar. Şüphesiz ki O; çok bağışlayan, çok esirgeyendir.} [Zümer Suresi: 53] Bilâkis O, "Allah üçün üçüncüsüdür" diyenleri bile, yedi kat göğün üzerinden onları bağışlamak üzere tövbe etmeye çağırarak şöyle buyurdu: (Bunlar) hâlâ Allah'a tevbe edip O'ndan bağışlanmayı dilemeyecekler mi? Oysa Allah; çok bağışlayıcıdır, çok merhametlidir.) [Mâide Suresi: 74]

Allah'ın huzuruna O'na şirk koşmuş olarak çıkılması dışında bütün günahlar bağışlanır. (Allah, kendisine şirk koşulmasını bağışlamaz. Bunun dışında olanları dilediği kimseden bağışlar. Kim Allah’a şirk koşarsa büyük bir günahla iftira etmiş olur. [Nisâ Sûresi: 48].

Bu konudaki ayetler çoktur.

Sünnete gelince bir kudsi hadiste şöyle aktarılmıştır: «Allah -Tebâreke ve Teâla- diyor ki: "Ey Ademoğlu! Sen bana dua edip, (affımı) ümit ettiğin sürece, senden her ne sadır olursa olsun aldırmam, seni affederim. Ey ademoğlu! Senin günahların gökyüzüne kadar ulaşmış olsa da, sen benden bağışlamamı dilersen, aldırmam, seni bağışlarım. Ey ademoğlu! Sen bana yeryüzünü dolusunca günahla gelsen ve bana şirk koşmamış bir halde huzuruma çıksan, ben de sana yeryüzü dolusunca bağışlama ile gelirim.» [Sahih bie hadistir. Tirmizî rivayet etmiştir]

Bu, sadece mağfiret dilemeye gelen, (günaha) dönmemeye kararlı, tövbesinde ihlaslı olan kimse için geçerlidir. Eğer Allah onun samimiyetini bilirse, onun yapmış olduğu kötü amellerini, salih amellere dönüştürür. Bu, onun kullarına karşı cömertliğinden ve lütfundandır.

Umutsuzluğa kapılmayın!

Salih ameller günahlara kefarettir. Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Muhakkak iyilikler, kötülükleri giderir) [Hûd Suresi: 114] Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'den sahih olarak gelen bir rivayette şöyle buyurmuştur: «Bir kötülüğün ardından hemen iyi bir şey yap ki onu yok etsin.» [Hasen bir hadistir. Tirmizî rivayet etmiştir]

Kulun başına gelen musibetler -ister kendisine, ister çocuklarına, isterse malına- olsun onun yapmış olduğu kötülüklere kefaret olur. Şayet mükâfatını Allah'tan ümit ederek sabreder ve Allah -Tebâreke ve Teâlâ-'nın takdirine (kazasına) razı olursa.

Allah -Azze ve Celle- kulunun tövbesine, kendi yiyeceğinin ve içeceğinin üzerinde bulunduğu bineğini çölde kaybeden ve sonra onu bulan adamdan daha çok sevinir.

Günahı ne kadar büyük olursa olsun ve kul tarafından tekrar ederse etsin; kul bağışlanma dilediği sürece Allah'ın rahmeti daha büyüktür: (Rahmetim ise her şeyi kuşatmıştır) [A'raf Suresi: 156], Sahih olarak gelen Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-'in Rabbi -Azze ve Celle-'den rivayet ettiği bir hadiste şöyle buyurmuştur: «Bir kul bir günah işledi ve: "Ey Rabbim, günahımı affet!" dedi. Allah -Tebâreke ve Teâlâ- da: "Kulum bir günah işledi fakat, günahı affeden veya günah sebebiyle cezalandıran bir Rabbi olduğunu bildi." Buyurdu. Sonra bu kul dönüp tekrar bir günah işledi ve: "Ey Rabbim, günahımı affet!" dedi. Allah -Tebâreke ve Teâlâ- da "Kulum bir günah işledi fakat, günahı affeden veya günah sebebiyle cezalandıran bir Rabbi olduğunu bildi." buyurdu. Sonra kul dönüp tekrar günah işledi ve: "Ey Rabbim, günahımı affet!" dedi. Allah -Tebâreke ve Teâlâ- da : "Kulum bir günah işledi fakat, günahı affeden veya günah sebebiyle cezalandıran bir Rabbi olduğunu bildi. Dilediğini yap, ben seni affettim!" buyurdu.» [Müslim rivayet etmiştir]. Anlamı: Tövbe ettiğin ve pişman olmaya devam ettiğin sürece.

Mevla'ndan af dile!

Allah -Azze ve Celle-'nin kapısı, tövbe eden ve günahlarından pişman olan herkese açıktır. O, hâlâ ve daima çok affedici ve çok bağışlayıcıdır. Bağışlanıp, affedilme sebeplerini yerine getiren herkese bunu vadetmiştir. (Şu da muhakkak ki ben, tevbe eden, inanan ve salih amel işleyen, sonra da doğru yolda ilerleyen kimseyi bağışlarım) [Tâ-Hâ Suresi: 82] Kimin de günahları ve kötülükleri, saymasını ve hesabını yapamayacak kadar çoksa; Allah'ın bildiği şeyler için Allah'tan mağfiret dilesin. Çünkü Allah Teâlâ her şeyi bilmiş ve saymıştır.

Tabi ki bu, bir Müslümanın, ''Allah, çok bağışlayan ve çok merhamet edendir'' dayanağını kullanarak günahlarda ve hatalarda taşkınlık yapması ve Allah'a isyan etmeye cüret etmesi manasına gelmez. Allah - Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Rabbiniz sizin kalplerinizdekini çok iyi bilir. Eğer siz iyi olursanız, şunu bilin ki Allah, kötülükten yüz çevirerek tevbe edenleri çok bağışlayıcıdır.) [İsrâ Suresi: 25] el-Fudayl bin İyâd -Allah ona rahmet etsin- şöyle demiştir: ''Günahtan vazgeçmeden bağışlanma dilemek, yalancıların tevbesidir''.

Kurtuluşun İpi...

Bütün yaratılmışlara bağışlanma dilemelerini emretmiştir. Onların en başında da peygamberler gelmektedirler; (Dedim ki: Rabbinizden mağfiret dileyin. Çünkü O, çok bağışlayıcıdır.) [Nûh Suresi: 10], Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'den sahih olarak gelen bir rivayette şöyle buyurmuştur: «Allah'a yemin olsun ki; ben, günde yetmiş defadan çok, Allah'a tevbe ve istiğfar ediyorum.» [Buhâri rivayet etmiştir], Bu, peygamberler için böyledir. Onların dışında kalanlar için bağışlanma dilemek ise; çok daha önceliklidir. Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-, Ali bin Ebi Talib -radıyallahu anhu-'ya şöyle demiştir: «Sen bağışlanmış biri olduğun halde, söylediğinde Allah'ın seni affedeceği bazı kelimeleri sana öğreteyim mi? Dedi ki: Büyük ve yüce Allah’tan başka hak ilah yoktur. İkram sahibi ceza vermede acele etmeyen Allah’tan başka hak ilah yoktur. Allah'tan başka hak ilah yoktur. Büyük arşın Rabbi olan Allah’ı her türlü noksanlıktan tenzih ederim.» [Sahih bir hadistir. Tirmizî rivayet etmiştir].

Ali -radıyallahu anhu- şöyle buyurmuştur: “Yanında kurtuluşu olduğu halde helâk olan kimseye şaşarım! Denildi ki: Nedir o? Dedi ki: ''İstiğfar etmek.” Katâde -Allah ona rahmet etsin- şöyle buyurdu: “Kur'an size, hastalığınızı ve ilacınızı işaret ediyor. Hastalığınıza gelince o; günahlardır. İlacınıza gelince o da; mağfiret dilemektir.”

Şeyhülislâm -Allah ona rahmet etsin- şöyle demiştir: Günahlar, bir zarar görme sebebidir. Af dilemek ise bu sebepleri ortadan kaldırır. Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Onlar bağışlanma diledikleri halde Allah onlara azap edecek değildir.) [Enfâl Suresi: 33]

İbn Kesîr şöyle demiştir: ''Kimde bu özellik, yani "bağışlanmayı dileme" sıfatı bulunursa, Allah onun rızkını ona kolaylaştırır, işini ona kolaylaştırır. Durumunu ve gücünü korur.''

İnkâr etmediğim günahları sana şikayet ediyorum... Ey minnet sahibi! Senden onları bağışlamanı ümit ettim... Ey Umudum! Mahşerde sen bana onları sormadan önce... Kıyamet gününün sıkıntılı hallerinde onları hatırlatırsın...

Ey Umudum! Mahşerde onları bağışlamanı ümit ediyorum... Onların yeryüzünde üzerini örttüğün gibi saklamandır senden dileğim...

(Allah'tan başka hak ilah yoktur) ile (Bağışlanma dileme)'nin bir araya getirmesinin sırrı Allah -Subhânehû ve Teâlâ-'nın şu sözündedir: (Bil ki, Allah'tan başka hak ilah yoktur ve kendi günahın için de, Mümin erkek ve Mümin kadınlar için de bağışlanma dile.) [Muhammed Suresi: 19]: Tevhit, şirkin kökünü yok eder, bağışlanma dilemek ise dallarını ortadan kaldırır.

En güzel övgü; Allah'tan başka hak ilah yoktur sözüdür. En güzel dua ise; Allah'tan mağfiret dilerim sözüdür. Allah Teâlâ o kula; önce tevhidi, ardından kendisi için, Mümin erkek ve kadın kardeşleri için mağfiret dilemeyi emretmiştir.

Allah'ım! Bizi, anne-babamızı ve tüm Müslümanları bağışla! Ey âlemlerin Rabbi!

28

El-Kebîr -Celle Celâluhû-

Kapının eşiğinde...

Rabbin -Subhânehû ve Teâlâ- kudret sahibi, hükümdarlık sahibi, büyük ve yücedir. İhtiyaçlarını O'nun kapısına getir ve orada kalbini yumuşak kırılgan kıl. İhtiyaçlarını giderecek, hastalığını iyileştirecek, borcunu ödeyecek, endişeni giderecek, ağzında bir gülümseme var edecek olan Allah'a güven ve boyun eğ.

Muhakkak ki O -Tebâreke ve Teâlâ-, el-Kebîr'dir.

İsteklerin ve arzuların el-Kebîr olan Allah'ın katında... Gerçekleşir.

Beklentilerin, ne kadar yüksek olursa olsun, Kebîr olan Allah'ın büyüklüğü yanında onlar küçücüktür.

El-Kebîr olan Allah'ın yanında senin rağbet ettiklerin sana hediye edilecektir. Senin özlem duydukların sana bağışlanacaktır.

O el-Kebîr olan Allah -Tebâreke ve Teâlâ- korkulara karşı sığınağın, dünyanın zorluklarına karşı yardımcındır. Muhakkak ki O, el-Kebîr olan Allah'tır. (O, görüleni de görülmeyeni de bilir. O, el-Kebîr, el-Müteâl'dir.) [Ra'd Suresi: 9]

Rabbimiz el-Kebîr olan Allah -Tebâreke ve Teâlâ-, zatı itibariyle büyüktür ve yücedir. Kesinlikle O'ndan daha büyük ve O'ndan daha yüce olan hiçbir şey yoktur. (Onlar Allah'ı gerektiği gibi (hakkıyla tanıyıp) takdir edemediler. Kıyamet günü, yeryüzü bütünüyle O'nun kabzasında, gökler de sağ elinde dürülmüş olacaktır.) [Zümer Sûresi: 67].

Rabbimiz -Tebâreke ve Teâlâ-, aynı zamanda sıfatlarında büyük olandır. Sıfatlarının hepsi kemal, büyüklük ve azamet sıfatıdır. Bu vasıflarla O'ndan başka isimlenen, O'nun benzeri, eşdeğeri ve hiçbir dengi yoktur.

Rabbimiz -Tebâreke ve Teâlâ- ayrıca fiillerinde de büyüktür. O'nun yarattıklarının büyüklüğü O'nun fiillerinin yüceliğine şahitlik eder. (Elbette göklerin ve yerin yaratılması, insanların yaratılmasından çok daha büyüktür. Fakat insanların çoğu bilmezler.) [Ğâfir/Mü'min Suresi: 57]

Rabbimiz -Tebâreke ve Teâlâ-, büyüktür, azimdir, ululuk sahibidir. Öyle ki her büyük olan O'nun Celâli ve azameti karşısında küçülmüştür.

Rabbimiz -Azze ve Celle- bütün noksanlardan, kusurlardan ve ayıplardan büyüktür ve yücedir.

Rabbimiz -Azze ve Celle- her türlü kötülük, şer ve zulümden büyüktür; (Çok büyüktür, çok yücedir.) [Ra'd Suresi: 9] (Artık hüküm, yüce ve büyük Allah’a aittir.) [Ğâfir/Mü'min Suresi: 12]

Hamt, lütuf ve mülk sana aittir ey Rabbimiz...

Senden daha ihtişamlı bir şey yoktur, sen en ihtişamlı olansın!...

Yaratılmışların kadrini hakkıyla taktir edemediğini tenzih ederim...

Arşının üzerinde tek olan ve tevhit edileni tenzih ederim...

Akıllar yetersiz kalmıştır!

Allah -Celle Celâluhu- her şeyden daha büyüktür.O'nu ilimle kuşatmamızdan da çok daha büyüktür; (O'nu bilgileriyle kuşatamazlar.) [Tâhâ Suresi: 110].

Allah -Tebâreke ve Teâlâ- zatının veya niteliklerinin nasıl olduğunu bilmemizden daha büyüktür. Bu nedenle, Allah hakkında düşünmemiz yasaklanmıştır. Çünkü bunu küçük, sınırlı, kısıtlı zihinlerimizle idrak edemeyiz. Taberânî'nin «el-Evsat» adlı eserinde gelen rivayette: Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Allah -Azze ve Celle-'nin nimetleri hakkında düşünün. Allah'ın zatı hakkında düşünmeyin» [Sahih Hadis] Allah -Azze ve Celle-'nin büyüklüğünün azametini sadece kendisi bilir. Ne yakın bir melek, ne de gönderilen bir peygamber bunu bilemez. Allah - Azze ve Celle - bu bilgiyi kendine has kılmıştır.

En beliğ lafız.

Allah - Azze ve Celle - öz, değer, anlam, şeref ve haşmet bakımından her şeyden daha büyüktür. Bunun için şöyle denilir: Araplar için tazim ve hürmet manasında en derin anlamlı söz (Allahu ekber/Allah en büyüktür.) sözüdür. Çünkü büyüklük sıfatı, azamet sıfatından daha mükemmeldir. (Allahu ekber/Allah en büyüktür) dediğimiz zaman bu sözümüz azemeti içerir ve mana olarak daha fazlasını barındırır.

Bu nedenle, namaz ve ezanda meşru sözl olarak (Allahu Ekber/Allah en büyüktür) sözü gelmiştir. Bu lafız (Allahu Azam/Allah en azametli olandır) lafzından daha kâmil bir anlam içerir. Şu hadiste de bu durum ifade edilmiştir: «Allah -Azze ve Celle- şöyle buyurmuştur: Büyüklük benim cübbem, azamet de benim peştamalimdir. Kim bunlardan birinde dahi benimle yarışmaya yeltenirse onu ateşe atarım.» [Sahih bir hadistir. Ebû Dâvûd rivayet etmiştir]،

İmam İbn Teymiye -Allah ona rahmet etsin- şöyle demiştir: ''Burada azameti bir peştamale, büyüklüğü ise bir cübbeye benzetmiştir. Cübbenin daha asil olduğu iyi bilinir. Tekbir (Allah en büyüktür) sözü tazimden (Allah azametlidir) sözünden daha belagatli olduğunda ötürü, (Allah en büyüktür) sözünü söylemiştir. Bu söz aynı zamanda tazim sözünüde barındırır.''

Hükümranın yanına giriş anahtarı:

Bunun içindir ki; bu kelime namaza başlamak için geçerli kılınmıştır. Çünkü Müslüman namaza, kölelerin sahiplerinin yanına girişine benzer bir şekilde girer. Eğer namaza başlamakla şereflenirse, namaza en belagatli ifade olan ''Allahu ekber'' ifadesiyle başlaması caiz olur. Onun hali şöyle demektedir: “Allah en büyüktür'' bu sözle efendimin, yaratıcımın ve bana rızık verenin huzuruna giriyorum. Allah, hayatın bütün meşgalelerinden daha büyüktür.” Bir kimse içtenlikle ve düşünerek bu sözü söylerse; Allah'ı kalbinde tazim etmiş, uzuvları O'na boyun eğmiş, Allah'tan haya etmiş, itibarı ve onuru, kalbini Allah'tan bir başkasıyla meşgul olmaktan alıkoymuştur. Ehemmiyeti ve önemi sebebiyle bu lafız, Allah'ın rızasını kazanması için birçok ibadette Müslümana eşlik etmiştir. İbnu'l-Kayyim -rahimehullah- şöyle demiştir: ''(Allah’ın rızası ise, bunların hepsinden daha büyüktür) [Tevbe Suresi: 72] Allah'ın kuldan razı olması, cennetten ve içindekilerden daha büyüktür. Çünkü razı olmak, Allah'ın bir sıfatı, cennet ise O'nun yarattığı bir mahluktur.''

İzzetli olan, büyük olana sığınan kimsedir...

(Allah en büyüktür) kalbe karışırsa; Mümin onunla izzet bulur, Allah'a güvenir, O'na itimat ve tevekkül eder. Allah'ın büyüklüğü ve azameti karşısında her şey küçülür.

Siyer yazarları şu kıssayı zikretmişlerdir: "Haccâc, makamın (makam-ı İbrahim'in) arkasında iki rekât namaz kıldıktan sonra, Yemen halkından bir fakir gelip Kâbe'yi tavaf etmeye başladı. Tavaf ederken Yemenli fakirin elbisesinde bir süngü çıkıverdi ve Haccâc'ın vücuduna dokundu. Haccâc birden irkildi ve bağırdı: O adamı yakalayın! Bunun üzerine askerler onu yakaladılar. "Onu bana yaklaştırın" dedi. Onu yanına getirdiler.

Haccâc ona sordu: Beni tanıdın mı? O da cevap verdi: Seni tanımadım! Haccâc dedi ki: Yemen'de valiniz kimdir? Adam dedi ki: Muhammed bin Yusuf'tur. -Haccâc'ın kardeşi- Kendisi onun gibi veya ondan daha kötü bir kimsedir. Haccâc adama: Benim onun kardeşi olduğumu bilmiyor muydun? Adam dedi ki: Sen Haccâc mısın? Haccâc ''Evet'' dedi. Fakir adam da şöyle söyledi: Sen ne kötü birisin! Kardeşin de ne kadar kötü biri! Haccâc "Kardeşimi Yemen'de nasıl bıraktın?" diye sordu. Adam şöyle cevap verdi: Onu şişman göbekli bir şekilde bıraktım. Haccâc ona "Sana onun sağlığını sormadım, sana adaletini sordum.'' dedi. Adam "Onu acımasız ve zalim biri olarak bıraktım" dedi. Haccâc adama sordu: Onun benim kardeşim olduğunu bilmiyor musun? Benden korkmuyor musun? Adam şöyle dedi: "Ey Haccâc! Sen, kardeşinin senin katında olan değerinin, benim bir ve tek olan Allah'ın katındaki değerimden daha çok olduğunu mu zannediyorsun?" Tâvûs (rivayet eden) dedi ki: "Vallahi! Başımdaki bütün saçlar dimdik oldu! Sonra Haccâc adamı salıverdi ve adam Allah'tan başka kimseden korkmadan Kâbe'yi tavaf etmeye devam etti."

Kefenleri fedakarlık kanlarıyla bulanmış...

Allah, içerek boğazlarından geçendiklerinden daha büyüktür...

Cesur elinde hidayet ipinin bir ucu vardır...

Sıratın üzerindeki ruhlarımızda da diğer bir ucu...

Büyük Allah'a zor olacak büyük mesele, şiddetli sıkıntı, azim dert nedir ki?

Öyleyse büyük olan Allah -Azze ve Celle-'dir. Gördüğün, işittiğin veya bildiğin her büyük olanın, Rabbi Allah'tır ve O, onlardan daha büyüktür. Öyleyse azamet, büyüklük ve izzet sahibi olan Allah'ın iradesinin önünde sıkıntıların direnmesi nasıl mümkün olabilir?

Büyük olan Allah -Tebâreke ve Teâlâ- senin sorunlarını çözüme kavuşturacak, tüm acılarını iyileştirecek, tüm hayallerini gerçeğe, tüm gözyaşlarını tebessüme dönüştürecektir.

O halde Allah'ın ipine iki elinle sımsıkı sarıl...

Dayanakların sana ihanet ederse, O senin dayanağındır...

Allah'ım! Senden el-Kebîr isminle bize cennete girmeyi bahşetmeni ve ateşten kurtarmanı istiyoruz.

29 – 30 - 31

El-Â'lâ, el-Alîyy, El-Müteâl -Celle Celâluhû-

Bir musibet meydana gelir, içinden çıkılmaz zor bir durum olur ve bir felaket çullanırsa, kalp en yüce olana yönelir ve eller en yüce olan Allah'a dua etmek için kaldırılır. Gözler gökyüzüne bakarak el-Alîyy, el-A'lâ, el-Müteâl olan Allah'tan bir kurtuluş bekler.

Rabbimiz -Azze ve Celle- El-A'lâ (en yüce olan), el-Alîyy (yücelik ve hükümranlıkta kendisine eşit veya kendisinden daha üstün bir varlık bulunmayan), El-Müteâl (izzet, şeref ve hükümranlık bakımından en yüce olan) dır. Allah -Tebâreke ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (O, El-Alîy (en yüce)'dir, El-Azîm (en büyük)'tür.) [Bakara Suresi: 255] Ayrıca şöyle demiştir: (Yüce Rabbinin adını tesbih (takdis) et.) [A'lâ Suresi: 1]، Allah -Subhânehû ve Teâlâ- yine şöyle buyurmuştur: (O, görüleni de görülmeyeni de bilir. O, el-Kebîr, el-Müteâl'dir.) [Ra'd Suresi: 9].

Rabbimiz el-A'lâ, el-Alîyy, el-Müteâl'dir: Yani O, kendisinden daha yüce hiç bir varlık olmayan, bütün yönleriyle mutlak yüceliğe sahip olandır:

(Allah Teâlâ'nın) zatının yüceliği: Rabbimiz -Subhânehû ve Teâlâ- arşının üzerine istiva etmiştir. Yarattıklarından ayrı, bütün kâinatın üzerindedir. (Rahmân olan Allah, Arş'a istiva etmiştir.) [Tâhâ Suresi: 5]

(Allah Teâlâ'nın) Kadrinin yüceliği: O -Subhânehû ve Teâlâ- çok yüce bir itibar sahibidir. O'nun sıfatları kemal, güzellik ve haşmet sıfatlarıdır. Yarattıklarından hiçbirinin sıfatı onlara yaklaşamaz ve eşit olamaz. Bilakis kullar, Allah -Subhânehû ve Teâlâ -'nın sıfatlarından bir sıfatı dahi bütünüyle bilmeye güç yetiremezler. (O'nu bilgileriyle kuşatamazlar.) [Tâhâ Suresi: 110].

(Allah Teâlâ'nın) hâkim ve galip olmada yüceliği: Rabbimiz -Subhânehû ve Teâlâ- her şeye hâkimdir ve tüm kâinat ona boyun eğip itaat etmiştir. Her şey O'nun mutlak hâkimiyeti, otoritesi ve büyüklüğü altındadır. (O, kullarının üstünde mutlak hâkimiyet sahibidir) [En'âm Suresi: 18]

Göklerin üzerinde, arşın üstünde yüksektedir...

Bütün yarattıklarından ayrı olma özelliğiyle...

O'nun bütün sıfatları mükemmel yüceliktir...

Allah'a hamdolsun ki bunda (sıfatların anlaşılmasında) bir gizlilik yoktur...

Allah nerededir?!

«Sahih-i Müslim»'de değerli sahabe Muâviye b. el-Hakem es-Sulemî -radıyallahu anhu-'dan rivayet edildiğine göre o şöyle dedi: Benim bir cariyem vardı. Uhud taraflarında koyunlarımı otlatırdı. Bir gün yanına gittiğimde bir kurdun koyunlarımdan birisini alıp gitmiş olduğunu gördüm. Ben de bir insanım. İnsanlar nasıl üzülüyorsa -kızıyorsa- ben de öyle üzülürüm. Dolayısıyla ona bir tokat indirdim.

Sonra Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in yanına geldim. Bana bu durumun büyük bir iş olduğunu söyledi. ''Ey Allah'ın Rasûlü! O halde o cariyeyi azat edeyim mi? dedim. O: «Onu bana getir!» buyurdu. Ben de cariyeyi yanına götürdüm. Ona: «Allah nerededir?» dedi. Cariye, ''semadadır'' dedi. Allah Rasûlü: «Ben kimim?» dedi. Cariye: Sen Allah'ın Resulüsün, dedi. Rasûlullah bana şöyle buyurdu: «Ona hürriyetini ver, çünkü o bir Mümin bir kadındır»

Allah'ın semada olmasının anlamı; yani, yükseklikte, semanın üzerindedir. (Fî) harfi cerrinin burada (üzerinde) anlamında kullanılmıştır. Allah -Subhânehû ve Teâlâ-'nın şu ayetinde de bu manada kullanılmıştır: (Ve mutlaka sizi hurma kütüklerinin üzerine asacağım) [Tâhâ Suresi: 71] Semanın Allah'ı kuşattığı zannına kapılmamak gerekir. Allah Teâlâ, yarattıklarından herhangi bir şeyin O'nu kuşatmasından çok yücedir/büyüktür.

Sevgili okuyucu! Ben burada bir nokta koyarak şunu soruyorum: Allah'ın her yerde mevcut olduğunu söylemek gibi, zatını vasfettiğinin aksine bir şey ile Allah -Azze ve Celle-'yi vasfetmek caiz midir?

Şeyhülislam ibn Teymiyye -Allah ona rahmet etsin- «Mecmûu'l-Fetava»'da şöyle demiştir: O Allah -Subhânehû ve Teâlâ-, kendisini yükseklikle nitelendirdi. Bu da O'nun için övgü ve yüceltme sıfatlarından biridir. Çünkü bu, mükemmellik sıfatlarındandır. Tıpkı bunun gibi kendini el-Azîm, el-Alîm, el-Kadîr, el-Azîz, el-Halîm, el-Hayy, el-Kayyûm ve benzeri gibi en güzel isimlerinin manalarını zikrederek de zatını övmüştür.

Bunların zıddı olan şeylerle sıfatlanmasının caiz olmadığı gibi, yüksekliğin zıddı olan alçaklık ile de sıfatlandırılamaz. Kuvvetlinin zıddı olan zayıflık ile de sıfatlandırılması caiz değildir.

Aksine Allah -Subhânehû ve Teâlâ-, kendisi için sabit olan mükemmellik sıfatlarıyla çelişen bu kusurlardan münezzehtir.

Bu, onların tevhitlerindendir; ispat ederler... Rahman olan Rabbimiz'in kemal sıfatlarını... O Süphân'ın yüksek göklerin üstünde olması gibi... Hatta her mekanın üzerinde olması gibi...

O Süphân, zatıyla en yücedir... Çünkü bu sözün aksi mümkün değildir... Hakikaten arşın üzerinde olan O'dur... Kainatın düzenini O tesis etmiştir...

Allah -Azze ve Celle- şöyle buyurmuştur: (Şüphesiz sizin Rabbiniz, gökleri ve yeri altı gün içinde (altı evrede) yaratan ve arşın üzerine istiva edendir) [A'râf Suresi: 54]

Allah -Azze ve Celle- kitabında Cebrail'in ve meleklerin inişlerini zikretmiştir: (Melekler ve Ruh (Cebrail) o gecede, Rablerinin izniyle her iş için iner dururlar.) [Kadir Suresi: 4] İndirilme ancak yüksekten olur.

Allah -Subhânehû ve Teâlâ- meleklerin kendisine çıktıklarını ve yükseldiklerini zikretmiştir: (Melekler ve Rûh (Cebrail), oraya, miktarı (dünya senesi ile) ellibin yıl olan bir günde yükselip çıkar) [Meâric Suresi: 4]

Allah -Subhânehû ve Teâlâ- salih amellerin ve güzel sözlerin kendisine yükseldiğini zikretmiştir: (Güzel sözler ancak O’na yükselir. Salih ameli de güzel sözler yükseltir) [Fâtır Suresi: 10]

Ameller kime yükseltilir?

Eğer Rabbimiz -Subhânehû ve Teâlâ-'nın kendisi her yerde ise; indirmeyle ne yapıyor? (Neden indirme zikredilmiştir?) -Allah, onların bu söylediklerinden çok yücedir ve büyüktür-.

Rabbimiz -Azze ve Celle- benzemekten, eşitlikten, denklikten ve eşdeğer olmaktan (Münezzeh) çok yücedir.

Rabbimiz -Azze ve Celle- eş ve çocuk edinmekten (Münezzeh) çok yücedir. (Hakikat şu ki, Rabbimizin şanı çok yücedir. O; ne eş, ne de çocuk edinmiştir.) [Cin Suresi: 3]

Rabbimiz -Azze ve Celle- ilahlığında ortağı olmasından (münezzeh) çok yücedir. (Fakat Allah o ikisine iyi ve sağlıklı bir çocuk verince de, Allah’ın kendilerine verdiği çocuk konusunda O’na ortaklar koşarlar. Allah, onların ortak koştukları şeylerden yücedir.) [Araf Suresi: 190]

(Allah Teâlâ'yı tanıma) Yolu...

Kim şu üç ismin anlamını bilirse: (el-Aliyy, el-A'lâ, el-Müteâl); Allah -Azze ve Celle-'nin kemal sıfatlarıyla yüce olduğunu, eksiklik ifade eden sıfatlardan münezzeh, izzet sahibi ve ulu olduğunu, yarattıklarından üstün olduğunu bilir.

Kim bu şahit olunana, -bilerek anlayarak ve kulluğun bilincinde olarak- hakkını verirse, bununla yetinirse, şan ve şeref kazanır. (Biz, onu üstün bir makama yükseltmiştik) [Meryem Suresi: 57]

Yüksek makam her iki dünyada da şu şekilde elde edilir:

İman ile: (Kim de iyi davranışlarda bulunmuş bir Mümin olarak O'na varırsa, üstün dereceler işte yalnız onlar içindir) [Tâhâ Suresi: 75]

İlim ile: (Allah, sizden iman edenleri ve kendilerine ilim verilenlerin derecelerini yükseltir.) [Mücâdele Suresi:11]

Tevazu ile: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'den sahih olarak gelen bir rivayette o şöyle buyurmuştur: «Kim Allah için alçak gönüllü davranırsa, Allah da onu yükseltir.» [Müslim rivayet etmiştir].

Sahabelerden biri -radıyallahu anhum- Cennet'te Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-'e eşlik etmek istediğini söylediğinde ona şöyle buyurmuştur: «Öyleyse çok namaz kılıp secde ederek, kendi adına bana yardımcı ol!» [Müslim rivayet etmiştir]. Secde de zikir ile: (Subhâne Rabbiye'l-Âlâ) diyerek. Allah -Azze ve Celle- şöyle buyurmuştur: (Yüce Rabbinin adını tesbih (takdis) et.) [A'lâ Suresi: 1]،

Secde de söylenen bu sözü bazıları şu şekilde açıklamışlardır: Bir kulun Allah -Azze ve Celle-'ye boyun eğme ve alçalmada en son noktası, vücudunun en şerefli kısmıyla ki o yüzü/alnıdır, onu yere koyarak Allah'a secde etmesidir. Kulun en alçak gönüllü olduğu bu noktada Rabbini ''En yüce'' olarak nitelendirmesi çok münasip olmuştur.

Bu sebeple secde halindeki kulun bu hâli Allah -Subhânehû ve Teâlâ-'ya en yakın durum olmaktadır. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Kulun Allah'a en yakın olduğu an secdedeki anıdır. O halde secdede Allah'a çokça dua edin.» [Müslim rivayet etmiştir].

Hedefine ulaştın...

Yeryüzünün, göklerin ve yeryüzünün bütün hükümdarlığının sahibi olan el-Aliyy, el-Â'lâ -Celle Celâluhu- tarfından yönetildiğini bildikten sonra diyorum ki; Ey hastalanmış insan! Şifayı verecek olan semadadır! Ey fakir insan! Zengin olan semadadır!, Ey üzgün insan! Yaraları iyileştiren kederleri gideren semadadır! Ey kısırlık sorunu çeken! Vehhâb olan Allah semadadır! Ey borçlu kişi! Rızık veren semadadır! Ey kederli kişi! Sıkıntıları gideren, iyilik kapılarını açan semadadır!

O halde kalbin ve yüzünle semaya yönel ve el-Aliyy, el-Â'lâ olan Allah'a dua et. Seni mutlu edecek olan şey sana müjdelenecektir. Yedi kat göğün üstünden Allah - Azze ve Celle -'nin şu sözü ile sana müjde verilmiştir: (Kullarım sana, beni sorduğunda (onlara deki): Ben şüphesiz onlara çok yakınım. Bana dua ettiği vakit dua edenin dileğine karşılık veririm. O halde (kullarım da) benim davetime uysunlar ve bana inansınlar. Ola ki doğru yolu bulurlar.) [Bakara Suresi: 186].

Sana hamdolsun, ey cömertlik, büyüklük/izzet ve yücelik sahibi...

Mukaddes ve münezzehsin, dilediğine verirsin ve dilediğinden de esirgersin...

Ey İlahım! Hatalarım büyük ve çok olsa da...

Senin bağışlaman günahlarımdan çok daha büyük ve daha geniştir...

Ey İlahım! Durumumu, eksikliğimi ve ihtiyacımı görüyorsun...

Sen en hafif yakarışlarımı dahi duyuyorsun...

Ey İlahım! Eğer umutlarımı boşa çıkarıp beni kovup reddedersen...

O halde ben kimden ümit ederim, kim bana şefaat eder...

Allah'ım! Senden ''En yüce'' isminle dünya ve ahirette değerimizi artırmanı istiyoruz.

32 - 33

El-Kâhir, El-Kahhâr -Celle Celâluhu-

Ebû Ya'lâ «Müsned'inde» Ebû Hureyre -radıyallahu anhu-'dan rivayet ettiğine göre o şöyle demiştir: «Firavun, eşinin ellerinden ve ayaklarından dört kazık çakmıştı. Karısının yanından ayrıldığı zaman, melekler onu gölgelendiriyorlardı. Firavunun karısı şöyle dedi: (Rabbim! Katında bana Cennet'te bir ev yap. Beni Firavun'dan ve onun işlediklerinden kurtar; beni zalimler topluluğundan kurtar.) [Tahrim Suresi: 11] [Sahih bir hadistir].

Zorba Firavun'un odasından dünyanın en büyük kadınlarından biri çıkıyor! Yine onun sarayından da Mûsâ -aleyhisselam- çıkıyor!!.

Firavun diyor ki: (Biz onların oğullarını öldüreceğiz, kadınlarını sağ bırakacağız. Biz onların üzerinde ezici bir güce sahibiz.) [A'râf Suresi: 127] Kahhâr olan Allah'ın bu zalime yapacağı, ona boyun eğdirip,onu ezmek ve kendisinden sonra gelenlere onu ibret alınacak bir insan kılmanın dışında bir şey değildi. (Ey Firavun!) Senden sonra geleceklere ibret olman için, bugün senin bedenini (cansız olarak) kurtaracağız. Muhakkak insanların bir çoğu ayetlerimizden gerçekten habersizlerdir) [Yûnus Suresi: 92]

Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şu sözüyle yüce zatına övgüde bulunmuştur: (O, kullarının üstünde mutlak hâkimiyet sahibidir. O, hüküm ve hikmet sahibidir, (her şeyden) hakkıyla haberdardır.) [En'âm Suresi: 18]

Rabbimiz - Azze ve Celle - her şeye gücü yeten, otoritesinin kuvvetiyle, yarattığı kâinatında işleri çekip çeviren, idare eden ve hükmedendir. Hiçbir şey O'nun iradesini yenemez.

Zorbaları kahrı perişan etti. İmparatorları helak etti. İnsanlar O'nun emirlerine itaat ettiler, zorluklar O'nun büyüklüğü karşısında boyun eğdiler. Bütün yüzler; Allah’a boyun eğmiş, yaratılmışlar O'na teslim olmuş, büyüklüğünün ve yüceliğinin azameti karşısında alçalmışlardır.

Yaratılmışlar; Rabbimiz -Subhânehû ve Teâlâ-'ya boyun eğmişler, izzeti, kuvveti ve her şeye güç yetirebilmesi sebebiyle O'nun önünde zelil olmuşlardır.

Allah -Azze ve Celle- üst ve alt bütün âlemler üzerinde Kahhâr'dır. O'nun izni olmadan hiçbir hadise meydana gelmez ve hiçbir hareket sükûn bulmaz. O'nun olmasını dilediği şey oluverir. Olmasını dilemediği şey ise olmaz. Bu, Rabbimiz Allah - Azze ve Celle -'nin (el-Kâhir ve el-Kahhâr) isimlerinin anlamlarıdır.

Aynı şekilde, Kahhâr O'nun sıfatlarından biridir... Mahlukat, O hükümdara boyun eğmiştir...

Eğer O, Hayy, Azîz ve Kâdir olmasaydı... Ne bir galibiyet, ne de bir saltanat olmazdı...

Muhakkak ki O, Kahhâr'dır:

Darda kalan kimse, yalvarıp yakardığında ona icabet edecek ve kötülüğü ortadan kaldıracak kimdir? Çürümüş oldukları halde kemikleri tekrar diriltecek kimdir? İlk defa yaratılmalarında olduğu gibi, mahlukatı tekrar yaratacak kimdir? Şüphesiz bu O'nun için daha kolaydır. Haksızlığa uğradığında mazlumların yanında duracak, zulme uğrayıp hakkı yenildiğinde zayıfın yanında duracak kimdir?

Tabi ki hiçbir şeyi boş yere yaratmayan, hiçbir şeyi beyhude bırakmayan, hikmetsiz hiçbir işi kabul etmeyen ve bir kanun koymayan Rabbimiz el-Kâhir, el-Hakîm -Azze ve Celle-'dir. Bunu bilen bilir, bilmeyen ise bilmez.

Bütün işler sanadır ve hepsi sana döndürülür...

Bütün müjde ve temenniler sadece senden beklenir...

Tevhit edilmeye ve ibadete layık olan kimdir? Bir ve tek olan, Kahhâr olan, dengi ve benzeri olmayan Allah değil midir?

Yusuf -aleyhisselam- hapisteki arkadaşlarıyla bu konuda tartışarak şöyle dedi: (Ey zindan arkadaşlarım! Ayrı ayrı ilahlar mı daha iyidir, yoksa bir ve mutlak hâkimiyet sahibi olan Allah mı?) [Yûsuf Suresi: 39].

Mağlup edilmiş, ezilmiş durumdayken kendine bir fayda verebilecek veya bir zarar verebilecek bir kimse gördün mü? Öyleyse nasıl oluyor da zayıf, mağlup ve güçsüz bir kimseden bir şey istenilir ve ona güvenilir? Oysa ki Allah, birdir, (el-Kahhâr) galip olandır.

Gece uykusundan korkarak kalktığı zaman Nebi -sallalahu aleyhi ve sellem-'in dualarından biri de şöyleydi: «Bir ve Kahhâr olan, göklerin, yerin ve her ikisinin arasında bulunanların Rabbi, Azîz ve Gaffâr olan Allah’tan başka hak ilah yoktur.» [Sahih bir hadistir. İbn Hıbbân rivayet etmiştir]

İşlerini O'na havale et...

Mümin bir kimse, Allah'ın bir ve Kahhâr (her şeye galip gelen) olduğunu bildiği zaman; Allah'a teslimiyetini ilan eder. İşini Allah'a havale eder ve yalnız O'na tevekkül eder. Yalnızca Allah'ı tazim eder ve Allah'tan korkar. Güç ve ezici üstünlük iddia etmiş olsalar bile, zayıf olan yaratılmışlardan korkmaz.

Firavun'un sihirbazları var ya, kalplerine iman girip, Allah'ın bir ve Kahhâr olduğunu öğrendikleri zaman, Onları tehdit eden yeryüzünün zorbası Firavun'a verdikleri cevap şöyle olmuştu: (Zararı yok dediler, (nasıl olsa) biz şüphesiz Rabbimize döneceğiz.) [Şuarâ Suresi: 50]

Allah -Azze ve Celle- zalimleri ve günahkârları kendine boyun eğdirir ve onların üzerinde mutlak hâkimiyet sahibidir: (O, kullarının üstünde mutlak hâkimiyet sahibidir. O, hüküm ve hikmet sahibidir, (her şeyden) hakkıyla haberdardır.) [En'âm Suresi: 18 ] Nuh kavmini tufanla, Salih kavmini çok kuvvetli bir çığlıkla, Âd kavmini kuvvetli rüzgârla, Lût kavmini taşlarla mağlup etti. Karun'u yere batırarak, Sebe kavmini açlık, susuzluk ve zor yaşam koşullarıyla mağlup etti. İsrailoğulları'nı korkuyla, düşmanlarını onların üzerinde hâkim kılarak ve bir çok katliamla, yine onlardan bir başka topluluğu da onları maymuna ve domuza dönüştürerek ve veba ile mağlup etti.

Allah'ın -Celle ve Celâluhu-'nun mutlak galibiyeti açıktır: (Biz (bununla) onlara zulmetmedik, fakat onlar kendilerine zulmediyorlardı.) [Nahl Suresi: 18] Kuvveti, mahlukatın gücünü altüst eden ve hükmünün karşısında mahlukatın tümünün güçlerinin yok olduğu varlık Allah Teâlâ'dır; (Bugün mülk (hükümranlık) kimindir? Tek olan, her şeyi kudret ve hâkimiyeti altında tutan Allah’ındır) [Mü'min/Gâfir Suresi: 16]

Er-Râzî -Allah ona rahmet etsin- şöyle demiştir: Bu hitap ortaya çıktığında diktatörler ve acem padişahları nerede olacak?

Nebiler, resuller ve Allah'a yakın kılınmış melekler bu azarlama anında nerede olacak?!

Hak yoldan çıkmışlar ve inançsızlar ile tevhit ve irşat ehli nerede olacak?!

Adem -aleyhisselam- ve zürriyeti nerede olacak?

İblis ve taraftarları nerede olacak?

Sanki onların hepsi telef oldular ve yok olup gittiler!

Canlar teslim edildi, ruhlar dağıldı. Bedenler ve silüetler helak oldu. Vücut azaları ve eklemler birbirinden ayrıldı. Geride ise var olan ve varlığı sürekli devam edecek olan varlık (Allah Teâlâ) kaldı.

Bütün davaların bu dünyada çözümlenmesi zorunlu değildir: Kıyamet günü orada yeniden mahkeme edilecek olan haksızlıklar vardır. Bu hakikat, zalimlerin kalpleri üzerinde kızgın çekiçlerinden daha şiddetlidir. (Kuşkusuz dönüşümüz Allah’adır.) [Mü'min/Gâfir Suresi: 43]

İmam Şâfiî şöyle demiştir: Kur'an'dan bir ayet zalimin kalbine saplanan bir ok gibidir. Mazlumun kalbine ise ilaç gibi gelir. Denildi ki: O hangi ayettir? Şöyle demiştir: Allah -Subhânehû ve Teâlâ-'nın şu sözüdür: (Senin Rabbin unutkan değildir) [Meryem Suresi: 64]

Ey mutlak galibiyet ve güç sahibi olan Allah'ım! Şerli insanların kötülüklerinden ve facirlerin tuzaklarından bizleri koru.

34

El-Vehhâb -Celle Celâluhû-

Aynı şekilde el-Vehhâb da O'nun isimlerinden biridir...

Asırlar boyunca bahşetmiş olduklarına bir bak...

Yüce göklerin ve yerin sakinleri de...

O bahşedilenlerden istifade etmeye devam ederler...

Allah Teâlâ yüce zatını överek şöyle buyurmuştur: (Yoksa Azîz ve Vehhâb (lütufkâr olan) Rabbinin rahmet hazineleri onların yanında mıdır?) [Sâd Suresi: 9]

Rabbimiz -Tebâreke ve Teâlâ- bağışları çok geniştir, yerdeki ve gökteki tüm varlıkları kuşatmıştır. Bahşettikleri ne şimdi, ne de gelcekte asla kesilmez. Kendisinden istenilmeden ve aracısız bir şekilde verir. Bir sebep olmadan ve entrika kurmadan nimetlendirir. (Rabbimiz! Bizi hidayete erdirdikten sonra kalplerimizi eğriltme. Bize katından bir rahmet bahşet. Şüphesiz sen çok bahşedensin.) [Âl-i İmrân Suresi: 8] (Yoksa Azîz ve Vehhâb (lütufkâr olan) Rabbinin rahmet hazineleri onların yanında mıdır?) [Sâd Suresi: 9]

Muhakkak ki O, el-Vehhâb'tır:

Yüce yaratıcı, çok cömert, kerim ve Vehhâb (Lütufkâr) olan Allah her türlü noksanlıklardan münezzehtir!

Kerem (Cömertlik), O'nun sıfatların bir sıfattır. Cûd (alicenaplık), O'nun en büyük özelliklerindendir. Atâ (ihsan), O'nun en büyük ve değerli karşılıksız verme özelliğidir. Kim O'ndan daha büyük bir cömertliğe sahiptir?

Yaratılmışlar O'na asidirler. O ise; onları gözetler ve isyan etmemişler gibi onları yataklarında korur. Hiç günah işlememişler gibi onlarla ilgilenir. Günahkâr kimseye cömertçe fazlından verir ve kötülük yapana bile ihsan eder.

Kim, O'na dua etti de ona icabet etmedi? Kim, O'ndan istedi de o kimseye istediğini vermedi? Yahut da kim O'nun kapısında diz çöktü de onu kapısından uzaklaştırdı?

Zihinlerdeki arzularını veren (Allah) bütün noksanlıklardan münezzehtir... Öyle ki kalplerde olduğu halde bunlar, dil ile söylenmemiştir...

Rızkı son bulmayacak olan (Allah) bütün noksanlıklardan münezzehtir... Öyle ki O'nunla bütün âlemlere olan (o rızkın) bir teminatı vardır...

Allah -Subhânehû ve Teâlâ-'nın nimetleri annesinin rahminde bir damla meniyken dahi kul üzerinde görülür. Sonra onun kulağını ve gözünü şekillendirir ve ardından ona ruh üfler. Sonra onu besler, su verir, onu giydirir, barındırır ve ona yeter. İstediği her şeyden ona verir.

Allah -Azze ve Celle- kuluna şöyle buyuruyor: (Biz ona iki göz vermedik mi?) (8) (Biz ona bir dil, iki dudak vermedik mi?) (9) (Biz onu iki apaçık yolu (hayır ve şer yollarını) göstermedik mi?) (10) [Beled Suresi: 8-10] (Ey insanlar! Allah'a muhtaç olan sizsiniz. Zengin ve övülmeye lâyık olan ancak O'dur.) [Fâtır Suresi: 15].

Seni yarattı ve rızıklandırdı. Seni diriltti ve öldürdü. Sana ihsan etti ve sana verdi. Seni hasta etti ve iyileştirdi. Seni acıktırdı ve doyurdu. Seni susuz bıraktı ve sana su verdi. Seni güldürdü ve ağlattı. Sana bilmediklerini bildirdi. Sana öğrenmediklerini öğretti. Senin rızkını hazırladı.

O, senin duana icabet etti. Çağrına karşılık verdi. Düşmanını mağlup etti. Sana bir peygamber gönderdi. Sana bir kitabı öğretti ve seni bir yola yöneltti. Bütün bunlardan sonra O'na isyan mı ediyorsun? (Kahrolası insan! Ne kadar da inkârcıdır!) [Abese Suresi: 17]

O'nun kapısının eşiğinde...

Dünya sana dar mı geldi ?

Hastalık senin canını mı yaktı?

Borçlar sana pranga mı vurdu?

Fakirlik seni zayıf mı düşürdü?

Hanım ve çocuk mu istedin?

Aklın karışıp düşüncelerin mi dağıldı?

O vakit yapman gereken, karşılıksız bahşeden Vehhâb olan Allah'a sığınmaktır. Ellerini kaldır, kapısında dur ve onun yanına sığın. Sonra nasıl açlığın tokluğa, susuzluğun suya kanmaya, uykusuzluğun uykuya, hastalığın sağlığa döndüğünü göreceksin. Gelmeyen gelecek, sapıtan hidayet bulacak, sorunlar çözülecek ve karanlık dağılacak.

Vehhâb olan Allah -Subhânehû ve Teâlâ- gözyaşını gülümsemeye, korkuyu güvene ve dehşeti huzura çevirendir. Geceyi güzel bir sabahla müjdele. Endişeli olan kimseyi ani bir kurtuluşla müjdele. Sıkıntıda olanı gizli bir lütufla müjdele.

Allah -Subhânehû ve Teâlâ- 'nın hazineleri dopdoludur, kesinlikle tükenmez. O şöyle buyurmuştur: (Bana dua edin, duanızı kabul edeyim.) [Mü'min/Gâfir Suresi: 60] Kim Allah'a dua ediyorsa; duasında büyük isteklerde bulunsun. Çünkü hiçbir şey O'ndan daha büyük ve yüce değildir! İşte buna örnek Süleyman -aleyhisselam- hem dünyanın hem de ahiretin hayrını istiyor: ((Süleyman) Şöyle dedi: Rabbim! Beni bağışla. Bana, benden sonra kimsenin ulaşamayacağı bir hükümranlık ver. Şüphesiz sen, (el-Vehhâb) çokça bahşedensin.) [Sad Suresi: 35]

Bu da yaşlı ve karısı kısır olan Zekeriya'dır. Buna rağmen şöyle diyor: (Ey Rabbim! Bana katından tertemiz bir zürriyet bağışla! Muhakkak sen duaları işitensin.) [Âl-i İmrân Suresi: 38]

Vehhâb olan Allah'a dön!

Mülk, hâkimiyet, mal, zürriyet ve sağlık; işte bütün bunlar Vehhâb olan Allah -Subhânehû ve Teâlâ-'ya aittir. (Allah, mülkünü dilediğine verir. Allah, lütfu geniş olandır, hakkıyla bilendir.) [Bakara Suresi: 247] (O, dilediğine kız çocukları, dilediğine erkek çocukları verir.) [Şûra Suresi: 49]

Bir kulun Rabbine dua ettiği en büyük dua, en güzel isimleri ile Allah'a yakarışta bulunmanın sırrını bilen ilim ehlinin duasıdır. Onlar Allah'tan sebat ve rahmet dilemişlerdir: (Rabbimiz! Bizi hidayete erdirdikten sonra kalplerimizi eğriltme. Bize katından bir rahmet bahşet. Şüphesiz sen çok bahşedensin.) [Âl-i İmrân Suresi: 8]

Bunun içindir ki; Allah -Subhânehû ve Teâlâ- bu duayı her rekâtta okumamız için koymuştur. Allah'tan bize hidayet bahşetmesini umarız: {Bizi dosdoğru yola ilet.} [Fâtiha Suresi: 6]

Duanın güzelliğindeki sır!

Allah Teâlâ kendisinden isteyenleri sever. Bilakis şayet duaları olmasaydı, onları umursamazdı: (De ki: Duanız olmasa, Rabbim size ne diye değer versin!) [Furkan Suresi: 77]

Kendisi ile Allah -Subhânehû ve Teâlâ- 'ya yalvarıp yaklaşılan dualardan biri de, Rabbimiz -Azze ve Celle-'nin şu sözünde bize öğrettiği duadır: (Onlar, “Ey Rabbimiz! Eşlerimizi ve çocuklarımızı bize göz aydınlığı kıl ve bizi Allah’a karşı gelmekten sakınanlara önder eyle” diyenlerdir.) [Furkan Suresi: 74]

Hatta Allah -Subhânehû ve Teâlâ- bu duadan sonra cenneti vadetmiştir: (İşte onlara, sabretmelerine karşılık cennetin en yüksek makamı verilecek, orada hürmet ve selamla karşılanacaklardır.) [Furkan Suresi: 75]

Kim Allah'a sımsıkı bağlanır ve kendisi için önemli olan ve ümit ettiği her şeyde O'na yönelip dua eder, uzun bir süre münacatta bulunur, ihtiyaç duyarak Allah'ın kapısını çalmaya devam ederse, Allah onu şereflendirir ve korur. Ardından da ona temenni ettiğinden fazlasını verir. Bütün hayatı boyunca onun destekçisi ve yardımcısı olur.

Bir Fısıltı...

Rabbimiz -Azze ve Celle- dünyada nimetleri imtihan olarak verir. Ahirette ise verdiği nimetleri mükâfat ve karşılık olarak verilir.

Allah Teâlâ, bu dünyada nimetler vermesini kendi dilemesine, insanları (zorluklarla) imtihan etmesini de hikmetine bağlamıştır. Bu da şunun içindir ki kul; duasında ve ümidinde Rabbine bağlansın. Tevhidi ve imanıyla, dua ve Allah'ın takdiri arasında mutlu olsun.

Kulun, imtihanın hakikatini anlaması, en büyük lütuf ve hediyedir.

Eğer kul bunu bilirse, bu isim (Vehhâb) kulun Rabbini sevmesine, O'na hamt ve şükrünü eda etmesine ve O'na daima bağlanmasına sebep olur.

Allah'ım! Hamt sanadır, ey karşılıksız verenlerin en hayırlısı!

Ey hedeflere ulaşmak için umut bağlanılanların en hayırlısı!

Ey bir belanın ortadan kaldırılması rica edilenlerin en hayırlısı!

Ey karşılıksız veren ve bağışlarda bulunup ihsan edenlerin en hayırlısı!

Allah'ım! Bize katından bir rahmet ver. Sen şüphesiz karşılıksız verensin. Bizi, anne-babamızı ve tüm Müslümanları bağışla. Ey âlemlerin Rabbi!

35

Er-Rezzâk -Celle Celâluhû-

Açlıktan sonra tokluk, susuzluktan sonra suya kanma, yoksulluktan sonra zenginlik, uykusuzluktan sonra uyku ve hastalıktan sonra sağlık vardır... Borç ödenecek, rızık artacak, esir olan salıverilecek, sıkıntılı kimse rahatlayacak, karanlık dağılıp aydınlığa çıkılacaktır. (Umulur ki Allah, bir fetih ihsan eder veya katından bir emir (iş) getirir) [Mâide Suresi: 52]

İhtiyaçlar seni kuşatırsa, başına aksilikler gelirse, endişeler etrafını sararsa, borçların artarsa, geçim kaynakların daralırsa yapman gereken er-Rezzâk olan Allah'a yönelmendir. O, endişeleri gideren, dertleri bertaraf eden ve darda kalıp ihtiyaç sahibi olanın duasını kabul edendir.

Rezzak olan Rabbini yakından tanı ve bu büyük isimle yaşa. Öyle ki, onu işiten hangi kimsenin kulağından girdiyse onun kalbi sakinleyişip güven duymuş, ruhu dinginleşmiş ve durumu değişmiştir.

(Şüphesiz rızık veren, güçlü ve el-Metîn olan ancak Allah'tır.) [Zâriyât Suresi: 58]

Rabbimiz (er-Rezzâk) rızık verendir, rızkı üstlenen ve her canlının işlerini çekip çevirendir. O'nun rızkı ve rahmeti bütün mahlukatı kuşatmıştır. Bu konuda Allah Teâlâ, Mümini kâfirden, dostu düşmandan özel tutup ayırmamıştır. Rızkı güçlüye verdiği gibi, zayıfa da, ana rahmindeki cenine de, yuvasındaki kuşa da, deliğindeki yılana ve denizindeki balığa da verir. (Nice canlı var ki, rızkını (yanında) taşımıyor. Onları da, sizi de Allah rızıklandırır. O; hakkıyla işitendir, hakkıyla bilendir.) [Ankebût Suresi: 60]

Bu isim Kur'an-ı Kerim'de tekil olarak bir kez, çoğul olarak ise beş kez geçmektedir.

(Er-Rezzak) ismi senin nefsinin mutmain olması, O'nun cömert olduğunu bilmen ve kalplerin yalnız Allah Teâlâ'ya bağlanması için mübalağa sıygasıyla gelmiştir.

Ebû Hureyre -radıyallahu anh-'tan rivayet edilen hadiste şöyle demiştir: Bir adam yokluk içindeydi. Bu yüzden (birşeyler bulmaya) çöle gitti. Bunun üzerine hanımı da şöyle dua etti: Allah'ım! Öğütüp hamur yapacak, ondan da ekmek pişirecek bir şeyi bize rızık olarak ver!

Adam eve geri geldiğin de sahanın ekmekle dolu, fırında but kızartması ve un öğüten bir değirmen olduğunu gördü. Adam sordu: Bunlar nereden geldi? Karısı da cevap verdi: Bunlar, Allah'ın rızkıdır. Sonra adam değirmenin etrafındaki unları süpürdü.

Bunun üzerine Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu: «Eğer adam değirmeni o hal üzere bıraksaydı, değirmen kıyamet gününe kadar dönmeye - ya da dedi ki: öğütmeye- devam edecekti.» [Sahih bir hadistir. Taberânî «El-Mu'cemü'l Evsat» ta rivayet etmiştir]

Takdir edilenler yazılmıştır...

Eğer rızık denizde demirlemiş duran bir kayada bile olsa...

Etrafı dümdüz sert yuvarlak bir kaya...

Allah'ın gördüğü bir kulun rızkı için çatlayıp ikiye ayrılıverir...

İçindeki her şeyi o kula vermek için...

Yahut da yedi kat göğün arasında rızkın bir yolu olsa...

Allah, o merdivenlerin basamaklarını çıkmayı kolaylaştırır...

Levh-i Mahfuz'da ona yazılan rızka nail olması için...

Ona takdir edilen (rızık) gelir, eğer gelmediyse mutlaka gelecektir...

Sahih-i Buhârî'de gelen bir hadiste Nebi - aleyhissalatu vesselam - şöyle buyurmuştur: «Allah Teâlâ her rahim için bir melek görevlendirmiştir. Melek: "Ey Rabbim! O, bir nutfe. Ey Rabbim! O, bir alaka (donmuş kan). Ey Rabbim! O, bir mudga (bir çiğdem/parça et)." der. Allah Teâlâ ana rahmindeki bebeğin yaşamasını murat ettiği zaman melek sorar: Ey Rabbim! O, bir erkek mi yoksa kız mı olsun? Bedbaht mı yoksa mutlu mu olsun? Onun rızkı ne kadar olsun? Onun ömrü ne kadar olsun?. Bütün bunlar, ana rahminde yazılır.»

Senin rızkın, Rezzak olan Allah tarafından garanti altına alınmıştır. Bu rızkı, hırslı birinin çabası çekemez, onu hoş görmeyenin nefereti de onu geri gönderemez.

Bir hadiste rivayet edildiğine göre: Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Şüphesiz ki rızık, sahibini aynı ecelinin onu aradığı gibi arar.» [Sahih bir hadistir. İbn Hıbbân rivayet etmiştir]

Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'den sahih olarak gelen bir rivayette şöyle buyurmuştur: «Hiçbir nefis, rızkını bitirip tamamlamadan ölmez.» [Sahih bir Hadistir. İbn Mâce rivayet etmiştir].

Allah, rızkı bir ölçüye göre indirir. Kullarının durumunu ve onlar için neyin iyi olduğunu en iyi O bilir. (Allah, kullarına (tümüne birden) rızkı bol bol verseydi, yeryüzünde mutlaka azgınlık ederlerdi. Fakat O, rızkı dilediği ölçüde indirir. Şüphesiz O, kullarından hakkıyla haberdardır ve onları hakkıyla görendir.) [Şûrâ Suresi: 27] İbn Kesîr -Allah ona rahmet etsin- şöyle demiştir: ''Allah, kimin zenginliği hak ettiğini ve kim fakirliği hak ettiğini hakkıyla bilen ve görendir.''

O'nun hazineleri doludur...

Allah'ın rızkı tükenmez. Bunların hepsi, zorluk çekmeden, bedelsiz ve zahmetsizce olur. O, hazırlık yapmadan kolaylıkla rızık verendir.

Kudsi bir hadiste şöyle gelmiştir: «Ey kullarım! Eğer sizin öncekileriniz ve sonrakileriniz; insanlarınız ve cinleriniz hepiniz bir düzlükte toplanıp bana talepte bulunsaydınız. Ben de her insana istediğini verseydim. Bu benim nezdimde olandan, iğnenin denize batırıldığı zaman meydana gelen eksilme kadar bir noksanlık ancak meydana getirirdi.» [Müslim rivayet etmiştir].

Allah'ın tüm yaratılanları rızıklandırmasıyla beraber; O, geniş bir sabra ve şefkate sahiptir. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- 'den sahih olarak gelen bir rivayette o şöyle buyurmuştur: «Hiç kimse (kendisi hakkında) duyduğu eza (verici isnad ve iftira) ya Allah'tan çok sabırlı değildir. İnsanlar Allah'a oğul isnad ederler de sonra Allah yine onları selamette kılar ve (her türlü nimetlerle) rızıklandırıp (yaşatır).» [Buhârî ve Müslim rivayet etmiştir]

Dur!

Rızkın çokluğu, Allah -Subhânehû ve Teâlâ-'nın sevgisine delalet etmez. Kâfirler ve cahiller, rızıktaki artışın, Allah'ın sevgisi ve hoşnutluğunu gösterdiğini zannederler. Oysa Allah şöyle buyurmuştur: (Ve: Biz malca ve evlatça daha çoğuz, biz azaba uğratılacak değiliz, dediler. (35) De ki: Rabbim, dilediğine bol rızık verir ve (dilediğinden) kısar; fakat insanların çoğu bilmezler. (36)) [Sebe Suresi: 35-36]

Rızkın az olması da küçümseme, değer vermeme anlamına gelmez; (Fakat insan, Rabbi kendisini imtihan edip de ikramda bulunduğunda ve bol nimet verdiğinde «Rabbim bana ikram etti» der.) (15) Onu imtihan edip rızkını daralttığında ise; "Rabbim beni önemsemedi." der. (16) Hayır kesinlikle...) [Fecr Suresi: 15-17]

Rızkın anahtarları...

Bir kula mutluluk ve huzur veren en büyük şeylerden biri de şudur: Rabbine bağlılığı, rızıklandırıcısına olan tevekkülü, O'nun himayesi ve gözetimi altında olmakla yetinmesidir. (Şüphesiz ki, benim velim (koruyanım) kitabı indiren Allah'tır. O bütün salih kullarını görüp gözetir.) [Araf Suresi: 196]

Eğer Allah kulunu gözetiyorsa; takvayı onun kalbine yerleştirir. Takva da rızkın vesilelerinin en büyüklerinden biridir. Takva tüm ekonomik teorilerin en büyüğüdür: (O ülkelerin halkları, iman etseler ve takvalı olsalardı, elbette onların üstüne gökten ve yerden nice bereket kapıları açardık. Fakat yalanladılar. Biz de ettikleri yüzünden onları yakalayıverdik.) [Araf Sûresi: 96] (Kim Allah’a karşı gelmekten sakınırsa, Allah ona bir çıkış yolu açar (2) Onu hiç beklemediği bir yerden rızıklandırır. ) [Talak Suresi: 2-3]

Allah -Azze ve Celle-'nin kâinattaki sünnetlerinden/kanunlarından biri de; rızkın ibadet ve taatle bağlantılı olmasıdır: (Eğer onlar Tevrat’ı, İncil’i ve Rableri tarafından kendilerine indirileni (Kur’an’ı) gereğince uygulasalardı, elbette üstlerinden ve ayaklarının altından (bol bol rızık) yiyeceklerdi.) [Mâide Suresi: 66]

Aynı şekilde tam tersi de: Günahlar rızkı engeller, nimeti ve bereketi yok eder: (İnsanların bizzat kendi işledikleri yüzünden karada ve denizde düzen bozuldu ki; böylece Allah yaptıklarının bir kısmını onlara tattırsın. Umulur ki (tuttukları kötü yoldan) dönerler.) [Rum Suresi: 41]

Unutulmuş rızıklar/nimetler!

Güzel ahlak, vatanında güven içinde olmak, sağlıklı bir beden, günlük rızkın olması, bir sevdiğinle karşılaşmak, bir kardeş sahibi olmak, Bir oğulun kahkahası, hanımın iyi olması, salih bir arkadaşa sahip olmak, ruhun sükûneti, gören bir göz, konuşan bir dil, duyan bir kulak ve güzel bir uyku. Bütün bu nimetlerden daha büyüğü ise; bir insanın ana-babasının veya onlardan birinin hayatta olmasıdır.

Eğer övülmeye değer bir ahlakla rızıklandırıldıysan... Rızıkları taksim eden seni seçmiştir...

İnsanların bahtında mal ve ilim vardır... Bu ise üstün ahlak sahibidir...

Son olarak . .

Kul, şeytanın kendisini rızık konusunda korkutmasına karşı tedbirli olmalıdır. Allah -Azze ve Celle- şöyle buyurmuştur: (Şeytan sizi fakirlikle korkutur ve size cimriliği ve masiyeti telkin eder. Allah ise size katından bir mağfiret ve bir lütuf vadeder. Allah, ihsanı geniş olan ve her şeyi hakkıyla bilendir.) [Bakara Suresi: 268]

Selefi salihinden biri şöyle diyor: Rızık konusunda insanlar, şeytanı onayladılar ve Allah'a inanmadılar!

İnsan nefsi fakir olmaktan kaygı duyar...

Oysa fakirlik; nefsi azdıran zenginlikten hayırlıdır...

Gönül zenginliği yeterlidir şayet...

Eğer değilse, yeryüzünde bulunan herşey de ona yetmez...

Allah'ım! Bizi hidayet, takva, iffet ve gönül zenginliği ile rızıklandır! Sen rızık verenlerin en hayırlısısın.

36

El-Fettâh -Celle Celâluhû-

Ey hayattan ve yaşamaktan bıkmış, zor günlerin darlığını ve şiddetli sıkıntıları tatmış insan! Kuşkusuz apaçık bir başlangıç ve yakın bir zafer vardır. Sıkıntıdan sonra bir genişlik, zorluktan sonra bir kolaylık vardır. Şüphesiz önünde ve arkanda senin için gizli bir ihsan vardır. Parlak bir umut, parlak bir gelecek ve samimi doğru bir vaat vardır: Allah, (onlara zafer konusunda) bir vaadde bulunmuştur. Allah, vaadinden dönmez.) [Rûm Suresi: 6]

El-Fettâh olan Allah'la birlikte, sıkıntından ferahlama ve zorluğun ortadan kaldırılması vardır. El-Fettâh ile beraber olunca kaygılarından kurtulman için bir ülfet vardır.

Allah -Subhânehû ve Teâlâ- kendi zatı hakkında şöyle buyurmuştur: (O, el-Fettah’tır, el-Alîm’dir.) [Sebe' Suresi: 26 ]

Rabbimiz -Tebâreke ve Teâlâ- hidayet, iman ve takva ile kalplerin kilitlerini açar.

Rabbimiz -Subhânehû ve Teâlâ- ahirette de kulları arasında hesap gününü hak ile açan, hükmeden ve yargılayandır. Bu hüküm, haksızlık, zulüm ve adaletsizliğin olmadığı bir hükümdür. Bu hüküm, adalet ve haktır. Allah galip gelenlerin en hayırlısıdır: (De ki: Rabbimiz hepimizi bir araya toplayacak. Sonra da aramızda hak ile hükmedecektir. O; El-Fettah’tır (gerçeği apaçık ortaya koyan), El-Alîm’dir (her şeyi hakkıyla bilendir) [Sebe' Suresi: 26 ]

Rabbimiz -Subhânehû ve Teâlâ- kullarından sıkıntıyı giderir, kurtuluşu hızlandırır, endişeleri yok eder, zorlukları ortadan kaldırır, rahmetle dolup taşırır ve onlara rızık kapılarını açar. Kullarına, dünya işlerinde yaşantılarını düzelteceği ve hayatlarının istikamet bulacağı şeyler bahşeder. (Allah, insanlara rahmet olarak ne açarsa, artık onu tutacak (engelleyecek) hiçkimse yoktur. Neyi de tutarsa, bundan sonra onu gönderecek hiçkimse yoktur. O, mutlak güç sahibidir, hüküm ve hikmet sahibidir.) [Fâtır Suresi: 2]

Peygamberlerine, veli ve salih kullarına ilim, hikmet, marifet ve basiret kapılarını açan Rabbimiz -Subhânehû ve Teâlâ-'dır: (Allah’a karşı gelmekten sakının. Allah, size öğretiyor. Allah, her şeyi hakkıyla bilendir) [Bakara Suresi: 282]

Salih Mümin kulları için ülkelerin, beldelerin ve şehirlerin kapılarını açan Rabbimiz -Subhânehû ve Teâlâ-'dır: (Biz sana doğrusu apaçık bir fetih ihsan ettik.) [Fetih Suresi: 1]

Rabbimiz -Subhânehû ve Teâlâ- isyan edenlere çeşitli nimetlerin kapılarını istidrac (bir kimsenin çokça nimete mazhar olması ve buna rağmen küfrünün ya da Allah'a isyanının devam etmesidir) olarak açandır: (Kendilerine yapılan uyarıları unuttuklarında, üzerlerine her şeyin (nimetin) kapılarını açtık. Nihayet kendilerine verilenler yüzünden şımardıkları zaman onları ansızın yakalayıverdik. Birdenbire bütün ümitlerini yitirdiler) [Enâm Suresi: 44]

Aynı şekilde El-Fettâh (Açan), O'nun isimlerinden biridir... Ve açılış özelliklerinde iki türlüdür... İlahımızın kanunları olan hükmüyle açılış... İkinci açılış ise takdirlerle açılış...

Rabbimiz her ikisinde de Fettâh'tır... Rahmân olan Allah'tan bir adalet ve ihsan olarak...

Gerçek şudur ki...

Allah'ın (el-Fettâh) isminin tanımını yaparken, âlimlerin bu ismin tanımı ile ilgili bahsettiklerini belirttim. Bu kapsamlı bir tariftir fakat, bu satırlarda Allah -Azze ve Celle-'nin şu sözü üzerinde duracağım: (Allah, insanlara rahmet olarak ne açarsa, artık onu tutacak (engelleyecek) hiçkimse yoktur. Neyi de tutarsa, bundan sonra onu gönderecek hiçkimse yoktur. O, mutlak güç sahibidir, hüküm ve hikmet sahibidir.) [Fâtır Suresi: 2]

Müminin her zaman hatırlaması gereken bir gerçek şudur ki: Hiçbir arzunun Allah -Azze ve Celle- 'nin yolundan geçmeden yerine gelmesi mümkün değildir. Hiçbir ihtiyacın Allah -Azze ve Celle- 'nin alanının dışında olması mümkün değildir. Allah -Azze ve Celle- olmadan bir şeyin meydana gelmesinin olasılığı dahi yoktur. Varlık aleminde Allah -Azze ve Celle-'nin birtek kendisi her türlü güce ve kuvvete sahiptir.

Allah -Azze ve Celle-'nin gücü ve kuvveti olmadan bir hücrenin hareket etmesi, bir zerrenin var olması, bir damlanın buharlaşması ve herhangi bir ağacın bir yaprağının düşmesi dahi mümkün değildir.

Allah -Azze ve Celle-'nin istemediği bir kötülüğü bütün âlem sana yapmak istese bile, buna güçleri yetmez. Yine bütün âlem, Allah -Azze ve Celle-'nin takdir ettiği bir kötülüğü senden uzaklaştırmak istese buna da güçleri yetmez.

Selefi salihinden biri kardeşlerinden birine şöyle yazmıştır: Şöyle ki; eğer Allah seninle beraber olsaydı kimden korkardın? Eğer senin karşında olsaydı, kimden umardın?

Herşeyin anahtarları O'nun elindedir...

Hasta, ağrıların kendisine acı çektirmesinin, sancıların kendisini yormasının, dünyanın kendisine dar gelmesinin, doktorların acze düşmesinin ve ilaç kapısının ona fayda vermeden kapanmasının ardından şifaya ihtiyaç duyar. Bu haldeyken, bir de bakarsın Rahmân olan, her şeyi bilen, şifa veren, Fettâh olan Allah, bir vesileyle veya en zayıf vesileyle yahut da en yakın vesileyle ya da sebepsiz bir şekilde şifa verir... Muhakkak ki O, el-Fettâh -Tebâreke ve Teâlâ-'dır.

Şartlar seni ezer, sıkıntılar sana karşı ortak hareket eder, krizler sana hucüm eder, yüreğinde acılar çoğalır ve kapı yüzüne kapanır da, bu endişe ve sıkıntıyı ortadan kaldıracak bir şeyin olmadığını düşünürsün. Bir de bakarsın ki Fettâh olan Allah, en kolay bir yolla sana fethini göndermiş ve iradesi dilediği gibi tamama ermiş.

Yoksul duruma düşersin, borçlar etrafını sarar, şeklin şemalin değişir, çocuklarını hatırladığında kalbin sızlar, borçlu olduğun kimselerden çekinirsin, aklın karışır, düşüncelerin dağılır ve kapı yüzüne kapanır.

İşte burada Fettâh olan Allah -Azze ve Celle- gizli bir yardım gönderir. Böylece borç ödenir, fakirlik kaybolur, kişi mutlu olur... Şüphesiz ki O, rızık kapılarını açan Fettâh'tır.

Oğul ortadan kaybolur, baba yolculuğa çıkar, sevdiğin kimse ve arkadaşın gider, dünya başına yıkılır. İçin daralır ve düşünceler dağılır. Yanında olmayanları hatırladığında kalp titrer. Bu durumda Mümin, ister esir, ister yolcu olsun, uzakta olanı geri döndürmesini ve onu korumasını isteyerek her şeyin sahibi Fettâh olan Allah'ın kapısına savrulur. Bir de bakarsın ki yedi kat semanın üzerinden gurbette olanın gelişi, tutsağın salıverilmesi, sevilen kimsenin geri döndürülmesi müjdeleniyor. ((Onlar mı hayırlı) yoksa darda kalana kendine yalvardığı zaman karşılık veren ve (başındaki) sıkıntıyı gideren mi?) [Neml Suresi: 62].

O'na yönel!

O, her şeyi hakkıyla bilen Fettâh'tır. O'nun şanı ne kadar da yücedir. O'nun makamı en yüksektedir. Mahlukatına en yakın ve kullarına karşı en şefkatli olandır.

Fettâh olan Allah'ın kapısı açıktır. Eğer ipin gerildiğini görürsen; bil ki o kopacaktır. Eğer Karanlık bastırırsa; bu sana yakın bir sabahın müjdesidir. Cömert ve Fettâh olan Rab ile beraberken sakın daralma. Bir durumun devamı mümkün değildir. İbadetin en faziletlisi (O'nun göndereceği) çareyi beklemektir. Günler geçer ve zaman değişir. Geceler bir şeylere gebedir ve gayb gizlenmiştir. Fettâh olan Allah (O, her an yeni bir ilahî tasarruftadır.) [Rahmân Sûresi: 29], (Bilemezsin, olur ki Allah, sonra yeni bir durum ortaya çıkarır.) [Talak Sûresi: 1], (Şüphesiz güçlükle beraber bir kolaylık vardır.) (5) (Gerçekten, güçlükle beraber bir kolaylık vardır.) (6) [İnşirah Sûresi: 5-6].

Ölümün elinin çekiştirdiği doktora de ki...

Ey doktor kim seni tedavisiyle helak etti?...

Hastalığından kurtulan ve sıhhat bulan hastaya söyle...

Tıbbi tekniklerin aciz kalmasının ardından: Kim sana sıhhat verdi?...

Bir hastalığa bağlı olmadan ölen sağlıklı adama de ki:

Ey sıhhatli kimse! Senin başına kim ölümü getirdi?

Bu ilginçlikler devam edildiği müddetçe...

Gözlerin onlarla alındı ve kulakların onlarla açıldı...

Ey insanoğlu ağır ol!...

Azîz ve Celîl olan Allah'a yemin olsun ki; seni aldatan nedir?...

Özel bir fetih...

Rızıklar Fettâh tarafından taksim edilmiştir. Belki bir adamın kalbi uzun uzun namaza açılmıştır, fakat çokça oruç tutmaya açılmamıştır. Bir başkasının sadaka vermeye açılmıştır, ilim öğrenmeye açılmamıştır. Bir diğerinin ise Kur'an okumaya açılmıştır ve iyilik yapmaya açılmamıştır. Bir diğerine de anne ve babasına iyilikte bulunacağı bir kapı açılmıştır... Ona açılan kapı mübarek olsun.

Eğer Allah bir kulunun içini severse... El-Fettah'ın verdiği hünerler üzerinde görülür...

Eğer bir ıslah edenin niyeti Allah için samimi olursa... Bütün kullar ona ruhlarıyla yönelir...

Allah'ım! Bize yeryüzünün ve gökyüzünün bereketini aç. Bize rahmetinin kapılarını aç. Bizleri hayrın anahtarları, şerlerin emniyet kilitleri kıl. Ey Fettâh!,Ey her şeyi bilen!

37

Es-Semi' -Celle Celâluhû-

Allah'ın senden O'nun arşın üzerine istiva ettiğini bilmeni istediği zaman, yine senin yakinen şunu bilmeni istemiştir: Şüphesiz ki O, seni işitiyor ve görüyor. Senin sözlerini duyuyor ve yaptıklarınızı görüyor. Senden hiçbir şey O'na gizli değildir. Münacatını ve O'na seslenişini işitiyor. Düşüncelerin O'na açıktır. Ettiğin dua işitilmekte, isteğin kabul edilmektedir. Mağfiret dilemene icabet edilmektedir ve tövben makbuldür.

Ağrılar sancılar sana çok acı verip de hiç seni mahvetti mi? Nefsin Rabbine özlem ile inledi mi? Allah senin inlemelerini işitiyor. O, sana şah damarından daha yakın. Üzüntünü ortadan kaldırır, endişeni kaygını giderir . Muhakkak ki O, her şeyi hakkıyla işitendir ve her şeyi hakkıyla bilendir.

Allah -Subhânehû ve Teâlâ- kendi nefsini överek şöyle buyurmuştur : (O, Es-Semi' (her şeyi hakkıyla işiten), El-Alîm’dir (her şeyi hakkıyla bilen). [Bakara Sûresi: 137] Allah'ın bu ismi (es-Semi'), O'nun değerli kitabında kırk beş yerde geçmektedir.

Rabbimiz -Subhânehû ve Teâlâ- her şeyi hakkıyla işitendir. O'nun işitmesi tüm duyulabilenleri kuşatmıştır. Üst ve alt âlemdeki tüm sesleri işitir. Gizli ve açık olan bütün sesler, sanki O'nun için tek bir ses gibidir. Sesler O'na karışarak gelmez. Hiçbir dil O'na gizli değildir. O seslerden yakın olan da, uzak olan da, gizli olan da, açık olan da O'nun katında eşittir. Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Sizden, sözü gizleyenle onu açığa vuran da, geceleyin gizlenenle gündüzün yürüyen de (onun ilminde) eşittir.) [Ra'd Suresi: 10]

Yaratıcı olan Allah -Subhânehû ve Teâlâ- ile yaratılmış olanların bu ismi ortak kullanmaları, aralarında benzerlik olduğu anlamına gelmez. Allah Teâlâ bundan yüce ve büyüktür. Çünkü yaratılmışların özellikleri, onun zayıflığına, acizliğine ve yaratılışına uygundur. Yaratıcının özellikleri ise, O'nun kemaline ve büyüklüğüne yakışan özelliklerdir. (O'nun benzeri hiçbir şey yoktur. O hakkıyla işitendir, hakkıyla görendir [Şûrâ Suresi: 11]

Burada işitme, duyma ve kuşatma anlamlarına gelir. (Kocası hakkında seninle tartışan ve Allah'a şikâyette bulunan kadının sözünü Allah işitmiştir. Allah, sizin konuşmanızı işitir. Şüphesiz Allah; hakkıyla işitendir, hakkıyla görendir.) [Mücâdele Suresi: 1] Burada işitme, icabet etme/dileğini yerine getirme ve kabul etme anlama gelir. (Şüphesiz Rabbim duayı işitendir.) [İbrahim Suresi: 39]

O es-Semi' olan, her şeyi gören ve işitendir...

Kâinatta gizli olanı ve açıktan olanı...

Ve her ses O'na hazır bulunup işitilir...

Gizli olanda açıktan olan eşittir...

O'nun işitmesi bütün sesleri kapsar

Uzak olanı da yakın olanı da O'na gizli kalmaz...

Muhakkak ki O, hakkıyla işiten ve çok yakın olandır.

« Sahih Buhârî ve Müslim»'de geldiğine göre: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-, sahabe - radıyallahu anhum - 'un Rablerine yüksek sesle dua ettiklerini işitmiştir. Bunun üzerine Rasulullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur : « Ey insanlar! Kendinize acıyın; sizler, bir sağıra veyahut hazır bulunmayan birine dua etmiyorsunuz! Muhakkak siz, sizi hakkıyla işiten ve görene (Allah’a) dua ediyorsunuz.» Kul, seslenişini ve münacatını bitirir bitirmez, icabet edildiği görünür. Çünkü O, her şeyi hakkıyla işiten, her şeyi hakkıyla bilendir.

Zor durumda kalanların seslenişini işitir. İhtiyacı olanların dualarını kabul eder. Dertli olanlara yardım eder. Şükredenlerin hamdetmelerini duyar. Dua edenlerin dualarını işitir. Karanlık gecede, sert kayanın üzerindeki kara karıncanın hafif adımlarının sesini işitir. Kalplerin düşüncelerini, nefislerin kaygılarını ve gönüllerin yakarışlarını işitir.

Bir kadın gelip kocası hakkında Rasulullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'e şikayette bulunuyor. O kadın; Havle -radıyallahu anha-'dır. Âişe -radıyallahu anha- da evin diğer kenarında bir kelimeyi duyduğunu başka bir kelimeyi kaçırdığını söylüyor. O konuşmanın ardından Cebraîl -aleyhisselam- Muhammed -sallallahu aleyhi ve sellem-'e Allah'ın şu sözünü getiriyor: (Kocası hakkında seninle tartışan ve Allah'a şikâyette bulunan kadının sözünü Allah işitmiştir. Allah, sizin konuşmanızı işitir. Şüphesiz Allah; hakkıyla işitendir, hakkıyla görendir.) [Mücâdele Suresi: 1] Ne olağanüstü bir yakınlık, ne büyük bir ilim ve ne kuşatıcı bir işitme!

Allah'ın veli kullarını işitmesi; icabet ederek, koruyarak ve başarılı kılarak olur. Bu işitme, Musa -aleyhisselam-'ı sakinleştirdiği gibi onları da korkularına karşı sakinleştirdiği bir işitmedir. Firavun'a gitmekten korktuğunu bildirince, -Allah Teâlâ- ona şöyle buyurdu: (Korkmayın, çünkü ben sizinle beraberim; işitir ve görürüm.) [Tâ-Hâ Suresi: 46]

Allah onların koruyucusudur. Onlara yeter ve yardımlarına yetişir. Hesap görücü olarak Allah yeter.

Kurtuluşun Anahtarları:

Korkular sana bir tokat atar ve aksilikler bir karanlık gibi üzerine çökerse, o halde Peygamberlerin -aleyhimusselam- bu isimle dua edip yalvardıkları gibi, sen de Rabbine bu büyük isimle dua et. O, gizli yakarışı işitir. Zorunlu durumlarda icabet eder. Şerri ortadan kaldırır. Kimseye derdini işittirmeye kalkışma. O'nun huzurunda secdeye kapan. Bineğini O'nun kapısında çöktür. O'nunla konuş ve O'nun önünde ağla. Sonra da kurtuluşu ve rahatlamayı bekle.

Zekeriyya -aleyhisselam- gizlice nida edip yalvardıktan sonra, kalbinde olanı Allah ona vermiştir; (Hani o, gizli bir sesle Rabbine niyaz etmişti) [Meryem Suresi: 3] Allah'a bu ismiyle yalvarıp yakardıktan sonra ona salih bir zürriyet bağışlamıştır: (Ey Rabbim! Bana katından tertemiz bir zürriyet bağışla! Muhakkak sen duaları işitensin.) [Âl-i İmrân Suresi: 38]

İbrahim ve oğlu İsmail -aleyhimasselam- Kâbe'nin binasını inşa etmeyi bitirdikleri zaman, bu ismini vesile edinerek Allah'tan bu amelini kabul etmesini istemiştir: (Rabbimiz, bizden bunu kabul buyur. Şüphesiz sen işiten ve bilensin.) [Bakara Suresi: 127].

Duasını kabul ettiği için bu mübarek ismi vesile edinerek İbrahim -aleyhisselam- Allah'a şükretmiştir: (İhtiyar halimde bana İsmail'i ve İshak'ı lütfeden Allah'a hamdolsun! Şüphesiz Rabbim duayı işitendir.) [İbrahim Suresi: 39]

İmran'ın hanımı karnındaki bebeği adadığı zaman amelinin kabul olması için bu isimle Rabbine yalvarmıştı: (İmrân’ın karısı şöyle demişti: "Rabbim! Karnımdaki çocuğu sırf sana hizmet etmek üzere adadım. Benden kabul et. Şüphesiz sen hakkıyla işitensin, hakkıyla bilensin") [Âl-i İmrân Suresi: 35] .

Etrafındaki bozulmuşluğun entrikaları sebebiyle Yusuf -aleyhisselam-'a dünya dar gelince Rabbine şöyle dua etmişti: Rabbim! Zindan benim için, bunların benden istediklerinden daha sevimlidir! Eğer onların hilelerini benden çevirmezsen, onlara meyleder ve cahillerden olurum!) (33) (Rabbi onun duasını kabul etti ve onların hilesini uzaklaştırdı. Hiç şüphe yoktur ki Allah; her şeyi hakkıyla işitendir, hakkıyla bilendir.) (34) [Yûsuf Suresi: 33-34]

Yûnus -aleyhisselam- balinanın karnında seslenmişti: (Senden başka hiçbir (hak) ilah yoktur. Seni, bütün noksanlıklardan tenzih ederim. Ben gerçekten nefsime zulmedenlerden oldum.) [Enbiya Suresi: 87] Üç karanlığın içinden gelen zayıf bir ses göğü yarmıştı. Birde baktı ki; Semi' ve Alîm olan Allah -Teâlâ- onu içinde bulunduğu gam ve kederden kurtarıyor: (Biz de duasını kabul ettik ve kendisini kederden kurtardık.) [Enbiya Suresi: 88]

Allah -Subhânehû ve Teâlâ- duasını, yalvarmasını ve çektiği ızdırabını işitmek için kulunu sınar, Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur: ( Dedi ki: Ben tasa ve üzüntümü ancak Allah’a arz ederim.) [Yûsuf Suresi: 86]

Semi' olan Allah seni koruyor...

İnsanların ve cinlerin şeytanları sana karşı toplanırlar. Sıkılıp üzülünceye kadar seni vesveselere ve baskıya tabi tutarlar. Bunun üzerine Allah sana, (Es-Semi' ve El-Alîm) iki ismiyle onlara karşı O'ndan yardım dilemeni ve O'na sığınmanı emreder: (Eğer Şeytan'dan gelen kötü bir düşünce seni tahrik ederse, hemen Allah'a sığın. Zira O, hakkıyla işiten, hakkıyla bilendir.) [Araf Suresi: 200]

Kâbe'de iki Kureyşliyle bir Sekafî veya Sekafî kabilesinden iki kişi ile Kureyşli bir kişi bir araya gelir. Sahabeler hakkında şöyle derler: Onların karınları çok yağlı, kalpleri ise az anlayışlıdır. İçlerinden biri dedi ki: Allah'ın bizim söylediklerimizi işittiğini biliyorsunuz değil mi?

Diğeri: Eğer yüksek sesle konuşursak işitir, kısık sesle konuşursak işitmez, dedi.

Diğeri de şöyle dedi: Eğer yüksek sesle konuştuklarımızı duyuyorsa, kısık sesle konuştuklarımızı da duyar! Sonra Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle vahyetti: (Siz (günahları işlerken) kulaklarınızın, gözlerinizin ve derilerinizin, aleyhinize şahitlik etmesinden sakınmıyordunuz. Lakin, yaptıklarınızın çoğunu Allah’ın bilmediğini zannediyordunuz. (22) Rabbiniz hakkında beslediğiniz bu zan var ya, işte sizi o mahvetti ve ziyana uğrayanlardan oldunuz. (23)) [Fussilet Suresi: 22-23]

Bir öğüt...

Peygamberimiz -sallallahu aleyhi ve sellem- gece namazını kılmak için kalktığında (es-Semi' el-Alîm) bu iki isimle yalvarıp Allah'a sığınarak şöyle dua ederdi: «Kovulmuş şeytanın vesvesesinden, kibirlendirmesinden ve şiirlerinden her şeyi hakkıyla işiten ve bilen Allah'a sığınırım.» [Sahih bir hadistir. Ebû Dâvûd rivayet etmiştir]،

Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- başına gelen her türlü beladan bu iki isimle (Es-Semi' El-Alîm) Allah'a sığınmıştır: «Bir kimse üç defa “İsmi sayesinde yerde ve gökte hiçbir şeyin zarar veremeyeceği her şeyi duyan ve bilen Allah'ın ismiyle…” derse sabahlayana kadar o kimsenin başına ansızın bir bela gelmez. Kim de sabah kalkınca üç defa söylerse akşam vaktine girinceye kadar o kimsenin başına ansızın bir bela gelmez.» [Sahih bir hadistir. Ebû Dâvûd rivayet etmiştir]،

Bu (es-Semî') ismini hissetmen, farkına varman, seni sürekli olarak Allah -Subhânehû ve Teâlâ-'ya yakın kılacaktır.

Ey her şeyi işiten ve bilen Allah'ım! Bizi, Sana dua edip, senin de duaya icabet ettiklerinden ve sana yalvarıp kendisine rahmet ettiklerinden eyle.

38

El-Basîr -Celle Celâluhû-

Ebû Nuaym'in Hilye isimli kitabında zikrettiğine göre Müminlerin emiri Ömer b. el-Hattâb -radıyallahu anhu- bir gece Medine sokaklarında dolaşırken yaşlı bir kadının kızına şöyle dediğini işitti: ''Kızım kalk süte su kat." Kızı: "Anneciğim, Ömer’in süte su katmayı yasakladığını duymadın mı?" dedi. Yaşlı annesi: "Ömer nerede ki bizi görsün!" Allah -Tebâreke ve Teâlâ-'nın kendilerini gördüğünden yakinen emin olarak kızı: "Şayet Ömer bizi göremese de, Ömer'in Rabbi bizi görür!" dedi.

Bu dünyada öyle insanlar var ki; onlar kulluklarından lezzet alarak, yüksek mevki, ebedi güvenlik, sonsuz mutluluk ve hak üzerinde sebat içinde yaşadılar. Bu sadece şunu bilmeleri sebebiyledir: Şüphesiz ki Allah onların yaptıklarını görür.

Allah'ın el-Basîr ismi Kur'an-ı Kerim'de kırk iki yerde geçmektedir. Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Allah yaptıklarınızı görmektedir.) [Bakara Suresi: 110],

Rabbimiz, ne kadar ince ve küçük olsa dahi, her şeyi görür. Kapkaranlık bir gecede, sert bir kayanın üzerindeki siyah karıncanın yürüşünü de görür. Yedi kat göğün üstündekini gördüğü gibi, yedi kat yerin altındakini de görür.

O, her şeyi hakkıyla gören, her durumu ve gizli şeyleri bilendir. Hepsinden en ince ayrıntısına kadar haberdar olandır. İşlerin iç yüzleri hakkında her şeyden haberdardır.

O, Basîr'dir; siyah karıncanın adımlarını görür... Kara taş ve kayaların altındaki... Vücudunun azaları içinden besinlerin akışını dahi görür... Onun damarlarının beyazlıklarını bile apaçık görür...

Gözlerin ihanetlerini de o lahzada görür... Aynı şekilde göz kapaklarının açılıp kapanmalarını...

Rabbimiz -Subhânehû ve Teâlâ- kendisi için (el-Basar) görme sıfatının olduğunu ortaya koymuştur. Allah -Subhânehû ve Teâlâ-'nın kendi zatına yaraşır iki gerçek gözü vardır. Bunların var olduğuna, bu sıfatların anlamını tahrif etmeden, anlamını boşa çıkarmadan, benzetme ve batıl bir yorum yapmadan iman ederiz. (O'nun benzeri hiçbir şey yoktur. O hakkıyla işitendir, hakkıyla görendir [Şûrâ Suresi: 11]

Yaratıcı olan Allah ile yaratılmış olanın bu ismi ortak kullanmaları; aralarında benzerlik olduğu anlamına gelmez. Çünkü yaratılmış olanın sıfatları, onun zayıflığına, acizliğine ve yaratılışına uygundur. Yaratıcının sıfatları ise, O'nun kemaline ve büyüklüğüne yakışan özelliklerdir. (O'nun benzeri hiçbir şey yoktur. O hakkıyla işitendir, hakkıyla görendir [Şûrâ Suresi: 11]

Allah -Azze ve Celle-'nin, kullarına rahmetinden ötürü onlara şefkatli bir hitap ile hitap etmiştir. O, kullarının kendisine ibadet etmelerine ihtiyaç duymamasına rağmen, kendisine itaat etmeye ve ihlaslı olmaya teşvik etmiştir. Mümin kuluna hatırlatmak ve gafilleri de Allah'ın onların yaptıklarından haberdar olduğu konusunda uyarmak için değerli kitabında şu sözüyle kullarına kırk defadan fazla hitapta bulunmuştur: (Şüphesiz Allah yaptıklarınızı görendir.)

Emirlere uymanın tadı ve lezzeti...

Kim, Rabbinin kendisinden haberdar olduğunu bilirse; Rabbine isyan ederken veya hoşlanmadığı bir şeyi yaparken O'nun kendisini görmesinden utanır. Kim, Rabbinin kendisini gördüğünü bilirse; amelini ve ibadetini iyi bir şekilde yapar. İhsan makamına ulaşıncaya kadar, amel ve ibadetinde ihlaslı olur. Sevgili peygamberimizin söylediği gibi ihsan, Allah'a itaat makamlarının en yükseğidir: «İhsan, Allah’ı görüyormuşçasına O’na ibadet etmendir. Her ne kadar sen O’nu göremesen de O seni görmektedir.» [Buhârî ve Müslim rivayet etmiştir].

Kul, ihsan makamına ulaşırsa Allah'ın kulları için özel beraberliğinde olur. Allah -Tebâreke ve Teâlâ-'nın kudsî bir hadiste buyurduğu gibi: «Kulum, bana nafile ibadetlerle yaklaşmaya devam eder, nihayet ben onu severim. Ben kulumu sevince de artık onun işiten kulağı, gören gözü mesabesinde olurum.» [Buhârî rivayet etmiştir]

Kim de Allah'ın kendisini sıkıntılar içinde gördüğünü bilirse, kalbi rahat eder, nefsi dinginleşir ve kurtuluşun yakın olduğunu yakinen bilir.

Kim, O'nun kendisini gördüğünü bilirse, hareketlerinde ve sözlerinde hainlik eden ve kullarını aldatan biri olarak görmesinden çekinerek Allah'tan utanır.

İbn Ömer -radıyallahu anhuma- bazı arkadaşlarıyla birlikte Mekke'ye doğru yolculuğa çıktı. Yolda istirahat ederlerken, bir çoban dağdan onların yanına geldi. İbn Ömer ona şöyle dedi: "Ey koyun çobanı! Bize bir koyun sat!"

Çoban da cevap olarak şöyle dedi: "Ben bir kimseye aitim -yani; ben sahip olunan bir köleyim-."

İbn Ömer ona dedi ki: "Efendine, onu bir kurtun yediğini söyle." Çoban, bunun üzerine şöyle dedi: "Allah nerede?'' (Allah görüyor ve biliyor.)

İbn Ömer bu cevap üzerine ağladı. Çocuğu (çobanı) efendisinden satın aldı ve onu azat etti.

Eğer bir gün ıssız bir yerde olursan sakın şöyle söyleme...

''Bütün gözlerden uzağım'' ancak şöyle de: Yaptıklarımı gözeten bir gözcü var...

Sakın, Allah’ı bir an olsa dahi habersiz sanma!...

Ve gizli olanın, O'na gizli kalacağını sanma!...

Bir adam, bedevi bir kadını baştan çıkarıp, ondan murad almak isteyerek kadına şöyle dedi: "Bizi sadece yıldızlar görebilir." Kadın adama dedi ki: "Öyleyse yıldızları yaratan nerede?"

Şöyle denilmiştir: Kim, düşüncelerinde Allah'tan korkarsa, Allah'ta onu vücut azaları ile yaptıklarında korur.

Allah'ın kendi gölgesinden başka hiçbir gölgenin bulunmadığı günde, gölgesinde gölgelendireceği yedi sınıf insana bir bakarsan; aralarındaki ortak noktanın; Allah'ın kendilerine bakıp, onları gördüğüne hakkıyla iman ediyor olmaları olduğunu görürsün. Sanki O'nu görüyorlarmış gibi Allah'a ibadet ediyorladı. Böylece o makama nail oldular.

İşte bu isimle (el-Basîr), Mûsâ'nın kavminden salih bir adam Firavun'un ve kavminin kalleşliklerinden Allah -Tebâreke ve Teâlâ-'ya sığınarak ve O'na sıkı sıkıya bağlanarak dua etmişti: (Ben işimi Allah’a havale ediyorum. Şüphesiz Allah, kullarını hakkıyla görendir.) [Gâfir/Mümin Suresi: 44] Peki, sonuç ne oldu?

Allah onun duasını kabul etti: (Allah, onu, onların hilelerinin kötülüklerinden korudu. Firavun ailesini, azabın en kötüsü kuşattı.) [Gâfir/Mümin Suresi: 45]

Ey sivrisineğin kanat çırpışını gören...

Gecenin inleyen zifiri karanlığında...

Ve boynunda ki ana damarını gören...

O zayıf kemiklerin içindeki beynini gören...

Bana, onunla sileceğin bir tövbeyi ihsan et...

Önceki zamanlarda benden sadır olanları...

Bir öğüt...

Mümin tövbe etmeden tenha yerlerde günah işleyip buna ısrarla devam etmemesi noktasında uyarılar: «Buhâri»'de gelen, Sevbân -radıyallahu anhu-'nun bir hadisinde: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Ümmetimden bir kısım insanları bilirim ki, kıyamet günü Tihâme Dağları emsalinde bembeyaz (tertemiz) sevaplarla gelirler. Allah -Azze ve Celle- ise, o sevapları saçılmış toz haline getirir (değersiz kılar).» Sevbân -radıyallahu anhu- dedi ki: "Ey Allah'ın Resulü! Bize, Onların özelliklerini anlat, durumlarını açıkla da, bilmeyerek de olsa biz de onlardan olmayalım!" O da şöyle buyurdu: «Onlar sizin din kardeşleriniz, sizin cinsinizden insanlardır. Sizin aldığınız gibi onlar da gece ibadetinden nasiplerini alırlar. Ancak onlar, Allah'ın yasaklarıyla tenhada baş başa kalınca, o yasakları ihlal ederler, çiğnerler.» [İbn Mâce rivayet etmiştir] ve insanlara gösteriş yapan ve Allah'ı pek az bir anma dışında zikredip anmayanlar.

Yalnız kalmak insanı ya yüceltir ya da alçaltır. Bu yüzden kim, yalnız olduğunda Allah'ı yüceltirse, insanlar da ona gördükleri yerde hürmet ederler.

İbn Recep el-Hanbelî -Allah ona rahmet etsin- şöyle demiştir: ''Küçük nifağın hepsi gizlilik ile açıklık arasındaki farka döner'' ve devamında şöyle der: Güzel son ancak, kimsenin görmediği yerde yaptıkları güzel olan kimse için mümkündür. Çünkü ölüm anında yapmacık davranmak mümkün değildir. O gün kalpte gizlenenden başkası ortaya çıkmaz.''

Ey Basîr olan Allah'ım! Zayıflığımızdan dolayı bize merhamet et! Eksikliklerimizi, kusurlarımızı görmezden gel. Bizim canımızı müslümanlar olarak al; Ey âlemlerin Rabbi!

39

Et-Tevvâb -Celle Celâluhu-

Ömer b. Hattâb -radıyallahu anhu- şöyle buyurmuştur: "Tövbe edenlerin yanına oturun. Çünkü onların kalpleri daha yumuşaktır."

Günah işledim, bir iyilik yapmadım ve tövbe ederek sana geldim... Bir köle sahibinden nasıl kaçabilir ki?...

Bağışlanmayı umar ama eğer beklentileri boşa çıkarsa... O zaman dünyadaki hiç kimse ondan daha fazla hüsrana uğramamıştır.

Allah'ın (Et-Tevvâb) ismiyle beraber yaşıyoruz:

Allah'ın Tevvâb ismi ne kadar da güzeldir! Günahkâr kimseye, mutluluk safhasına yeniden başlama ümidi verir. İnsan, bu umutla hayal kırıklığı ve karanlık çemberinden çıkar. (Allah'ın, kullarının tevbesini kabul edeceğini, sadakaları geri çevirmeyeceğini ve Allah'ın tevbeyi çok kabul eden ve pek esirgeyen olduğunu hâlâ bilmezler mi?) [Tevbe Suresi: 104]

Rabbimiz Allah -Subhânehû ve Teâlâ- Tevvâb'tır. Kendini mübalağa siygasıyla överek tövbeleri çokça kabul eden olarak tanımlar. Bu da pekçok kişinin tövbesini kabul etmesi sebebiyledir. Kullarının tekrar tekrar günah işlemeleri sebebiyle büyük günahlarını, geniş ve kapsayıcı bir tövbeyle kabul edip karşılığını vermek için mübalağa siygasıyla gelmiştir.

Allah -Subhânehû ve Teâlâ- tövbe edenlerin tövbelerini kabul etmeye devam eder. Kendine yönelenlerin günahlarını bağışlar. Eğer bir kul tekrar tekrar tövbe ederse, Allah'ta tekrarlanan bu tövbeyi kıyamete kadar kabul etmeye devam eder.

Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Kim (bu) haksız davranışından sonra tevbe eder ve durumunu düzeltirse; şüphesiz Allah onun tevbesini kabul eder. Allah çok bağışlayıcı ve çok merhametlidir.) [Mâide Suresi: 39]

«Müstedrek»'te şöyle bir hadis gelmiştir: Bir adam Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-'e geldi ve dedi ki: Ey Allah'ın Rasûlü! Birimiz bir günah işlediğinde (ne olur)? Dedi ki: «Ona yazılır.» Adam dedi ki: Ondan mağfiret diler de tövbe ederse? Nebi aleyhisselam ona dedi ki: «O affedilir ve tövbesi kabul edilir. Siz (tövbe etmekten) bıkmadıkça, Allah da (bağışlamaktan) bıkmaz, usanmaz.» [Hasen bir hadistir].

Allah'a tövbe eden kimse içtenlikle tövbe ederse; Allah, onu bağışlar ve tövbesini kabul eder.

Allah ne kadar da cömerttir!

Allah'ın kulunun tövbesini kabul edip kulun tövbesinden önce ve bir de tövbesinden sonra kabul ile kuşatarak kuluna ikram ettiği zaman, Allah'ın cömertliğine bir bak. Kulun tövbesi Rabbi -Subhânehû ve Teâlâ- tarafından olan iki kabul arasındadır. Kulun tövbesinden önce ve bir de tövbesinden sonra tövbenin kabulü şeklindedir.

Allah, ilk önce izin vererek, muvaffak kılarak ve ilham vererek kulun tövbesini kabul eder. Çünkü kalbini tövbe etmeye götürecek sebepleri harekete geçirmiştir. Ardından kul tövbeyi gerçekleştirir. Bu Tevvâb, Rahîm ve Kerîm olan Allah'ın muvaffak kılmasıdır.

Sonra kul fiilen tövbe ettiğinde, Allah onu affeder ve tövbesini kabul eder. Günahlarını ve hatalarını bağışlar. Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmaktadır: (Sonra Allah onları tövbe etmeye muvaffak kıldı ve tövbelerini de kabul etti. Şüphesiz Allah, tövbeyi çok kabul eden ve çok merhamet edendir.) [Tevbe Suresi: 118]

Allah'tan başka hak ilah yoktur. Tövbenin fazileti ilk ve son olarak O'na aittir.

Aynı şekilde Tevvâb olması O'nun sıfatlarındandır... Ve O'nun sıfatlarında tövbeleri kabul etmesi iki türlüdür...

Kulunun tövbe etmesine izin verir ve tövbesini kabul eder... Tövbesinin ardından Mennân olan Allah'ın ihsanıyla...

Keza salih ameller bu mesabededir. Allah, önce salih amel işlemeyi kullarına ilham etmiş, sonra da buna karşılık onlara sevap yazmıştır. Allah, ihsan ve nimetlerle başlayan, bol bol vermesi ve cömertliğiyle iyilikler bahşedendir.

Bir öğüt...

Tövbe: Müminlerinden ve günahkârlarına kadar, hayatın her safhasında bütün insanlar için farzdır. Çünkü Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Ey Müminler! Hep birlikte Allah'a tövbe ediniz ki kurtuluşa eresiniz!) [Nûr Suresi: 31]

Tövbe: Allah'ın sevdiği bir kâmil olma halidir ve noksanlık değildir. Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Şüphesiz Allah, çokça tövbe edenleri ve arınanları sever.) [Bakara Suresi: 222] Allah -Subhânehû ve Teâlâ- yine şöyle buyurmuştur: (Andolsun Allah; Peygamberin, muhacirlerin ve Ensar'ın tövbelerini kabul etmiştir.) [Tevbe Suresi: 117]

Âdem -aleyhisselam- hakkında şöyle buyurmuştur: ( Âdem (vahy yoluyla) Rabbinden birtakım kelimeler aldı. Allah'ta onun tövbesini kabul etti.) [Bakara Suresi: 37]

İbrahim ve İsmail -aleyhimesselam- hakkında şöyle buyurmuştur: (Bize hac ibadet yerlerini, ilkelerini göster ve tövbemizi kabul et. Çünkü sen, tövbeleri çok kabul eden, çok merhametli olansın.) [Bakara Suresi: 128]

Mûsâ -aleyhisselam- hakkında şöyle buyurmuştur: (Kendisine gelince “Seni bütün eksikliklerden tenzih ederim. Allah’ım! Sana tövbe ettim. Ben sana inananların ilkiyim.” dedi.) [Araf Suresi: 143]

Malumdur ki; Peygamberler -büyük ve küçük günahları- işlemezler, bu konuda masumdurlar. Onlar hakkında aktarılan tövbeleriyle, dereceleri yükseltilir ve sevapları çoğaltılır. Allah tövbe edenleri ve arınanları sever.

«Sahîh-i Buhârî'de» Rasûlullah -aleyhissalatu vesselam-'dan gelen bir rivayette o şöyle buyurmuştur: «Allah'a yemin olsun ki; ben, günde yetmiş defadan çok Allah'tan bağışlanma diliyor ve tövbe ediyorum.»

Eğer siz günah işlemeseydiniz...

Allah, kullarının kusur ve noksanlıklardan münezzeh olmadığını bilir. Kulları üzerinde merhameti, mağfireti ve onların tövbelerini kabul etmesinin ortaya çıkması için onları bu şekilde yaratmıştır. Rasûlullah -aleyhissalatu vesselam-'dan sahih olarak gelen bir rivayette o şöyle buyurmuştur: «Eğer sizin; Allah'ın sizin için affedeceği günahlarınız olmasaydı, Allah Teâlâ sizin yerinize günah işleyecek (fakat tövbeleri sebebiyle) günahlarını bağışlayacağı kimseler yaratırdı.» [Müslim rivayet etmiştir].

Nebi -aleyhisselatu vesselam- şöyle buyurmuştur: «Her âdemoğlu çokça hata eder. Çokça hata edenlerin en hayırlısı çokça tövbe edenlerdir.» [Sahih bie hadistir. Tirmizî rivayet etmiştir]

Allah -Tebâreke ve Teâlâ- kendisini kullarının tövbesini kabul etmekle övmüş ve şöyle buyurmuştur: (Günahı bağışlayan, tövbeyi kabul eden, azabı ağır olan, lütuf sahibi Allah tarafındandır. O’ndan başka hak ilah yoktur. Dönüş ancak O’nadır.) [Gâfir/Mümin Suresi: 3]

Allah, kullarının günahları çok olsa bile tövbelerini kabul ettiğini bilmelerini istemektedir. (Şüphesiz Allah, bütün günahları affeder.) [Zümer Suresi: 53]

Rabbimizin, bize ve ibadetlerimize hiçbir ihtiyacı yoktur. Bununla beraber kulunun tövbe etmesinden dolayı çok sevinir. Allah ne kadar da cömerttir! Allah ne kadar da güzeldir! Allah ne kadar da merhametlidir!

«Buhârî ve Müslim»'de Rasûlullah -aleyhissalatu vesselam-'dan gelen bir rivayette o şöyle buyurmuştur: «Allah Teâlâ Mümin kulunun tev­besine şu adamdan daha çok sevinir: O adam ki; yiyecek içecek bulunmayan korkunç bir çölde, üzerinde yiyeceği ve içeceği olan devesiyle beraber konaklayıp uyumuş, uyandığında ise devesinin kaçmış olduğunu görmüştür. Susuzluk kendisini kaplayıncaya kadar onu aramıştır.

Kendi kendine: "Artık ilk olduğum yerime geri dönüp ölünceye kadar uyuyayım." demiş ve ölmek için başını dirseklerine koyup uyumuştur. Uyanındığında, birden bire azığı, yiyeceği ve içeceği üzerinde olduğu halde devesini başucunda bulmuştur. İşte Allah Teâlâ, Mümin kulunun tevbesine, devesini ve azığını bulan bu adamdan daha fazla sevinir».

İbn Teymiye -Allah ona rahmet etsin- şöyle demiştir: ''Her tövbe eden Allah'ın sevdiği kimsedir'', (Şüphesiz Allah, çokça tövbe edenleri ve arınanları sever.) [Bakara Suresi: 222]

Kullarına merhamet etmesinde böyle olan Allah'a karşı en uygun davranış şudur: Bütün sevgiler ile sevilmesi, ortağı olmaksızın sadece kendisine ibadet edilmesi, bu sevginin etkilerinin O'na ihlasla ibadet edilerek ortaya çıkması, O'na itaat edilerek ve O'nun sevdiği kimseler ve sevdiği şeyler sevilip, kendisinden nefret ettiği kimselerden ve nefret ettiği şeylerden nefret edilmesi suretiyle O'na yakınlaşmaya çalışılmasıdır.

Bilâl b. Sa'd şöyle demiştir: “Sizden birinize ceza vermekte acele etmeyen, hatayı silen, tövbeyi kabul eden, kendisine yönelene yönelen, kendisine arkasını dönene de lütufta bulunan bir Rabbiniz var.” (O, kullarının tevbesini kabul eden, kötülükleri bağışlayan ve yaptıklarınızı bilendir.) [Şûrâ Suresi: 25]

Kapının eşiğinde...

Tövbe: İsyandan itaate, kötülüklerden iyiliklere ve isyanın kasvetinden Rahmân'a yakın olmaya kaçmaktır.

Bu, yaradan Allah'tan O'nun kapı eşiklerine bir firar, Cabbâr olan Allah'tan O'nun engin ferahlıklarına bir kaçıştır. O'nun gazabından rızasına, O'nun azabından affına, O'ndan O'na bir sığınmadır. Biz O'nu hakkıyla övemeyiz. O'na karşı O'ndan başka bir sığınak ve O'ndan başka bir kurtuluş yoktur. (O halde Allah’a koşun. Çünkü ben, size O'nun katından gelmiş açık bir uyarıcıyım.) [Zâriyât Suresi: 50]

Ey Rabbim! Günahlarım çokluk bakımından ne kadar büyükse de... Çok iyi biliyorum ki senin affın daha da büyüktür...

Her ne kadar yalnız iyilik sahipleri senden ümit ediyor olsa da... Günahkâr olan, kime sığınsın ve himaye dilesin?...

Ali bin Ebî Tâlib -radıyallahu anhu- şöyle buyurmuştur: "Kurtuluşu yanında olduğu halde helâk olana şaşılır! Ona denildi ki: O kurtuluş nedir? şöyle buyurdu: Tövbe etmek ve mağfiret dilemektir."

İbnu'l-Kayyim -rahimehullah- şöyle demiştir: ''Genel olarak Müslümanı günah işlemeye sevk eden şey (tövbeye güvenip itimat etmesidir) Şayet bunun kendisiyle tövbesi arasında bir engel olacağını bilseydi, dehşete kapılırdı.''

Samimi tövbe ancak, günahı terk ederek, günah işlediğine pişmanlık duyarak, tekrar etmemeye kararlı davranarak ve günaha karşılık bir sevap işlenerek olur. Eğer o günah, kul hakkı ile ilgili ise, o hakkın sahibinden helallik alınarak olur.

Şakîk el-Belhî -Allah ona rahmet etsin- şöyle demiştir: “Tövbenin kabul edildiğinin alameti; geçmişte yapılanlara ağlamak, günaha düşmekten korkmak, kötü kardeşleri/arkadaşları terk etmek ve hayır sahibi kimselerle birlikte olmaktır.”

Samimi tövbe, Güneşin batıdan doğması ve ölüm anında can çekişirken olmak üzere bu iki durum dışında kabul edilir.

Uyarı sarsıntıları...

Allah -Azze ve Celle-, kulluğunun tamamlanması, Rabbine yalvararak dua etmesi, O'ndan korkması ve tövbe etmesi için Mümin kulunu bir daha yapmamak niyetiyle tevbe ettiği şeylerle tekrar imtihan edebilir.

Kaç insan Allah'tan uzaklaşmıştır da; bunun üzerine Allah -Azze ve Celle- kulunun kendisine dönmesi için onu sıkıştırmıştır. Kul Rabbine döndüğü zaman ise Allah'a yakın olmanın lezzetini tatmış, doğru yolda olmanın ve tövbe etme nimetini hissetmiştir. Kurtuluşunun ve selametinin nedeni olan bu bela ve sıkıntı için Allah'a şükretmiştir. (Belki dönerler diye büyük azaptan önce de, mutlaka onlara yakın bir azabı tattıracağız.) [Secde Suresi: 21]

İşlemiş olduğun günahlarını ve sapkınlıklarını öylece bırakıp, tövbe etmediğin halde önünde birçok nimetler görüyorsan; bil ki Allah'ın gazaplandıkları kimselerdensin. Bu, O'ndan sana bir istidractır. Çünkü Allah -Azze ve Celle- şöyle buyurmuştur: (Kendilerine yapılan uyarıları unuttuklarında, üzerlerine her şeyin (nimetin) kapılarını açtık. Nihayet kendilerine verilenler yüzünden şımardıkları zaman onları ansızın yakalayıverdik. Birdenbire bütün ümitlerini yitirdiler) [En'âm Suresi: 44]

Eğer tövbeni ilan edersen; o halde Allah'tan sebat dile. Çünkü Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-'in dualarından biri de şöyleydi: «Ey kalpleri evirip çeviren (Allah'ım)! Benim kalbimi dinin üzere sabit kıl.» [Sahih bir hadistir. Buhârî «Edebi'l-Müfred kitabında» rivayet etmiştir].

Allah'ım! Bizim tövbemizi kabul eyle. Çünkü sen tövbeleri çokça kabul edensin, çok merhametlisin. Bizi, anne ve babamızı bağışla. Sen bağışlayansın, esirgeyensin.

40

El-Alîm -Celle Celâluhu-

Göğüsler, hiçbir kulağın işitemeyeceği ve hiçbir gözün ulaşamayacağı düşünceleri, fikirleri, hedefleri ve niyetleri saklar. Hüküm ve hikmet sahibi, her şeyi hakkıyla bilen Allah ise bütün bunlar hakkında bilgi sahibidir.

Gönüllerde fikir depoları gizlenmiştir. Bunları, yakınlaştırılmış bir melek, gönderilmiş bir peygamber, en sevilen veli bir kul, büyük bir âlim dahi bilemez. Asi bir şeytan da bilemez. Bütün bunları, gizli saklı olan her şeyi en iyi bilen Allah Teâlâ bilir.

Embriyo, annesinin rahminde bir zarın ardından başka bir zarla kaplanır. Yaşıyor mu, ölü mü bilinmez. Erkek mi, kız mı bilinmez. O, cehennem ehlinden midir yoksa, Cennet ehlinden midir bilinmez.

Onun, eceli, rızkı, ömrü bilinmez. Bunu, her şeyi ilmi ile kuşatan Allah bilir. (Allah her şeyi hakkıyla bilendir.) [Bakara Suresi: 282]

İlim, cehaletin zıddıdır.

Rabbimiz -Subhânehû ve Teâlâ-'nın ilmi; görüneni de, gizli olanı da, sırları da, dışa vurulanı da kuşatmıştır. Yukarı ve aşağı bütün âlemleri kuşatmıştır. Onun ilmi geçmişi, bugünü ve geleceği de kuşatır. Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (O, onların önlerindekini de arkalarındakini de bilir. Fakat onlar, bilgileriyle O'nu (Allah'ı) kuşatamazlar.) [Tâhâ Suresi: 110].

O -Azze ve Celle-, yarattıklarının kalplerinde gizlediği iman ve küfür, hak ve batıl, iyi ve kötü her şeyi hakkıyla bilendir; (Şüphesiz Allah, göğüslerin özünü (kalplerde olanı) bilir.) [Âl-i İmrân Suresi: 119] (Allah her şeyi hakkıyla bilendir.) [Bakara Suresi: 282]

Fısıldaşma O'nun katında sesli konuşulma gibidir. Sır, O'nun katında alenidir. Gizli olan O'na açıktır.

O, kainatta gizli, açık her şeyi ilmiyle kuşatarak bilendir... O Sübhân, uzak olan bütün işleri daha yaklaşmadan bilendir...

Hiçbir cehalet asla ilminin önüne geçemez... Unutkan olan insan gibi unutmaz da...

Muhakkak ki O, Alîm'dir:

Yaprak, O'nun ilmiyle düşer. Fısıltı, O'nun ilmiyle yayılır. Söz, O'nun ilmiyle söylenir. Niyet, O'nun ilmiyle edilir. Yağmur damlası da, O'nun ilmiyle iner...

Diriyi ve ölüyü, yaşı ve kuruyu, mevcut olanı ve olmayanı, gizli ve açık olanı, çoğu ve azı bilir: (Gaybın anahtarları yalnızca O’nun katındadır. Onları ancak O bilir. Karada ve denizde olanı da bilir. Hiçbir yaprak düşmez ki onu bilmesin. Yerin karanlıklarında da hiçbir tane, hiçbir yaş, hiçbir kuru şey yoktur ki, apaçık bir kitapta (Allah’ın bilgisi dâhilinde, Levh-i Mahfuz’da) olmasın.) [En'âm Suresi: 59]

Bazı sahabeler, içlerinden açıkça söylemedikleri bazı şeyler geçirdiler. Bilâkis, bunları gizlediler ve sakladılar. Bunun üzerine Allah -Azze ve Celle- de şu ayeti indirdi: (Allah, sizin kendinize güvenmediğinizi bildi.) [Bakara Suresi: 187]

Hanımlarından bazıları Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-'den bir konuyu sır olarak gizledi. Peygamber de bu konunun bir kısmını anlattı, bir kısmına ise değinmedi. Bunun üzerine hanımı: “Bunu sana kim haber verdi?” diye sordu. (Bunu bana, hakkıyla bilen ve hakkıyla haberdar olan Allah haber verdi, dedi.) [Tahrîm Suresi: 3]

Bedir savaşının ardından bir gece, Umeyr bin Vehb ve Safvân bin Ümeyye, Kâbe'de oturmuş; Rasûlullah'a -sallallahu aleyhi ve selâm- suikast tertip ediyorlardı. Allah -Azze ve Celle- peygamberine onların kurduğu tuzaklarını haber verdi ve onların yaptıklarını gösterdi: (Peygamber onlara) dedi ki: Rabbim, yerde ve gökte (söylenmiş) her sözü bilir. O, hakkıyla işiten ve bilendir.) [Enbiyâ Suresi: 4]

Münafıklar, Tebük'te kendi aralarında fısıldaşarak, Rasûlullah'ın -sallallahu aleyhi ve sellem-, sahabeler'in -radıyallahu anhum- ve İslam hakkında kinayeli ve alaylı sözler söylüyorlardı. Gaybı bilen Allah, Resulüne onların kurnazlıklarını, hilelerini ve alaya almalarını haber verdi; (Allah'ın, onların sırlarını da, fısıltılarını da bildiğini ve gaybları (gizli şeyleri) çok iyi bilen olduğunu hâlâ anlamadılar mı?) [Tevbe Suresi: 78]

Allah'ın ilmi kâmil ve kapsayıcıdır/kuşatıcıdır:

(Sizin ilahınız, kendisinden başka hak ilah olmayan Allah'tır. O'nun ilmi her şeyi kuşatmıştır.) [Tâ-Hâ Suresi: 98]

Allah -Azze ve Celle-'nin ilminin kâmil olması bakımından mahlukatından hiçbir şey O'na benzemez. (O'nun benzeri hiçbir şey yoktur. O hakkıyla işitendir, hakkıyla görendir [Şûrâ Suresi: 11]

(Allah, sizin bilmediğinizi bildi ve size bundan başka yakın bir zafer daha verdi.) [Fetih Suresi: 27] Eğer insanoğlu bir şey öğrendiyse; bu, Allah -Subhânehû ve Teâlâ-'nın kendilerine öğretmesiyle olmuştur. Dine ve Kadere dair bütün ilimlerin kaynağı, Aziz ve Hakîm olan Allah -Subhânehû ve Teâlâ-'ya aittir; (Melekler: Seni noksan sıfatlardan tenzih ederiz! Senin bize öğrettiklerinden başka bizim bir bilgimiz yoktur. Şüphesiz Alîm (her şeyi bilen) ve Hakîm olan ancak sensin, dediler.) [Bakara Suresi: 32]

Allah -Subhânehû ve Teâlâ- yine şöyle buyurmuştur: (O, sana bilmediğin şeyleri öğretti.) [Nisâ Suresi: 113]

İnsanlar, bütün bilgilerini ve sahip oldukları malumatlarını bir araya toplasalar bile; Allah'ın engin bilgisine oranla çok az olurdu; (Sana ruh hakkında soru sorarlar. De ki: Ruh, Rabbimin emrindendir. Size ancak az bir bilgi verilmiştir.) [İsra Suresi: 85]

Gemiye bindikleri zaman Hızır, Musa -aleyhisselam-'a, geminin kenarına konmuş bir serçe gördüğünü, gagasıyla bir iki kere denizden su içtiğini söyledi ve ona şöyle dedi: "Ey Mûsâ! Benim ve senin ilminin, Allah'ın ilminden eksikliği, bu serçenin gagasıyla denizden eksilttiği kadardır..."

Gerçek şudur ki...

Rabbimiz -Azze ve Celle- gayb ilimlerini kendine has kılmıştır. O'ndan başkası bilemez: (Gaybın anahtarları yalnızca O’nun katındadır. Onları ancak O bilir.) [En'âm Suresi: 59] Bunlardan (gaybın anahtarlarının) beşinden bahsetti: (Kıyamet vaktinin bilgisi, ancak Allah'ın katındadır. Yağmuru O yağdırır. Rahimlerde olanı O bilir. Hiç kimse yarın ne kazanacağını bilemez. Yine hiç kimse nerede öleceğini bilemez. Şüphesiz Allah, her şeyi bilendir, her şeyden haberdardır.) [Lokman Suresi: 34]

İşte bunlar Allah'tan başka kimsenin bilmediği gaybın beş anahtarıdır:

1- Kıyamet saatinin ilmi: Ahiret hayatı için başlangıcın anahtarıdır.

2- Yağmurun indirilmesi: Bitkilerle yeryüzünün hayat bulmasının anahtarıdır.

3- Rahimlerde olanı bilmek: Dünya hayatının anahtarıdır.

4- Yarında ne olacağını bilmek: Gelecekte kazanmanın anahtarı.

5- Ölüm yerinin bilgisi: Berzah hayatının anahtarı ve her insanın kendi kıyametidir.

Gaybın bilgisi, şüphesiz sadece bu beşiyle sınırlı olmaktan daha büyük ve daha geniştir. Burada haber verilen önemli olan bazılarının açıklanmasıdır. Yoksa, bunları belli bir sayıyla sınırlama iddiası anlamında değildir. Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur: (De ki: Göklerde ve yerde, Allah’tan başka kimse gaybı bilmez.) [Neml Suresi: 65]

Kim de Allah -Subhânehû ve Teâlâ-'dan başka bir kimsenin gaybı bildiğini iddia ederse; şüphesiz o, Muhammed -sallallahu aleyhi ve sellem-'e indirileni inkâr etmiştir.

Peygamberler, Allah'ın onlara haber verdiği şeyler dışında gaybı bilmezler. Âişe -radıyallahu anha- şöyle demiştir: ''Kim de Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-'in; yarın olacakları bildiğini iddia ederse, Allah’a çok büyük bir iftira etmiş olur.'' (Eğer ben gaybı biliyor olsaydım, daha çok hayır elde etmek isterdim ve bana hiçbir kötülük de dokunmazdı.) [Araf Suresi: 188] Bu böyleyken nasıl olurda peygamberlerden daha alt derecede olanlar, gaybı bilebilirler?

Senin bundan nasibin...

Allah, azda olsa kime ilim vermiş ise Allah -Azze ve Celle- o kimseyi yükseltmiştir: (Allah, sizden iman edenleri ve kendilerine ilim verilenlerin derecelerini yükseltir.) [Mücâdele Suresi:11] Bu kimse birde âlim, takvalı, Allah'ı bilen, O'nun hakkını yerine getiren biri olsaydı, nasıl olurdu?

Onlar Allah'ın ilmiyle kesin olarak emin olurlar. O'na karşı korkuları ve saygıları arttı ve bu nedenle Allah onları yedi göğün üzerinden doğrulayarak şöyle buyurdu: (Allah’a ancak âlim olanlar derin saygı duyarlar.) [Fâtır Suresi: 28]

İlim, insanı yüksek makamlara yükselten değerli hasletlerin temelidir.

Bu makama ancak, ilimle, ısrarla Allah'tan ilim istemeye devam ederek ve Allah'ın Peygamberimiz -sallallahu aleyhi ve sellem-'e öğrettiği şu duayı ederek ulaşılır: (Ve de ki: Rabbim! İlmimi arttır.) [Tâ-Hâ Suresi: 114]

İbn Hazm -Allah ona rahmet etsin- şöyle demiştir: ''İlimlerin en yücesi, seni Rabbine yaklaştıran ilimdir.''

İbnu'l-Kayyim -rahimehullah- şöyle demiştir: «Bu ilmin güzelliğinin hazzı ve değerinin büyüklüğü hakkında insanların çoğunluğunun cehaleti olmasaydı, ilmi elde etmek için kılıçlarla savaşırlardı. Ama ilme giden yollar nefsin hoş görmediği bir perde ile örtülmüştür. Allah'ın sadece dilediği kimselere ilmi vermesi için onlar, ilimden cehalet perdesi ile uzak tutulmuşlardır. Allah, büyük lütuf sahibidir.»

Ey Alîm olan Allahım! Bize faydalı olanı öğret. Öğrettiklerinle bize fayda ver ve ilmimizi artır.

41

El-Azîm -Celle Celâluhû-

Her türlü noksanlıktan münezzeh olan ey Azîm (Allah'ım)!

Dilediğinden mülkü çekip alırsın. Zenginlikten sonra fakirlik verirsin. Yücelttikten sonra alçaltırsın. İzzetli kıldıktan sonra zillet verirsin. Güç ve kuvvet verdikten sonra zayıf kılarsın. Dilediğinin değerini artırırsın. Dilediğini muvaffak kılarsın. Dilediğin kimseyi makbul kılarsın. Dilediğine bahşeder, dilediğinden de esirgersin. Bütün hayırlar senin elindedir. Sen, her şeye Kadirsin.

Senden başka hak ilah yoktur. Sen çok azim ve çok halim'sin/merhametlisin.

Ey Azîm! Senin sıfatların ne yücedir...

Sana sıfatlarınla sena edenlerin senalarından daha yücesin...

El-Azîm -Azze ve Celle- Allah'ın en güzel isimlerinden biridir. Yüce Rabbimizin büyük bir ismidir. Bu isim, yapısında ve manasında, azamet ve büyüklük, şeref ve saygınlık anlamları içerir.

Yüksek heybete, güçlü harflere, ulvi anlama sahiptir. Allah -Tebâreke ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (O, El-Alîy (en yüce)'dir, El-Azîm (en büyük)'tür.) [Bakara Suresi: 255]

Azîm olan Allah -Celle Celâluhu-, büyüklük sahibidir. O'nun şanı da, kadride çok yücedir. Aklın sınırlarını öyle aşmıştır ki, mahiyetinin ve hakikatinin kuşatılması düşünülemez.

Azîm olan Rabbimiz zatında büyüktür, büyüklüğünde O'na hiç bir varlık benzemez...

Büyüklüğünün göstergelerinden biri de; göklerin ve yerin avucunun içinde hardal tanesinden daha küçük olmasıdır. (Onlar Allah'ı gerektiği gibi (hakkıyla tanıyıp) takdir edememişlerdir. Kıyamet günü, yeryüzü bütünüyle O'nun kabzasında, gökler de sağ eliyle dürülüp bükülmüştür. Allah, onların şirk koştukları şeylerden münezzehtir ve çok yücedir.) [Zümer Sûresi: 67].

Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'den sahih olarak gelen bir rivayette şöyle buyurmuştur: «Yedi kat semanın Allah'ın Kürsî'sine nisbeten büyüklüğü, çölde yere atılmış bir halka gibidir. Arş'ın, Kürsî'ye olan üstünlüğüde, çölün halkaya olan üstünlüğü gibidir.» [Sahih bir hadistir. İbn Ebî Şeybe rivayet etmiştir]

Bahsi geçen bu büyüklük O'nun yaratmış olduğu Kürsî ve Arş'ında olduğuna göre, Allah -Subhânehû ve Teâlâ-'nın büyüklüğü nasıldır? Şüphesiz en kusursuz örnek O'na aittir. O, Arş'ın üzerine istiva etmiştir. O, yarattıklarının hepsinin üstündedir.

Rabbimiz -Azze ve Celle-, sıfatlarında büyüktür. O, bütün kemal sıfatlarıyla vasfedilmiştir. Rahmetinde büyüktür, kudretinde büyüktür, lütuf ve ihsanında büyüktür, güzelliğinde büyüktür.

Kudsi bir hadiste şöyle gelmiştir: «Büyüklük benim gömleğim, ululuk da benim peştamalimdir. Kim bunlardan birinde benimle yarışmaya yeltenirse onu ateşe atarım.» [Sahih bir hadistir. Ebû Dâvûd rivayet etmiştir]،

Rabbimiz fiillerinde de azametlidir. Çünkü bunlar, O'nun hikmetinin, adaletinin, ihsanının ve iradesinin genişliğinden haber vermektedir.

O, tazim edilmeyi gerektiren her manada büyüktür... Hiçbir insan layık olduğu şekilde O'na medh-ü sena edemez...

Allah -Azze ve Celle-'nin büyüklüğü kâmildir tamdır: (Onlar Allah'ı gerektiği gibi (hakkıyla tanıyıp) takdir edememişlerdir. Kıyamet günü, yeryüzü bütünüyle O'nun kabzasında, gökler de sağ eliyle dürülüp bükülmüştür. Allah, onların şirk koştukları şeylerden münezzehtir ve çok yücedir.) [Zümer Sûresi: 67].

Ellerini kaldır!

Ne kadar büyük ve çok olursa olsun, hiçbir mesele O'na zor gelmez. Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-'den sahih olarak gelen bir rivayette o şöyle buyurmuştur: «Sizden biriniz dua ederken; ''Allahım! Dilersen beni bağışla; dilersen bana merhamet et, demesin. '' Dilediğini kesin bir dille istesin. Çünkü verdiği hiçbir şey Allah'a zor gelmez.» [Buhâri ve Müslim rivayet etmiştir -bu lafız Müslim'in lafzıdır-]

Rabbimiz; rahmetinde ve mağfiretinde de büyüktür. O'nun sabrı büyüktür, lütfu ve cömertliği büyüktür. Hiçbir şey O'nun bağışlayamayacağı kadar büyük değildir.

«Buhâri ve Müslim'de gelen» Şefaat hadisinde rivayet edildiğine göre; Nebi - sallallahu aleyhi ve sellem - şöyle buyurmuştur: «(Ey Muhammed!) başını kaldır! Söyle, sözün dinlensin; iste ki istediğin verilsin. Şefaat dile! Sana şefaat hakkı verilsin!

Ben de: Rabbim ''Lâ ilâhe illallah'' demiş kimseler hakkında bana izin ver diyeceğim. Allah Teâlâ da şöyle buyuracak: İzzetim, yüceliğim, ululuğum, azametim için yemin ederim ki! La ilâhe illallah demiş kimseleri mutlaka cehennemden çıkartacağım.»

Kalbim katılaşıp, yollarım daralınca... Ümitlerimi senin affına doğru bir merdiven yaptım...

Kıyaslayınca günahlarım benden daha büyüktü... Affını diliyorum ey Rabbim! Çünkü senin affın daha da büyüktür...

Kim Azîm olana sığınırsa kurtulur...

Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'den sahih olarak gelen bir hadiste mescide girdiği zaman o şöyle söylerdi: «Kovulmuş Şeytan'dan, azim olan Allah'a, O'nun kerîm vechine ve ezelî saltanatına sığınırım.» Sonra dedi ki: «Bunu söyleyince şeytan; "Günün geri kalan kısmında da benden korundu." der.» [Sahih bir hadistir. Ebû Dâvûd rivayet etmiştir]،

Kim de Allah -Azze ve Celle-'yi diliyle tazim ederse kurtuluşa erer. Kıyamet günü terazisi ağır basar. Peygamber -aleyhissalatu vesselam-'dan sahih olarak nakledildiğine göre o şöyle buyurmuştur: «İki cümle vardır ki dile kolay, mizanda ağır ve Rahmân'a sevimli gelir. Bunlar; (O'na hamdederek, Allah'ı bütün kusur ve noksanlıklardan tenzih ederim) ve (Azîm olan Allah, bütün kusur ve noksanlıklardan münezzehtir) sözleridir.» [Buhârî ve Müslim rivayet etmiştir].

Kullarına O'nu bu isimle tesbih etmelerini emretti. Allah -Azze ve Celle- şöyle buyurmuştur: (Öyleyse Azîm Rabbinin adıyla tesbih et.) [Vâkıa Suresi: 74]

Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- ümmetine namazlarında Allah'ı bu isimle tesbih etmelerini emretmiştir: «Öyleyse rükûda Rabb -Azze ve Celle-'yi tazim edin» [Müslim rivayet etmiştir].

Kurtuluşun anahtarı:

Başına bir felaket gelir, göğsün daralır ve seni endişe kaplarsa, şöyle söyle: «Azamet ve hilm sahibi olan Allah’tan başka ibadete layık hiçbir hak ilah yoktur. Azametli arşın sahibi olan Allah’tan başka ibadete layık hiçbir hak ilah yoktur. Göklerin Rabbi, yerin Rabbi ve yüce arşın Rabbinden başka ibadete layık hiçbir hak ilah yoktur.» [Buhârî ve Müslim rivayet etmiştir].

Eğer bir kraldan/sultandan korkarsan, Allah'ın egemenliği/saltanatı daha büyüktür. Abdullah b. Mesûd şöyle demiştir: “Yedi kat semanın ve yüce arşın Rabbi olan Allah'ım! Falan oğlu falanın ve yarattıklarının içerisinde onun taraftarlarından birisinin bana karşı kötü davranmasından ya da azgınlaşmasından beni koru. Sana sığınan güçlüdür ve senin şanın ne yücedir. Senden başka hak ilah yoktur.''

Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- sabah ve akşam yerin dibine batmaktan Allah'ın büyüklüğüne sığınarak şöyle söylerdi: «Allah'ım! Altımdan (gelecek belalarla) helak olmaktan senin büyüklüğüne sığınırım.» [Sahih bie hadistir. Tirmizî rivayet etmiştir]

Bu yüzden, kim Azîm olan Allah'a sığınırsa, Azîm olana yakınlaşmaya çalışırsa, takva sahiplerinden olursa, dünya hayatında emniyete ve ahiret sevabına nail olur. Allah -Azze ve Celle- şöyle buyurmuştur: (Kim Allah’a karşı gelmekten sakınırsa, Allah onun kötülüklerini örter ve onun mükâfatını büyütür.) [Talak Suresi: 5]

Allah katındaki en yüksek dereceye gelince bu derece, Allah -Azze ve Celle-'nin kendileri hakkında şöyle söylediği kimseler içindir: (İman edip de hicret edenler ve Allah yolunda mallarıyla, canlarıyla cihat edenler derece bakımından Allah katında daha üstündürler. Kurtuluşa erenler de işte onlardır.) [Tevbe Suresi: 20]

Kim, Allah'a ortak koşar ve Allah -Azze ve Celle-'nin yüceliğine imanı yetersiz kalırsa, bunun karşılığı yaptığı amel ile aynı türden olur. O da Cehennem'dir. -Allah bizi ondan korusun!- ((Allah, şöyle der:) Onu yakalayıp bağlayın. (30) sonra alevli ateşe atın onu! (31) Sonra da onu yetmiş arşın uzunluğunda bir zincir içinde oraya sokun! (32) Çünkü o, Azîm Allah'a iman etmezdi, (33) [Hâkka Suresi: 30-33]

Bir Müslüman Rabbini nasıl tazim eder?

Allah -Tebâreke ve Teâlâ-'yı tazim etmek, O'nun isimlerini ve sıfatlarını tazim etmekle, O'nun muhabbeti, büyüklüğünün itirafı ve O'na karşı alçakgönüllü olmak suretiyle kalpte tazim etmekle olur. «İmam Ahmed'in Müsned»'inde şöyle gelmiştir: «Her kim kendini büyük görürse veyahut yürüyüşünde böbürlenirse huzuru ilahiye Allah kendisine karşı gazaplı olduğu bir halde çıkar.» [Sahih bir hadistir].

Allah -Tebâreke ve Teâlâ-'nın tazim edilmesi, dil ile ve O'nu çokça zikretmekle olur. (Öyleyse Azîm Rabbinin adıyla tesbih et.) [Vâkıa Suresi: 74]

Allah -Tebâreke ve Teâlâ-'nın tazim edilmesi, O'na itaat için kullanmak suretiyle vücut azalarında olur. O'nu tazim etmek, kendisine itaat edilmesi ve isyan edilmemesiyle, zikredilmesi ve unutulmamasıyla, kendisine şükredilmesi ve kâfirlik edilmemesiyle olur.

Allah -Tebâreke ve Teâlâ-'nın tazim edilmesi: resüllerinin, meleklerinin ve O'na yapılan namaz, zekat, oruç, hac ve umre gibi ibadetleri ve Allah'ın dininin diğer şiarları ve hükümlerini tazim ederek olur; (Bu böyledir. Her kim Allah'ın hükümlerini tazim ederse; şüphesiz bu, kalplerin takvasındandır.) [Hac Suresi: 32]

Allah -Tebâreke ve Teâlâ-'nın tazim edilmesi; aziz kitabının yüceltilmesiyle olur. Allah -Subhânehû ve Teâlâ- değerli kitabını açıkça azim olarak vasfederken şöyle buyurmuştur: (Andolsun ki, biz sana tekrarlanan yedi ayeti ve azim Kur'an'ı verdik.) [Hicr Suresi: 87]

Allah -Tebâreke ve Teâlâ-'nın tazim edilmesi: Allah'ın ve Müminlerin kutsal saydıklarına saygı gösterip, yücelterek olur. (Bu böyledir. Kim Allah’ın hükümlerini tazim ederse, bu Rabbi katında kendisi için bir hayırdır.) [Hac Suresi: 30]

Allah -Tebâreke ve Teâlâ-'nın tazim edilmesi; kulun, Rabbinin sözünün önüne makamı/konumu ne olursa olsun, başka birinin sözünü geçirmemesiyle olur. (Ey iman edenler! Allah'ın ve Resülünün önüne geçmeyin. Allah'tan korkun. Şüphesiz Allah, her şeyi hakkıyla işitendir, hakkıyla bilendir.) [Hucurat Suresi: 1]

Ey harikulade bir şekilde yaratılmış olanları yoktan var eden ve...

Herkesin rızkına kefil olan! Cömertlik bulutun sağanak olur yağar...

Ey Azîm! Senin sıfatların ne yücedir...

Sana sıfatlarınla sena edenlerin senalarından daha yücesin...

İşte bak, ben geldim ve hüsnüzannım şefaatçimdir...

Vesilelerim ise pişmanlık ve akan göz yaşlarımdır...

Kulunun geçmiş günahlarını affet ve onu rızıklandır...

Razı olduğun şeyde muvaffak kılarak ve senin lütfun tamdır...

Kuluna istediğini yap sen güzellik yapmaya ehil olansın...

Zannım ve bütün zanlar ile sen bunu yapacak olansın...

Azîm Allah'tan dilerim ki; bizi Naim cennetlerini kazanarak kurtulan takva sahiplerinden eylesin!

42

El-Kaviyy -Celle Celâluhû-

Ey Rabbim! Tövbe ederek senin engin (rahmetine) döndüm...

Teslim olarak, ipine sımsıkı sarılarak...

Ne ben, ne de güçlüler sahip değiliz...

Ey benim ve insanların Rabbi! senin sahip olduğun büyük güce...

Şüphesiz ben, hayattaki her sığınağa sığındım...

Senin sığınağından daha izzetli bir sığınak görmedim...

Sözümüz, şunu söyleyen Rabbimiz -Subhânehû ve Teâlâ- hakkındadır: (Şüphesiz rızık veren, güçlü ve el-Metîn olan ancak Allah'tır.) [Zâriyât Suresi: 58] Ve de şunu söyleyen: (Allah, o kâfirleri hiçbir fayda elde edemeden kinleriyle geri gönderdi. Allah(ın yardımı) savaşta Müminlere yetti. Allah güçlüdür, mutlak galiptir.) [Ahzâp Suresi: 25] Ve de şunu söyleyen: (Şüphesiz Allah kuvvetlidir, mutlak güç sahibidir.) [Hadîd Suresi: 25]

El-Kaviyy olan Rabbimiz -Azze ve Celle-'ye zayıflık veya kusur uğramaz. Bir bitkinlik veya bezginlikte O'nu etkilenmez.

Rabbimiz -Azze ve Celle-'ye hiçbir egemen güç galip gelemez, hiçbir engel tarafından engellenemez, hiçbir bir güdü tarafından harekete geçirilemez ve O'nun hükmünü hiçbir şey geri çeviremez. O, mutlak güce ve tam bir iradeye sahiptir.

O, -Azze ve Celle- güçte en son noktadır.

Rabbimiz -Azze ve Celle- kudretinde mükemmel ve her şeye kadir olandır. Hiçbir koşulda acizlik veya bitkinlik O'na üstün gelemez. O, -Subhânehû ve Teâlâ- sahibi olduğu yeryüzünde ve göklerde dilediği zaman hükmünü yerine getirir, uygular.

Allah -Azze ve Celle- bozguna uğratmasında ve cezalandırmasında sonsuz güç sahibidir.

Güçte eşsiz ve benzersizdir, (Bütün kuvvet Allah'a aittir) [Bakara Suresi: 165].

O vasfedildiği üzere öyle bir kuvvetle güçlüdür ki... Ey saltanat sahibi kardeşim! Sana galip gelmeye de gücü yeter...

Kuvvet O'ndandır...

Neden kalplerimiz O'na bağlanmıyor? Neden önemli meselelerimizde ve ihtiyaçlarımızda O'na itimat etmiyoruz? Aslında biz O'nun gücüne ve zenginliğine ne kadar da ihtiyaç duyuyoruz!

O'nun gücü ve başarılı kılması dışında bizim hiçbir gücümüz yoktur. O'nun dışında bizim, günahlardan sakınmaya ve nefsin kötülüklerini uzaklaştırmaya hiçbir kuvvetimiz yoktur.

Bu gücü Allah -Azze ve Celle- dilediğine bahşeder. Allah'ın verdiği bu gücün durumu genel rızık meselesinde olduğu gibidir.

İnsanoğlu, zayıftır. Zayıf olarak yaratılmış, zayıf olarak doğmuştur ve zayıf olarak ölür. Allah -Tebâreke ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Çünkü insan zayıf yaratılmıştır.) [Nisâ Suresi: 28] Allah -Azze ve Celle- şöyle buyurmuştur: (Sizi güçsüz olarak yaratan, sonra güçsüzlüğün ardından da kuvvet veren ve sonra da kuvvetin ardından güçsüzlük ve ihtiyarlık veren Allah’tır. O, dilediğini yaratır. O, hakkıyla bilendir, üstün kudret sahibidir.) [Rum Suresi: 54]

Allah'ın günleri...

Kulların çoğu, insanın zayıf olduğu ve Allah'tan başka hiçbir güç ve kuvvetin olmadığı gerçeğini unutunca; Şeytan onları kendi güçleriyle aldatarak ayarttı. Böylece Allah -Azze ve Celle-'nin gücünü unuttular ve günahlarında daha da aşırı gitmeye başladılar!

Şu Âd kavmine bir bakın! Allah -Azze ve Celle- o kavim hakkında şöyle buyurmuştur: (Âd kavmine gelince, yeryüzünde haksız yere büyüklük tasladılar ve: "Bizden daha kuvvetli kim var?" dediler. Onlar kendilerini yaratan Allah'ın, onlardan daha kuvvetli olduğunu görmediler mi? Onlar bizim ayetlerimizi (mucizelerimizi) inkâr ediyorlardı.) [Fussilet Suresi: 15]

Hûd -aleyhisselam- onlara şöyle dediği zaman; Allah'tan korkun ve sadece bir tek O'na ibadet edin! Dediler ki: (Bizden daha kuvvetli kim var?) [Fussilet Suresi: 15] ''Biz kullara boyun eğdirdik ve biz gücümüzle her türlü eziyeti geri püskürtebiliriz!'' Vücutlarının büyüklüğü onları aldattı. İbn Abbâs -radıyallahu anhuma- şöyle demiştir: ''Onlardan en uzunu yüz arşın, en kısa olanı da altmış arşındı.''

Meydan okumaları en yüksek noktaya ve isyanları zirveye çıkıp iyice yozlaştığında; Allah -Azze ve Celle- mutsuzluk dolu kara günlerde üzerlerine dondurucu bir rüzgârla ordularından bir ordu gönderdi. Allah -Tebâreke ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Biz de onlara dünya hayatında zillet azabını tattırmak için o mutsuz kara günlerde üzerlerine dondurucu bir rüzgâr gönderdik. Ahiret azabı elbette daha rezil edicidir. Onlara yardım da edilmez.) [Fussilet Suresi: 16]

Bu, Allah'ın yeryüzündeki tarih boyunca uyguladığı kanunlardan biridir: Gücüne ve gururuna aldananların sonu, tıpkı Âd kavminin durumu gibidir. Her şeyin maliki, azamet ve kudret sahibi olan Allah'ın gücü onları yakalayıp alıverir.

Bunun için; Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (De ki: Yeryüzünde dolaşın, sonra (peygamberleri) yalanlayanların sonunun nasıl olduğuna bir bakın!) [Enâm Suresi: 11] Umulur ki onlar geçip gidenlerin ölümlerinden ibret alırlar! Onlarca ümmet Allah'ı ve peygamberlerini inkâr etmişti. Gücüne, işlerine ve yeryüzünü binalar inşa etmelerine aldandılar. Böylece Allah onları, mutlak güç ve iktidar sahibinin yakalamasıyla yakalayıverdi: (Nitekim, onlardan her birini günahı sebebiyle cezalandırdık. Kiminin üzerine taşlar savuran rüzgârlar gönderdik, kimini korkunç bir ses yakaladı, kimini yerin dibine geçirdik, kimini de suda boğduk. Allah onlara zulmetmiyordu. Asıl onlar kendilerine zulmediyorlardı.) [Ankebût Suresi: 40]

Müşrikler Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- ve ashabını -radıyallahu anhum- Hendek savaşından yeryüzünden tamamen yok etmek kasdıyla kuşatmışlardı. Allah -Azze ve Celle- ordularından bir ordu gönderdi: Kuvvetli bir rüzgâr onları Medine'nin etrafından kaçışır hale getirdi. (Allah, o kâfirleri hiçbir fayda elde edemeden kinleriyle geri gönderdi. Allah(ın yardımı) savaşta Müminlere yetti. Allah güçlüdür, mutlak galiptir.) [Ahzâp Suresi: 25]

Bir çocuk, bir kralı öldürüyor. Bir su, bir kavmi boğuyor. Bir deniz, bir orduyu yok ediyor. Bir sivrisinek Nemrut'u küçük düşürüp aşşağılıyor. Yer, Kârun'u yutuyor. Kuşlar, Ebrehe'yi taş yağmuruna tutuyor...

O Allah -Subhânehû ve Teâlâ- güçlüdür. Gücüyle seni şaşkına çevirir.

Mahlukatın hepsinin bütün işleri Allah'a döner... Bu işten mahlukata hiçbir pay yoktur...

Sana göstereyim mi?

Kulun, Allah'ın (El-Kaviyy) isminin anlamı hakkındaki bilgisi ne kadar çok artarsa, Allah -Azze ve Celle-'ye olan tevekkülü/güveni de o oranda artar. Gücünü Allah'tan alır. Bu da kendi güç ve kuvvetlerinden feragat ederek olur. Peygamber -aleyhissalâtu vesselam-'dan sahih olarak rivayet edilen bir hadiste onun sahabelerinden birine şöyle dediği nakledilmiştir: «Sana cennet hazinelerinden bir hazinenin yolunu göstereyim mi? Güç ve kuvvet ancak Allah'tandır.» [Buhârî ve Müslim rivayet etmişlerdir. Lafız Buhârî'ye aittir] Anlamı: Allah -Tebâreke ve Teâlâ-'nın yardımı, desteği ve onayı olmadıkça, bir halden diğer bir hale geçilemez ve buna güç yetirilemez.

Abdullah b. Mes'ûd -radıyallahu anhu- şöyle demiştir: ''Güç ve kuvvet ancak Allah'tandır sözünün anlamı şudur: Allah'a isyan etmekten kaçınmaya O'nun koruması dışında bir yol yoktur. O'na itaat etmeye de O'nun yardımı olmaksızın hiçbir güç yoktur."

İbnü'l-Kayyim -Allah ona rahmet eylesin- şöyle demiştir: ''Bu cümlenin zor işlerle başa çıkma ve zorluklara dayanma konusunda inanılmaz bir etkisi vardır. Ayrıca hükümdarların ve kendisinden korkulan kimselerin karşısına çıkmada, korku duyulan yolculuklarda ve fakirliğin gidermede de inanılmaz tesiri vardır!”

Allah -Subhânehû ve Teâlâ- seni, tevazu sahibi ve O'nun gücünü hatırlayan biri olarak görmeyi sever; (Bağına girdiğinde; "Maşallah! Kuvvet yalnız Allah'tandır" deseydin ya! Eğer malca ve evlatça beni kendinden daha zayıf görüyorsan.) [Kehf Suresi: 39]

Allah, alçakgönüllülere olan sevgisiyle beraber, Müminlerden kuvvetli olanları daha çok sever. Peygamber -aleyhissalatu vesselam-'dan sahih olarak gelen rivayette o şöyle buyurmuştur: «Kuvvetli Mümin, zayıf Müminden, Allah’a daha hayırlı ve daha sevimlidir. Bununla beraber (Mümin olması sebebiyle) hepsinde de hayır vardır.» [Müslim rivayet etmiştir]

Bu iki özellik Allah -Azze ve Celle-'nin şu sözünde bir araya gelmişlerdir: (Onlar Müminlere karşı alçak gönüllü, kâfirlere karşı izzetli ve güçlüdürler) [Mâide Suresi: 54] Bir topluluk için ilim ve amel dışında bir kuvvet yoktur. Çünkü Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Onlara karşı gücünüzün yettiği kadar kuvvet ve savaş atları hazırlayın. Bunlarla, Allah’ın düşmanını, sizin düşmanınızı ve bunlardan başka sizin bilmediğiniz fakat Allah’ın bildiği diğer düşmanları korkutursunuz.) [Enfâl Suresi: 60]

Allah'ın emrettiği gibi ol ki; O da sana arzu ettiğinin daha üstünde destek olsun!

Ey Kaviyy, ey Azîz olan Allah'ım!! Zalim topluluğa karşı bize yardım et.

43

El-Metîn -Celle Celâluhû-

Ebû Hureyre -radıyallahu anh-'tan rivayet edilen hadiste şöyle demiştir: Bir adam yokluk içindeydi. Bu yüzden (birşeyler bulmaya) çöle gitti. Bunun üzerine hanımı da şöyle dua etti: Allah'ım! Öğütüp hamur yapacak, ondan da ekmek pişirecek bir şeyi bize rızık olarak ver!

Adam eve geri geldiğin de sahanın ekmekle dolu, fırında but kızartması ve un öğüten bir değirmen olduğunu gördü. Adam sordu: Bunlar nereden geldi? Karısı da cevap verdi: Bunlar, Allah'ın rızkıdır. Sonra adam değirmenin etrafındaki unları süpürdü.

Bunun üzerine Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu: «Eğer adam değirmeni o hal üzere bıraksaydı, değirmen kıyamet gününe kadar dönmeye - ya da dedi ki: öğütmeye- devam edecekti.» [Sahih bir hadistir. Taberânî «El-Mu'cemü'l Evsat» ta rivayet etmiştir]

Bu; kaygıya kapılmış, durumu zayıf, hayatından bıkmış, yaşadığı günlerden daralmış, sıkıntıların sıcaklığını tatmış kişiye bir mesajdır. Zorluktan sonra yakın bir zaferin, apaçık bir yardımın ve kurtuluşun, sıkıntıdan sonra kolaylığın, zayıflığın ardından kuvvetin geleceğini sana müjdeliyorum. (Allah, bir vaadde bulunmuştur. Allah vaadinden caymaz ) [Rûm Suresi: 6]

Allah'ın en güzel isimlerinden biriyle beraber yaşıyoruz: (El-Metîn):

(Şüphesiz rızık veren, güçlü ve el-Metîn olan ancak Allah'tır.) [Zâriyât Suresi: 58]

Rabbimiz -Subhânehû ve Teâlâ- el-Metin'dir. Yani; çok büyük güç ve kuvvet sahibidir.

Allah -Subhânehû ve Teâlâ-, kuvvet ve kudret bakımından en nihai noktadadır. O, çok güçlüdür, gücü kesintisizdir. Fiillerinde, hiçbir zorluk çekmez. O'na yorgunluk isabet etmez. Bütün izzet O'na aittir. O, işinde galiptir (hâkimdir). O; acizlikten etkilenmeyen, muktedir olandır.

Onlar neredeler?

Metîn olan Allah Teâlâ, emrinden ve peygamberlerinden ayrılıp haddi aşan, hatta güç ve galibiyet iddiasında bulunan bazı milletleri bize haber verdi. Allah, onları çetin bir hesaba çekmiştir: (Âd kavmine gelince, yeryüzünde haksız yere büyüklük tasladılar ve: "Bizden daha kuvvetli kim var?" dediler. Onlar kendilerini yaratan Allah'ın, onlardan daha kuvvetli olduğunu görmediler mi? Onlar bizim ayetlerimizi (mucizelerimizi) inkâr ediyorlardı.) [Fussilet Suresi: 15]

Allah -Tebâreke ve Teâlâ-'nın buyurduğu gibi akıbetleri şöyle olmuştur: (Derken evlerinden başka hiçbir şeyleri görünmez hâle geldiler. İşte biz, suç işleyen toplumu böyle cezalandırırız. ) [Ahkâf Suresi: 25]

Krallar ve yeryüzünde yaşamış olanlar neredeler?...

Orada inşa ettiklerinden ve içinde yaşadıklarından ayrıldılar...

Yaptıklarıyla kabrin rehini oldular...

Unutulmalarının ardından kabirde çürümüş kemiklere döndüler...

Ordular nerede? Ne engel oldular. Ne de fayda verdiler...

Nerede yeryüzünde topladıkları ve biriktirdikleri?...

Arşın Rabbinin emri onlara süratle geldi...

Onları ölümden ne paraları kurtarabildi, ne de kendilerine yardım edildi...

Dileğin gerçekleşir...

İşte gerçek Mümin bilir ki; Allah -Azze ve Celle- güçlüdür, metindir. Allah her şeye kadirdir. Kullarının arzularını yerine getirir. Uzağı yakın ve hayali gerçek kılar.

İşte bu İbrahim -aleyhisselam-, ailesini ekin bitmeyen bir vadiye getiriyor. Artık zayıf olan kadın ve küçük çocuk bu vadide yaşayacaklar. Allah'ın gücüne güvenerek ve tevekkül ederek şöyle diyor: (Rabbimiz! Ben çocuklarımdan bazısını, senin kutsal evinin (Kâbe’nin) yanında ekin bitmez bir vadiye yerleştirdim.) Ey Rabbim! Onları; senin kapına yaklaştırdım, senden başkasına olan ümitlerini kestim: (Rabbimiz! Namazı dosdoğru kılmaları için böyle yaptım), Ey Rabbim! Senin hizmetinde bulunmaları için böyle yaptım. Sen onlara, benden ve diğerlerinden daha önceliklisin: (Sen de insanlardan bir kısmının gönüllerini onlara meylettir) [İbrahim Suresi: 37] Kulların bir şeye ihtiyaçları olduğu zaman onlara boyun eğdir. Muhakkak ki sen her şeye gücü yetensin.

Eğer sen zayıfsan, Rabbin kuvvetli ve metindir. Korkma! Kim, Allah'a tevekkül ederse Allah ona yeter. Kim, Allah'a ihtiyaç duyarsa onu zenginleştirir. Allah -Tebâreke ve Teâlâ-, Müminin kalbinin başkasına bağlı olmasını, başkasına itimat etmesini veya Allah'tan gayrısına boyun eğmesini veyahut da yüzünü başkalarına çevirip gözyaşı döküp yalvarmasını kıskanır.

İçeriğindeki bir halden diğer bir hale geçiş türleri nedeniyle Yusuf'un hikâyesi; en güzel, en açık ve en belirgin hikâyelerden biridir. Bir sınavdan diğer bir sınava, hakir görülmeden izzete, kölelikten krallığa, bölünme ve dağılmadan bir araya gelmeye ve ülfete, üzüntüden sevince, bolluktan kuraklığa ve tekrar bolluğa, inkârdan kabul edişe geçişler vardır.

Sakın ola güçlü olanı zayıf olana şikâyet etme!

Eğer âdemoğluna şikâyet edersen şüphesiz sen... Ancak merhametli olanı merhamet etmeyene şikâyet etmiş olursun...

Kuvvet, bireysel veyahut toplumsal olarak, O'ndan başkasını bırakıp Allah -Azze ve Celle-'ye sımsıkı sarılmaktır. Allah'a tevekkül etmeyi bırakıp, ümidini düşmanına bağlamış olan İslam ümmetinin halini görmüyor musun? Allah'ın katından başarısız olunca, düşmanlarının gözünden de düştüler! Onlar, zillet ve hüsran içindedirler. Hiçbir ortağı olmayan ve bir olan, Kaviyy ve Metîn olan Allah'a sımsıkı sarılmadıkça izzet ve güç onlara asla geri dönmeyecektir.

Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Allah, “Şüphesiz ben ve peygamberlerim galip geleceğiz” diye yazmıştır. Şüphe yok ki; Allah çok kuvvetlidir, mutlak güç sahibidir.) [Mücâdele Suresi: 21]

Allah'ım! Senden Metîn isminle bizi, anne babamızı ve tüm Müslümanları bağışlamanı istiyoruz.

44 – 45 - 46

El-Kâdir, El-Kadîr, el-Muktedir -Celle Celâluhu-

Kim, Allah'ın emrini yerine getirirse, Allah -Azze ve Celle- de onun işini görür. Kim de sahip olduklarını Allah'ın hizmetine sunarsa, Allah -Azze ve Celle- de elindekileri onun hizmetine sunar. Tüm bu kâinat Allah -Tebâreke ve Teâlâ-'nın elindedir. O, el-Kadîr ve el-Kâdir'dir.

Müslim «Sahih»'inde rivayet ettiğine göre, Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Sahrada yolculuk yapmakta olan adamın biri, bir bulutta “Falanın bahçesini sula!” diye bir ses duydu. Bunun üzerine o bulut, kara taşlık bir yere saptı ve oraya suyunu boşalttı. Adam su yollarından birinin o suyun tamamını topladığını hayretle gördü ve suyu takip etti. Bir de baktı ki, adamın biri bahçesinde elindeki kürekle suyu oraya buraya çevirip bahçesini suluyor. Ona: Ey Allahın kulu! Adın nedir? diye sordu. Adam da: ''Falancadır'' -daha önce buluttan duyduğu isim- söyledi ve dedi ki:

Ey Allah'ın kulu! Adımı niçin soruyorsun? dedi. O da: Ben şu suyu yağdıran buluttan, “Senin adını vererek ''falancanın bahçesini sula!” diye bir ses duymuştum da onun için soruyorum. Sen ne yapıyorsun ki bu lütfa mazhar oluyorsun? dedi.

Bahçe sahibi: Madem ki merak ediyorsun söyliyeyim; “Ben bu bahçenden çıkan ürününe bakar; üçte birini sadaka olarak dağıtır, üçte birini çoluk-çocuğumla birlikte yer, üçte birini de tohumluk olarak ayırırım” dedi.»

(Göklerdeki ve yerdeki hiçbir şey Allah’ı aciz bırakacak değildir. Şüphesiz O, hakkıyla bilendir, hakkıyla kudret sahibidir.) [Fâtır Suresi: 44] (Bilmez misin ki, göklerde ve yerde ne varsa hepsinin mülkiyeti Allah'a aittir; dilediğine azap eder ve dilediğini bağışlar. Allah her şeye hakkıyla kadirdir.) [Mâide Suresi: 40]

Rabbimiz -Azze ve Celle- her şeye kadirdir, O'nu hiçbir şey aciz bırakamaz. Yarattıklarının aksine, istediği hiçbir şey O'ndan kaçamaz. Allah -Tebâreke ve Teâlâ-'ya acizlilik erişemez. Asla güçsüz ve zayıf düşmez.

Rabbimiz -Azze ve Celle-, bir şeyi yapmaya gücü yeten ve onu yapmaya kadir olandır. O -Tebâreke ve Teâlâ- tam bir kudret sahibidir. Kudretiyle varlıkları yoktan var etmiş, kudretiyle onları idare etmiş, kudretiyle onları düzenlemiş ve tamamlamıştır. O, kudretiyle yaşatı ve öldürür. Kudretiyle kullarını ceza günü tekrar diriltecektir. İyilik yapanları, yaptığı iyilikle, kötülük yapanları ise yaptıkları kötülüklerle hak ettikleri karşılığı verecektir.

Rabbimiz -Azze ve Celle- öyledir ki; (Bir şeyi dilediği zaman, O’nun emri o şeye ancak “Ol!” demektir. O da hemen oluverir.) [Yâsîn Suresi: 82]

O, kadîr olandır, O'nu aciz bırakamaz... Eğer bir şey yapmayı kesin olarak isterse, saltanat sahibi bile...

O'nun kudretinin tam olması...

Allah -Azze ve Celle- kudreti sebebiyle şöyle buyurmuştur: (Dilediğine azap eder ve dilediğini bağışlar. Allah her şeye hakkıyla kadirdir.) [Mâide Suresi: 40] Allah -Tebâreke ve Teâlâ- : (O, size tepenizden yahut ayaklarınızın altından azap göndermeye yahut sizi gruplar halinde birbirinize katıp, kiminize kiminizin gücünü tattırmaya kadirdir.) [En'âm Suresi: 65]

Kudretini gösteren şeylerden biri de; nerede olursak olalım ve nereye gidersek gidelim bizi toplayıp bir araya getirebilmeye kadir olmasıdır; (Nerede olsanız Allah hepinizi bir araya getirir. Şüphesiz Allah, her şeye kadirdir.) [Bakara Suresi: 148]

Rabbimiz -Tebâreke ve Teâlâ-'nın yüce kudretini bize bildiren şeylerden bir diğeri de; Allah -Subhânehû ve Teâlâ- kıyamet günü sahibi olduğu yeryüzünü eliyle kabzeder ve sağ eli ile gökleri dürüp bürümüştür. O -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Onlar Allah'ı gerektiği gibi (hakkıyla tanıyıp) takdir edememişlerdir. Kıyamet günü, yeryüzü bütünüyle O'nun kabzasında, gökler de sağ eliyle dürülüp bükülmüştür. Allah, onların şirk koştukları şeylerden münezzehtir ve çok yücedir.) [Zümer Suresi: 67].

Takdir edilenler yazılmıştır...

Rabbimiz -Subhânehû ve Teâlâ- mukadderatı takdir edip onları taksim eden, eşyaların kaderlerini ve zamanlarını var etmeden önce bilendir. Sonra da var olacaklarını ilmiyle önceden bildiği eşyaları yoktan var edendir; (İşte bu, Azîz ve Alîm olan Allah'ın takdiridir.) [Yâsîn Suresi: 38]

Allah mahlukatın kaderlerini onları yaratmadan binlerce yıl önce yazmıştır. Peygamber -aleyhissalâtu vesselâm-'dan sahih olarak gelen bir rivayette o şöyle buyurmuştur: «Allah, gökleri ve yeri yaratmadan elli bin yıl önce mahlukatın kaderlerini (Levh-i Mahfuz'da) yazdı. Arş'ı da suyun üzerindeydi.» [Müslim rivayet etmiştir].

Bunun içindir ki; bu imanın ta kendisiydi. Cebrâîl -aleyhisselâm- Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'e iman hakkında sorduğu zaman o şöyle demişti: «Allah’a, meleklerine, kitaplarına, peygamberlerine, ahiret gününe, hayır ve şerri ile kadere iman etmendir.» [Buhârî ve Müslim rivayet etmişlerdir -Lafız Müslim'e aittir-]

Şaşırma!

Rabbimiz Allah -Tebâreke ve Teâlâ- kitabında bize kudretini öğretmek için sözü ayrıntılı bir şekilde anlatmıştır: (Göklerdeki ve yerdeki hiçbir şey Allah’ı aciz bırakacak değildir. Şüphesiz O, hakkıyla bilendir, hakkıyla kudret sahibidir.) [Fâtır Suresi: 44]

Allah -Azze ve Celle- sana yardım etmek isterse, normalde vesile olmayan bir şeye vesile olmasını emreder ve o şey de en büyük vesile olur.

Kadîr olan Allah -Azze ve Celle- sana ikram etmek isterse, kendisinden hayır geleceğini ummadığın bir şeyi, senin nail olacağın en büyük ihsanı elde etmene vesile kılar.

Kâdir olan Allah -Azze ve Celle- senden bir kötülüğü uzaklaştırmak isterse; senin o şerri görmemeni sağlar veya şerrin sana ulaşmasını engeller.

Allah -Azze ve Celle- seni bir günahtan korumak isterse; senin o günahtan nefret etmeni sağlar veya onun sana ulaşmasını zorlaştırır ya da seni ondan uzak tutar. Veyahut sen, o günaha yöneldiğinde bir engelin gelip seni o günahtan uzaklaştırmasını sağlar.

Kadîr olan Allah -Azze ve Celle-'nin kapısını çalmak bizim için ne kadar da doğru bir şeydir!

Halil İbrahim -aleyhisselam- ailesini Rabbi -Azze ve Celle-'ye teslim etmiş ve şöyle dua etmiştir: (Sen de insanlardan bir kısmının gönüllerini onlara meylettir) [İbrahim Suresi: 37] Mekke asırlar boyunca gönüllerin özlemini çektiği bir yer olmuştur.

İşte Süleyman -aleyhisselam- da şöyle dua ediyor: (Rabbim! Bana hikmet ver ve beni salih kimseler arasına kat.) [Şuarâ Suresi: 83] Bunun üzerine Allah -Azze ve Celle- ona cinlere egemen olmayı bahşetmiştir.

Yûnus -aleyhisselam- gecenin ve denizin karanlığında, balinanın karnında şöyle dua ediyor: (Senden başka hiçbir (hak) ilah yoktur. Seni, bütün noksanlıklardan tenzih ederim. Ben gerçekten nefsime zulmedenlerden oldum.) [Enbiya Suresi: 87] Böylece balinanın karnı onun için bir barınak oluyor.

Rasulullah -sallallahu aleyhi ve sellem-’in dualarından biri de şöyleydi: «Allah’ım! Senin ilmine sığınıyorum. Kudretinle senden güç istiyorum. Senin geniş kereminden diliyorum. Şüphesiz senin her şeye gücün yeter; benimse gücüm yetmez.» [Buhârî rivayet etmiştir]

Her türlü şer ve sıkıntıdan yüce ve azametli olan Allah'ın kudretine sığınılır. Peygamber Mustafa -sallallahu aleyhi ve sellem-'in bir hastaya öğrettiği duada şöyle söylemektedir: «Hissettiğim bu hastalığın şerrinden Allah’ın izzetine ve kudretine sığınırım! Yedi defa» [Müslim rivayet etmiştir].

Allah -Azze ve Celle- şöyle buyurmuştur: (Allah, Kadîr'dir. Allah, çok bağışlayandır, çok merhametlidir.) [Mümtehine Suresi: 7] Bu ayette; Allah -Azze ve Celle'nin- kudretinin kemali sebebiyle kullarına olan mağfiretine ve merhametine bir işareti vardır. Kulunun hiç bir günahı onun bağışlamasından daha büyük değildir. Hiçbir ayıp ta O'nun örtemeyeceği kadar büyük değildir. Kuluna rahmetini ulaştırması da zor değildir.

Her güç ve kuvvet sahibi olan kimse, gücünün yettiği kimseyi bağışlayıp merhamet edecek değildir.

Her bağışlayıcı ve merhamet sahibi olan kimseninde kudreti olmayabilir. Allah -Subhânehû ve Teâlâ- kudretinin tam olmasıyla beraber O, bağışlayıcıdır, merhamet sahibidir.

Her şey için bir ölçüsü vardır:

Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Kim Allah'a güvenirse O, ona yeter. Şüphesiz Allah, emrini yerine getirendir. Allah her şey için bir ölçü koymuştur.) [Talâk Suresi: 3] Kim Rabbinden korkar ve O'na tevekkül ederse; Allah'ın yardımı ona gecikmeden gelir. Kul, O'nun rahmetinden ümidini kesmez, merhametinden yeise kapılmazsa, kurtuluş mutlaka gelecektir. Çünkü Allah -Azze ve Celle-'nin her şeye gücü yeter.

Ancak Allah -Azze ve Celle- her şeye bir ölçü koymuştur. Herşeyin aşmadığı bir zamanı ve geçemeyeceği bir vakti vardır. Takdir edilmiş olan şeyin vakti geldiğinde bunun gerçekleşmesi ne bir saat ertelenebilir, ne de bir saat öne alınabilir.

Bir kul ümidini kestiği bir şey üzerine uykuya dalar ve o sıkıntıdan kurtulmuş olarak uyanır; (Şüphesiz Allah, her şeyin üstünde bir kudrete sahip olandır.) [Kehf Suresi: 45]

Sıkıntının bir vakti vardır ve sonra kaybolur. Bir zamanı vardır ve sonra değişir. Çünkü Allah -Azze ve Celle- her şeye bir ölçü koymuştur.

Ağaç, zamanı gelmeden meyve vermez. Zamanı gelmeden güneş doğmaz ve hamile kadın vakti gelmeden doğurmaz; (Allah, her şeye bir ölçü koymuştur.) [Talâk Suresi: 3]

Ey Allah'ım! Bizi bağışla ve bize merhamet et. Muhakkak senin her şeye gücün yeter.

47

El-Hafîz -Celle Celâluhû-

«Buhâri ve Müslim»'de geldiğine göre: Âmir b. et-Tufeyl ve Erbid b. Kays, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'e tuzak kurup onu öldürmeye çalıştılar ve Rasûlullah onlara beddua etti.

Bunun üzerine Âmir b. Tufeyl, Selûl kabilesinden bir kadının evindeyken boğazında bir beze çıktı. Bu yüzden atına bindi, mızrağını aldı ve şöyle söyleyerek atını sürdü: Deve bezesine benzer bir beze ve Selûl kabilesinden bir kadının evinde ölüm! Ölüp, atından düşünceye kadar bu hal üzere devam etti.

Erbid b. Kays'a gelince; satmak için bir deveyle yola çıktı. Allah ona ve devesine bir yıldırım gönderdi ve ikisini de yaktı. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'i kim korudu? Şüphesiz ki; el-Hâfız olan Allah korudu.

O, kitabında şöyle diyor: ("Allah; en iyi koruyandır ve O, merhametlilerin en merhametlisidir” ) [Yûsuf Suresi: 64]

Rabbimiz -Subhânehû ve Teâlâ- gökleri, yeri ve bunların içindekileri korur. Onların devamlılığı O'nun kudreti sayesindedir. Ne yok olup giderler, ne de başka bir tarafa saparlar. Kudretinin ve kuvvetinin kemali sebebiyle Allah Teâlâ onları korumaktan aciz değildir. Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şu sözünü duymadın mı?: (Şüphesiz Allah, gökleri ve yeri, yok olup gitmesinler diye tutuyor. Andolsun, yok olup gitmemeleri için, O’ndan başka hiç kimse onları tutamaz. Şüphesiz O, Halîm'dir , çok bağışlayandır.) [Fâtır Suresi: 41]

Rabbimiz -Subhânehû ve Teâlâ- hayır veya şer, gizli veya açık, küçük veya büyük olsun mahlukatının yaptıklarını hepsini muhafaza eder. Onların sözlerini saymış, niyetlerini bilmiştir. hiçbir gizli O'ndan gizli kalmaz. (Yanımızda (o bilgileri) koruyan bir kitap vardır.) [Kaf Suresi: 4]

O -Subhânehû ve Teâlâ- kulunu tehlikelerden, kazalardan ve kötü ölümlerden korur. O, önünden ve ardından kulun işlerinin takip eden koruyucu melekler görevlendirmiştir: (İnsanı önünden ve ardından takip eden melekler vardır. Allah’ın emriyle onu korurlar.) [Ra'd Suresi: 11]

Allah'ın mahlukatına olan koruması iki çeşittir:

Genel koruma: Mahlukatın faydalarına olan şeyleri kolaylaştırarak, tüm canlılar için olan bir korumadır. Allah -Subhânehû Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Şüphesiz Rabbim, her şeyi koruyup gözetendir.) [Hûd Suresi: 57]

Özel koruma -bu iki çeşidin en şereflisidir-: O'nun, velilerinin dünyalarını, bedenlerini, çocuklarını ve mallarını korumasıdır. Böylece kendilerini ve dinlerini şüphe ve hevalardan, cinlerden ve şeytanlaşmış insanlardan olan düşmanlarından korumaları için önlerinden ve arkalarından onları takip eden melekler gönderir. Sonra da onların canlarını iman üzere alır. Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (İnsanı önünden ve ardından takip eden melekler vardır. Allah’ın emriyle onu korurlar.) [Ra'd Suresi: 11]

Rabbimiz değerli kitabının asırlar ve uzun zamanlar boyunca bozulmaması ve değişmemesi için onu korumayı üstlenmiştir: (Kur'an'ı kesinlikle biz indirdik; elbette onu yine biz koruyacağız.) [Hicr Suresi: 9]

Allah'ın korumasının büyüklüğüne, kudretinin azametine ve gücüne delil olması için ekin olmayan bir vadide taştan bir ev olmasına rağmen Kâbe'yi yok olmaktan korumuştur.

Seni savunur...

Kureyş kâfirleri, içinde iki kişinin bulunduğu bir mağaranın etrafında toplanırlar: Muhammed -sallallahu aleyhi ve sellem- ve Ebû Bekir es-Sıddîk -radıyallahu anhu-'yu öldürmek istiyorlardı. Korku Ebû Bekir'in yüreğinin içine kadar nüfuz etmeye başlayınca, o yüce arkadaşı ona bakıp şöyle diyordu: «Üçüncüleri Allah olan iki kişi hakkında ne düşünüyorsun?» [Buhârî ve Müslim rivâyet etmiştir]

Eğer (Allah'ın) yardımın gözleri seni fark ettiyse... Uyu! Bütün korkulanlar güvenlidir...

Muhakka ki O, Hafîz'dır!...

Azgın ve zalimler Allah'ın dostlarına tuzaklar kuruyorlar, fakat Allah dostlarını koruyor. İşte Mûsa -aleyhisselâm-, şöyle söylemiştir: (Ey Rabbimiz! Şüphesiz biz, onun bize karşı aşırı davranmasından yahut azgınlık yapmasından korkuyoruz.) (45) (Allah, şöyle dedi: “Korkmayın, çünkü ben sizinle beraberim. İşitirim ve görürüm.") (46) [Tâ-Hâ Suresi: 45-46] Allah onu müjdeledi, onu korudu ve düşmanına karşı onu galip kıldı.

Düşmanlara karşı kim yardım eder? Şüphesiz ki o Allah; sayıları az olsa bile dostlarını korur; (Eğer içinizde (sabırlı) bin kişi olursa, Allah’ın izniyle iki bin kişiye galip gelirler.) [Enfâl Suresi: 66] (Gevşeklik göstermeyin, üzüntüye kapılmayın! Eğer inanmışsanız, üstün gelecek olan sizsiniz.) [Âl-i İmrân Suresi: 139]

İlahi bir ödül:

Hafîz olan Allah -Subhânehû ve Teâlâ- onlar hayattaykende, ölümlerinin ardındanda dostlarının zürriyetlerini korur. İşte bu Ya'kûb -aleyhisselâm-. Allah, ona uzun yıllar sonra çok sevdiği Yûsuf'u geri getirince o, şöyle diyor: ("Allah; en iyi koruyandır ve O, merhametlilerin en merhametlisidir” ) [Yûsuf Suresi: 64]

Mûsa ve Hızır -aleyhimesselâm-'ın haberinde, bir şehir halkının yanına varıp onlardan yiyecek istedikleri zaman halk onları konuk etmek istemedi. Derken orada yıkılmaya yüz tutmuş bir duvar gördüler. Hızır -aleyhisselam- hemen o duvarı onardı: (Duvara gelince, o şehirde iki yetim çocuğunudu. Altında da onlara ait bir hazine vardı. Babaları ise salih bir kimseydi. Rabbin istedi ki, o iki çocuk güçlü çağlarına erişsinler ve Rabbinden bir rahmet olarak hazinelerini çıkarsınlar. Ben bunu da kendiliğimden yapmadım. İşte, hakkında sabredemediğin şeylerin iç yüzü budur.) [Kehf Suresi: 82]

Adaletli halife Ömer b. Abdülaziz, arkasında yedi erkek ve yedi kız bırakarak ölmüştür ve onlara Allah -Azze ve Celle-'den başka bir şey bırakmamıştır. Allah onun çocuklarını korumuştur. İlim adamları şöyle demişlerdir: Çocukları insanlar arasında en zengin kimselerden oldular.

Değerli bir tavsiye:

Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- İbn Abbâs -radıyallahu anhuma-'ya tavsiyede bulunuyor: "Yavrucuğum, sana bazı kurallar öğreteyim” dedi ve şöyle buyurdu: “Allah’ın buyruklarını gözet ki, Allah da seni gözetip korusun. Allah’ın (rızasını) her işte önde tut, Allah’ı önünde bulursun!" [Sahih bir hadistir. Tirmizî rivayet etmiştir]

Büyük bir Şafii imamı olan Muhibüddin et-Taberi'ye: "Yaşlı bir adam olduğun halde gemiden mi atladın?" diye sorulunca tarihte unutulmayacak bir söz söylemiştir: Bu azalarımızı çocuklukta koruduk. Allah Teâlâ da onları yaşlılıkta bizim için korudu.”; ("Allah; en iyi koruyandır ve O, merhametlilerin en merhametlisidir” ) [Yûsuf Suresi: 64]

Âlimler şöyle dediler: "Allah'ın emirlerini, onlara riayet ederek, yasaklarını da, onlardan sakınarak ve sınırlarını aşmayarak koru. O da, senin canını, dinini, malını, çocuklarını ve Allah'ın bu dünyada lütfundan sana verdiği her şeyi korur.'' Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: "Allah’ın buyruklarını gözet ki, Allah da seni gözetip korusun. Allah’ın (rızasını) her işte önde tut, Allah’ı önünde bulursun!" [Sahih bir hadistir. Tirmizî rivayet etmiştir]

Ahirete yurduna gelince; Allah onları çok büyük bir kazançla müjdelemiştir. Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: ( Ve Allah’ın koyduğu sınırları hakkıyla koruyanlardır. O, Müminleri müjdele.) [Tevbe Suresi: 112]

Allah'ın sınırlarını koruduğun oranda, (Allah ile) dostluğun olur. Bu durumun içine şunlarda dahildir:

Tevhidi korumak, dinin şiarlarını korumak ve özellikle de namazı korumak: (Namazları ve orta namazı (koruyun) devam edin. Allah’a saygı ve bağlılık içinde namaz kılın.) [Bakara Sûresi: 238]

Kulağı, gözü ve kalbi haramdan korumak: (Hakkında bilgin olmayan şeyin ardına düşme! Çünkü kulak, göz ve kalp, bunların hepsi ondan sorumludur.) [İsrâ Suresi: 36] (İyi kadınlar, itaatkârdırlar. Allah’ın koruması sayesinde onlar da gizli olan şeyleri korurlar.) [Nisâ Suresi: 34]

Cinsel azalarını korumak: (Ve onlar ki, cinsel azalarını (iffetlerini) korurlar) [Mü'minûn Suresi: 5]

(Edilen) Yeminleri korumak: (Yeminlerinizi (tutun) koruyun.) [Mâide Suresi: 89]

Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'den sahih olarak gelen bir hadiste o şöyle dua ediyordu: «Ey Allah’ım! Beni önümden, arkamdan, sağımdan solumdan ve üstümden (gelecek belalara karşı) koru. Ben, altımdan yere batırılarak helak olmaktan senin azametine sığınıyorum.» [Sahih bir hadistir. Tirmizî rivayet etmiştir] Uyumak istediği zaman Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- Allah'tan kendisini korumasını isterdi.

Müjde...

Salih bir kul bir şeyi Allah'a emanet ederse, Allah onu korur. Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-'den rivayet edildiği üzere o Ebû Hureyre -radıyallahu anhu-'ya şöyle demiştir: «Seni, kendisine bırakılan emanetlerin kaybolmadığı Allah’a emanet ediyorum.» [Sahih bir hadistir. İbn Mâce rivayet etmiştir].

Başka bir hadiste : Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Bir şey Allah'a emanet edilirse, onu korur» [Sahih bir hadistir. Beyhakî «Sünen-i Kübrâ'da» rivayet etmiştir]

Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-'in yaptığı gibi evlatlarını, Allah'a emanet etmen ne kadar da güzeldir. O, Hasan ve Hüseyin -radıyallahu anhuma-'yı emanet ederdi. Eğer onları Allah'a emanet edersen, o zaman onları Hafîz olan Allah -Subhânehû ve Teâlâ-'ya emanet etmiş olursun; ("Allah; en iyi koruyandır ve O, merhametlilerin en merhametlisidir” ) [Yûsuf Suresi: 64]

Ey Allah'ım! Kendimizi, anne babamızı, çocuklarımızı ve bize verdiğin her nimeti Sana emanet ediyoruz.

48

El-Ganiyy -Celle Celâluhû-

İmam Buhârî'nin Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-'den rivayet ettiği bir hadiste o şöyle buyurmuştur: «Eyyûb -aleyhisselâm- çıplak olarak yıkanırken, üzerine altın çekirgeler düşmeye başladı. bunun üzerine Eyyûb hemen onları elbisesine doldurmaya koyuldu.

Bunun üzerine Rabbi ona nida ederek şöyle dedi: ''Ey Eyyûb! Ben seni şu gördüklerinden müstağni kılmadım mı?'' O, şöyle cevap verdi: İzzetine yemin olsun ki, doğrudur. Ne var ki benim, senin bereketinden yoksun kalacak bir zenginliğim yoktur.»

Bir insana mal verilebilir, gayrimenkul verilebilir, bir aileyle rızıklandırılabilir, kendisi bir mevkiye getirilebilir veya büyük bir makam elde edilebilir, ya da saygın bir konum, geniş bir liderlik, güçlü nufuslu bir idarecilik elde edebilir... Etrafı hizmetkârlarla çevrili olabilir, askerlerle kuşatılmış olabilir, ordular tarafından korunabilir ve insanlar ona boyun eğebilir. Başlar onun için eğilebilir ve halklar ona boyun eğip teslim olabilir...

Bütün bunlarla beraber herkes Allah Teâlâ'ya muhtaçtır: (Ey insanlar! Allah'a muhtaç olan sizsiniz. Zengin ve övülmeye lâyık olan ancak O'dur.) [Fâtır Suresi: 15].

Rabbimiz -Azze ve Celle- zengindir; kesinlikle O'ndan daha zengin olan yoktur. Herkes ihtiyaç sahibi olup, O'na muhtaçtır.

Rabbimiz zatıyla, sıfatlarıyla ve hükümranlığıyla zengindir. Zenginliğinde tam ve kâmildir, dolayısıyla O'nun kimseye ihtiyacı yoktur.

Rabbimizin, zenginliğinin kemalinin göstergelerinden bazıları şunlardır: İtaat edenlerin itaatleri O'na herhangi bir fayda sağlayamaz. Günah işleyenlerin günahları da O'na herhangi bir zarar veremez. Eğer bütün âlem O'nu inkâr etse bile bu böyledir! Allah -Azze ve Celle- şöyle buyurmuştur: (Kim, inkâr ederse, şüphesiz Allah bütün âlemlerden müstağnidir.) [Âl-i İmrân Sûresi: 97]

Yine zenginliğinin kemalinden bazıları şunlardır: Kullarına iyilik etmesi, onlar için hayır istemesi ve onlardan zararı kaldırması. Bu da, onlara bir rahmet ve lütuf olarak ihsanda bulunmak dışında başka hiçbir şeyden dolayı değildir. (Rabbin her bakımdan sınırsız zengindir, rahmet sahibidir.) [Enâm Suresi: 133]

Yine zenginliğinin kemalinden bazıları şunlardır: O; noksanlardan, kusurlardan ve zenginliğine aykırı olan her şeyden münezzehtir. Bu yüzden ne bir eş, ne de bir oğul, ne de mülkünde bir ortak edinmiştir. Bir acizlik sebebiyle bir dosta da ihtiyaç duymamıştır. O'nun dengi hiç kimse yoktur. Rabbimiz -Azze ve Celle- şöyle buyurmuştur: (De ki: ''Çocuk edinmeyen, hakimiyette ortağı bulunmayan, âcizlikten ötürü bir dosta da ihtiyacı olmayan Allah'a hamdederim." Sonra da tekbir getirerek O'nun şanını yücelt (onu tekbir et) [İsrâ Suresi: 111]

Zenginliğinin ve cömertliğinin kemalinden bazıları da şunlardır: Kullarına, kendisine dua etmelerini emretmesi ve dualarını kabul edeceğini onlara vadetmesi: ﴾Rabbiniz şöyle buyurdu: Bana dua edin, kabul edeyim.﴿ [Mü'min/Ğâfir Suresi: 60] Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'den sahih olarak gelen bir rivayette şöyle buyurmuştur: «Allah -Azze ve Celle- katında, duadan daha üstün (kıymetli) bir şey yoktur.» [Hasen bir hadistir. Tirmizî rivayet etmiştir]

Bütün âlem Allah'a ihtiyaç duyar...

Tüm âlem; cinleri ve insanları, zenginleri ve fakirleri, büyükleri ve küçükleri, hükümdarları ve zavallıları, güçlüleri ve zayıfları Allah'a ihtiyaç duyarlar, her vakitte O'na muhtaçtırlar.

Allah'ın cömertliğinden Allah -Subhânehû ve Teâlâ- (el-Ganiyy) ismini (rahmet) sıfatıyla ilişkilendirip şu ayetinde beraber zikretmiştir: (Rabbin her bakımdan sınırsız zengindir, rahmet sahibidir.) [Enâm Suresi: 133] Bu şekilde kullarına haber veriyor ki; şüphesiz O; kullarının ibadetlerinden müstağnidir. Bununla beraber Allah, her şeyde ibadet ve sorumluluklarında bile onlara merhamet etmiştir. Hatta merhametli sebebiyle az olan ibadeti kabul edip onu çoğaltır.

Allah'ın cömertliğinden ötürü, Allah -Subhânehû ve Teâlâ- (el-Ganiyy) ismini (el-Hamîd) ismiyle şu ayetinde ilişkilendirip beraber zikretmiştir: (Mûsâ şöyle dedi: “Siz ve yeryüzünde bulunanların hepsi nankörlük etseniz de gerçek şu ki, Allah her bakımdan sınırsız zengindir, övgüye layık olandır.) [İbrahim Suresi: 8] Yani; bahşettiği büyük nimetleri sebebiyle övgü ve senayı en üst seviyede hak eder.

Herkes; her küçük şeyde, her büyük şeyde, her saat ve her saniyede O'na ihtiyaç duyar.

İşte bu, yaratılmışın kulluk bakımından en kâmil olanıdır. Rabbine muhtaç olduğunu, O'na olan ihtiyacını ve O'ndan göz açıp kapayıncaya kadar bağımsız olamayacağını ortaya koyarak dua eder. Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-'in dualarından biri şöyleydi: «Benim her durumumu ıslah eyle. Göz açıp kapayıncaya kadar da olsa beni kendime (nefsime) bırakma!» [Sahih hadistir. Nesâî rivayet etmiştir].

Senin her an Ganiyy olan Allah'a ihtiyacın var, O'na ihtiyacını ne kadar gösterirsen mükâfatı o kadar çok olur.

Hatırla! Allah Teâlâ zengindir ve O'nun zenginliği kendine ait bir zenginliktir. Hatta göklerin ve yeryüzünün ahalisi O'ndan bir şeyler isteseler ve her birine istediklerini verse O'nun mülkünden hiçbir şey eksilmez. «Sahîh'i Müslim»'de gelen bir hadiste: «Ey kullarım! Eğer sizin öncekileriniz ve sonrakileriniz; insanlarınız ve cinleriniz bir düzlükte toplanıp bana talepte bulunsaydınız. Ben de herbirine istediğini verseydim, bu, benim nezdimde olandan, bir iğnenin okyanusa batırılıp çıkarıldığı zaman okyanusta meydana gelen eksilme kadar bir noksanlık ancak meydana getirirdi.»

Zenginliğin anahtarı:

Zenginliğe nasıl ulaşırım?

Cevabı, kudsî bir hadiste geldiği gibidir: «Ey âdemoğlu! Bana ibadet için (kalbini her şeyden) boşalt ki kalbini zenginlikle, ellerini rızıkla doldurayım.

Ey âdemoğlu! Sakın benden uzaklaşma ki kalbini fakirlikle, ellerini dünya meşgaleleriyle doldurmayayım.» [Sahîh bir hadistir. Hâkim «el-Müstedrek» isimli eserinde rivayet etmiştir].

Kalp, ne zaman Allah -Azze ve Celle- ile zengin olur, O'nunla yetinir ve Allah'ın kendisine verdiğine sevinirse; yaratıcısının vermesiyle mahlukatının en zengini, rızık vereniyle mahlukatın en izzetlisi ve Mevlasıyla zayıfların en güçlüsü olur. Bu zenginlik, sermayesiz bir zenginliktir. Bu güç, otoritesiz bir güçtür. Bu izzet, desteğini aşiretten almayan bir izzettir. O ne büyük bir zenginliktir, O'nun değeri ne kadar da büyüktür!

Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'den sahih olarak gelen bir hadiste o şöyle buyurmuştur: «Müslüman olup da, kendisine yeteri kadar rızık verilen ve Allah’ın, kendisine verdiğine razı ettiği kimse şüphesiz kurtuluşa ermiştir.» [Müslim rivayet etmiştir].

Zenginlik,, kalbinde olmadıkça insan, dünyaya sahip olsa bile doymaz. «İbn Hibbân'ın Sahîh»'inde geldiği gibi Nebi -aleyhissalatu vesselam- şöyle buyurmuştur: «Ey Ebu Zerr! Zenginliğin servet çokluğu olduğunu mu zannediyorsun? Asıl zenginlik, kalp (gönül) zenginliğidir. Fakirlik de, kalbin fakirliğidir» [Sahih bir hadistir].

Zenginlik kimin kalbinde ise; dünyada başına gelenlerden bir zarar görmez. Kimin gönlünde de fakirlik varsa; bu fakirlik o kimseye dünyada bulunduğu durumdan daha fazla zenginlik veremez. Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-'den sahih olarak gelen bir rivayette o şöyle buyurmuştur: «Allah’ın sana taksim ettiğine razı ol, insanların en zengini olursun.» [Hasen bir hadistir. Tirmizî rivayet etmiştir]

Başka bir hadiste de: «Kim iffetli olmak is­terse, Allah onu iffetli kılar. Kim de elindeki ile yetinirse, Allah onu zengin kılar.» [Buhârî ve Müslim rivayet etmiştir].

İnsan, fakir olmaktan kaygı duyar...

Oysa fakirlik; nefsi azdıran zenginlikten hayırlıdır...

Kannatkâr ise gönül ona yeterli gelir...

Eğer değilse, yeryüzünde bulunan herşey de ona yetmez...

İslam dininde zenginlik; gönül zengini olup insanlardan müstağni olmak ve yalnız Allah -Subhânehû ve Teâlâ-'ya ihtiyaç duymaktır. Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Müminin şerefi gece namazı kılmasında, izzet ve onuru ise insanların sahip olduklarından müstağnî kalmasındadır.» [Hasen bir hadistir. Hâkim rivayet etmiştir]

Bir bedeviye, bir somun ekmek bir dinar oldu diye söylenildiği zaman!

Şöyle cevap veriyor: Allah'a yemin olsun ki; bir buğday tanesi bir dinar olsa bile, bu beni ilgilendirmiyor. Ben, emrettiği gibi Allah'a kulluk ediyorum, O da söz verdiği gibi beni rızıklandırıyor!

En-Nesefî - Allah ona rahmet etsin - şöyle demiştir: “El-Vasîtî dedi ki: Kendini Allah ile zenginleştiren/Allah'a muhtaç olan fakir olmaz. Allah'tan güç isteyen O'na dayanarak güçlenen aşağılanmaz. El-Hüseyin demiştir ki; bir kulun Allah'a ihtiyacı kadar, Allah'tan kendisine zenginlik verilir.

Bilge bir insan şöyle demiştir: ''Bir adam benden uzak duruyordu, Allah'ın verdiği ile o kimseden müstağni olduğumu hatırlayınca ciğerim soğudu (yüreğime su serpildi)."

İbn Sa'dî -Allah ona rahmet eylesin- şöyle demiştir: “Zenginlik; gönül zenginliğidir. Öyle servet sahibi zengin kimseler var ki gönlü hâlâ fakir ve mal özlemi çekip yakınmaktadır!”

Kabiliyetimden, zenginliğimden ve gücümden yüz çevirdim...

Şüphesiz ben mevlama aşırı ihtiyaç duymaktayım...

Kişinin Rahmân'a bağlı olan zenginliği, zenginlikten daha değerlidir...

Bununla büyüklük ve saygınlık elbisesi giyilir...

Ey Allah'ım! Senden istemeden bize verdin. Birde istemiş olsaydık nasıl olurdu?!

Ey Allah'ım! Sana olan muhtaçlığımızla bizi zengin kıl. Senden müstağni kılarak bizi yoksullaştırma. Muhakkak ki sen zenginsin. Senden başka hak ilah yoktur.

Ey Allah’ım! Bizi helallerinle zenginleştirerek haramlarından uzaklaştır. Lütfunla bizi kimseye muhtaç etme.

49 - 50

El-Hakem ve El-Hakîm -Celle Celâluhu-

«Sünen-i Nesâî»'de Hâni'den (rivayet edildiğine göre) kendisi Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'e kavminden bir heyet ile geldiği zaman, kavminin Hâni'yi "Ebu’l-Hakem" künyesiyle çağırdığını duymuş bunun üzerine Rasûlullah -rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem- kendisini çağırarak: «Muhakkak ki gerçek Hakem Allah'tır. hüküm o'na aittir. Sen neden Ebu'l Hakem künyesiyle çağırılıyorsun?» diye sordu. O da: Benim kavmim bir anlaşmazlığa düştükleri zaman bana gelirler, ben de aralarında hüküm veririm. Her iki taraf da razı olurlar, cevabını verdi. Bunun üzerine Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-: «Bu (tarafları hoşnut edecek hüküm vermek) ne kadar güzel! Peki kaç çocuğun var? diye sordu. O da: Benim Şüreyh, Müslim ve Abdullah isimli üç oğlum var, diye cevap verdi. Rasûlullah:-sallallahu aleyhi ve sellem-: «Hangisi daha büyük? diye sordu. Hâni de: Şüreyh, cevabını verdi. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-: «Öyleyse sen Ebu Şüreyh'sin, buyurdu.» [Sahih bir hadistir].

(El-Hakem ve El-Hakîm) Rabbimiz -Azze ve Celle-'nin isimlerindendir. Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (O, izzet sahibi, hüküm ve hikmet sahibidir. [Âl-i İmrân Suresi: 6] Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (İyi bilin ki hüküm yalnız O’na aittir. O, hesap görenlerin en hızlısıdır.) [Enâm Suresi: 62]

"El-Hakîm isiminin iki anlamı vardır:

Birincisi: O, her şeyi kusursuz ve çok iyi bir şekilde yaratmıştır. Allah -Tebâreke veTeâlâ- Hakîm'dir; çünkü O'nun, sözleri ve fiilleri kusursuzdur. O'nun bütün sözleri ve fiilleri doğrudur. Mükemmellikte en yükseğe ulaşmıştır.

Hikmetin en üst noktası olan eşyadaki mükemmelliğinden biri de; her şeyi yerli yerine koyması; yarattıklarını en iyi şekilde düzenlemesidir. Yarattıklarını en güzel şekilde yaratması, tertipleyip yönetmesinde ve takdirinde hiçbir dengesizlik ve karışıklığın olmamasıdır. O'nun yaptıklarında herhangi bir eksiklik veya kusur yoktur. Fiillerinde herhangi bir yanılma veya hata vuku bulmaz. Sözleri dosdoğru olan Allah -Tebâreke ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Bunu, her şeyi sağlam ve yerli yerince yapan Allah yapmıştır.) [Neml Suresi: 88]

Yarattıklarını en iyi şekilde yarattığı gibi, kitabı Kur'an-ı Kerim'in ayetlerini de en mükemmel şekliyle indirmiştir. Allah -Celle Celâluhu- şöyle buyurmuştur: (Ama Allah, Şeytan'ın vesvesesini giderir. Sonra Allah, ayetlerini sağlamlaştırır. Allah; hakkıyla bilendir, hüküm ve hikmet sahibidir.) [Hac Suresi: 52] Kitabını hikmet dolu olarak nitelendirmiştir: (İşte bu ayetler, hikmet dolu kitabın ayetleridir.) [Lokmân Suresi: 2]

Hakîm isminin ikinci anlamına gelince; muhakkak ki O -Tebâreke ve Teâlâ- kulları arasında Hakem ve Hâkim'dir. Allah -Azze ve Celle- kulları arasında Hakem (tek hüküm sahibi) ve Hâkim (hikmet sahibi)'dir. Yani aralarında hüküm verir ve kendi kanununa göre onların arasını yargılayarak doğruyu yanlıştan ayırır.

Hüküm verme işini yalnız kendisine has kılmıştır. Hiç kimsenin, O'nun kendisine has kılmış olduğu bu sınırı aşması caiz değildir. Allah -Azze ve Celle- şöyle buyurmuştur: (Hüküm yalnızca Allah’a aittir. O, hakkı anlatır. O, hakkı batıldan ayırt edenlerin en hayırlısıdır.) [Enâm Suresi: 57] Allah -Azze ve Celle- şöyle buyurmuştur: (İyi bilin ki hüküm yalnız O’na aittir. O, hesap görenlerin en hızlısıdır.) [Enâm Suresi: 62]

Allah'ı Hakem ve Hâkim kabul etmek, anlaşmazlıklarda O'nun kitabını ve Resulü -sallallahu aleyhi ve sellem-'in sünnetini hakem kabul etme suretiyle olur. Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur: (Hakkında ayrılığa düştüğünüz herhangi bir şeyin hükmü Allah’a aittir.) [Şûrâ Suresi: 10]

Allah -Azze ve Celle-, kulları arasında hakem olmaya müstehak olandır. Çünkü O, onların Rabbi, yaratıcısı ve ilahıdır. (Size kitabı (Kur’an’ı) açıklanmış olarak indiren O iken, ben Allah’tan başka bir hakem mi arayacağım?) [En'âm Suresi: 114]

Rabbimiz, hüküm verenlerin en mükemmelidir. Zira O, -Tebâreke ve Teâlâ- her şeyi hakkıyla bilir ve her meseleye uygun hükmü verir. Allah -Azze ve Celle- şöyle buyurmuştur: ((Ey Muhammed!) Sana vahyedilene uy ve Allah hükmünü verinceye kadar sabret. O, hüküm verenlerin en hayırlısıdır.) [Yûnus Suresi: 109]

Mümin; Allah'ın kanunlarına boyun eğip teslim olmadıkça, O'nun hükmüne başvurmadıkça, Kur'an'da yazılanlara boyun eğip tam bir teslimiyet göstermedikçe Mümin olamaz. Allah -Tebâreke ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Hayır! Rabbine andolsun ki aralarında çıkan anlaşmazlıklar hususunda seni hakem kılıp, sonra da verdiğin hükümden dolayı içlerinde hiçbir sıkıntı duymadan tam bir teslimiyet göstermedikçe iman etmiş olmazlar.) [Nisâ Sûresi: 65]

Allah'ın kanunlarını hakem kılıp verdiği hükme razı olmadıkça, müslüman olduğunu iddia eden bir millet için başarı ve kurtuluşu yoktur.

Hakîm olan Allah'tan bir ödül.

Kime hikmet verilmişse o kimseye pek çok hayır verilmiştir. Allah, hikmeti kullarından dilediğine verir. (Andolsun ki vaktiyle Lokmân’a şu hikmeti vermiştik) [Lokmân Suresi: 12] Bütün peygamberlere hikmet verilmiştir fakat, bazıları bu hususta diğerlerinden daha üstün kılınmıştır.

«Sahîhayn»'de nakledildiğine göre; Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «İki kadın vardı. Bunların beraberlerinde iki de çocukları vardı. Bir kurt gelerek bu çocuklardan birini kapıp kaçırdı. Kadın, arkadaşına; "Kurt senin çocuğunu kaçırdı!" dedi. Diğeri ise: "Hayır, senin çocuğunu alıp gitti!" dedi.

Bunlar (ihtilafa düştüler) aralarında hüküm vermesi için Dâvûd -aleyhisselam-'a başvurdular. Dâvûd -aleyhisselam-, büyük kadın lehine hükmetti. Küçük kadın, hükme razı olmayınca, davayı Dâvûd'un oğlu Süleyman -aleyhimesselâm-’a götürdüler. Durumu ona haber verdiler. Süleyman -aleyhisselam-: "Bir bıçak getirin! Çocuğu ikiye bölerek ikisi arasında paylaştırayım!" dedi.

Küçük kadın: "Böyle yapma! Allah sana merhamet etsin! Çocuk onundur!" dedi. Süleyman -aleyhisselam- bu cevap üzerine çocuğun küçük kadına ait olduğuna hükmetti.»

Mutmain ol!

Ve hatırla: Allah'ın çok derin hikmeti vardır. O, ancak hikmeti ile verir ve hikmeti ile de vermez. Allah'ın bir şeyi senin için seçmesi, senin kendin için seçmenden daha hayırlıdır. (Allah, Müminlere çok merhamet edendir.) [Ahzap Suresi: 43].

Süfyân es-Sevrî şöyle demiştir: ''Allah'ın rızkı kısıtlaması da bir ihsandır. Kuluna vermemesi Allah Teâlâ'nın cimri olmasından ya da kendinde bulunmuyor olmasından değildir. Bilâkis O, Mümin kulunun iyiliğini gözeten bir bakış açısıyla rızkını kısıtlamayı seçmiş ve yine güzel bir bakış açısıyla vermemiştir.” Belkide sonucu iyi olmayan bir şey istiyorsun ve bu senin ölümüne bile sebep olabilir!

İbn Mes’ûd -radıyallahu anhu- şöyle demiştir: ''Bir kul, kendisine Allah tarafından kolaylık sağlanarak bir ticaret ve yönetim işiyle ilgilenir. Allah onun bu durumuna bakar ve meleklere şöyle emreder: ''Onu bu işten uzaklaştırın. Şayet ona bu işi kolaylaştırırsam bu iş onu ateşe sokar.'' Allah Teâlâ o kulunu bu ticaretten ya da makamdan uzaklaştırır. Kul kötümser düşünmeye devam ederek şöyle der: ''Falan beni geçti, filanca benden daha akıllıca davrandı.'' Oysa bu, sadece Allah -Azze ve Celle-'nin ona bir lütfudur.

Selefi salihinin bazılarından rivayet edildiğine göre bir adam Allah'tan savaşa katılmayı kendisine nasip etmesi isteğinde bulunur ve rüyasında bir münadiyi işitir: ''Muhakkak ki eğer sen savaşa katılırsan esir düşersin. Şayet esir düşersen Hristiyan olursun!'' (Allah bilir, siz bilmezsiniz.) [Bakara Suresi: 216]

O, yüceler yücesi Allah ne mübarektir... Eli açıktır, cömerttir, mükemmeldir, eşi benzeri yoktur...

O, hikmet sahibidir ve dilediği gibi hükmeder... Halimdir, elinden kaçırmaktan korkup acele etmez...

Dikkat et! Sakın yapma!

O halde hikmeti sana gizli kaldığında Allah'a karşı suizan beslemekten sakın! Cahilliği kendine atfet! Çünkü akıllar, O'nun hikmetini mütalaa etmekte yetersiz kalır. Melekler bile -Allah'a yakın olmalarına, O'nun azamet ve kudretini bilmelerine rağmen - Allah'ın Adem'i yeryüzüne indirmesindeki hikmetini bilmiyorlardı ve şöyle dediler: ( (Melekler)Bizler hamdinle seni tesbih ve takdis edip dururken, yeryüzünde fesat çıkaracak ve kanlar dökecek kimseler mi yaratacaksın? dediler. Allah da onlara: Sizin bilemeyeceğiniz şeyleri ben bilirim, dedi.) [Bakara Sûresi: 30]

Takdir ettiğinin vuku bulacağı ve onu yerine getireceği zaman, Allah'ın kaderi karşısında sessiz ol; böylece sana çokça lütuflarda bulunsun.

Ömer -radıyallahu anhu- şöyle buyurmuştur: "Gaybın perdeleri bize açılmış olsaydı, bizden biri, Allah'ın bir kimse için seçtiğinden başkasını kendisi için seçmezdi."

Hudeybiye antlaşmasında Ömer -radıyallahu anhu- Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'e gelerek şöyle dedi: Ey Allah'ın Resulü! Biz hak üzere, onlar da batıl üzere değiller mi?

Tekrar şöyle demiştir: « Evet tabii.»

Dedi ki: Bizim ölülerimiz Cennet'te, onların ölüleri Cehennem'de değil mi?

Tekrar şöyle demiştir: « Evet tabii.»

Dedi ki: Öyleyse neden dinimiz adına küçük düşürücü olanı veriyoruz ve Allah, bizimle onlar arasında henüz hükmetmediği halde neden dönüyoruz?

Bunun üzerine Rasûlullah şöyle buyurmuştur: «Ey Hattab'ın oğlu! Ben Allah'ın elçisiyim ve Allah beni asla terk etmez.» Sonra Allah, (Fetih) suresini indirdi ve insanlar barışın fetih olduğunu anladılar. [Buhârî ve Müslim rivayet etmiştir].

Çünkü artık kaderi yazan kalem kaldırılmış, sayfalardaki mürekkep kurumuş, işler takdir edilmiş ve takdir edilenler yazılmıştır. (De ki: Allah'ın bizim için yazdığından başkası bize asla erişmez. O, bizim mevlamızdır. Onun için Müminler yalnız Allah'a dayanıp güvensinler.) [Tevbe Suresi: 51]

Allah, merhametlilerin en merhametlisidir. O, hüküm verenlerin en hayırlısıdır. Tez zamanda sana gelecek olan bir kurtuluşu müjdeliyorum. Gözyaşının ardından bir gülümseme ve korkunun ardından bir güven, dehşetin sonrasında bir huzur vardır. Ancak Allah'tan hakkıyla sakınıp korkmalısın.

El-Âlûsî şöyle demiştir: "Kim Allah -Subhânehû ve Teâlâ-'dan korkarsa, onun kalbinden hikmet pınarları fışkırır ve takvasına göre ona sırların incelikleri açılır." (Allah’a karşı gelmekten sakının ki kurtuluşa eresiniz.) [Âli İmrân Suresi: 130 ve 200]

Ey Hakîm olan Allah'ım! Bize hikmetinin kapılarını aç ve bizim için ayırdığına bizleri razı kıl. Sen her şeyi hakkıyla bilensin ve hikmet sahibisin.

51

El-Latîf -Celle Celâluhû-

Yüce Allah'ın (el-Latîf ) ismiyle yaşıyoruz; nurlarından faydalanıyoruz ve gölgelerinde gölgeleniyoruz:

Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Şüphesiz benim Rabbim, dilediğine Latîf'tir. Gerçekten bilen, hüküm ve hikmet sahibi O'dur.) [Yûsuf Suresi: 100]

Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Gözler O'nu idrak edemez; fakat O, bütün gözleri idrak eder. O, Latîf'tir, her şeyden haberdardır.) [En'âm Suresi: 103]

Lütuf Arap dilinde: İyilik, güler yüzle karşılama, cömertlik, yumuşak ve nezaketli davranmak ve en küçük şeyleri dahi bilmek manasına gelir.

Eğer fiilde nezaket ve düşüncede lütuf birleşirse, Latîf isminin anlamı tamamlanır.

Büyük ve Yüce olan Rabbimiz; Latîf'tir, O'ndan daha ince olan yoktur. Kullarına karşı hoşgörü sahibidir. Günahlarına karşı onları cezalandırmakda acele etmez. Küçük, ince ve ufak olsa bile hiçbir şey O'na gizli kalmaz.

Rabbimiz -Subhânehû ve Teâlâ- kullarına lütufkâr olan, bilmedikleri halde onlara ihsanda bulunan ve müsamaha gösterip merhamet edendir. (Allah; kullarına çok lütufkârdır, dilediğini rızıklandırır.) [Şûrâ Suresi: 19] O, kullarını ummadıkları yerden rızıklandırır.

Rabbimiz -Subhânehû ve Teâlâ- hislerin algılayamadığı, gözlerin göremediği bir varlıktır. (Gözler O'nu idrak edemez; fakat O, bütün gözleri idrak eder. O, Latîf'tir, her şeyden haberdardır.) [En'âm Suresi: 103]

Kullarına yeterinden fazlasını vermiş, onları güç yetirebileceklerinin altında sorumlu kılmış ve kısa sürede mutluluğa ulaşmalarını kolaylaştırmıştır: (Şüphesiz Rabbim, dilediği şeyde nice incelikler sergileyendir.) [Yûsuf Suresi: 100]

O, kuluna karşı lütufkâr ve merhametlidir... Ve lütuf niteliğine göre iki türlüdür... Büyük bir bilgelikle eşyanın bütün sırlarını bilmesi...Ve bir de; ihsan etmek gerektiğinde lütufkâr olması...

Sana gücünü de gösterir, lütufkârlığını da... Oysa kulu bu konuda gafletler içindedir...

Muhakkak ki O Latîf'tir (lutfeder):

Rabbin -Tebâreke ve Teâlâ- Kerîm'dir, Latîf'tir; lütfunu sana yumuşak ve şefkatli bir şekilde ulaştırır. O, senin durumunu senden daha iyi bilir ve sana kendi nefsinden daha şefkatlidir.

Latîf olan Allah Teâlâ sana merhamet etmek isterse, sana iman nurunu gönderir. Böylece gönlün ahlaksızlıkları ve fitneleri hoş görmeyerek, günahlardan kaçınarak O'nun nuruyla ışıldar, (O; en gizli şeyleri bilendir, (her şeyden) hakkıyla haberdar olandır.) [En'âm Suresi: 103]

Latîf olan Allah Teâlâ sana yardım etmeyi isterse, normalde vesile olmayan bir şeye emreder ve o şey de sana yardım edilmesi için en büyük vesile olur. Şüphesiz ki O: (En gizli şeyleri bilen, (her şeyden) hakkıyla haberdar olandır.) [En'âm Suresi: 103]

Latîf olan Allah -Celle ve Alâ- sana şifa vermek isterse; sana en tuhaf en ilginç vesileyi, belki de en zayıf vesileyi gönderir. Muhakkak ki O; (lütuf sahibidir, her şeyden haberlidir.) [En'âm Suresi: 103]

Latîf olan Allah -Celle ve Alâ- sana rızık vermek isterse; senin bilmediğin fakat Allah'ın bildiği bir işi kolaylaştırır. Bir fakiri sana gönderir ve sen de ona cömertçe yardım edersin. Böylece o fakir sana dua eder. Onun duasıyla göklerin kapıları açılır. Böylece sana rızık yağar ve Allah'ın iradesi istediği gibi yerine gelir. Sen bunun farkında bile olmazsın. Muhakkak ki O; (lütuf sahibidir, her şeyden haberlidir.) [En'âm Suresi: 103]

O'na özlem duymuyor musun?

Bir kul, Latîf olan Allah'ın kendisi için ne hazırladığını bilseydi; O'nunla buluşmak için kulun kalbi özlem duyarak erirdi.

Senin başına gelen ne kadar çok hastalık vardı ve Allah o hastalıkları yok etmiştir...!

Başına ne kadar çok musibet geldi ve Allah onları senden uzaklaştırdı...!

Ne kadar çok borçları ödedi...!

Ne kadar çok sıkıntıları giderdi...!

Bütün bunlar senin gücün ya da kuvvetinle değil, O'nun lütfu ve cömertliğiyle olmuştur!

İnsanlar kralların yöneticilerin kapılarını çaldılarsa; sen en büyük hükümranın kapısını çal.

Eğer insanlar bir prensin avlusunda (bir şeyler istemek için) duruyorlarsa, sen de çok cömert olan ilahın avlusunda dur.

Eğer bir hastalık sana acı verirse, borç sana ağır gelirse, uzakta olana üzülürsen, çocuğun için korkarsan ve fakirlik seni yorarsa; hatırla ki O; (lütuf sahibidir, her şeyden haberlidir.) [En'âm Suresi: 103]

Kurtuluşun anahtarlarını elinde tutan O'dur. Hazineler doludur ve Allah'ın eli gece ve gündüz çok cömerttir. (Herşeyin hazineleri bizim yanımızdadır.) [Hicr Suresi: 21]

Mutluluk O'nun yanındadır. Güven O'nun yanındadır. Rahatlık O'nun yanındadır. Hoşnutluk O'nun yanındadır. Şifa O'nun yanındadır. Her şeyin mülkü O'nun elindedir ve O'nun her şeye gücü yeter.

Allah -Tebâreke ve Teâlâ- ile beraberken, dünyanın sıkıntıları üzerine fazla fazla gelse bile, hiçbir kaygı taşıma. Şunu bilmelisin ki bu sıkıntılar Yûsuf -aleyhisselâm-'ı götürdüğü gibi seni seçilmiş olmaya götürür.

Mutluluğunun nedeni olduğunu düşündüğün ne kadar çok şey hayatından kaybolursa kaybolsun, Allah'ın onları mutsuzluğunun nedeni olmadan önce senden uzaklaştırdığına emin ol.

Mutluluğun anahtarı:

Eğer Latîf olan Allah -Azze ve Celle- ile beraber olmak istiyorsan; o halde O'nun diniyle sevin, lütfuna şükret, O'nun hükümranlığını ve büyüklüğünü düşün. O'nu zikrederek sevinçli ve neşeli ol. O'nun sözlerini duymanın lezzetini tat. Rabb olarak O'na, usul, yol ve yöntem olarak kitabına ve elçi olarak peygamberine razı ol.

Allah -Tebâreke ve Teâlâ-'nın beraberliği bir sebep ve emek olmadan meydana gelmez. Meydana geldiği zaman ise kalbine ülfet yerleşir. Endişelerin uzaklaşır. Hayatın zorluklarını ve bu dünyanın acılarını unutursun.

Latîf olan Allah'a boyun eğ!

Rabbimiz (Latîf) olan Allah, lütufkâr olmayı, yumuşak başlılığı sever. Yaratılmışlara karşı kibar, nazik ve şefkatli davranmanı ister ve sever.

Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'den sahih olarak gelen bir hadiste o şöyle buyurmuştur: «Dikkat edin! Ateşe kimin haram kılındığını yahut ateşin kime haram kılındığını size haber vereyim mi? Cana yakın, ağır başlı, yumuşak huylu, kolayca iş gören kimselere haram kılınmıştır.» [Sahih bir hadistir. Tirmizî rivayet etmiştir]

Sana zarar veren şey karşısında seni iyileştirmek için Allah'ın sana lütufta bulunmasına ihtiyacın olursa; acizliğini, zayıflığını ve mağlubiyetini Yüce Allah'a göster. Müslümanlara, özellikle zayıf olanlarına karşı şefkatli ol.

Allah'ım! Sen ihsan ehlisin... Cömertlik ve büyük lütuf sendendir... Allah'ım! Kalbim dertler içinde kaldı... Halim yakın dostu mutlu etmez...

Allah'ım! Affınla bana cömert ol çünkü ben... kapılarda mağlup ve zelil bir haldeyim...

Allah'ım! Bize lütufta bulun. Senin yakınlığınla bize ülfet ihsan eyle. Sana itaat etmemize yardım et ve bizim için hayırlı bir akıbet nasip eyle.

52

El-Habîr -Celle Celâluhû-

Nesâî'nin sahih isnatla naklettiği bir hadiste: Bir bedevi Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-’e gelerek ona iman etti. Ona tabi oldu ve sonra şöyle dedi: ''Yurdumdan göç edip seninle birlikte oturacağım.'' Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-, bunun üzerine onunla ilgilenmeleri için ashabından bazılarına tavsiyede bulundu.

Hayber savaşında Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-, düşmandan esirler aldığı zaman esirleri taksim etti. O kimseye de hissesini ayırdı. O kimse, ashabından koyunlarını otlatıyordu. O gelince onun hissesine düşen esiri kendisine verirler. O da: ''Nedir bu?'' dedi. Ashab: ''Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-’in sana ayırdığı hissedir.'' dediler. O hissesine düşen esiri Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-’e getirdi ve: ''Bu nedir?'' diye sordu. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-: ''Bunu da sana ayırdım'' diye buyurdu. Bunun üzerine O adam: ''Ben ganimet elde etmek için sana uymadım. -Boğazını göstererek- Ben şuramdan ok ile vurulup şehid olup Cennet'e girmek için sana uydum.'' dedi.

Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-: ''Eğer Allah’a doğru söylüyorsan, Allah da seni tasdik edecektir.'' buyurdu. Kısa bir müddet geçmesinin ardından düşmanla savaştılar. O adamı işaret ettiği yerden okla vurulmuş olarak, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-’e getirdiler.

Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- ''Bu, o kimse midir?'' dedi. Onlar da: ''Evet'' dediler. «Allah’a doğru söyledi, Allah da onu tasdik etti.'' buyurdu. Sonra Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- onu kendi cübbesi ile kefenledi ve önüne koyarak namazını kıldı. Peygamberin kıldırdığı cenaze namazından ortaya çıkan sözlerinden biri de şöyleydi: ''Allah’ım! Bu kulun senin yolunda hicret ederek şehid oldu. Ben de buna şahidim.''

Vücut azalarının amelleri, kalplerin amellerine tabi olur. Kıyamet gününde kurtuluş, kalbin temiz ve bozulmamış olmasına bağlıdır. (O gün ne mal fayda verir, ne de evlat.) (88) (Ancak Allah'a temiz bir kalp ile gelenler (o günde fayda bulur).) (89) [Şuarâ Suresi: 88-89]

Kalplerde olanı her şeyi hakkıyla bilen ve her şeyden hakkıyla haberdar olan Allah'tan başkası bilemez! Allah -Tebâreke ve Teâlâ- kendi nefsinden şöyle bahsetmiştir: (Allah yaptıklarınızdan hakkıyla haberdardır.) [Bakara Suresi: 234]

Rabbimiz; kullarının sırlarını ve kalplerindeki vicdanlarını bilir. Gizli haberler O'na uzak değildir, O'nun haberi olmadan mülkünde ve hükümranlığında hiçbir şey gerçekleşmez. Hareket eden veya hareketsiz kalan herbir zerreden, endişeli veyahut huzurlu olan herbir nefisten haberdardır.

O'nun ilmi; görünen ve görünmeyen, sırları ve açığa vurulanları, gerekli olanları, imkânsızları ve mümkün olanları, üst ve alt âlemi, geçmişi, şimdiyi ve geleceği kuşatmıştır. Mevcudattan hiçbir şey O'a gizli kalmaz.

İşlerin sonuçlarını, geleceklerini ve neye dönüşeceklerini haber verir. (Gökleri, yeri ve ikisinin arasındakileri altı günde yaratan, sonra Arş’a istiva eden Rahmân'dır. Bunu bir bilene sor.) [Furkân Suresi: 59]

Allah, işlerin görünen kısımlarını hakkıyla bilen, işlerin iç yüzlerinden de hakkıyla haberdar olandır.

Gerçeklerden ve manalardan haberdar olandır... Tartışmasız ve rekabetsiz her şeyi bilendir...

Hiçbir şeyi kaçırmadan her şeyi kuşatandır... Saklanmış olan da O'ndan gizli değildir...

İhsan makamı:

Kim, Allah'ın kendi yapmış olduklarının iç yüzünden haberdar olduğunu, yaptıklarını kontrol ettiğini bilirse, kendisini Allah'ın sevmediği bir şeyi yaparken görmesinden utanır. Sonra amelini düzeltir ve ibadetini ihlaslı bir şekilde eda eder. Böylece bu durum onu sahih hadiste gelen ihsan makamına ulaştırır: «Yüce Allah’ı görüyormuş gibi O’na ibadet etmendir. Her ne kadar sen O’nu göremesen de O, seni görmektedir.» [Buhârî ve Müslim rivayet etmiştir].

Ebû Hâtim şöyle demiştir: "Kişinin, bu dünyada itaatinin merkez noktası, gizli olan duyguları ıslah etmek, vicdanları bozmamaktır."

İşin sırrı kalptedir!

İki adamın yaptığı salih bir ameli görürsün. Birinden kabul edilir, diğerinden ise kabul edilmez! Bu namaz kılar ve namazı kabul olur. Yanında diğeri namaz kılar ve onun için ancak aklederek, idrak ederek kıldığı kadar namazından pay verilir. Rasulullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Bir kişi namazını kılınca, kendisine namazdaki dikkatine göre; namazın onda biri, dokuzda biri, sekizde biri, yedide biri, altıda biri...» belirli sayıya ulaşana kadar saydı. [Sahih bir hadistir. İbn Hıbbân rivayet etmiştir]

Bir kimse sadaka verir. Allah o sadakayı kabul eder ve onun için sadakayı arttırır, büyütür. -Bizden birinin tayını (at yavrusunu) büyüttüğü gibi- Başka birisi sadaka verir. Allah onu kabul etmez ve hatta o sadaka yüzünden ona azap eder! (Eğer sadakaları (zekât ve benzeri hayırları) açıktan verirseniz iyidir. Eğer onu fakirlere gizlice verirseniz, işte bu sizin için daha hayırlıdır. Allah da bu sebeple sizin günahlarınızdan bir kısmını örter. Allah, yaptıklarınızdan hakkıyla haberdardır.) [Bakara Suresi: 271]

Bir kimse, insanların önünde gözlerini çevirir ve rol yapar! Daha sonra yalnız kaldığında ise harama bakar ve haramlara dalarak yasakları çiğner. Her şeyden hakkıyla haberdar olan ve gören Allah dışında kimse onun kalbinde olanların iç yüzünü bilebilir mi? (Allah, gözlerin hain bakışını ve kalplerin gizlediğini bilir.) [Gâfir/Mümin Suresi: 19]

İtaat ile isyan arasında yaşamanın tehlikelerinden biri de, sonunun yani ölümünün bunların hangi dönemde (itaat döneminde mi yoksa isyan döneminde mi) olacağını bilememendir.

Yalnız kalmak ya yüceltir ya da insanın alçaltır. Bu yüzden kim Allah'ı yalnızken yüceltirse, insanlar da onu göründüğü yerde hürmet ederler.

İmam Mâlik -Allah ona rahmet eylesin- şöyle demiştir: “Kim, yüreğinde bir ferahlama olmasını, ölümün sıkıntılarından ve kıyametin dehşetinden kurtulmayı arzuluyorsa, gizli amelleri, aleni amellerine nazaran daha çok olsun. ”

İbn Recep -Allah ona rahmet etsin- şöyle demiştir: ''Güzel son, ancak kimin gizli düşünceleri güzel ise o kimse için olur. Çünkü ölüm anında yapmacık davranmak mümkün değildir. O an kalpte gizlenenden başkası ortaya çıkmaz.''

Allah -Subhânehû ve Teâlâ- kendisinin her şeyden hakkıyla haberdar (El-Habîr) olduğunu haber vermiştir. Allah -Azze ve Celle-, onu takvaya teşvik etmek için insanın yaptığı, bildiği ve meydana getirdiği şeylerle yirmi kereden fazla (el-Habîr) ismini ilişkilendirmiştir; (Âdil olun. Bu, Allah’a karşı gelmekten sakınmaya daha yakındır. Allah’a karşı gelmekten sakının. Şüphesiz Allah, yaptıklarınızdan hakkıyla haberdardır.) [Mâide Suresi: 8]

Kulunu, bedensel ve kalbi amellerine bakmaya teşvik etmiştir. Kimin bu (el-Habîr) ismiyle imanı arttıysa; kendi dünyasında neler olup bittiğinden haberdar olmuştur. Onun dünyası da, kalbi, bedeni ve aldatma, ihanet ve kötülüğü saklamak gibi kalbin özelliklerinden olan gizli şeylerdir.

Allah -Azze ve Celle- şekillere bakmaz, ancak kalplere ve amellere bakar, {Bilmez mi ki, kabirlerde olanlar dışarı çıkarıldığı,} (9) {Kalplerde bulunanlar ortaya konduğunda.} (10) {Şüphesiz o gün Rableri kendilerinden elbette haberdardır.} (11) [Âdiyât Suresi: 9-11]

(Allah'la) Beraberlik

Mümin kul, Yüce Allah'ın (el-Habîr) isminden nasibini alırsa; Allah ile beraber olur. O'nunla beraber olursa, Allah kulunu yükseltir, arındırır ve o kulu diğer beraberliklerden uzak sadece bu beraberlikle meşgul kılar. O kulu, sürekli bir ihtiyat ve sürekli bir takva içinde kılar ve Allah ona bu dünyada yeter. Dünya nimetleri istemese de Allah onları o kula ulaştırır. Kulun dağınık durumunu birleştirir, bir araya getirir. Kendisini rızıklandırdığı her şeyi ona bereketli kılar. Kul darlık bilmez, endişeye kapılmaz ve şeytan ona kötülüğünü ulaştıracak yol bulamaz. Çünkü Allah -Tebâreke ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Kim Allah’a karşı gelmekten sakınırsa, Allah ona bir çıkış yolu açar.) [Talâk Suresi: 2]

Ey kalplerden geçeni gören ve duyan!... Sensin bütün olacakları bilen ve planlayan... Ey bütün sıkıntılara karşı kendisinden umut beklenen!... Ey bütün şikâyet ve korkular kendisine iletilen!...Sana olan ihtiyacımdan başka bir vesileye sahip değilim... Sana olan ihtiyacım ile ihtiyaçlarımı karşılıyorum...

Kapını çalmaktan başka bir çarem yok... Senin kapından da kovulursam başka hangi kapıyı çalayım?... Sen, izzetinle günahkârları ümitsizliğe düşürmezsin... Senin lütfun en bol olan ve ihsanın en geniştir...

Allah'ım! bize karşı lütufkâr ol. Ey Habîr olan... Ey sırları ve vicdanları hakkıyla bilen!

53

El- Halîm -Celle Celâluhû-

El-İz bin Abdüsselam şöyle demiştir: ''Allah -Azze ve Celle-'yi tanımak, O'nun en güzel isimlerini ve en yüce sıfatlarını öğrenmek, şeref, meyve ve sonuç bakımından amellerin en hayırlısıdır.”

Biraz da Allah -Azze ve Celle-'nin (el-Halîm) isminin üzerinde duralım:

Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Allah, her bakımdan sınırsız zengindir, Halîm'dir (hemen cezalandırmaz, mühlet verir). [Bakara Suresi: 263] (O, Halîm’dir, çok bağışlayandır.) [İsrâ Suresi: 44]

Rabbimiz -Azze ve Celle- bağışlayıcı ve sabırlıdır. Öfkeye kapılmaz. Cahilin cehaleti O'nu hafife alamaz, isyankâr kimsenin itaatsizliği O'nu etkilemez. O, şirke düşmelerinden, küfre girmelerinden ve günahlarının çokluğundan dolayı kullarını cezalandırmakta acele etmez.

Kim O'ndan daha fazla müsamahakârdır. Yaratılmışlar O'na asidirler. O ise; onları gözetler ve isyan etmemişler gibi onları yataklarında korur. Sanki günah işlememişler gibi onlarla ilgilenir. Günahkâra ve kötülük yapana cömertçe fazlından ihsan eder.

Muhakkak ki O Halîm'dir!

Günahkâr ve isyankâr olduğu halde sıkıntı içindeki kul O'nun önünde durur. Allah, kulunun duasına icabet eder. Kul O'ndan ister, O da kuluna verir. (Gemiye bindikleri zaman, dini yalnız O’na has kılarak (ihlasla) Allah'a yalvarırlar. Fakat onları sağ salim karaya çıkarınca, bir de bakarsın ki, (Allah'a) ortak koşmaktadırlar.) [Ankebût Suresi: 65]

Kendisinden başka hak ilah olmayan Allah ne kadar da Halîm'dir! O, lütuf sahibidir, lütuf O'ndandır. O, cömerttir, cömertlik O'ndandır. O, Halîm'dir, sabır ile acele etmemek de O'ndandır.

O, Hâlimdir ve kuluna karşı aceleci değildir... İsyanından dolayı tövbe etmesi için kuluna azap etmede acele etmez...

«Buhârî ve Müslim'de» geçen bir hadiste Ebû Mûsâ el-Eşarî -radıyallahu anhu-'nun rivayet ettiğine göre, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «İşittiği bir ezaya karşı Allah Tealâ'dan daha sabırlısı yoktur. Onlar Allah'a ortak koşuyor, O'nun çocuğu olduğunu iddia ediyorlar. Bununla beraber Allah onlara rızık, afiyet ve nimetler veriyor!»

Allah ne kadar da şefkatlidir!

Allah'ın bizim için kaç kusuru örttü? Kaç günahtan dolayı bizi cezalandırmadı? Ne kadar da çok günah işlediğimiz halde O, -Bize ihtiyacı olmamasına rağmen- bize çağrıda bulunuyor: ((Resulüm!) Kullarıma; benim çok bağışlayıcı ve pek esirgeyici olduğumu haber ver.) [Hicr Suresi: 49]

Halîm olan Allah bütün noksanlıklardan münezzehtir! O yaratır, oysa kendinden başkasına kulluk ederler. O rızık verir, oysa O'ndan başkasına şükrederler. O'nun iyilikleri kullarının üzerine iner, kullarının kötülükleri ise O'na yükselir. Kullarına ihtiyacı olmadığı halde onlara nimetlerle sevgisini gösterir. Kullar ise, en çok ona muhtaç oldukları halde, O'na isyan ederek buğz ederler. (Eğer Allah, insanları zulümleri yüzünden cezalandıracak olsaydı, yeryüzünde hiçbir canlı bırakmazdı. Fakat onları takdir edilen bir müddete kadar erteliyor. Ecelleri geldiği zaman onlar ne bir saat geri kalabilirler, ne de öne geçebilirler. [Nahl Suresi: 61]

Bir fısıltı!

Allah -Tebâreke ve Teâlâ-'nın gazabına karşı dikkatli olmalıyız. Çünkü Halîm olan sinirlenirse öfkesini hiçbir şey durduramaz. Allah -Subhânehû ve Teâlâ-'nın sabrı güç ve kuvvetten gelir. Halîm olan Allah, kendisine azap etmede sabredilmeyi hak etmeyen ve merhamete layık olmayandan başkasına gazap etmez. Bu da Allah Tâlâ'nın o kimselere mühlet vermesinden sonra olur.

Allah -Tebâreke ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Böylece bizi öfkelendirince onlardan intikam aldık ve hepsini suda boğduk.) [Zuhruf Suresi: 55]

Allah, kâfirleri azaplandırmada acele etmez ve onları rızıklandırır. Onları bu dünyada bir azaba uğratmaz. Ancak Allah -Tebâreke ve Teâlâ- onlara ahirette sabretmez ve onları bağışlamaz. Bilakis melekler onları cehenneme sürerler. Ricaları kabul olunmaz ve azapları da hafifletilmez. (Rabbine andolsun, onları Şeytanlarla beraber mutlaka haşredeceğiz. Sonra da onları kesinlikle cehennemin çevresinde dizleri üstünde hazır edeceğiz.) (68) Sonra her milletten, Rahman olan Allah'a en çok asi olanlar hangileri ise çekip ayıracağız. (69) [Meryem Suresi: 68-69] (Senden azabı çarçabuk (getirmeni) istiyorlar. Hiç şüpheleri olmasın ki cehennem, kâfirleri çepeçevre kuşatacaktır.) [Ankebût Suresi: 54]

Emirlere uymanın tadı lezzeti...

Kul, bu değerli ve üstün olan ahlaki özelliği kazanmak için kendi nefsiyle mücadele eder. Bu özellik de ağırbaşlı ve yumuşak huylu olma özelliğidir. Allah -Tebâreke ve Teâlâ- (Halîm'dir) kullarından ağırbaşlı ve yumuşak huylu olanları sever. Cömerttir, cömert kimseleri sever.

Bir insanın ağırbaşlılığı en büyük özelliğidir... Bu haslet ile cömert kişi, övünene baskın gelir...

Ey Rabbim! kendi katından bana ağırbaşlılık nasip et, çünkü ben... Halim olan kimsenin yumuşak huylu olmasına pişman olmadığını görüyorum...

Allah -Tebâreke ve Teâlâ- peygamberi İbrahim -aleyhisselam-'ı şu sözüyle övmüştür: (Zira İbrahim çok yumuşak, çok içli ve her işinde Allah'a başvuran bir kimseydi.) [Hûd Suresi: 75] Bu, İsmail -aleyhisselem-'ın da özelliklerindendir: (İşte o zaman biz onu yumuşak huylu bir oğul ile müjdeledik.) [Sâffât Suresi: 101]

Peygamberimiz -sallallahu aleyhi ve selem- de bu ahlaki üstün özellikten en büyük paya sahiptir.

«Buhârî ve Müslim'de» Enes -radıyallahu anhu-'dan gelen bir rivayette o şöyle anlatıyor: "Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- ile beraber yürüyordum. Üzerinde Necran kumaşından yapılmış sert ve kalın kenarlı bir elbise vardı. Bir bedevi Arap yaklaşarak Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-'in elbisesinin kenarından kuvvetlice çekti. O kadar ki, elbisesinin kenarı boyun bölgesinde iz bıraktığını gördüm. Sonra şöyle dedi: “Ey Muhammed! Sende olan Allah (zekât) malından bana verilmesini emret.” Bunun üzerine Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- o adama döndü, gülümsedi ve kendisine bir şeyler verilmesini emretti.

Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- el-Eşecc bin Abdu'l Kays'ı şu sözüyle övmüştür: «Sende, Allah’ın sevdiği iki özellik vardır: Yumuşak huyluluk ve aceleci olmamak.» [Müslim rivayet etmiştir].

Meymûn bin Mehran'dan rivayet edildiğine göre : ''Kendisinin yanında misafirleri olduğu bir gün, cariyesi bir tabak sıcak et suyuyla geldi. Kadın tökezledi ve (Meymun'un) üzerine et suyu döküldü. Meymûn ona vurmak isteyince cariye ona şöyle dedi: Ey benim sahibim! Allah -Tebâreke ve Teâlâ-'nin şu sözüyle amel et! (Öfkelerini yenenler). Meymûn ona; böyle yaptım dedi. Cariye bu sefer ona; ondan sonra şöyle davran dedi: (İnsanları affedenlerdir) Memûn da; seni affettim, dedi. Cariye bu kez de şöyle dedi: (Allah iyilik edenleri sever) [Âli İmrân Suresi: 134]. Meymûn dedi ki: Öyleyse sana ihsanda bulunuyorum. Sen, Allah -Tebâreke ve Teâlâ-'nın vechi için özgürsün.''

Ebû Hâtim -Allah ona rahmet eylesin- şöyle demiştir: Akıllı kişi, öfkeli ve hiddetli olması durumunda, yasaklarını sık sık çiğnenmesine, kutsal kıldıklarına karşı haddini aşmasına rağmen, Allah'ın kendisi hakkında ne kadar yumuşak huylu olduğunu hatırlaması gerekir. Böylece sabırlı ve hoşgörülü olur ve öfkesi onu günahlara sebep olacak şeylere sokmaz.''

Sonuç olarak...

Başına bir sıkıntı veya bela gelirse; o durumda Allah'a dua et ve duanın arasına Allah'ın (Halîm) ismini ekle. Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- sıkıntı anında şu dua ile dua ederdi: «Azamet ve hilm sahibi olan Allah’tan başka ibadete layık hiçbir hak ilah yoktur. Azametli arşın sahibi olan Allah’tan başka ibadete layık hiçbir hak ilah yoktur. Göklerin Rabbi, yerin Rabbi ve yüce arşın Rabbinden başka ibadete layık hiçbir hak ilah yoktur.» [Buhârî ve Müslim rivayet etmiştir].

Allah'ım! Kullarına karşı Halim olduğun gibi, yumuşak huyluluğunu bize iki cihanda da mutluluk kıl.

54

Er-Raûf -Allah -Celle Celâluhû-

«Buhârî ve Müslim'de» Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-'den gelen bir rivayette o şöyle buyurmuştur: «Bir adam günahlarla kendine çok zulmetmiş, haddi aşmıştı. Ölüm zamanı gelince çocuklarına şöyle vasiyette bulundu: Ben öldüğüm vakit beni yakın. Sonra da beni küle çevirin. Sonra da rüzgârda denize saçın! Vallahi eğer Rabbim beni diriltmeye güç yetirirse hiç kimseye azap etmediği şekilde bana azap eder.

Çocukları da bunu yaptılar. Bunun üzerine (Allah) yeryüzüne: Aldığını ver, diye emretti. Birden bire adam dirildi ve kalktı. Allah ona : Seni bu yaptığına sevk eden nedir? diye sordu. Adam dedi ki: Senin korkundur ya Rabbi. Yahut şöyle dedi: Senden korkumdur. Bu söylediğinden dolayı Allah onu affetti.»

Rabbimiz -Azze ve Celle- kendi zâtına şu sözüyle övgüde bulunmuş ve kullarına da müjde vermiştir: (Şüphesiz Rabbiniz çok şefkatli, çok merhametlidir.) [Nahl Suresi: 7]

Ra'fet: Merhametin en çok ve en üst seviyede olanıdır.

Bu da, her yönden daha hayırlıdır. Allah -Tebâreke ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Şüphesiz Allah insanlara karşı Rauf’dur, Rahîm’dir.) [Bakara Suresi: 143]

Rabbimiz -Azze ve Celle- insanı yaratan, onu koruyan, ona merhamet eden, ona iyilikte bulunan, tüm kâinatı onun hizmetine veren ve kötülüğü ondan uzaklaştırandır. İnsan için birçok iyilikler hazırlar. Bu da O'nun ihsanı ve cömertliğindendir.

Bilakis itaati ne kadar küçük olursa olsun, itaat edenin itaatini kabul etmesi ve kendisine inananların imanını muhafaza etmesi ve boşa çıkarmaması yine onun üstün şefkati ve merhameti sebebiyledir. Bu, Allah -Subhânehû ve Teâlâ-'nın veli kullarına olan en üst seviyedeki merhametindendir. (Allah, imanınızı boşa çıkaracak değildir. Şüphesiz Allah, insanlara çok şefkatli ve çok merhametlidir.) [Bakara Suresi: 143]

En mükemmel işaretler:

Kullarını uyarması, onları teşvik etmesi ve korkutması, onlara mükafatlar vadetmesi ve azap ile tehdit etmesi, yine O'nun yüce merhameti ve şefkatindendir. Onlara olan şefkati, onların esenlik ve çıkarlarını göz önünde bulundurması sebebiyledir. (Yine Allah, sizi kendisine karşı dikkatli olmanız konusunda uyarmaktadır. Allah, kullarına karşı çok şefkatlidir.) [Âl-i İmrân Suresi: 30 ]

O'nun çokça şefkatli ve merhametli olduğunun delillerinden biri de; kendi izniyle insanları karanlıklardan aydınlığa çıkarması için Resulüne kitabını indirmiş olmasıdır. Allah -Azze ve Celle- şöyle buyurmuştur: {Sizi karanlıklardan aydınlığa çıkarmak için kuluna apaçık ayetler indiren O'dur. Şüphesiz Allah, size karşı çok şefkatli, çok merhametlidir.} [Hadîd Suresi: 9]

O'nun çokça şefkatli ve merhametli olduğunun delillerinden bir diğeri de; eski zamanlarda atlar, katırlar ve eşekler ve şimdiki zamanlarda arabalar, uçaklar, trenler ve diğer vasıtalar gibi ulaşım araçlarını bizim için kolaylaştırmasıdır. Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Bunlar, sizin yüklerinizi, ancak büyük güçlüklere katlanarak varabileceğiniz bir memlekete taşırlar. Şüphesiz Rabbiniz; çok şefkatli, pek merhametlidir.) [Nahl Suresi: 7]

O'nun şefkatinin büyüklüğünden olan bir diğer husus ta şudur: Allah'ın kullarından satın aldığı canları ve malları, şüphesiz O'nun kendine ait halis mülküdür. Buna rağmen Allah -Tebâreke ve Teâlâ- sayılamayacak kadar çok kendine ait olan mülkünü, onlardan satın alır. Allah -Tebâreke ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (İnsanlardan öyleleri de var ki, Allah'ın rızasını almak için canını ve malını (feda eder) satar. Allah, kullarına karşı çok şefkatlidir.) [Bakara Suresi: 207]

Yine O'nun şefkatinin büyüklüğünden olan bir diğer husus da, veli kullarının duasına icabet etmesidir. Allah -Azze ve Celle- şöyle buyurmuştur: (Onlardan sonra gelenler ise şöyle derler: “Ey Rabbimiz! Bizi ve bizden önce iman etmiş olan kardeşlerimizi bağışla. Kalplerimizde, iman edenlere karşı hiçbir kin bırakma! Ey Rabbimiz! Şüphesiz sen çok şefkatlisin, çok merhametlisin.) [Haşr Suresi: 10]

Yine O'nun şefkatinin büyüklüğünden olan bir diğer husus da, takvalı olmaya götüren sınırlardan, bazı yasaklayıcı sınırları koymuş olmasıdır. Çünkü şefkat, kendisine şefkat edileni canlandırır, harekete geçirir. Şefkat (Ra'fet), merhametin en zarif ve en üst seviyede olanıdır. Allah -Azze ve Celle- şöyle buyurmuştur: (Ya sizin üstünüze Allah'ın lütuf ve merhameti olmasaydı, Allah çok şefkatli ve merhametli olmasaydı (haliniz nice olurdu)!) [Nûr Suresi: 20]

Yine O'nun çokça şefkatli ve merhametli olduğunun delillerinden biri de; Onlar henüz azabın farkında olmadıkları bir anda Allah'ın onlara azap etme imkânı olduğu halde kâfirlere ve günahkârlara mühlet vermesidir. Bilakis onlara vakit verir, onları iyileştirir ve rızıklandırır. Allah -Tebâreke ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Yoksa Allah'ın kendilerini yavaş yavaş tüketerek cezalandırmayacağından (emin mi oldular)? Kuşkusuz Rabbin çok şefkatli, pek merhametlidir.) [Nahl Suresi: 47]

Merhametinin alametlerinden biri de; (İzni olmaksızın yerin üzerine düşmesin diye semayı O tutuyor. Şüphesiz ki Allah, insanlara karşı çok şefkatli, çok merhametlidir.) [Hac Suresi: 65].

Bir mesaj...

Yoksulluğa kapılmış, sıkıntıya yenik düşmüş, çehresi değişmiş, kalbi kırılmış olan herkese...

Borç yükü altında kalan, kafası karışmış, aklı dağılmış olan, dünyanın kendisine dar geldiğini sanan herkese...

Ağrılar sebebiyle harap olan, acıların yorgun düşürdüğü, doktorların tedavi etmekten aciz kaldığı, kapılar yüzüne kapanan herkese...

Endişe taşıyan, kederin gölgesinde kalan, dünyanın kendisine sırtını döndüğü, bu yüzden geniş ve ferah olan dünya kendisine dar gelen herkese...

Çocuğu uzaklara gitmiş, sevdiği gurbete çıkmış, arkadaşı kendisini terk etmiş, nefsi daralan, kalbi titreyen, gülün diken ve güzel dünyanın kasvetli olduğu herkese...

Burada Allah -Azze ve Celle-'nin şu sözünü hatırlayın: (Şüphesiz sizin Rabbiniz çok şefkatli, çok merhametlidir.) [Nahl Suresi: 7]. Şunu tekrar et: (Allah, kullarına çok şefkatlidir.) [Bakara Suresi: 7]. Şöyle seslen: Ey Raûf olan Allahım! Benim halime acı! Şefkatinle muamele et. Zayıflığıma karşı merhamet et. Beni sıkıntımdan kurtar. Başımdaki bu kötülüğü benden kaldır.

İbnü'l Kayyim şöyle demiştir: "Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şikâyetlerini, yalvarmasını ve duasını işitmek için kulunu sınar.'' ( Dedi ki: Ben tasa ve üzüntümü ancak Allah’a arz ederim.) [Yûsuf Suresi: 86]

Burada sıkıntıdan kurtulmayı bekle. Allah -Azze ve Celle- şöyle buyurmuştur: (Onlar mı hayırlı) yoksa darda kalana kendine yalvardığı zaman karşılık veren, (başındaki) sıkıntıyı gideren ve sizi yeryüzünün hakimleri kılan mı? Allah’tan başka bir ilah mı var? Ne kadar da az düşünüyorsunuz!) [Neml Suresi: 62].

Muhakkak ki O -Subhânehû ve Teâlâ- çok şefkatli, çok merhametlidir. O'nun şanı ne kadar da yücedir! O'nun makamı ne kadar yüksektir! O, kuluna ne kadar da yakındır! O, kullarına ne kadar da lütufkârdır!

İpin gerildiğini görürsen, şunu bilmelisin ip kopacaktır. Karanlık artarsa, sana müjdeler olsun ki yakında sabah olacaktır.

Raûf ve Rahîm olan, yüce Rabbinden bıkma! Çünkü bir halin değişmeden devam etmesi mümkün değildir. İbadetlerin en hayırlısı, kurtuluşu beklemektir. Günler döner, zaman değişir, geceler bir şeylere gebedir. Gayb gizlidir ve Raûf olan Allah şöyle buyurmuştur: (O, her an yeni bir ilahî tasarruftadır.) [Rahmân Suresi: 29] Yüce Allah şöyle buyurmuştur: (Olur ki Allah, sonra yeni bir durum ortaya çıkarır.) [Talâk Suresi: 1] Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Şüphesiz her zorlukla beraber bir kolaylık vardır.) (5) (Gerçekten zorlukla beraber bir kolaylık vardır.) (6) [İnşirâh Suresi: 5-6]

Kalpler secde ettiler...

Allah -Subhânehû ve Teâlâ- Rasûlü -sallallahu aleyhi ve sellem-'i bu özellikleriyle anlatmış ve şöyle tarif etmiştir: (Andolsun size kendinizden öyle bir Peygamber gelmiştir ki, sizin sıkıntıya uğramanız ona çok ağır gelir. O, size çok düşkün, Mü'minlere karşı çok şefkatlidir, merhametlidir.) [Tevbe Suresi: 128] Anlamı: O, Müminlere karşı çok şefkatli ve merhametlidir. Onlara, anne babalarından daha merhametlidir.

Bunun içindir ki; Onun hakkı, yaratılmışların haklarının hepsinden öncelikliydi. İnsanların, ona inanması, saygı duyması, hürmet etmesi ve onu desteklemesi bir gereklilikti.

Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- bazen gece namazının hepsini sadece bir ayeti okuyarak kılardı: (Eğer kendilerine azap edersen şüphesiz onlar senin kullarındır. (Dilediğini yaparsın.) Eğer onları bağışlarsan şüphesiz sen izzet ve hikmet sahibisin.) [Mâide Suresi: 118] Raûf olan Rabbi -Azze ve Celle- ''muhakkak ki biz seni ümmetin hakkında razı edeceğiz'' diye ona haber veriyor.

Mümin kimse, kendine karşı da merhametli olur. Bu merhametle kurtuluş yollarına yönelir ve nefsini helaka sebebiyet verecek şeylerden korur. Aynı şekilde diğerlerine karşı da öyle davranır.

İbn Recep -Allah ona rahmet etsin- şöyle demiştir: "Kim, Allah'ın kullarına karşı cömert olursa, Allah da ona ihsan ve lütufta cömert olur. Kula verilecek olan karşılık, yaptığı amelin türünden olur."

İlahım! Durumumu, eksikliğimi ve ihtiyacımı görüyorsun...

Sen gizli konuşmamı, fısıltılarımı dahi duyuyorsun...

İlahım! O günde bana affını tattır...

Çocukların da, malın da fayda vermediği...

Ey Raûf olan Allah'ım! Senden, bizi Cennet'ine sokmanı ve Cehennem'inden korumanı istiyoruz.

55

El-Vedûd -Celle Celâluhû-

Bir yere oturduğumuzda üzerini çiy kapladı...

Güzel ve çiy ile kaplanmış bir meyve bahçesi...

Yerin, güzel ve hoş olması bizi etkiledi...

Temenni edilen, biz temenni ettik ve sen de arzu edilendin...

Vedûd olan Rabbimiz Allah -Subhânehû ve Teâlâ- itaat edenlerin sevgilisi, kaçakların barınağı, sığınmacıların sığınağı, korkanların huzur ve güven bulduğu tek varlıktır.

Tövbe edenlerin ve arınanların sevgilisi, cömertlerin en cömerti, ikram edenlerin en çok ikram sahibi olanıdır.

Allah -Subhânehû ve Teâlâ- lütufta bulunanların en cömertidir. Kendisinden merhamet istenilenlerin en merhametlisidir. Kast edilenlerin en yücesi, darlıkta sığınak, yalnızlıkta dost ve yoldaş, azlıkta yardım edendir.

Sözlerimiz Allah'ın (El-Vedûd) ismi hakkında olacaktır:

Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Şüphesiz Rabbim, Rahîm'dir, Vedûd'tur.) [Hûd Suresi: 90 ], Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (O, el-Gafûr'dur, el-Vedûd'tur.) (14) (Şerefli Arş'ın sahibidir) (15) [Burûc Suresi: 14-15]

Vud: Arapçada sevgi demektir.

Rabbimiz Allah -Subhânehû ve Teâlâ- sevdiği kullarına kendi zatı ve güzel sıfatları hakkında bilgi vererek onlara olan sevgisini ve dostluğunu göstermiştir.

Bu sevgi, evliyalarına ve takva sahiplerine özgüdür. Onlara kendisini sevmenin sebeplerini vermiş ve onların kalplerini ve sevgisini kendine çekmiştir. Onlara en güzel isimlerini, geniş, büyük ve güzel sıfatlarını haber vermiş, böylece selim kalpler ve dosdoğru gönüller O'na yönelmiştir.

Kalbim sizin sevginizden önce bomboştu...

Yaratılanları düşünüp anılmasıyla eğlenir ve şenlenirdi...

Kalbim senin sevgine çağırdığı zaman, buna icabet etti...

Onun, senin bahçenden uzaklaşacağını zannetmiyorum...

Rabbimiz -Tebâreke ve Teâlâ- Vedûd'tur. Yarattıkları arasındaki günahkârlara dahi sevgisini ve onlardan tövbe edenlere de şefkatini gösterir. Mağfiretine nail olacakları vesileleri, affına giden yolları ve geniş merhametinin rehberlerini onlara açıklar, bildirir.

Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: {De ki: Ey kendi nefisleri aleyhine haddi aşan kullarım! Allah'ın rahmetinden ümit kesmeyin! Çünkü Allah bütün günahları bağışlar. Şüphesiz ki O; çok bağışlayan, çok esirgeyendir.} [Zümer Suresi: 53] Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (Rahmetim ise her şeyi kuşatmıştır) [A'raf Suresi: 156]

Rabbimiz Allah -Tebâreke ve Teâlâ- lütufları, görünen ve gizli büyük nimetleriyle kullarına sevgi göstermiştir. Onları yoktan var eden, onları yeryüzüne bırakan, yaşatan ve ıslah eden O'dur. Onların işlerini tamamlamış, onları imana ve en büyük nimet olan İslam'a hidayet etmiştir.

O Vedûd'tur, onları sever ve O'nu severler... Sevenleri ve şükran Mennân olan Allah'adır... Onların kalplerine sevgiyi koyan O'dur... Ve onları ikinci bir sevgiyle ödüllendirmiştir...

İşte bu gerçek bir ihsandır... Herhangi bir karşılık ve teşekkür beklentisi olmadan...

Katıksız Halis Bir İhsan:

Bir kula el-Vedûd isminin anlamı gösterilip, üzerindeki perde kaldırılsa; kalbi, Rabbine bağlanır. Kul sevgi, özlem ve zevkle kendisinden daha hoş ve daha tatlı bir meşguliyeti olmadan Rabbiyle meşgul olur!

İşte bu, kulların ibadetlerinin ve O'na yakın olmaya çabalayanların en büyük amelidir; (Allah onları sever, onlar da Allah’ı severler) [Mâide Suresi: 54]

Durumun açıklığı, Allah'ın isim ve sıfatlarının bilgisinin apaçık olmasına bağlıdır.

Mümin bilir ki, bu durum kulun gücünden veya kudretinden değil, kulunu seven ve kalbine sevgi koyan el-Vedûd olan Allah'tandır. Sonra kul, onu başarıya muvaffak kılmasıyla Allah'ı sevdiğinde, Allah -Subhânehû ve Teâlâ- onu başka bir sevgiyle mükâfatlandırır. İşte bu da saf bir ihsandır. Çünkü sebep de, sebep olan da O'ndandır.

Eğer kul, Rabbini gerçekten seviyorsa, yalnız O'na kulluk eder. Bu da Allah'ın sevdiği kulu ve sevdiği şeyi sevmeyi, Allah'ın nefret ettiği kuldan ve nefret ettiği şeylerden nefret etmeyi gerektirir. İşte gerçek manada Allah için dostluk ve Allah için düşmanlık ta budur. (Allah’a ve ahiret gününe iman eden bir toplumun; babaları, oğulları, kardeşleri veya yakınları dahi olsa, Allah’a ve Rasûlüne muhalefet eden kimseleri severken göremezsin. İşte onların kalbine Allah, iman yazmış ve katından bir ruh ile onları desteklemiştir. Allah, onları alt tarafından ırmaklar akan ve içinde ebedi kalacakları cennetlere sokacaktır. Allah; onlardan razı olmuş, onlar da O'ndan razı olmuştur. İşte onlar Allah’ın hizbidir. İyi bilin ki, kurtuluşa erecek olanlar Allah’ın hizbidir.) [Mücâdele Suresi: 22]

Sadece Sevenler İçin!

Gerçek Mümin, sevgisini elde etmeyi gerekli kılacak sözlü ve fiili amellerle Allah -Azze ve Celle-'nin sevgisini kazanmaya çalışır. Bunların en büyüğü, Allah -Azze ve Celle-ye ve Rasûlü -sallallahu aleyhi ve sellem-'e itaat etmektir. Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (De ki: Eğer Allah’ı seviyorsanız bana uyun ki, Allah da sizi sevsin) [Âl-i İmrân Sûresi: 31]

Kul, Allah -Azze ve Celle-'nin sevdiği şeyleri yapıp, mevlasının istediğini yapmakta acele etmeye devam ettiği sürece O'nun sevgisini ve yakınlığını kazanır. «Allah kulunu sevdiği zaman, Cibril’e seslenir: "Al­lah filanca kulu seviyor sen de onu sev" diye buyurur. Bu­nun üzerine Cibril de onu sever ve sema ehline: "Şüphesiz Allah filanca kulu seviyor, siz de onu sevin." diye seslenir. Onlar da bu sefer o kulu severler. Sonra onun için yeryüzünde bir kabul konulur.» [Buhârî rivayet etmiştir]

Allah -Subhânehû ve Teâlâ- şöyle buyurmuştur: (İman edip de salih ameller işleyenlere gelince, onlar için Rahmân olan Allah, (gönüllerde) bir sevgi yaratacaktır. [Meryem Suresi: 96]

Eğer Allah -Azze ve Celle- bir kulu severse «Onun işiten kulağı, gören gözü, tutan eli, yürüyen ayağı mesabesinde» olur. [Buhârî rivayet etmiştir]

İbnu'l-Kayyim -rahimehullah- şöyle demiştir: ''Allah - Azze ve Celle- 'nin sevgisini celbeden vesileler on tanedir:

Bunlardan birincisi, Kur'an'ı tefekkürle, manalarını ve ondan ne istenildiğini anlayarak okumaktır.

İkincisi: Farzlardan sonra nafile amellerle Allah'a yaklaşmak.

Üçüncüsü: Her hâlükârda O'nu dille, kalple, fiille ve hal ile zikretmeye devam etmek.

Dördüncüsü: Hevâ ve hevesin baskın olduğu zamanda, O'nun ihtiramını kendi ihtiramına tercih etmen...

Beşincisi: Kalbin O'nun isimlerini ve sıfatlarını inceleyip mütalaa etmesi ve onları müşahede edip bilmesidir.

Altıncısı: O'nun iyiliğini, ihsanını, bahşettiklerini, batıni ve zahiri nimetlerini müşahade etmek...

Yedinci -en çok hayran olunanlardan biridir-: Allah -Subhânehû ve Teâlâ-'nın önünde kalbin bütünüyle pişman olması...

Sekizincisi: İlahi iniş anında O'nunla münacaatta bulunmak için baş başa kalmak...

Dokuzuncusu: Samimi bir şekilde seven kimselerle oturup, onların sözlerinin en tatlı meyvelerini toplamaktır...

Onuncu: Kalp ile Allah -Azze ve Celle- arasına girecek her unsurdan uzak durmaktır.

Dostluğun, Sevginin Kanıtı:

Sevgili için her göz mutluluk kaynağı değildir... Her kendisine nida edilen de nida eden kimseye cevap vermez...

Sevenler, sevgilinin seslenişini duyarlar: (Haydi felaha/kurtuluşa!); Böylece yataklarından kalkarlar, uykularını terk ederler. Sanki ipek üzerinde yürüyorlar gibi, Güneş ışıklarının ya da soğuğun yakıcılığında yürürler. Kulaklarında bir ses çınlar: (Haydi felaha!) Fedakarlık yapar, can verir, can alır, kan dökerler.

Onlara şu ayet okunur: (Size rızık olarak verdiklerimizden Allah yolunda harcayın) [Bakara Suresi: 254] Böylece mallarının en kıymetlisiyle, en değerlisiyle yarışırlar. Sahip olduklarının en değerlisini, sevdiklerinin en iyisini bağışlarlar. Fakirlikten korkmayanların verdiği gibi verirler. Onlara şu ayet okunur: (Kabe'yi haccetmesi, Allah’ın insanlar üzerinde bir hakkıdır.) [Âli İmrân Suresi: 97] Böylece her derin vadilerden ve uzak bölgelerden, saçlar dağılmış ve tozlanmış, karınlar aç olarak gelirler. Susamış gönüller şöyle seslenirler: Buyur ey Allah'ım buyur! Buyur, senin hiçbir ortağın yoktur. Buyur!

Onların ve diğerlerinin durumu şairin dediği gibidir:

Gönlünü dolduran sevgiyle gecelemeyen kimse... Ciğerlerin nasıl paramparça olduğunu idrak edemez...

Celâleddîn er-Rûmî şöyle diyor: "Sevgi, acıyı tatlı yapar. Toprağı altına çevirir. Izdırapları mutluluğa döndürür. Acıları iyileştirir. Hapishaneyi huzur veren bir bahçeye çevirir ve hastalığı bir lütuf yapar. Zulmü rahmete çevirir. Demiri yumuşatan, taşı eriten, ölüleri topraktan yeniden çıkaran ve ona hayat veren budur."

Keşke hayat acı olsaydı da, sen tatlı olsaydın... Keşke insanlar kızgın olsaydı da, sen razı olsaydın... Keşke seninle benim aram mamur olsaydı da... Benimle âlemlerin arası harap olsaydı...

Senden bir sevgiye nail olursam, her şey önemsiz olur... Çünkü toprağın üstündeki her şey zaten toprak olur...

İbnu'l-Kayyim -Allah ona rahmet etsin- sevgi hakkında şöyle diyor: Sevgi, ilahlaştırmanın sırrıdır. Sevginin birlenmesi ise; Allah'tan başka hak ilah olmadığına şehadet etmektir.''

Bir bedevi kalkıp, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- insanlarla konuşurken "Kıyamet ne zaman kopacak?" diye sordu. Nebi -aleyhisselam-: «Kıyamet için ne hazırladın?» buyurdu. Bedevi: "Çokça namaz, oruç, zekât hazırlamadım. Ancak ben Allah'ı ve O'nun Rasûlü'nü seviyorum" dedi. Bunun üzerine Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-: «O halde sen, sevdiğin ile berabersin.» buyurdu. [Buhârî ve Müslim rivayet etmiştir.]

Onlardan biri olmasam da salihleri seviyorum... Belki salihlerle bir şefaate nail olurum...

İşi gücü günah olanlardan ise nefret ediyorum... Her ne kadar (Günahkârlarla) aynı niteliklere sahip olsak da...

Bir işaret...

Herim Bin Hayyân şöyle demiştir: ''Bir kul kalbiyle Allah -Azze ve Celle- 'ye yöneldiğinde, Allah da onların sevgilerini bahşetmek için Müminlerin kalplerini ona yöneltir.''

Mümin; sevecendir. Sever ve sevilir. Cana yakındır ve candan sevilir. Peygamber - sallallahu aleyhi ve sellem-'den gelen bir rivayette o şöyle buyurmuştur: «Mümin cana yakın, seven ve sevilendir» [Hasen bir hadistir. Tabarânî «El-Mu'cemü'l Evsat» isimli kitabında rivayet etmiştir.] Çünkü Mümin, dostları olan Müslümanlar için iyiliği sever ve ister. Kötülüğünü onlardan uzak tutar. Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-'den sahih olarak gelen bir rivayette o şöyle dua ederdi: «Allah'ım! Seni sevmeyi, seni sevenleri sevmeyi ve senin sevgine ulaştıracak amelleri sevmeyi senden dilerim.» [Sahih bie hadistir. Tirmizî rivayet etmiştir]

Allah'ım! Ey Vedûd! Seni sevmeyi, seni sevenleri sevmeyi ve senin sevgine ulaştıracak amelleri sevmeyi senden dilerim.

56

El-Berr -Celle Celâluhû-

Ey zavallı kul! Kerim olan Mevlanın kapısından ayrılma. Azîz ve Alîm olan mevlan ile izzet bul, O'ndan güç al. O'na itaat ederek yaklaşmaya çalış. Muhakkak ki O; çokça iyilik eden, merhamet sahibidir.

Burada şunu söyleyebilirim; sana nimetlerini bahşeder. Eğer O'na itaat edersen, seni onurlandırır ve sana lütufta bulunur. Eğer önceki nimetleri zayi edersen, sana merhamet eder ve sana mühlet verir. Eğer isyan edip, zulmetmiş olsan bile, sen tevbe edip O'na dönersen, senin bu yaptıklarını örter ve gizler.

O'na kulluk etmenin ve sevgisinin tadını bulan, O'na ibadet etmemeye nasıl sabredebilir? Ya da O'nun önünde boyun eğip itaat etmenin lezzetini tadan, nasıl olur da O'ndan kopabilir?

Kara sevdalıların aşkı, tutuşmaktan, yanmaktansa...

Leyla ve Selma ile yüreğini ve aklını çalıyorsa...

Kara sevdalı ne yapabilir?...

Kalbi Mele-i A'lâ'ya (Yüce topluluğa) hasretle dolmuş olan...

Şu sözü söyleyen ne doğru söylemiştir: ''Allah adına yemin ederim ki, Allah'ın güvende kılmadığı kimse için yol ne kadar ürkütücüdür. Allah'ın yol göstermediği kimse için yol ne kadar da aldatıcı ve saptırıcıdır."

İyilik sahibi ve bağışlayıcı olan Allah her türlü noksanlıklardan tenzih ederim! O'nun lütfu, iyiliği, şefkati ve cömertliği, görünen ve görünmeyen merhamet ve iyilik çeşitleriyle yeryüzünün ve göklerin tüm sakinlerini her vakit kuşatmıştır.

Allah şöyle buyurmuştur: (Gizli ve açık olarak nimetlerini size bol bol vermiştir) [Lokmân Suresi: 20] Allah Teâlâ yüce zatını şu sözüyle överek şöyle buyurmuştur: (Şüphesiz O; iyilik edendir, çok merhametlidir) [Tûr Suresi: 28]

Rabbimiz Allah, -Subhânehû ve Teâlâ- kullarına karşı şefkatli, merhametli ve lütufkârdır. Onların durumlarını, dünya ve dini işlerini düzelten, ıslah edendir.

Allah -Tebâreke ve Teâlâ-'nın, ihsan sahibi olanlara sevabı kat kat vermesi, günahkârları bağışlaması ve kusurlarını örtmesi iyilik bahşetmesinin mükemmelliğindendir.

Kullarına karşı lütufkâr olan Rabbimiz; onlar için kolaylık ister, zorluk istemez.

O, veli kullarına karşı lütufkârdır. Onları kendi dostluğuyla özel kılmış, onları kendisine ibadet etmeleri için seçmiş ve her türlü şerleri, kötülükleri ve musibetleri onlardan uzaklaştırmıştır.

O'nun iyiliğinin genişliği ve bolluğu, veli kulları için ölümsüzlük yurdu olan cennette hazırladığı şeylerde kendini gösterir: (Gerçekten biz bundan önce O’na yalvarıyorduk. Şüphesiz O, iyilik edendir, çok merhametlidir) [Tûr Suresi: 28]

İyilik her türlü noksanlıklardan münezzeh olan Allah'ın özelliğidir...

O, çokça hayır yapar ve ihsan eder...

O'nun özelliği olan iyilikten kaynaklanır...

O vakit O'nun iyiliğinin iki çeşidi vardır...

Özellik ve fiilde O, iyilik yapan ve ihsanda bulunandır...

Güzel olanı getiren ve sürekli ihsanda bulunandır...

Allah -Subhânehû ve Teâlâ- : Kullarına iyilik eder, şefkat gösterir, ihsanda bulunur. Onlara hayırlar vermesi, cömertliği, lütufkâr olmasıyla, şükürlerini kabul edip, dualarına icabet etmesiyle genişlik verir. (Gizli ve açık olarak nimetlerini size bol bol vermiştir) [Lokmân Suresi: 20]

Hepsi sana hizmet etmek için var...

Rahmân'ın Arş'ının taşıyıcıları olan melekler ve onun çevresinde bulunanlar senin için istiğfar ediyorlar!

Senin için görevlendirilmiş olan melekler seni korurlar. yağmurun yağması ve bitkilerin çıkması ile görevli kılınan melekler de senin rızkın için koşturur, çabalarlar ve bunun için çalışırlar.

Gökteki boyun eğdirilmiş ve dönüp duran cisimlerde senin hizmetine sunulmuştur. Güneş, ay ve yıldızlar, senin vaktinin düzenlenmesi ve sürekli gelecek olan rızkının maslahatı için belli bir yörünge ve hizmetindedir.

Tüm dünya senin hizmetine verilmiştir. Yeryüzü, dağlar, denizler, ağaçlar, meyveler, bitkiler, hayvanlar ve içinde bulunan her şey senin hizmetindedir. (O, göklerde ve yerde ne varsa hepsini, kendi katından sizin hizmetinize vermiştir. Elbette bunda düşünen bir toplum için ibretler vardır) [Câsiye Suresi: 13]

Merhamet ve İyilik Esintisi...

Allah -Subhânehû ve Teâlâ-'nın lütuflarından biri de; kendisine giden yolu bizim için kolaylaştırmasıdır. O, dinini bizim için kolaylaştırdı ve onu hoşgörülü kıldı. Dininden zorluğu kaldırdı ve bize gücümüzün yetmeyeceği şeyleri yüklemedi: (Din hususunda üzerinize hiçbir zorluk yüklemedi) [Hac Suresi: 78] (Allah, kimseyi gücünün yetmeyeceği şeyle sorumlu tutmaz) [Bakara Suresi: 286] (Andolsun biz Kur'an'ı, anlaşılıp öğüt alınması için kolaylaştırdık. O halde düşünüp öğüt alan yok mu?) [Kamer Suresi: 17]

Yine Allah'ın -Tebâreke ve Teâlâ-, yaptığımız az ibadeti kabul edip, buna karşılık çokça mükâfat vermesi ve birçok günahı bağışlaması bize olan lütfundan, iyiliğindendir. Nebi - sallallahu aleyhi ve sellem-'in buyurduğu şu büyük hadisi şerif bize yeter: «Allah iyilikleri ve kötülükleri yazdı ve sonra da şunu açıkladı:

Kim bir iyilik yapmak ister de yapamazsa, Allah, bunu yapılmış tam bir iyilik olarak yazar. Şayet bir kimse iyilik yapmak ister sonra da onu yaparsa, Allah -Azze ve Celle-, o iyiliği on mislinden başlayıp yedi yüz misliyle, hatta kat kat fazlasıyla yazar.

Bir kimse de kötü bir iş yapmaya niyetlenir ve onu işlemezse, Allah kendi katında onun lehine tam bir iyilik sevabı yazar. Eğer o kimse kötü bir iş yapmak ister de o kötülüğü yaparsa, Allah onun aleyhine bir tek kötülük yazar» [Buhârî ve Müslim rivayet etmiştir].