«هر کجا که هستی، از الله پروا دار؛ و پس از گناه، نیکی کن تا آن را محو کند؛ و با مردمان به خُلق نیکو معاشرت نما».
از ابوذر، جُندَب بن جُناده و ابو عبدالرّحمن، معاذ بن جَبَل رضی الله عنهما روایت است که پیامبر صلّی الله علیه وسلّم فرمودند:
«هر کجا که هستی، از الله پروا دار؛ و پس از گناه، نیکی کن تا آن را محو کند؛ و با مردمان به خُلق نیکو معاشرت نما».
«اتَّقِ اللَّهَ حَيْثُمَا كُنْت، وَأَتْبِعْ السَّيِّئَةَ الْحَسَنَةَ تَمْحُهَا، وَخَالِقْ النَّاسَ بِخُلُقٍ حَسَنٍ».
پیامبر اکرم ﷺ به سه امر بلندمرتبه امر می‌فرمایند: نخست: خوف از الله متعال که به بجا آوردن فرایض و ترک محرمات محقَّق می‌گردد؛ در هر مکان و زمان و حالی، چه در نهان و چه در آشکار، در تندرستی و در سختی، و دیگر احوال. دوم: هرگاه در ورطه‌ی گناهی غلتیدی، پس از آن نیکی پیشه کن؛ از نماز و صدقه و نیکی و صله‌رحم و توبه و مانند اینها؛ که این [کار] آن گناه را محو می‌سازد. سوم: با مردم به اخلاق نیکو رفتار کن؛ با گشاده‌رویی در برابرشان، و نرمی و ملایمت، و گستردن معروف و بازداشتن از آزار.
فضل الله متعال بر بندگانش در رحمت، آمرزش و عفو وی.
این حدیث سه حق را در بر می‌گیرد: حق الله متعال به وسیلۀ تقوا، و حق نفس از طریق جبران گناه با نیکی‌ها، و حق مردم با رفتارِ اخلاقی و شایسته.
ترغیب و تشویق به انجام کارهای نیک پس از لغزش‌ها، و همچنین خوش‌اخلاقی که خود از ویژگی‌های تقواست؛ و این دو برای تأکید و تبیین بیشتر، جداگانه برشمرده شده‌اند.
بیشتر (8)
اربعین نووی. (ص100) (ح18).
سنن ترمذی. (3/ 526) (1987).
التحفة الربانية في شرح الأربعين حديثًا النووية.
لإسماعيل الأنصاري (ص40).
شرح الأربعين النووية.
لابن عثيمين (ص195).
فتح القوي المتين في شرح الأربعين وتتمة الخمسين.
لعبد المحسن البدر (ص67).
استناد شده در کتاب‌ها
15 کتابهابیشتر (15)
- العلم الواجب بدون فقه وبدون زيادات1عَنْ أَبِي ذَرٍّ جُنْدُبُ بْنِ جُنَادَةَ، وَأَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ -رَّضِي اللَّهُ عَنْهُمَا-، عَن الرَّسُولِ -صَلَّى اللَّهُ عَلَيْه وَسَلَّمَ- قَالَ: (اتَّقِ اللهَ حَيْثُمَا كُنْتَ، وَأَتْبِعِ السَّيِّئَةَ الْحَسَنَة
- رياض الصالحينرياض الصالحين مع فوائد وهدايات - 1 «اتَّقِ اللهَ حَيْثُمَا كُنْتَ، وَأتْبعِ السَّيئَةَ الْحَسَنَةَ تَمْحُهَا، وَخَالِقِ النَّاسَ بخُلُقٍ حَسَنٍ».
- شرح الأربعين النووية«اتَّقِ اللَّهَ حَيْثُمَا كُنْت، وَأَتْبِعِ السَّيِّئَةَ الْحَسَنَةَ تَمْحُهَا، وَخَالِقِ النَّاسَ بِخُلُقٍ حَسَنٍ».
- مجموعة زاد التربية الإسلامية (2)1«اتَّقِ الله حَيْثُمَا كُنْتَ، وأتبِعْ السيئةَ الحسنةَ تمحُها، وخالِقِ الناسَ بخُلُقٍ حَسَنٍ».
- مجموعة زاد الحديث(3)1«اتَّقِ الله حَيْثُمَا كُنْتَ، وَأَتْبِعِ السَّيِّئَةَ الحَسَنَةَ تَمْحُهَا، وَخَالِق النَّاسَ بِخُلُقٍ حَسَنٍ»
- مجموعة زاد الحديث(3)1(وَخَالِق النَّاسَ بِخُلُقٍ حَسَنٍ)
- مجموعة زاد الحديث(3)1«وَخَالِقِ النَّاسَ بِخُلُقٍ حَسَنٍ»
- مشروع منهاج زادكزادك معلم 2«وَخَالِقِ النَّاسَ بِخُلُقٍ حَسَنٍ»
- مشروع منهاج زادكزادك 2 طالب نهائي«اتَّقِ اللهَ حَيْثُمَا كُنْتَ، وَأَتْبِعِ السَّيِّئَةَ الحَسَنَةَ تَمْحُهَا، وَخَالِقِ النَّاسَ بِخُلُقٍ حَسَنٍ»
- نبراس طالب (1)1«اتَّقِ اللهَ حَيْثُمَا كُنْتَ، وَأَتْبِعِ السَّيِّئَةَ الحَسَنَةَ تَمْحُهَا، وَخَالِقِ النَّاسَ بِخُلُقٍ حَسَنٍ»
- نبراس طالب (2)نبراس طالب (2) عَنْ معاذ بن جبل رضي الله عنه قَالَ: قَالَ لِي رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم: «اتَّقِ اللهَ حَيْثُمَا كُنْتَ، وَأَتْبِعِ السَّيِّئَةَ الْحَسَنَةَ تَمْحُهَا، وَخَالِقِ النَّاسَ بِخُلُقٍ حَسَنٍ»
- نبراس طالب (4)1«وَخَالِقِ النَّاسَ بِخُلُقٍ حَسَنٍ»
- نبراس طالب (5)1«اتَّقِ اللهَ حَيْثُمَا كُنْتَ، وَأَتْبِعِ السَّيِّئَةَ الْحَسَنَةَ تَمْحُهَا، وَخَالِقِ النَّاسَ بِخُلُقٍ حَسَنٍ»
- وثيقة منهج نبراس لمدارس نهاية الأسبوع1"اتق الله حيثما كنت، واتبع السيئة الحسنة تمحها، وخالق الناس بخلق حسن"
- وثيقة منهج نبراس لمدارس نهاية الأسبوع1"اتق الله حيثما كنت، واتبع السيئة الحسنة تمحها، وخالق الناس بخلق حسن"