عنوان: برنامه های درسی، کتاب توحید، مرحله ای (اول).
معلومات مختصر: این ماده ای علمی، اصلاح شده و خلاصه ای از برنامه های درسی در سلطنت عربستان سعودی برای دانش آموزان به شمار می رود، و به رده های متعددی تقسیم شده است، و از جمله مواردی که در این ماده ای علمی گنجانیده شده است، مطالعه ای علم توحید می باشد، که به دوازده (12) مرحله تقسیم می شود، و از جمله مهم ترین مواردی که شامل مرحله ای اول می شود: آنچه که باید انسان آن را بداند، از جمله: شناخت الله متعال با نشانه ها و مخلوقاتش و شگفتی های قدرتش، و اینکه او پروردگار و آفریدگار و روزی دهنده است که تنها سزاوار پرستش است و هیچ کس دیگری سزاوار آن نیست. شناخت پیامبر محمد صلی الله علیه وسلم. شناخت دین…
These files are generated automatically from the book's text; their layout may differ from the printed edition.
عنوان: برنامه های درسی، کتاب توحید، مرحله ای (اول).
معلومات مختصر: این ماده ای علمی، اصلاح شده و خلاصه ای از برنامه های درسی در سلطنت عربستان سعودی برای دانش آموزان به شمار می رود، و به رده های متعددی تقسیم شده است، و از جمله مواردی که در این ماده ای علمی گنجانیده شده است، مطالعه ای علم توحید می باشد، که به دوازده (12) مرحله تقسیم می شود، و از جمله مهم ترین مواردی که شامل مرحله ای اول می شود: آنچه که باید انسان آن را بداند، از جمله:
شناخت الله متعال با نشانه ها و مخلوقاتش و شگفتی های قدرتش، و اینکه او پروردگار و آفریدگار و روزی دهنده است که تنها سزاوار پرستش است و هیچ کس دیگری سزاوار آن نیست.
شناخت پیامبر محمد صلی الله علیه وسلم.
شناخت دین اسلام با دلایلش.
مرحله ای اول
پیشگفتار
سپاس الله متعال را که به قلم آموخت، و به انسان آنچه را که نمی دانست آموخت، و درود و سلام بر پیامبر امی ای که الله او را فرستاد تا مردم را از ظلمت ها به سوی نور بیرون آورد، و بعد:
توحید الله متعال از واجبترین واجبات است، و علم به آن شریف ترین و بهترین علوم است، و پایه ای است که درستی و قبولی اعمال بر آن بنا می شود، و نیاز بندگان به آن بالاتر از همه نیازهای دیگر است؛ زیرا نه حیاتی، و نه سعادتی، و نه آرامشی برای دلها پدید می آید، مگر با شناخت اسماء و صفات و افعال پروردگار و معبود و آفریدگارشان، همان گونه که فهم دین و شناخت چگونگی انجام عبادات از قبیل طهارت و نماز و سایر نشانه های سعادت، و نشانه ای که الله متعال برای بنده خود خیر خواسته است، او صلی الله علیه وسلم فرمودند: « مَن يُرِد الله بِه خيراً يُفقّهه في الدِّين » ([2]). « برای کسی که الله ارادۀ خیر بکند، به او فهم دین می دهد». بنابر این، دفتر آگاهی جالیات حرص ورزید تا برای آموزش مضمون توحید جهت غرس عقیده ای صحیح در قلب های دانش آموزان، و آموزش احکام فقهی برای آنان؛ و عبادات را به صورت مشروع انجام دهند، تا این که در امور دین خود در روشنایی و بصیرت قرار داشته باشند.
و در این مرحله در مضمون توحید: دانش آموزان سه امور از اصول دین خود را می آموزند: بخاری در شماره (7) روایت کرده است.
1- شناخت پروردگارشان 2- شناختن دین شان. 3- شناخت پیامبرشان.
و برای هر درس اهداف ویژه ای متناسب با ماهیت موضوع با در نظر گرفتن اختصار، وضوح عبارت، و تسلل موضوعات، و پیوند بین آنها و آنچه که قبلاً مطالعه شده است، و همچنان دستیابی به اهداف تعین شده برای هر درس پرسش ها و سفارش هایی برای آموزگار/معلم در نظر گرفته شده است.
و برای آموزگار/معلم این توصیه هاست:
1- اخلاص برای الله متعال شرط قبولی عمل است، پس عمل خود را ویژه ای الله متعال قرار بده، تا در دنیا و آخرت خود سود ببری.
2- حفظ امانت راه نجات است، و تو ای - آموزگار عزیز - در سنگری از سنگرهای اسلام قرار داری، و امانت دار فکر و فطرت فرزندان مسلمانان هستی، پس در حفظ امانت تلاش کن تا در دنیا و آخرت رستگار باشی.
3- آموزش موضوع توحید برای عمل کردن به آن است، و هیچ صلاحی برای بندگان و نجات از شرمساری و عذاب اخروی نیست مگر با دانستن موضوع توحید و عمل به آن، پس عقیده ای صحیح را در اذهان دانش آموزان نهادینه کن، و یک ترجمان راستگو و نمونه ای زنده برای ارزش های که دعوت می کنی باش.
4- استفاده از موقعیت ها برای صحبت کردن در مورد یگانگی الله متعال و قدرت او هنگام تجمع ابرها در وسط آسمان، روشنایی و صدای برق و رعد، باریدن باران و دیگر حوادثی که انگیزه های ایمانی مسلمان را برمی انگیزد.
5- تسهیل موضوع از طریق ضرب المثل ها و پیوند دادن درس با واقعیت، تأثیر زیادی در عشق ورزی دانش آموزان به موضوع دارد، و اینجاست که آن را فرا می گیرند و به آن عمل می نمایند. در پایان شما را به گفتار رسول الله صلی الله علیه وسلم بشارت می دهم که می فرمایند: « إنّ ممّا يَلْحَق المؤمِنَ مِن عَمَلِه وحَسَناتِه بعد مَوْتِه عِلماً علَّمَه ونَشَرَه » [3]. «از کارها و نیکی های که پس از مرگ به مومن می رسد، دانشی است که به دیگران آموختانده و پخش کرده باشد».
مضمون توحید:
ابن ماجه در شماره ای (242) روایت نموده است.
موضوع
صفحه
درس اول :
آنچه که انسان از آن باید آگاه باشد
درس دوم:
الله پروردگارم است
درس سوم:
شناخت پروردگار
درس چهارم:
اللهِ خالق
درس پنجم:
از شگفتی های قدرت الله متعال در مخلوقاتش
درس ششم:
الله روزی دهنده
درس هفتم:
پروردگارم الله متعال را می پرستم
درس هشتم:
دینم اسلام است
درس نهم:
پیامبرم محمد صلی الله علیه وسلم است.
درس دهم:
قرآن کریم
درس اول (4)
آنچه را که انسان باید بداند (5) اهداف درس: - دانش آموز باید بیان نماید که انسان چه را باید بداند. - دانش آموز به دین مبین اسلام افتخار کند.
پروردگارت کیست؟ پروردگارم الله است. برای آموزگار: - وی صلی الله علیه وسلم فرمودند: ( ما مِن عَبْدٍ يقول حين يُمسِي وحين يُصبِح: رَضِيت بِالله ربّاً، وبالإسلام دِيناً، وبمحمَّد صلى الله عليه وسلم نَبِيّاً ثلاثَ مَرّاتٍ إلّا كان حَقّاً على الله أن يرضيه يوم القيامة ). (هیچ بنده ای نیست که در شام و صبح سه مرتبه بگوید: راضى و خشنودم كه پروردگارم الله، دینم اسلام، و پیامبرم محمد صلی الله علیه وسلم است، مگر این که الله متعال اورا در روز قیامت راضی و خشنود نماید. روایت احمد در المسند (337/4). - بیان لطف الله متعال بر مردم این که آنان را از عدم خلق نمود، و از چیزهای پاک برای شان روزی داد، تا بوسیلۀآن برای عبادت او تعالی تقویت شوند. - الله متعال بر بنده گانش منت گذاشت این که برای شان رسولی فرستاد که او محمد صلی الله علیه وسلم است. - هر که از وی اطاعت کند در دنیا و آخرت رستگار و خوشبخت می شود. - بیان عظمت دین اسلام که الله متعال آن را برای بندگانش برگزیده است، الله متعال می فرماید: (الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلَامَ دِينًا) [المائدة: 3]. امروز دینتان را کامل کردم و نعمتم را بر شما تمام نمودم و اسلام را [به عنوان بهترین] دین برایتان برگزیدم.
دین تو چیست؟ دینم اسلام است.
پیامبر تو کیست؟ پیامبرم محمد صلی الله علیه وسلم است.
* در پابندی به این ذکر نبوی صبح و شام سه بار سعی می کنم: (رَضِيت بِالله ربّاً، وبالإسلام دِيناً، وبمحمَّد صلى الله عليه وسلم نَبِيّاً) راضى و خشنودم كه پروردگارم الله، دینم اسلام، و پیامبرم محمد صلی الله علیه وسلم است.
پرسش ها:
سوال 1: جای خالی را با کلمه مناسب پر کنید:
- پروردگارم . . . . . . . . . . . . . . .
- دِينم . . . . . . . . . . . . . . .
- پیامبرم . . . . . . . . . . . . . . .
درس دوم ([6])
پروردگارم الله (متعال) است ([7]) اهداف درس: - دانش آموز الله متعال را تعظیم نماید. - دانش آموز بالا بودن الله متعال را بر خلقش بیان نماید. - دانش آموز برخی از نعمت های الله متعال را بر خلقش ذکر نماید.
پروردگارت کیست؟ پروردگارم الله است. برای آموزگار: - اشاره به حدیث کنیز که رسول الله صلی الله علیه وسلم از او پرسیدند: (الله کجاست، گفت: در آسمان... روایت مسلم در شماره (5307). توضیح معنی این جمله: "ربّاني بِنِعَمِه "، یعنی به نعمتهای ظاهری و پنهانی اش مرا را تغذیه و تربیت نمود؛ و از جمله نعمت های ظاهری اش: نعمت امنیت، صحت، و عافیت است، و از جمله نعمت های باطنی اش: نعمت ایمان و هدایت است. - نهادینه ساختن تعظیم الله متعال در نفس های دانش آموزان.
الله متعال در کجاست؟ الله متعال در آسمان است.
چه کسی تو را آفرید و به نعمت های خود بزرگت کرد؟ الله متعال ذاتیست که مرا آفرید و به نعمت های خود مرا پرورش داد.
پرسش ها:
- پروردگات کیست؟
- الله متعال در کجاست؟
- چه کسی تو را آفرید و به نعمت های خود تو را پرورش داد.
درس سوم ([8])
شناخت پروردگار ([9]) اهداف درس: - دانش آموز برخی نشانه های الله متعال و مخلوقاتش را بیان نماید. - دانش آموز در نشانه های الله متعال و مخلوقاتش بیاندیشد. - دانش آموز توضیح دهد که الله متعال مردم را بعد از مرگشان برای حساب و جزا زنده می کند.
من پروردگارم را با نشانه هایش می شناسم، و از جمله نشانه هایش: شب و روز، و از مخلوقاتش: آسمان ها و زمین است. برای آموزگار: - ذکر مثال های دیگر افعال الله متعال، مانند: فرو آوردن باران، رویانیدن گیاهان، استجابت دعاء، و آزادسازی از مشکلات. - ترغیب دانش آموزان به تفکر در نشانه های الله متعال و مخلوقاتش. - منظور از معاد: برانگیخته شدن پس از مرگ برای حساب و جزاء. - نهادینه ساختن اعتقاد به معاد در نفس های دانش آموزان.
الله است که مرا زنده کرد، سپس مرا میمیراند، و بازگشت همه بسوی اوست.
پرسش ها:
س1: با چه پروردگار خود را می شناسید؟
س2: چه کسی تو را زنده نموده سپس تو را میمیراند؟
درس چهارم: ([10])
الله آفریده گار ([11]) اهداف درس: - دانش آموز در مخلوقات الله متعال باندیشد تا عظمت وی را احساس کند. - دانش آموز لطف الله متعال را بر خلق بیان نماید این که وی آنان از عدم آفرید.
الله متعال ذاتیست که مرا آفرید و همۀ مردم را آفرید. برای آموزگار: - توضیح اینکه عظمت مخلوقات دلیل بر عظمت خالق سبحان که سزاوار عبادت است. - ترجیحاً درس خارج از کلاس توضیح داده شود؛ تا این که دانش آموزان در مخلوقات بزرگ الله متعال بیاندیشند، مانند: آسمان، زمین و درختان. - استخراج مثال های دیگر از مخلوقات الله متعال با مشارکت دانش آموزان. - ترغیب دانش آموزان به تفکر در مورد مخلوقات الله متعال؛ تا این که عظمت الله متعال را احساس کنند.
الله ذاتی است که آسمانها و زمین را آفرید.
الله ذاتی است که شب و روز، خورشید و ماه را آفرید.
پرسش ها:
جای خالی را با کلمۀ مناسب پُر کنید:
. . . . . . . . . است که خلق را آفرید.
. . . . . . . . .است که آسمان ها و زمین را آفرید.
. . . . . . . . .است که خورشید و ماه را آفرید.
الله آفریده گار ([13])
الله ذاتی است که کوه ها، دریا ها، و درخت ها را آفرید، الله متعال می فرماید: ( اللَّهُ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ وَكِيلٌ ) الله آفریدگار هر چیزی است و او تعالی بر همه چیز [نگهبان و] کارساز است. [الزمر: 62]. اهداف درس: - دانش آموز برخی از مخلوقات الله متعال ذکر نماید . - دانش آموز دلیلی ارائه دهد که الله متعال همه چیز را آفریده است. - دانش آموز در مورد مخلوقات الله متعال فکر کند.
پس من باید تنها الله متعال را بپرستم که همه چیز را آفریده است. برای آموزگار: - بیان یگانگی الله متعال در خلقت. - بیان وجوب تنها عبادت الله متعال که آفرنندۀ همه چیز است. - ذکر فواید برخی از مخلوقات مانند دریاها و درختان.
پرسش ها:
س 1: سه مخلوق الله متعال را بشمارید.
س 2: الله متعال خالق همه چیز است. چه دلیلی بر آن وجود دارد؟
س3: الله متعال فرموده اند: (هُوَ الَّذِي جَعَلَ الشَّمْسَ ضِيَاءً وَالْقَمَرَ نُورًا) اوست که خورشید را درخشان نمود و ماه را تابان کرد. [يونس: 5].
جای خالی زیر را پر کنید:
از فواید خورشید ......................................
از فواید ماه ......................................
درس پنجم ([14])
از شگفتی های قدرت الله متعال در مخلوقاتش ([15])
الله متعال می فرماید: (رَبَّنَا مَا خَلَقْتَ هَٰذَا بَاطِلًا سُبْحَانَكَ فَقِنَا عَذَابَ النَّارِ) «پروردگارا، اینها را بیهوده نیافریدهای؛ منزّهی تو؛ پس ما را از عذاب آتش [دوزخ] نگاه دار. [آل عمران: 191]. اهداف درس: - دانش آموز جنبه های عظمت در مخلوقات الله متعال را بیان نماید. - دانش آموز در نشانه ها و مخلوقات الله متعال باندیشد.
شگفت انگیز است که چگونه الله متعال نافرمانی می شود، و یا چگونه شخص ناسپاس او را انکار می کند. برای آموزگار: - بیان جنبه های عظمت این موجودات به گونه ای که با ذهن دانش آموزان سازگار باشد. - بیان اینکه تدبر در نشانه های الله متعال ایمان و معرفت مسلمان را نسبت به پروردگارش می افزاید، و نیز محبت و تعظیم وی نزد مسلمان افزایش می یابد. - معلم باید دانش آموزان را به تفکر در مخلوقات الله متعال تشویق کند، و در عین حال فواید این مخلوقات را برای انسان و دیگران بیان نماید.
و در هر چیز نشانه ای از اوست که دلالت به یگانگی او می کند.
درس ششم: ([16])
الله روزی دهنده ([17])
- الله ذاتیست که باران را از آسمان فرود می آورد. اهداف درس: - دانش آموز برخی از نعمت های الله متعال را ذکر نماید. - دانش آموز شکر نعمت های الله متعال را بجا آرد.
الله ذاتیست که برای ما خوردنی ونوشیدنی می دهد. برای آموزگار: - ذکر فواید باران. - اشاره به لزوم حفظ آب و عدم زیاده روی در استفادۀ آن. - اشاره به اینکه گذاشتن غذای باقیمانده در مکانهای مخصوص آن، نشانه شکرگزاری نعمت است، وشکر نعمت سبب افزایش آن می شود، الله متعال فرمود: (لَئِن شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ)، «اگر شکر گزارید، یقیناً [نعمتم را] بر شما میافزایم [ابراهیم: 7] - آگاه ساختن دانش آموزان از فواید بزرگ شنوایی و بینایی. - آگاه ساختن دانش آموزان از این که الله متعال نعمت های بزرگی از خوردنی و نوشیدنی، شنوایی و بینایی را در اختیار ما قرار داده است، تا سبب تقویت ما در طاعت او تعالی گردد.
الله ذاتیست که برای ما شنوایی و بینایی ارزانی فرمود.
پرسش ها:
س1: کیست که برای ما خوردنی و نوشیدنی عطا می فرماید.
س2: جاهای خالی زیر را پُر کنید:
از نعمت بینایی بهره می گیرم. . . . . . .... . . . . . . . . . .
از نعمت شنوایی بهره می گیرم. . . . . . .... . . . . . .
الله است که سلامتی و امنیت را به ما عنایت کرده است ([19]).
الله متعال فرموده اند: ( إِنَّ اللَّهَ هُوَ الرَّزَّاقُ ذُو الْقُوَّةِ الْمَتِينُ) هر آئینه الله روزیرسانِ نیرومند و برقرار است. [الذاريات: 58].
پس من باید شکر گذار الله متعال باشم که همه چیز را به من عنایت کرده است. اهداف درس: - دانش آموز دلیلی بر رازق بودن الله متعال را ذکر کند. - دانش آموز الله متعال را به خاطر نعمت های بزرگی که به او عنایت فرموده سپاسگذاری نماید.
پرسش ها: برای آموزگار: - بیان یگانگی الله متعال در تأمین رزق. - تشویق به طلب سلامتی و امنیت از الله متعال. - تشویق به گفتن: الحمدلله برای هر نعمتی. - ذكر مثال های بيشتر از نعمت هاى الله متعال، بعضى از سلف گفته اند: ذكر نعمت، موجب محبّت الله تبارك و تعالى مى شود.
س1: چه کسی همه چیز را برای ما فراهم کرده است؟
س2: دو نعمتی از نعمت های الله متعال را ذکر کنید.
س3: جای خالی زیر را پُر کنید:
- مسلمان برای هر نعمتی از پروردگارش شکر می کند و می گوید: . . . . . . . . . . . . . . . . .
- اگر الله متعال بر زمین باران فرود نیاورد، وضعیت زمین چگونه خواهد بود؟ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
- وقتی الله متعال بر زمین باران فرود آورد، وضعیت زمین چگونه خواهد بود؟ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
درس هفتم ([20])
من پروردگارم الله را می پرستم ([21])
- من مسلمانم، تنها الله را می پرستم، و هیچ کس را با او نمی پرستم.
- من مسلمانی هستم، الله را دوست دارم و از او اطاعت می کنم. اهداف درس: - دانش آموز تنها الله متعال را عبادت کند، و کس دیگری را با او عبادت نکند. - دانش آموز باید بعضی انواع عبادات را ذکر کند. - برحذر داشتن دانش آموز در وقوع در گناهانی که موجب خشم الله متعال می گردد. - افتخار دانش آموز به دین مبین اسلام.
- من مسلمانم که از الله می ترسم و او را نافرمانی نمی کنم. برای آموزگار: - بیان اینکه الله آفریننده، روزی دهند، زنده کننده، میراننده است، پس او تنها سزاوار پرستش است. - ذکر انواع عبادات از قبیل نماز، روزه، دعا، ذبح وغیره. - تشویق دانش آموزان به کارهای خیر. - هشدار از انجام کاری که موجب خشم الله متعال می شود، چه در گفتار باشد و چه در عمل.
- من مسلمانم، تنها الله را فرا می خوانم، و هیچ کس را با او فرا نمی خوانم.
پرسش ها:
س 1: چه کسی را تنها بپرستیم؟
س 2: جاهای خالی را با کلمه مناسب پُر کنید:
بهشت، نماز، قرآن، الله.
مسلمان تنها ................................ را فرا می خواند.
- مسلمان در ادای . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . مواظبت می کند.
- مسلمان به کثرت ...................... را تلاوت می کند، تا خوشنودی الله متعال و دخول به .............. را حاصل نماید.
درس هشتم ([22])
من مسلمانم و دینم اسلام است ([23])
الله متعال می فرماید: (إِنَّ الدِّينَ عِندَ اللَّهِ الْإِسْلَامُ) در حقیقت، دین [پسندیده] نزد الله همان اسلام است. [آل عمران: 19].
اسلام عبارت از: تسلیم شدن برای الله متعال در توحید، و گردن نهادن برای الله متعال در اطاعت، و بیزاری از شرک و اهل آن است. اهداف درس: - دانش آموز معنای اسلام را توضیح دهد. - برحذر داشتن دانش آموز از شرک و اهل آن. - دانش آموز مسلمانان را دوست بدارد.
پرسش ها: برای آموزگار: - توضیح معنای اسلام. - غرس محبت این دین بزرگ در دل دانش آموزان با ذکر ویژه گی ها آن. - بیان اینکه چنگ زدن به اسلام یگانه سبب پیروز شدن به بهشت و نجات از جهنم است. - بیان این که دوست داشتن مسلمانان و نفرت از کافران و عدم شباهت به آنان جزء از اسلام است.
ستون اول را با کلمۀ مناسب از ستون دوم وصل کنید:
اسلام عبارت است از:
تسلیم شدن به الله از شرک و اهل آن.
گردن نهادن برای الله متعال به توحید
و بیزاری با اطاعت
دینم اسلام است ([25])
اساس اسلام: شهادت بر اینکه معبود برحق جز الله نیست و محمد رسول الله است.
* هر دینی غیر از اسلام باطل است.
الله متعال می فرماید: (وَمَن يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلَامِ دِينًا فَلَن يُقْبَلَ مِنْهُ وَهُوَ فِي الْآخِرَةِ مِنَ الْخَاسِرِينَ) هر کس دینی غیر از اسلام برگزیند، هرگز از او پذیرفته نخواهد شد و در آخرت از زیانکاران است. [آل عمران: 85]. اهداف درس: - دانش آموز مبانی اسلام را بیان نماید. - دانش آموز به دین مبین اسلام افتخار کند. - دانش آموز توضیح دهد که هر دینی غیر از اسلام باطل است.
بنابر این من مسلمانم و غیر از اسلام هیچ دین را نمی پذیرم. برای آموزگار: - اشاره به حدیث معاذ رضی الله عنه که رسول الله صلی الله علیه وسلم او را نزد مردم یمن فرستاد، و دستور داد که اولین چیزی که بسوی آن دعوت می کند این که شهادت دهند معبود برحق جز الله نیست. [روایت بخاری، شماره (7372) و مسلم، شماره (19)]. - بیان عظمت مقام شهادتین، و اینکه این دو شهادت اولین چیزی است که بنده توسط آن وارد اسلام می شود. - در مثال آوردن ادیان باطل مانند یهودیت، مسیحیت، بت پرستی و غیره. - بیان این که هر کس به دینی غیر از اسلام بمیرد مصیرش جهنم خواهد بود.
پرسش ها:
س1: اساس اسلام چیست؟
س 2: جای خالی زیر را با کلمات مناسب پر کنید: (اسلام، جهنم).
- هر دینی غیر از. . . . . . . . . دین باطل است، و هر کس در دینی غیر از اسلام بمیرد داخل . . . . می شود.
س 3: الله متعال دینی غیر از اسلام را نمی پذیرد. برای این دلیل ارایه کنید.
مکان هایی که مسلمان در آن تشهد می گوید علامت بزنید:
( ) در اذان، ( ) هنگام غذا خوردن ، ( ) بعد از وضو گرفتن ، ( ) بعد از عطسه زدن .
درس نهم ([26])
پیامبرم محمد صلی الله علیه وسلم است ([27])
پیامبرم محمد بن عبد الله بن عبد المطلب است.
الله متعال او را برای همۀ مردم فرستاده است.
الله متعال او را فرستاد تا مردم را به عبادت الله یگانه فرا خواند، و عبادت غیر الله را ترک نمایند. اهداف درس: - دانش آموز نسب پیامبر محمد صلی الله علیه وسلم را ذکر نماید. - دانش آموز ذکر کند که الله متعال محمد صلی الله علیه وسلم را برای همه مردم فرستاده است. - دانش آموز حکمت ارسال محمد صلی الله علیه وسلم را بیان کند.
پرسش ها: برای آموزگار: - از رحمت الله متعال نسبت به بندگانش این است که محمد صلی الله علیه وسلم را برای آنان فرستاد تا آنان را به عبادت الله یگانه دعوت نماید. - بیان اینکه از ملزومات محبت رسول صلی الله علیه وسلم اطاعت از امر او و پیروی از اوست. - برحذر داشتن از عبادت غیر الله. - تشویق به فرستادن درود بر پیامبر صلی الله علیه وسلم هرگاه نامی از وی برده شود. - ذکر داستان ولادت رسول الله صلی الله علیه وسلم در سال فیل با روش تربیتی مناسب.
نام پیامبرم ..................
الله متعال او را برای همه .....................
الله متعال او را فرستاد تا آنها را دعوت کند بسوی: . . . . . . . . . یگانه، و ترک . . . . . . . . غیر از او تعالی.
پیامبرم محمد صلی الله علیه وسلم است ([29])
کسی که اطاعت رسول الله صلی الله علیه وسلم را بکند وارد بهشت می گردد.
کسی که نافرمانی رسول الله صلی الله علیه وسلم را بکند وارد جهنم می شود.
بنابر این، من باید رسول الله صلی الله علیه وسلم را دوست بدارم و از وی اطاعت کنم.
پرسش ها: اهداف درس: - برای دانش آموز توضیح داده شود که محبت رسول الله صلی الله علیه وسلم با اطاعت از او و پیروی از او حاصل می شود. - برای دانش آموز توضیح داده شود هر که از رسول صلی الله علیه وسلم اطاعت کند وارد بهشت می شود، و هر که نافرمانی او را بکند وارد جهنم می شود. - برحذر داشتن دانش آموز از مخالفت آنچه رسول الله صلی الله علیه وسلم به آن امر فرموده.
س: جاهای خالی زیر را پر کنید: برای آموزگار: - تشویق به اطاعت از رسول الله صلی الله علیه وسلم محبت او، و برحذر داشتن از مخالفت آنچه به آن امر نموده است. - اشاره به اینکه هر کس رسول الله صلی الله علیه وسلم را دوست بدارد، در بهشت با او خواهد بود، چنانکه در حدیث آمده است: « انسان با کسی است که دوستش دارد»، بخاری به شمارۀ (6169) روایت کرده است. - ذکر پاره ای از اخلاق رسول الله صلی الله علیه وسلم ، مانند صداقت، امانت داری، و گذشت با ذکر مثال ها و مواقف زنده وواقعی در زندگی او صلی الله علیه وسلم تا این که محبت دانش آموزان نسبت به ایشان و پیروی از ایشان افزایش یابد. - ذکر نمونه های محبت صحابه رضی الله عنهم نسبت به رسول الله صلی الله علیه وسلم و اطاعت آنان از او صلی الله علیه وسلم.
- هر که از رسول الله صلی الله علیه وسلم اطاعت کند داخل . . . . . . . . می شود، و هر کس از او نافرمانی کند داخل . . . . . . . . . می شود.
یکی از صفات رسول الله صلی الله علیه وسلم صداقت، . . . . . . . . . . . . . . .، . . . . . . . . .
- با شنیدن نام رسول الله چه باید بگویید؟
درس دهم ([30])
قرآن کریم ([31])
قرآن کریم کلام الله متعال است.
برای من واجب است تا آن را دوست داشته و آن را تلاوت نمایم، و به داشته هایش عمل نمایم.
آیۀ کرسی را حفظ نمایم و آن را بعد از هر نماز و قبل از خواب تلاوت نمایم.
پرسش ها: اهداف درس: - برای دانش آموز بیان نماید که قرآن کریم کلام الله متعال است. - دانش آموز به قرآن کریم احترام داشته باشد. - دانش آموز باید دستورات ذکر شده در قرآن را رعایت کند. - دانش آموز باید از موارد نهی شده در قرآن کریم بپرهیزد.
س 1: کتابی که الله متعال بر رسولش محمد صلی الله علیه وسلم نازل کرده کدام است؟ برای آموزگار: - داستان نزول قرآن کریم بر رسول الله صلی الله علیه وسلم در غار حراء را به روش مناسب برای دانش آموزان ذکر نماید. - غرس محبت قرآن کریم در نفس های دانش آموزان. - تشويق به خواندن و حفظ قرآن کریم به خاطر ثواب و پاداشی كه در پي دارد، او صلی الله علیه وسلم فرمودند: ( خَيْرُكُم مَن تَعَلَّم القُرآنَ وعَلَّمَه )، (بهترين شما كسى است كه قرآن را بياموزد و بیاموزاند) روایت بخاری شماره (5027). و وی صلی الله علیه وسلم فرمودند: (مَن قَرأ حَرْفاً مِن كِتابِ الله فَلَهُ بِه حَسَنَة، والحسَنَةُ بِعَشْرِ أمثالها، لا أقول (ألم ) حرف، ولكن ألِفٌ حَرْف، ولام حَرْف، ومِيم حَرْف) رواه الترمذي برقم (2910). (کسی که یک حرف از کتاب الله را بخواند، یک حسنه برایش خواهد داشت، و یک حسنه ده برابر می شود، نمی گویم که (الم) یک حرف است، بلکه الف یک حرف است، لام یک حرف است، و میم یک حرف است). ترمذی به شماره 2910 روایت کرده. - تنبیه بر لزوم احترام به قرآن و تعظیم آن، و گوش دادن هنگام شنیدن آن، بنابر فرموده الله متعال: ( وَإِذَا قُرِئَ الْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُوا لَهُ وَأَنصِتُوا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ) [الاعراف: 204].. و هنگامی که قرآن خوانده میشود، به آن گوش فرادهید و خاموش باشید؛ باشد که مشمول رحمت شوید. - ذکر برخی از نام های قرآن مانند: الذکر، الفرقان و الکتاب. - تشویق بر عمل به قرآن کریم، با امتثال اوامر آن و دوری از نواهی آن.
سوال 2: جای خالی زیر را با کلمۀ مناسب پُر کنید:
- من مسلمانم و کتابم ..................... کریم است.
- رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: ( بهترین شما کسی است که قرآن را ................ و بیاموزاند).
عنوان: برنامه های درسی، علم فقه، مرحله ای (اول).
معلومات مختصر: این ماده ای علمی، اصلاح شده و خلاصه ای از برنامه های درسی در سلطنت عربستان سعودی برای دانش آموزان به شمار می رود، و به رده های متعددی تقسیم شده است، و از جمله مواردی که در این ماده ای علمی گنجانیده شده است، مطالعه ای علم فقه می باشد، که به دوازده (12) مرحله تقسیم شده است، و از جمله مهم ترین موارد و مسایلی که شامل مرحله ای اول می شود:
بیان معنای طهارت، با توضیح معنای آب پاک، با ذکر دلیل بر آن.
بیان وصف وضوء.
سخن در مورد جایگاه نماز در اسلام، و بیان وصف مشروع آن، و ذکر آنچه که آن را باطل می نماید.
مرحلهء اول
درس اول ([2])
برای آموزگار: - بیان معنی آب پاک با ذکر مثال بر آن. - جواز دور کردن نجاست از مخرج ادرار و مدفوع با استفاده از سنگ یا کاغذ. - تشویق دانش آموزان به استفاده از دست چپ هنگام رفع نجاست. - استدلال به برخی از آیات که به طهارت دلالت می کند. - یاد آوری به دعای دستشوی - مستراح- (بِسم الله، اللَّهمّ إنّـي أعوذُ بِك مِن الخبْث والخبائِث). «بار الها از شر شياطين نر و ماده، يا هر پليدی و نا پاكی ديگر به تو پناه می برم». بخاری در صحیح خود، کتاب وضو، باب: آنچه در دستشوی - تشناب- باید گفته شود، شماره (142) روایت کرده است. و برای اضافه (بسم الله) رجوع کنید به: فتح الباری (1/244). - و نیز تذکر دعای خروج از آن: (غُفرانَك)، ( الهی مرا بیامرز). ابوداود در كتاب طهارت، باب: آنچه فرد هنگام خروج از دستشوی - مستراح-مى گويد، در شماره (30) روایت کرده است.
طهارت ([3]) اهداف درس: - دانش آموز وصف آب را که با آن طهارت می شود بیان کند. - دانش آموز باید بگوید که بعد از رفع حاجت، چه کارهایی را باید انجام دهد. - دانش آموز تذکر دهد که هنگام نماز از کدام جاها نجاست باید ازاله شود.
طهارت واجب است، الله متعال ما را به آن امر فرموده است.
من باید بعد از قضای حاجت مخرج ادرار و مدفوع را با آب تمیز کنم.
از جملۀ طهارت: وضوء است، پس باید قبل از نماز با آب پاک ([4]) وضو بگیرم. آب پاک مانند آب نهرها، دریاها و باران ها است.
از جملۀ طهارت: زدودن نجاست با آب از بدن، و لباس ها، و محل نماز.
پرسش ها:
س1: علامت (√) و علامت (×) در مقابل آنچه مناسب آن است قرار دهید:
نماز سپس وضوء. وضوء سپس نماز.
س2: جای خالی را پُر نمایید:
من وضوء می گیرم ............ پاک.
س3: زیر چیزی که لباس نجس را پاک می کند خط بکشید:
آب خاک
س 4: جملات زیر را بنویسید:
- مخرج ادرار و مدفوع را با آب پاک تمیز می کنم.
- ................................................................
- ....................................................................
- برای نماز با آب پاک وضوء می گیرم.
- .................................................................
- .................................................................
- نماز جز با وضو گرفتن با آب پاک صحیح نیست.
- .................................................................
- .................................................................
- در جای نجس نماز نمی خوانم.
- .................................................................
- .................................................................
- هنگام خواندن نماز نجاست را از لباس و بدن و محل نماز پاک می کنم.
- .................................................................
- .................................................................
درس دوم ([5])
برای آموزگار: توضیح درس شامل موارد زیر می باشد: - بیرون بردن دانش آموزان از صنف درسی. - به کار بردن روش وضو گرفتن به طور عملی در مقابل دیدگان دانش آموزان، بگونۀ که آموزگار برای همه قابل دید باشد. - هنگام وضو گرفتن بشکل عملی، آموزگار حدود و چگونگی شستن هر عضو را باید بیان نماید. - تعیین تکلیف چند دانش آموز برای وضو گرفتن در مقابل چشمان همصنفی هایشان. - آموزگار از دانش آموزان بخواهد تا جاهای شسته شده در وضو را مشخص کنند. - تطبیق وضوء از سوی همه دانش آموزان تا این که آموزگار اطمينان حاصل كند كه همه دانش آموزان بر آن تسلط يافته اند. - مژده برای آموزگار به ثواب بزرگی که از آموزش وضو گرفتن دانش آموزان حاصل می نماید، چون هر کس دانشی بیاموزاند برای او مانند ثواب انجام دهندۀ آن می باشد.
طریقۀ وضوء
در قلبم برای وضوء نیت می کنم، سپس موارد زیر را عملی می کنم:
- می گویم: بسم الله.
- کف دستانم را سه بار می شويم.
- مضمضه (شستن دهن) و استنشاق (شستن بینی) را سه بار انجام می دهم.
- صورتم را سه بار می شویم.
- دستانم را از اطراف انگشت تا انتهای آرنج هایم سه بار می شویم.
- سر و گوشم را یک بار مسح می کنم.
- پاهایم را تا انتهای بجلک ها سه بار می شویم.
درس سوم ([6])
برای آموزگار: - برای دانش آموزان واضح شود که در وضو یک بار شستن عضو واجب است، و کاملترین وضو این است که سه مرتبه شسته شود. - تشویق دانش آموزان به پابندی به دعایی که بعد از وضو گرفتن گفته می شود: ( أشهَد أن لا إله إلّا اللهُ وحدَه لا شَرِيكَ له، وأشهد أنَّ محمَّداً عبدُه ورسولُه). گواهی می دهم که معبود بر حق جز الله یگانه و بی شریک نیست، و گواهی می دهم که محمد بنده و فرستادۀ اوست. به روایت احمد (3/265)، و در روایتی از ترمذی شماره (55) قول وی صلی الله علیه وسلم: "مَن تَوضَّأ فأحسَنَ الوُضوء ثم قال: أشهَد أن لا إله إلّا الله وحدَه لا شَرِيك له، وأشهد أنّ محمَّداً عبدُه ورسولُه، اللَّهمَّ اجْعَلني مِن التَّوابِينَ واجعَلني مِن المتَطَهِّرين، فُتِحَت له أبوابُ الجنَّة الثَّمانِيَة يَدْخُل مِن أيِّها شاءَ ". «کسی که وضو بگیرد و آن را بشکل نیکو بجا آورد و سپس بگوید: گواهی می دهم که معبودی جز الله یگانه و بی شریک نیست، و گواهی می دهم که محمد بنده و فرستادۀ اوست، الهی مرا در زمرۀ توبه کنندگان و پاکیزه گان قرار ده، درهای هشت گانه بهشت بر او گشوده می شود و از هر کدام که بخواهد وارد می شود. - ترغیب دانش آموزان به حفظ نعمت آب و هدر ندادن آن.
وصف وضوء بشکل عملی ([7]) اهداف درس: - بیان صفت آب برای دانش آموز که با آن وضو گرفته می شود. - دانش آموز جای نیت را مشخص کند. - تطبیق درست وضو از سوی دانش آموز.
پرسش ها:
س 1: افعال وضو را با قرار دادن عدد مناسب ترتیب دهید.
صورتم را می شویم. مضمضه و استنشاق می کنم. پاهایم را تا بجلک ها می شویم.
سر و گوشم را مسح می کنم. دستانم را تا آرنجها می شویم. کف دستانم را می شویم.
س2: جملات زیر را بنویسید:
- قبل از شروع وضوء می گویم: بسم الله.
- .................................................................
- .................................................................
- با آب پاک وضوء می کنم.
- .................................................................
- .................................................................
- هنگام وضو گرفتن در شستن اعضای وضو ترتیب را رعایت می کنم.
- .................................................................
- .................................................................
- هیچ یک از اعضای وضو را نمی گذارم که آب به آن نرسیده است.
- .................................................................
- .................................................................
پسرم وضوء بگیر و برخیز برای ادای نماز
**
و برای پروردگارت نماز بخوان رضایتش را کسب می کنی
هرگاه الله از مسلمانی راضی گردد
**
در طول زندگی خوشبخت می شود
* و بعد از پایان وضوء می گویم:
(أشهَد أن لا إله إلّا الله وَحْدَه لا شَرِيكَ له، وأشهد أنَّ محمَّداً عبدُه ورَسولُه). گواهی می دهم که معبود برحق جز الله یگانه و بی شریک نیست، و گواهی می دهم که محمد بنده و فرستادۀ اوست.
درس چهارم ([8])
برای آموزگار: - توضیح اینکه ارکان اسلام پنج است. - توضیح اینکه نماز در عدد پنج، اما در ثواب پنجاه است. صحیح البخاری (کتاب الصلاة) شماره (349) را مراجعه کنید. -تشویق دانش آموزان به ادای نماز در وقت آن؛ زیرا رکن اسلام، و سبب ورود به بهشت، و ترک آن یکی از اسباب ورود به جهنم می باشد، از بریده رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: عهد و پیمان بین ما و آنها نماز است، پس هر که آن را ترک کند کافر می شود. به روایت ترمذی، ابواب الایمان، باب: آنچه در مورد ترک نماز آمده، شماره (2621).
نماز های فرض ([9]) اهداف درس: - بیان جایگاه نماز در اسلام توسط دانش آموز. - ذکر نمازهای فرض در شبانه روز توسط دانش آموز. - تحدید تعداد رکعت های هر نماز توسط دانش آموز.
نماز دومین رکن اسلام بعد از شهادتین است.
نمازهای فرض در شبانه روز پنج نماز می باشد، و آنها:
فجر
ظهر
عصر
مغرب
خفتن
دو رکعت
2
چهار رکعت
4
چهار رکعت
4
سه رکعت
3
چهار رکعت
4
پرسش ها:
س 1: رکن ناقص اسلام را تکمیل کنید:
شهادتین - ................................ - زکات - روزه - حج.
س2: نمازهای فرض را از آغاز روز ترتیب نمایید:
خفتن، پیشین، شام، دیگر، صبح
س 3: هر نماز را با تعداد رکعت های آن وصل نمایید:
صبح پیشین دیگر شام خفتن
س4: پاسخ درست را با قلم وصل نمایید:
هر روز را با نماز:
پیشین صبح آغاز می کنم.
س5: نمازهای را انتخاب کنید که تعداد رکعت های آن چهار است:
صبح پیشین دیگر شام خفتن
س 6: دور نمازی که تعداد رکعت های آن سه رکعت است خط بکشید:
صبح پیشین دیگر شام خفتن
س 7: بین نمازهایی که در روز خوانده می شود با قلم وصل کنید:
شام پیشین دیگر خفتن صبح
س 7: بین نمازهایی که در شب خوانده می شود با قلم وصل کنید:
شام پیشین دیگر خفتن صبح
س9: جملات زیر را بنویسید:
- نماز را از وقتش به تأخیر نمی اندازم.
- .................................................................
- .................................................................
- پابندی به نماز سبب ورود به بهشت است.
- .................................................................
- .................................................................
- اگر در مسجد نماز بخوانم در همه حرکات نماز از امام پیروی می کنم.
- .................................................................
- .................................................................
درس پنجم ([10])([11]).
- توضیح: 1- اجزای هفتگانۀ سجده عبارتند از: پیشانی با بینی، کف دست ها، زانوها و نوک پاها. 2- نحوه نشستن برای تشهد اول و آخر. - تنبیه دانش آموزان برای این که سه بار تکرار کردن (سبحان ربی العظیم) و (سبحان ربی الأعلى) سنت است و آن کمترین کمال است. - توضیح دادن چگونگی نماز رسول الله صلی الله علیه وسلم چنانچه از عامر بن سعد او از پدرش روایت نموده است که گفت: من رسول الله صلی الله علیه وسلم را میدیدم که به سمت راست و چپ اش سلام میگفت تا اینکه سفیدی گونه اش را می دیدم. روایت مسلم شماره (582). برای آموزگار: توضیح درس شامل موارد زیر است: - بردن دانش آموزان به نمازخانه توسط آموزگار. - ادای نماز به صورت عملی در حضور دانش آموزان، با بیان شکل هر رکن و آنچه در آن باید گفته شود. - آموزگار از برخی از دانشآموزان بخواهد تا نماز را در حضور همصنفی هایش انجام دهد، با تصحیح اشتباهات که در آن واقع می شوند. - آموزگار تطبیق عملی نماز را تکرار نماید تا دانشآموزان آن را بفهمند. - تطبیق ادای نماز توسط دانش آموزان تا این که آموزگار از حسن اجرای آن اطمینان حاصل کند، و آموزگار به پاداش بزرگ مژده داده شود، زیرا هر کس دانشی را بیاموزاند، برای او پاداشی مانند پاداش عمل کننده آن خواهد بود.
وصف ادای نماز ([12]) اهداف درس: - برای اینکه دانش آموز نماز را به شکل درست با رعایت ارکان وواجباتش انجام دهد. - دانش آموز واضح سازد که در تکبیره الاحرام، چگونه دست هایش را بلند می کند. - دانش آموز تشخیص دهد که در رکوع و سجده چه باید بگوید.
چگونه نماز می خوانی؟
1- رو به قبله می کنم.
2- برای تکبیر احرام تکبیر می گویم:
(الله اکبر) و به محل سجده ام نگاه می کنم.
3- سورۀ فاتحه را می خوانم، و مقداری از قرآن را که حفظ دارم می خوانم.
4- الله اکبر گفته و رکوع می کنم، و در حال رکوع می گویم:
(سبحان ربی العظیم) سه مرتبه.
5- از رکوع بلند می شوم و می گویم:
(سَمِعَ اللهُ لِمَن حَمِدَه، رَبَّنا ولك الحمْدُ). (الله شنید کسی را ستایشش را کرد، پروردگارا حمد و ستایش مخصوص توست).
6- الله اکبر می گویم و سجده می کنم، و در حال سجده می گویم:
(سبحان ربی الاعلی) سه مرتبه.
7- استوار شده و می گویم: (الله اکبر).
و در نشستن بین دو سجده می گویم:
(رب اغفر لی، رب اغفر لی).
8- سجدۀ دوم را ادا می کنم و می گویم: (الله اکبر).
و در سجده سه مرتبه می گویم: ( سبحان ربی الاعلی).
9- برای رکعت دوم به پا می ایستم و می گویم:
( الله اکبر)، و همان کاری های را که در رکعت اول انجام دادم انجام می دهم.
10- بعد از رکعت دوم برای تشهد اول می نشینم.
11- در بقیه نمازم همان طور که در دو رکعت قبل انجام داده ام انجام می دهم ([13]). در دو رکعت آخر خواندن سورۀ فاتحه کافی است.
12- در آخر نمازم می نشینم و تشهد آخر را می خوانم ([14])، و بر پیامبر صلی الله علیه وسلم درود می گویم، سپس به سمت راست و چپ خود سلام می کنم و می گویم: نماز دو رکعتی فقط یک تشهد دارد.
(السَّلام عَليكُم ورَحمة اللهِ).
پرسش ها:
س1: پاسخ صحیح را انتخاب کنید:
الف- من در نماز نگاهم را به سمت:
- سقف دیوار - جای سجده متمرکز می کنم.
ب- در حال رکوع می گویم:
- سُبحان رَبِّـيَ العَظِيم. - سُبحانَه رَبِّـيَ الأَعْلى.
ج- در حال رکوع دستانم را روی:
- زانوهایم - ساق پاهایم می گذارم.
س2: عبارات زیر ستون (الف) را با عبارات مناسب ستون (ب) وصل نمایید:
ستون (الف)
ستون (ب)
در سجده ام می گویم:
سُبْحانَ رَبِّـيَ العَظِيم
در رکوعم می گویم:
سُبْحانَ رَبِّـيَ الأَعْلى
در میان دو سجده می گویم:
سمع الله لِمَن حَمِدَه
هنگام برخاستن از رکوع می گویم:
پروردگارا مرا بیامرز
الله اکبر
س3: جای خالی را پُر کنید:
برای خارج شدن از نماز به سلام گفتن: السلام ...................................... می گویم.
س4: جملۀ زیر را بنویسید:
- آنچه در رکعت اول انجام داده ام در بقیه رکعتها نیز انجام می دهم.
- .................................................................
- .................................................................
درس ششم ([15])
برای آموزگار: - توضیح چگونه بلند کردن انگشت برای تشهد: ( انگشت کوچک و انگشت حلقه یا انگشتر را مشت گرفته، و نوک انگشت شست و انگشت میانی را باهم یکجا نموده، که شبیه انگشتر آهنی و یا مانند آن شود، با انگشت اشاره یا سبابه اشاره نماید. - توضیح الفاظ تشهد به شیوه ای مناسب برای دانش آموزان. - توضیح اینکه نماز دو رکعتی فقط یک تشهد دارد، بر خلاف تشهد در نماز سه رکعتی و چهار رکعتی.
تشهد ([16]) اهداف درس: - دانش آموز جای تشهد را در نماز مشخص کند. - دانش آموز تشهد را باید حفظ کند. دانش آموز برای تشهد به طور صحیح بنشیند.
( التَّحِيّات للهِ، والصَّلوات والطَّيِّبات. تمام اوصاف، نمازها و الفاظ نیک از برای الله تعالی است.
السَّلامُ عليك أيُّها النَّبيُّ ورحمَةُ اللهِ وبَركاتُه. سلام بر شما ای پیامبر، همچنان رحمت و برکات الله بر شما.
السَّلام عَلَيْنا وعلى عِبادِ اللهِ الصّالحين. سلامتی تو بر ما و بر بنده های صالح تو باشد.
أشهد أن لا إله إلّا الله، وأشهَد أنَّ محمَّداً عبدُه ورَسولُه ). شهادت می دهم که بدون از الله معبود بر حق دیگر نیست، و شهادت می دهم که محمد بنده و پیامبر او هست.
تشهد چه زمانی خوانده می شود؟
تشهد بعد از رکعت دوم نماز خوانده می شود، و آن را تشهد اول می نامند، و بعد از رکعت اخیر نماز خوانده می شود، و آن را تشهد اخیر می نامند.
پرسش ها:
س1: جای خالی را با کلمات مناسب پُر کنید:
(سوم - اخیر - اول)
- در تشهد اول پس از رکعت............. خوانده می شود.
- تشهد اخیر بعد از رکعت .............. خوانده می شود.
س 2: نمازهایی را که در آنها دو تشهد است در یک مجموعه بگذارید، و نمازهایی که در آنها فقط یک تشهد است در مجموعۀ دیگر بگذارید.
دو تشهد
یک تشهد
نماز خفتن
نماز دیگر
نماز شام
نماز صبح
نماز پیشین
س3: جمله های زیر را تکمیل کنید:
- امام را در همه افعال نماز پیروی می کنم.
- .................................................................
- .................................................................
- تکبیر احرام را هنگام آغاز نماز می گویم.
- .................................................................
- .................................................................
درس هفتم: ([17])
برای دانش آموز: - نماز بشکل عملی باید اجرا شود، و محل تشهد و درود بر حضرت محمد صلی الله علیه وسلم باید بیان شود. - تشویق دانش آموزان بر درود بر پیامبر صلی الله علیه وسلم هرگاه ذکری از او شود ویا نامش گرفته شود، و بیان پاداشی که بر آن مرتب می گردد، چنانچه وی صلی الله علیه وسلم می فرمایند: " مَن صلَّى عَلَيَّ صَلاةً واحِدَةً صلَّى اللهُ عليه عَشْرَ صَلَواتٍ، وحُطَّت عنه عَشْر خَطِيئات، ورُفِعَت له عَشْر دَرَجات ". «هر که یک مرتبه بر من درود بگوید، الله ده مرتبه بر او درود گفته، و ده گناه اش را زدوده، و ده درجه مقامش را بالا می برد». روايت نسايی شماره (1297).
درود بر پیامبر محمد صلی الله علیه وسلم ([18]) اهداف درس: - دانش آموز باید درود بر پیامبر صلی الله علیه وسلم را حفظ نماید. - دانش آموز جای درود بر پیامبر صلی الله علیه وسلم در نماز را ذکر کند. - دانش آموز با اجرای عملی فرق میان نشستن برای تشهد اول و نشستن برای تشهد آخر را نشان دهد.
درود بر پیامبر محمد صلی الله علیه وسلم این چنین است:
( اللَّهمَّ صَلِّ على محمَّد وعلى آل محمَّد، كما صَلَّيْتَ على إبراهِيمَ وعلى آل إبراهِيمَ، إنَّك حَمِيدٌ مجِيدٌ، وبارِك على محمَّد وعلى آل محمَّد، كما باركْت على إبراهِيمَ وعلى آل إبراهِيمَ، إنَّك حَمِيدٌ مَجِيدٌ). «الهی! بر محمد و آل محمد رحمت نازل کن همانگونه که بر ابراهیم و آل ابراهیم رحمت نازل فرمودی. همانا تو ستوده شده و با عظمت هستی. الهی! بر محمد و آل محمد برکت نازل کن همانگونه که بر ابراهیم و آل ابراهیم برکت نازل فرمودی همانا تو ستوده شده و با عظمت هستی».
چه زمان خوانده می شود؟
درود بر پیامبر صلی الله علیه وسلم پس از قراءت تشهد آخر وقبل از سلام گفتن خوانده می شود.
پرسش ها:
س1: جاهای خالی را پُر کنید:
(اللَّهمّ صَلِّ على محمَّد وعلى آل محمَّد، كما صليت على ......................................... وعلى آل ......................................... إنَّك حميد مجيد، وبارِك على محمَّد وعلى آله ......................................... كما باركت على إبراهِيمَ وعلى آلِ إبراهيم، إنَّك حَمِيد مجيد).
س 2: در درس دو نام از پیامبران ذکر شد، از آنها نام ببرید؟
......................................... و .........................................
س 3: در اطراف پاسخ صحیح ذیل خط دایره بکشید:
بر پیامبر صلی الله علیه وسلم درود گفته شود:
الف- بعد از رکعت اول. ب- بعد از تشهد اخیر.
درس هشتم: ([19])
معلم باید برای دانش آموزان موارد زیر را توضیح دهد: - معنای حضور قلب (خشوع) هنگام خواندن نماز، بنابر مقام بلندی که دارد. - معنای عبارت باطل کننده و شکننده های وضو. - ارایۀ مثال ها برای حرکت زیاد در نماز.
باطل کننده های نماز ([20]) اهداف درس: - دانش آموز برخی از باطل کننده های نماز را ذکر کند. - دانش آموز شکننده های وضو را با باطل کننده های نماز پیوند دهد. - دانش آموز از چیزهایی که نماز را باطل می کند اجتناب نماید.
نماز به برخی امور باطل می گردد، از جمله:
1- خوردن. 2- نوشیدن. 3- حرف زدن.
4- خندیدن. 5- نقض وضو توسط ادرار، و یا مدفوع، و یا باد. 6- حرکت زیاد.
پرسش ها:
س 1: دانش آموزی در حالی نماز خواند که یک تکه شرینی در دهانش بود و آن را خورد، آیا نمازش صحیح است؟ و چرا؟
س2: (خوردن - ادرار - مدفوع - باد).
پاسخ صحیح را در جای خالی زیر بگذارید:
وضوء بـ ......................................... و یا ......................................... و یا ......................................... می شکند .
س3: شکلی را انتخاب کنید که یکی از باطل کننده گان نماز باشد:
خنده. چشم بستن. عطسه کردن. حرف زدن.
خوردن. تنفس کردن. نوشیدن.
س4: جملات زیر را بنویسید:
- کاری از کارهای که نماز را باطل می کند را انجام نمی دهم.
- .................................................................
- .................................................................
- اگر یکی از باطل کننده گان نماز را انجام دهم، من باید نماز فرضم را اعاده کنم.
- .................................................................
- .................................................................
- من در حالی برای نماز حاضر می شوم که پاک باشم.
- .................................................................
- .................................................................
Related books
All books
المناهج التعليمية - الصف الثاني
المناهج التعليمية - الصف الثالث
المناهج التعليمية - الصف الرابع
المناهج التعليمية - الصف الخامس