“ចូរពួកអ្នករួសរាន់សាងទង្វើកុសលមុនពេលមានភាពវឹកវរដូចជាផ្នែកមួយនៃរាត្រីងងឹតកើតឡើង
អំពី អាពូហ៊ូរ៉យរ៉ោះ رضي الله عنه ពិតណាស់ រ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖
“ចូរពួកអ្នករួសរាន់សាងទង្វើកុសលមុនពេលមានភាពវឹកវរដូចជាផ្នែកមួយនៃរាត្រីងងឹតកើតឡើង ដោយបុរសម្នាក់ព្រឹកឡើងជាអ្នកមានជំនឿ តែល្ងាចឡើងក្លាយជាអ្នកគ្មានជំនឿ ឬល្ងាចឡើងជាអ្នកមានជំនឿ តែព្រឹកឡើងក្លាយជាអ្នកគ្មានជំនឿ។ គេលក់សាសនារបស់ខ្លួនដើម្បីផលប្រយោជន៍លោកិយ”។
«بَادِرُوا بِالْأَعْمَالِ فِتَنًا كَقِطَعِ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ، يُصْبِحُ الرَّجُلُ مُؤْمِنًا وَيُمْسِي كَافِرًا، أَوْ يُمْسِي مُؤْمِنًا وَيُصْبِحُ كَافِرًا، يَبِيعُ دِينَهُ بِعَرَضٍ مِنَ الدُّنْيَا».
ណាពី ﷺ លោកបានជំរុញអ្នកមានជំនឿឲ្យរួសរាន់ និងបង្កើនការសាងទង្វើកុសលមុនពេលវាក្លាយជាលំបាក និងមានការរំខានដោយការមកដល់នៃភាពវឹកវរ និងប្រការមិនច្បាស់លាស់ជាច្រើនដែលរារាំងពួកគេ។ ភាពវឹកវរទាំងនោះងងឹតដូចជាផ្នែកមួយនៃពេលរាត្រី ដែលការពិតត្រូវបានលាយឡំនឹងភាពមិនពិត ធ្វើឱ្យមនុស្សពិបាកក្នុងការបែងចែករវាងវាទាំងពីរ។ ដោយសារតែភាពធ្ងន់ធ្ងររបស់វា ធ្វើឱ្យមនុស្សម្នាក់ជួបប្រទះនូវភាពចលាចល រហូតដល់រូបគេជាអ្នកមានជំនឿនៅពេលព្រឹក និងក្លាយជាអ្នកគ្មានជំនឿនៅពេលល្ងាច ហើយជាអ្នកមានជំនឿនៅពេលល្ងាច និងក្លាយអ្នកគ្មានជំនឿនៅពេលព្រឹក។ គេបោះបង់ជំនឿសាសនារបស់ខ្លួនដើម្បីផលប្រយោជន៍បណ្តោះអាសន្នក្នុងលោកិយនេះ។
ចាំបាច់ប្រកាន់ខ្ជាប់នឹងសាសនា និងត្រូវរួសរាន់សាងនូវទង្វើកុសលមុនពេលមានឧបសគ្គមកដល់។
បង្ហាញថា ភាពវឹកវរដែលនាំឱ្យវង្វេងនឹងកើតមានជាបន្តបន្ទាប់នៅសម័យកាលចុងក្រោយ(មុនថ្ងៃបរលោកមកដល់) ដោយនៅពេលដែលភាពវឹកវរមួយបានចប់ ភាពវឹកវរមួយទៀតនឹងកើតឡើង។
នៅពេលសេចក្តីជំនឿរបស់មនុស្សទន់ខ្សោយ ហើយគេបោះបង់វាជាថ្នូរនឹងលាភសំណាងលោកិយ ដូចជាទ្រព្យសម្បត្តិ ឬអ្វីផ្សេងទៀត នោះវានឹងក្លាយជាមូលហេតុមួយដែលធ្វើឲ្យគេរង្វេង បោះបង់សាសនា ហើយធ្លាក់ចូលទៅក្នុងភាពវឹកវរ។
ហាទីស្ហនេះបង្ហាញថា ទង្វើកុសល គឺជាមូលហេតុមួយដែលនាំឲ្យរួចផុតពីភាពវឹកវរ។
ភាពវឹកវរមានពីរប្រភេទ៖ ភាពវឹកវរដោយសារភាពមិនច្បាស់លាស់ដែលគេអាចព្យាបាលដោយចំណេះដឹង ហើយនិងភាពវឹកវរនៃចំណង់តណ្ហាដែលគេអាចព្យាបាលវាដោយសេចក្តីជំនឿ និងការអត់ធ្មត់។
ហាទីស្ហនេះបង្ហាញថា ជនណាដែលសាងទង្វើកុសលតិចតួច ភាពវឹកវរនឹងមករកគេយ៉ាងលឿន។ ចំណែកឯជនណាដែលសាងទង្វើកុសលបានច្រើន គឺគេមិនគួរចាញ់បោកចំពោះអ្វីដែលខ្លួនមាននោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ គេត្រូវបន្ថែមការសាងទង្វើកុសលបន្ថែមទៀត។
សហេស មូស្លីម (1/ 110) (118).
បន្ថែមទៀត (6)
بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين.
لسليم الهلالي (1/ 169).
شرح رياض الصالحين.
لابن عثيمين (2/ 16).
نزهة المتقين شرح رياض الصالحين.
لمجموعة من الباحثين (1/ 122).
បានដកស្រង់ក្នុងសៀវភៅ
3 សៀវភៅបន្ថែមទៀត (3)
- الخطب المنبريةموسوعة الخطب المنبرية (القسم الأول)«إِنَّهَا فِتَنٌ كَقِطَعِ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ، يُصْبِحُ الرَّجُلُ مُؤْمِنًا وَيُمْسِي كَافِرًا، وَيُمْسِي مُؤْمِنًا وَيُصْبِحُ كَافِرًا، يَبِيعُ دِينَهُ بِعَرَضٍ مِنَ الدُّنْيَا»
- مادة العقيدة الإسلامية(بادروا بالأعمال فتنًا كقطع الليل المظلم؛ يصبح الرجل مؤمنًا ويمسي كافرًا، أو يمسي مؤمنًا ويصبح كافرًا، يبيع دينه بعرض من الدُّنيا )[119]
- مجموعة زاد التربية الإسلامية (4)التربية الإسلامية 4«بادِرُوا بِالأَعْمالِ فِتَنًا كَقِطَعِ اللَّيْلِ المُظْلِمِ، يُصْبِحُ الرَّجُلُ مُؤْمنًا وَيُمْسِي كافِرًا، أَوْ يُمْسِي مُؤْمنًا وَيُصْبِحُ كافِرًا، يَبِيعُ دِينَهُ بِعَرَضٍ منَ الدُّنْيا».