Tuma min Ala ye alijana ni jahanama dan a ye jibirila ci kisi b'a ye
A minɛna abi hureyirata ma Ala diɲɛna a ma, a y'a minɛ kira la kisi ni nɛɛma b'a ye a ko:
Tuma min Ala ye alijana ni jahanama dan a ye jibirila ci kisi b'a ye ka taa alijana la, a ko: taa a lajɛ ani n ye min labɛn a dùngew ye. A taara a lajɛ ka segin, a ko: n kalenna i bonya la mɔgɔ si tɛ ni komɛ k'a tɛ don a kɔnɔ. Ala ye yamaruya di k'a lamini ni gɛlɛyaw ye, o kɔfɛ Ala ko: taa a lajɛ ani n ye min labɛn a dùngew ye. A taara a lajɛ, k'a sɔrɔ a laminina ni gɛlɛyakow ye, a ko: n kalenna i bonya la, ne jɔrɔla ni mɔgɔ bɛ sɛ ka don a kɔnɔ. Ala ko: taa i ka taa tasuma lajɛ ani n ye min labɛn a dùngew ye. A taara a lajɛ k'a sɔrɔ tasuma bɛ ka yɛlɛn ɲɔgɔn kan, a seginna o kɔfɛ a ko: n kalenna i ka bonya la n ma d'a la ni mɔgɔ bɛ don ni kɔnɔ. Ala ko: segin ka taa a lajɛ, a seginna k'a lajɛ a y'a sɔrɔ a laminina ni nin diyaɲɛkow ye, a segin na, o kɔfɛ a ko: n kalenna i bonya la, ne jɔrɔla ni mɔgɔ bɛ sɛ ka kisi ni ma >>.
«لَمَّا خَلَقَ اللَّهُ الْجَنَّةَ وَالنَّارَ أَرْسَلَ جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلَامُ إِلَى الْجَنَّةِ، فَقَالَ: انْظُرْ إِلَيْهَا وَإِلَى مَا أَعْدَدْتُ لِأَهْلِهَا فِيهَا. فَنَظَرَ إِلَيْهَا فَرَجَعَ، فَقَالَ: وَعِزَّتِكَ لَا يَسْمَعُ بِهَا أَحَدٌ إِلَّا دَخَلَهَا. فَأَمَرَ بِهَا فَحُفَّتْ بِالْمَكَارِهِ، فَقَالَ: اذْهَبْ إِلَيْهَا فَانْظُرْ إِلَيْهَا وَإِلَى مَا أَعْدَدْتُ لِأَهْلِهَا فِيهَا. فَنَظَرَ إِلَيْهَا، فَإِذَا هِيَ قَدْ حُفَّتْ بِالْمَكَارِهِ، فَقَالَ: وَعِزَّتِكَ لَقَدْ خَشِيتُ أَنْ لَا يَدْخُلَهَا أَحَدٌ. قَالَ: اذْهَبْ فَانْظُرْ إِلَى النَّارِ وَإِلَى مَا أَعْدَدْتُ لِأَهْلِهَا فِيهَا. فَنَظَرَ إِلَيْهَا فَإِذَا هِيَ يَرْكَبُ بَعْضُهَا بَعْضًا، فَرَجَعَ فَقَالَ: وَعِزَّتِكَ لَا يَدْخُلُهَا أَحَدٌ. فَأَمَرَ بِهَا فَحُفَّتْ بِالشَّهَوَاتِ، فَقَالَ: ارْجِعْ فَانْظُرْ إِلَيْهَا. فَنَظَرَ إِلَيْهَا فَإِذَا هِيَ قَدْ حُفَّتْ بِالشَّهَوَاتِ، فَرَجَعَ وَقَالَ: وَعِزَّتِكَ لَقَدْ خَشِيتُ أَنْ لَا يَنْجُوَ مِنْهَا أَحَدٌ إِلَّا دَخَلَهَا».
Kira ye kibaruyali kɛ nɛɛma ni kisi b'a ye k'a fɔ tuma min Ala ye alijana ni jahanama dan, a ko mɛlɛkɛ jibirila ma kisi b'a ye: taa alijana yɔrɔ la i k'a lajɛ, a taara a lajɛ ka segin, Jibirila ko: naamu n tìgi, n kalenna i bonya la mɔgɔsi t'a komɛ ani min b'a kɔnɔ nɛɛma ni bonya ni hɛɛrɛ la f'a k'a kànu ka don a kɔnɔ, ka baara kɛ a donni kɔsɔn. O kɔfɛ Ala ye alijana lamini k'a koori ni gɛlɛyakow ye yamaruyakow kɛli la ani yɔrɔmanjanya ko kɔnnew na; ni mɔgɔ min màgo bɛ donni na o kan ka ko kɔnnew toyi. O kɔfɛ sebaaya bɛɛ tìgi Ala ko: yaa jibirila! Taa alijana lajɛ, a lamininen kɔ ni kokɔnnenw ye, A taara a lajɛ, o kɔfɛ a nana a ko: naamu ne tìgi, n kalenna i bonya la n siranan mɔgɔ ka sé ka don, k'a da tɔɔrɔkow ni gɛlɛyakow kan o min b'a sira kan. Tuma min Ala ye tasuma dan, a ko ! Taa i ka taa a lajɛ, a taara a lajɛ, O kɔfɛ jibirila nana a ko: naamu ne tìgi, n kalenna i bonya la mɔgɔsi tɛ ni kɔnɔko mɛ làjaba ni dimigɛlɛn ni siran na f'a k'a kɔn ka don ka tila k'a yɔrɔmajanya a donni sababuw la. O kɔfɛ sebaaya bɛɛ tìgi Ala ye tasuma lamini k'a donni sira kɛ hadamaden nègɛkow ni diyaɲɛko haramulenw ye, o kɔfɛ a ko: yaa jibirila, taa a lajɛ, Jibirila taara a lajɛ, o kɔfɛ a nana a ko: naamu ne tìgi, n kalenna i ka bonya la ne siranna ka jɔɔrɔ ka hinɛminɛli kɛ bɛɛ donni na a kɔnɔ; duniya kanu ni nègɛkow minnu y'a lamini.
...:
Limaniya k'a fɔ alijana ni tasuma bɛ yen ni waati n na.
Limaniya kó dogolenw na o waajibiya li, ani fɛn wo fɛn bɔra Ala n'a kira yɔrɔ kisi b'a ye.
Sabali ko kɔnnew kan o nàfa ka d'a kan alijana sɔrɔsira don.
Màbɔli haramukow la o nàfa, ka d'a kan tasuma donni sababu don.
Alijana laminini ni kokɔnnenw ye, ani tasuma ni nègɛkow ye, o de ye duniya ɲɛnamaya lajarabili n'a kɔrɔbɔli ye.
Alijana sira ka gɛlɛn, a màgo bɛ sabali ni gɛlɛya la ka fàra limaniya kan, jahanama sira faalen do ni diyaɲɛkow ni nègɛkow de ye.
Abi Dauda ka sunna gafe (7/ 122) (4744).
Tirimizi ka Sunnagafe (4/ 319) (2560).
Nasai ka Sunnaw gafe (7/ 3) (3763).
).
Jiidili (4)
شرح سنن أبي داود للعباد (537/ 15).
حاشية السندي على سنن النسائي (7/ 3).
فتح الباري (18/317).
ذخيرة العقبى في شرح المجتبى (30/276).