"Zülmət gecənin parçaları kimi fitnələr gəlmədən öncə saleh əməllərə tələsin
Əbu Hureyradan (Allah ondan razı olsun) Allah Rəsulunun(Allahın salavatı və salamı onun üzərinə olsun) belə dediyi rəvayət edilir:
"Zülmət gecənin parçaları kimi fitnələr gəlmədən öncə saleh əməllərə tələsin, insan mömin olaraq sabahlayıb, kafir olaraq axşamlayar, mömin olaraq axşamlayıb, kafir olaraq sabahlayar. Az dünya malı qarşılığında dinini satar".
«بَادِرُوا بِالْأَعْمَالِ فِتَنًا كَقِطَعِ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ، يُصْبِحُ الرَّجُلُ مُؤْمِنًا وَيُمْسِي كَافِرًا، أَوْ يُمْسِي مُؤْمِنًا وَيُصْبِحُ كَافِرًا، يَبِيعُ دِينَهُ بِعَرَضٍ مِنَ الدُّنْيَا».
Peyğəmbər(Allahın salavatı və salamı onun üzərinə olsun) mömini həvəsləndirir ki, saleh əməllər qeyri-mümkün olmamış və ya onlara mane olan fitnə və şübhələr gəlməmiş, saleh əməllər işləməyi tezləşdirsinlər və çoxaltsınlar. Çünki, bu şübhə və fitnələr gecə kimi zülmətdir, orada haqq batilə qarışır və insanlar üçün onları bir-birindən ayırmaq çətinləşir. Və onun şiddətindən insan o qədər çaşqınlığa düşür ki, hətta o, mömin kimi sabahlayıb, axşam kafir olur və ya axşam mömin olduğu halda, kafir kimi sabahlayır, dünya həyatının keçici ləzzətlərinə görə dinini tərk edir.
Dinə bağlı olmağın vacibliyi və maneələr meydana gəlməzdən əvvəl yaxşı işlərə tələsmək.
Axır zamanda azdırıcı fitnələrin ardıcıl baş verəcəyinə işarə edilir və hər dəfə bir fitnə ortadan qalxdıqda, onun ardınca başqa bir fitnə gələcək.
Əgər insanın dini zəifləyərsə və dünyəvi işlər, məsələn, pul və ya digər şeylər qarşılığında dinində güzəştə gedərsə, bu onun azmasına, dini tərk etməsinə və fitnələrə qapılmasına səbəb olar.
Hədisdə saleh əməllərin fitnələrdən qurtuluş vasitəsi olduğuna dəlil vardır.
Fitnələr iki növdür: Şübhələrin fitnəsi və onun müalicəsi elmdir və şəhvətlərin fitnəsi və onun müalicəsi isə iman və səbrdir.
Hədisdə işarə vardır ki, kimin əməli az olarsa, fitnə ona daha tez təsir edər. Əməli çox olan isə, etdiyi əməllərə aldanmamalı, əksinə artırmalıdır.
Sahihu Muslim (1/ 110) (118).
Əlavə (6)
بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين.
لسليم الهلالي (1/ 169).
شرح رياض الصالحين.
لابن عثيمين (2/ 16).
نزهة المتقين شرح رياض الصالحين.
لمجموعة من الباحثين (1/ 122).
Kitablarda istinad edilib
3 KitablarƏlavə (3)
- الخطب المنبريةموسوعة الخطب المنبرية (القسم الأول)«إِنَّهَا فِتَنٌ كَقِطَعِ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ، يُصْبِحُ الرَّجُلُ مُؤْمِنًا وَيُمْسِي كَافِرًا، وَيُمْسِي مُؤْمِنًا وَيُصْبِحُ كَافِرًا، يَبِيعُ دِينَهُ بِعَرَضٍ مِنَ الدُّنْيَا»
- مادة العقيدة الإسلامية(بادروا بالأعمال فتنًا كقطع الليل المظلم؛ يصبح الرجل مؤمنًا ويمسي كافرًا، أو يمسي مؤمنًا ويصبح كافرًا، يبيع دينه بعرض من الدُّنيا )[119]
- مجموعة زاد التربية الإسلامية (4)التربية الإسلامية 4«بادِرُوا بِالأَعْمالِ فِتَنًا كَقِطَعِ اللَّيْلِ المُظْلِمِ، يُصْبِحُ الرَّجُلُ مُؤْمنًا وَيُمْسِي كافِرًا، أَوْ يُمْسِي مُؤْمنًا وَيُصْبِحُ كافِرًا، يَبِيعُ دِينَهُ بِعَرَضٍ منَ الدُّنْيا».