Encyclopedia of Prophetic Hadiths

Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yamwohereje ahitwa Yemeni, maze ayibaza ku byerekeranye n'ibyengwamo ibinyobwa byaho, nuko Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) iramubaza iti: Ni ibihe? Arayibwira ati: Ni ibyitwa Al Bit'u n'ibyitwa Al Miz'ru! Abu Burdat baramubaza bati: Al Bit'u ni iki? Arababwira ati: Ni inzoga yengwa mu buki, naho Al Miz'ru ni inzoga yengwa mu ngano; nuko Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) iramubwira iti: "Buri gisindisha cyose kiba ari ikizira!" Yakiriwe na Bukhari.

Ibintu bine uwo bizagaragaraho azaba ari indyarya yuzuye, N'uzagira kimwe muri byo azaba afite kimwe mu biranga indyarya kugeza akiretse: Iyo yizewe arahemuka, yavuga akabeshya, yatanga isezerano akaryica, yanatongana akandagaza .(akarengera amahame y'ubutabera n'imico myiza).

"Iswalat y'umugabo mu mbaga irusha iyo asariye mu rugo rwe ndetse n'iyo asariye aho acururiza inzego makumyabiri na zirindwi, kubera ko umwe muri bo iyo yisukuye (Udhu) akabikora neza, yarangiza akajya ku musigiti nta kindi kimujyanye usibye iswalat, kuri buri rutambwe ateye azamurwa mu rwego, ndetse akanababarirwa icyaha kuri buri rutambwe kugeza yinjiye mu musigiti. Iyo yinjiye mu musigiti, akomeza kubarwa nk'uri mu iswalat igihe cyose ari yo ategereje; kandi abamalayika basabira imigisha umwe muri mwe wicaye mu cyicaro yasariyemo bagira bati: "ALLAHUMA IR'HAMHU, ALLAHUMA IGH'FIR LAHU, ALLAHUMA TUB ALAYHI MA LAM YU-UDHI FIHI, MA LAM YUH'DITH FIHI: Nyagasani Mana mugirire impuhwe, Nyagasani Mana mubabarire, Nyagasani Mana muhe imbabazi", igihe cyose atabangamiye abandi cyangwa se ngo atakaze isuku ye ajye kwisukura bundi bushya."

"Iyo bitaza kuba ari ukugora abemeramana cyangwa se abayoboke banjye, nari kubategeka koza mu kanwa buri uko bagiye gusali."

"Mu by'ukuri Allah arafuha, n'umwemeramana arafuha, ariko gufuha kwa Allah kubaho igihe umwemeramana akoze ibyo yamuziririje."

Umunsi umwe Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yicaye Min'bari natwe tuyicara iruhande maze iravuga iti: Mu byo ntinya mwazagwamo nyuma yanjye ni ukuzafungurirwa imitako y'isi n'ubutunzi bwayo" nuko umugabo umwe aravuga ati: Yewe Ntumwa y'Imana! Ese icyiza kizatera ikibi? Nuko Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) iraceceka, maze baramubaza bati: Bite byawe? Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) urayivugishije ntiyakuvugisha? Nuko tubona imeze nkaho iri guhishurirwa ubutumwa? Nuko tubona iri kwihanagura ibyuya, irangije irabaza iti: Uwari ubajije ari he? Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yari imeze nkaho yabimushimiye nuko iramubwira iti: Icyiza ntikijya gitera ikibi, kandi ubwatsi bumera mu rugaryi bushobora kwica inyamaswa cyangwa se zikarwara, usibye izirisha zamara kwijuta zikerekera ku zuba zikuza ndetse zikanaganga zikaba zitegereje zikabanza kuza; n'uyu mutungo ni nk'ubwatsi butoshye kandi buryoshye; arahirwa nyirawo w'umuyisilamu uzawuhamo umukene, imfubyi, n'uri ku rugendo cyangwa se nk'uko Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha), bisobanuye ngo uwukoresheje mu buryo budakwiye aba ameze nk'uwariye ntahage, kandi uwo mutungo ku munsi w'imperuka ukazamushinja.

"Shitani ipfundika amapfundo atatu mu irugu ry'umwe muri mwe igihe aryamye, igakubita kuri buri pfundo ivuga ati: ufite ijoro ryose komeza wiryamire. Iyo abyutse agasingiza Allah, ipfundo rya mbere rirapfunduka, yatawaza ipfundo rya kabiri rigapfunduka, iyo asayi ipfundo rya gatatu rirapfunduka, akagira imbaraga akamererwa neza, bitaba ibyo aramukana umunabi afite ubunebwe."

"Njye ku kizenga cy'amazi nahawe nzaba ndeba buri wese muri mwe ukinyuraho, hari n'abazakumirwa kukigeraho maze ninginge Nyagasani wanjye ngira nti: Bariya nabo ni abanjye, kandi ni bamwe mu bayoboke banjye, hanyuma bambwire bati: Waba uzi ibyo bakoze nyuma yawe? Ku izina rya Allah nta gihe bamaze usibye ko bavuye mu dini, bityo aba ntibari mu bawe!"