بدانید که چه بسا حدیث من درحالی به مردی برسد که بر اریکهٔ خود تکیه زده، پس بگوید: میان ما و شما کتاب الله است!
از مقدام بن معدیکَرِب رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند:
«أَلَا هَلْ عَسَى رَجُلٌ يَبْلُغُهُ الْحَدِيثُ عَنِّي وَهُوَ مُتَّكِئٌ عَلَى أَرِيكَتِهِ فَيَقُولُ: بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ كِتَابُ اللهِ، فَمَا وَجَدْنَا فِيهِ حَلَالًا اسْتَحْلَلْنَاهُ، وَمَا وَجَدْنَا فِيهِ حَرَامًا حَرَّمْنَاهُ، وَإِنَّ مَا حَرَّمَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا حَرَّمَ اللهُ»: «بدانید که چه بسا حدیث من درحالی به مردی برسد که بر اریکهٔ خود تکیه زده، پس بگوید: میان ما و شما کتاب الله است! هر حلالی که در آن یافتیم آن را حلال میشماریم و هر حرامی که در آن یافتیم آن را حرام میدانیم. [حال آنکه] آنچه رسول الله صلی الله علیه وسلم حرام نموده همانند آنچه الله حرام نموده است».
«أَلَا هَلْ عَسَى رَجُلٌ يَبْلُغُهُ الْحَدِيثُ عَنِّي وَهُوَ مُتَّكِئٌ عَلَى أَرِيكَتِهِ فَيَقُولُ: بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ كِتَابُ اللهِ، فَمَا وَجَدْنَا فِيهِ حَلَالًا اسْتَحْلَلْنَاهُ، وَمَا وَجَدْنَا فِيهِ حَرَامًا حَرَّمْنَاهُ، وَإِنَّ مَا حَرَّمَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا حَرَّمَ اللهُ».
پیامبر صلی الله علیه وسلم خبر میدهد که زمانی نزدیک است که گروهی از مردم خواهند بود که یکی از آنان بر تخت خود تکیه زده و چون حدیثی از پیامبر صلی الله علیه وسلم به او برسد میگوید: آنچه در همهٔ امور میان ما و شما فیصله میکند قرآن کریم است، قرآن برای ما کافی است و هر آنچه در آن حلال یافتیم به آن عمل میکنیم و هر آنچه در آن حرام یافتیم، از آن دوری میکنیم. سپس پیامبر صلی الله علیه وسلم بیان داشتند که هر چیزی ایشان در سنتشان حرام نموده یا از آن نهی کرده است، از نظر مرتبه همانند حکمی است که الله در کتابش حرام نموده است، زیرا پیامبر از جانب پروردگارش ابلاغ میکند.
...:
بزرگداشت سنت، همانطور که قرآن گرامی داشته میشود و به آن عمل میگردد.
طاعت پیامبر طاعت الله است و نافرمانیِ پیامبر نیز نافرمانیِ الله تعالی است.
اثبات حجت بودن سنت و رد سخن کسانی که سنتها را رد میکنند یا حجت بودن سنت را انکار میکنند.
آنکه از سنت رویگردانی کند و مدعی اکتفا به قرآن شود، درحقیقت از هر دو رویگردانی کرده و در ادعای پیروی از قرآن دروغگو است.
یکی از دلایل نبوت پیامبر صلی الله علیه وسلم این است که ایشان از چیزی خبر بدهند که در آینده رخ خواهد داد، و آنچنانکه ایشان خبر داده بودند، به وقوع پیوست.
بیشتر (4)
سنن ابیداوود (7/ 13) (4604).
سنن ترمذی (4/ 399) (2664).
سنن ابنماجه (1/ 9) (12).
نخب الأفكار في تنقيح مباني الأخبار في شرح معاني الآثار (13/ 154).