yaa aw mɔgɔw, i k'a dɔn Ala ye kodɔnbaliya waati yɛrɛbonya wili ka bɔ aw kan ani karama sɔrɔli a waati la ni wolofa ka sira ye
A minɛna Umaru den na Ala diɲɛna u ma :
Ko kira ye laseeli kɛ nɛɛma ni kisi b'a ye makan dùgu dayɛlɛn don, a ko: <<yaa aw mɔgɔw, i k'a dɔn Ala ye kodɔnbaliya waati yɛrɛbonya wili ka bɔ aw kan ani karama sɔrɔli a waati la ni wolofa ka sira ye, mɔgɔw ye suguya fila ye: ɲumankɛla min bɛ siran Ala ɲɛ, o hɛrɛ ka bon Ala yɔrɔ, ani cɛnnikɛla kunnango, o ka ko ka dɔgɔn Ala yɔrɔ, mɔgɔw bɛɛ ye an fà Adama den ye, wa Adama danna ka bɔ bɔgɔ la, Ala ko:{ yaa aw mɔgɔw, i k'a dɔn ne y'aw dan ka bɔ cɛ kelen ni muso kelen na, k'aw kɛ màntow ni kabilaw ye yaasa aw ka ɲɔgɔn dɔn, aw la mɔgɔbá Ala yɔrɔ o ye aw la alaɲɛsiranyɛjɔn de ye, i k'a dɔn Ala ye dɔnni ni kodɔn màsa ye} [ sìbonw kofɔ suran] >>.
أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَطَبَ النَّاسَ يَوْمَ فَتْحِ مَكَّةَ، فَقَالَ: «يَا أَيُّهَا النَّاسُ، إِنَّ اللهَ قَدْ أَذْهَبَ عَنْكُمْ عُبِّيَّةَ الْجَاهِلِيَّةِ وَتَعَاظُمَهَا بِآبَائِهَا، فَالنَّاسُ رَجُلَانِ: بَرٌّ تَقِيٌّ كَرِيمٌ عَلَى اللهِ، وَفَاجِرٌ شَقِيٌّ هَيِّنٌ عَلَى اللهِ، وَالنَّاسُ بَنُو آدَمَ، وَخَلَقَ اللهُ آدَمَ مِنْ تُرَابٍ، قَالَ اللهُ: {يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثَى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللهِ أَتْقَاكُمْ إِنَّ اللهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ} [الحجرات: 13]».
Kira ye mɔgɔw kumaɲɔgɔnya makan dùgu dayɛlɛ don nɛɛma ni kisi b'a ye a ko : yaa aw mɔgɔw, i k'a dɔn Ala ye kodɔnbaliya waati yɛrɛbonya n'a waaso wili ka bɔ aw kan, ani disigosili ni aw faw ye, wa i k'a dɔn mɔgɔw ye nɔnniya fila ye: Limaniyajɔn alaɲɛsiranyɛjɔn ɲumankɛla yɛrɛkolonbaa sé ni bonya tìgi Ala ye, o ye hɛɛrɛ mɔgɔ ye Ala yɔrɔ, hali ni dànbetìgi tɛ walima mɔgɔjàtelen tɛ mɔgɔw yɔrɔ. Wali kafiri cɛnnikɛla kunnangon, o ye mɔgɔnin de ye Ala yɔrɔ, o tɛ foyi ye, hali n'a jàtelen mɔgɔw fɛ wa jɔyɔrɔbatigi do. Wa hadamadenw bɛɛ ye Adama den ye, Ala ye Adama dan ka bɔ bɔgɔ la, mɔgɔ min danna ka bɔ bɔgɔ la o manga kaba a yɛrɛ la ka waaso, Ala ka kuma b'o sɔn ji la: { yaa aw mɔgɔw, i k'a dɔn ne y'aw dan ka bɔ cɛ kelen ni muso kelen na, k'aw kɛ màntow ni kabilaw ye yaasa aw ka ɲɔgɔn dɔn, aw la mɔgɔbá Ala yɔrɔ o ye aw la alaɲɛsiranyɛjɔn de ye, i k'a dɔn Ala ye dɔnni ni kodɔn màsa ye} [ sìbonw kofɔ suran.
عُبية: الكبر، وتضم عينها وتُكسر.
Bàlili ka bɔ waaso ma ni buruju ni dànbe ye.
Tirimizi ka Sunnagafe (5/ 309) (3270).
Ibunu hibani ka Gafekɛnɛman (9/ 137) (3828).
Jiidili (2)
عون المعبود وحاشية ابن القيم (14/ 16).
النهاية في غريب الحديث والأثر (ص587).
Cited in books
2 BooksJiidili (2)
- الإسلام - نبذة موجزة عن الإسلام (مشتملة على الأدلة)«يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ اللَّهَ قَدْ أَذْهَبَ عَنْكُمْ عُبِّيَّةَ الجَاهِلِيَّةِ وَتَعَاظُمَهَا بِآبَائِهَا فَالنَّاسُ رَجُلَانِ: بَرٌّ تَقِيٌّ كَرِيمٌ عَلَى اللَّهِ وَفَاجِرٌ شَقِيٌّ هَيِّنٌ عَلَى اللَّهِ وَالنَّاسُ بَنُو آدَمَ وَخَلَ
- رسالة موجزة عن الإسلام كما جاء في القرآن الكريم والسنة النبوية (مشتملة على الأدلة)رِسَالَةٌُ مُوجَزَةٌُ عَنِ الْإِسْلَامِ كَمَا جَاءَ فِي الْقُرْآنِ الْكَرِيمِ وَالسَّنَةِ النَّبَوِيَّة-مشتملة على الأدلة -للحرمين-«يَا أَيُّهَا النَّاسُ، إِنَّ اللَّهَ قَدْ أَذْهَبَ عَنْكُمْ عُبِّيَّةَ الجَاهِلِيَّةِ وَتَعَاظُمَهَا بِآبَائِهَا، فَالنَّاسُ رَجُلَانِ: بَرٌّ تَقِيٌّ كَرِيمٌ عَلَى اللَّهِ، وَفَاجِرٌ شَقِيٌّ هَيِّنٌ عَلَى اللَّهِ، وَالنَّاسُ بَنُو آدَمَ، و