“ฉันจะบอกให้พวกเจ้าทราบเอาไหมว่า ชาวสวรรค์นั้นคือพวกใด? คือคนที่อ่อนแอถ่อมตัว (สภาพทางดุนยาของเขาขาดแคลน ผู้คนดูถูกเหยียดหยามเขา) ถ้าหากเขาสาบานต่ออัลลอฮ์ พระองค์จะทรงให้เป็นไปตามที่เขาสาบาน ฉันจะบอกให้พวกเจ้าทราบเอาไหมว่า ชาวนรกนั้นคือพวกใด? คือคนที่หยาบคาย จองหอง ลำพองตน
จากหาริษะฮ์ บิน วะฮ์บิน อัล-คูซาอีย์ เราะฎิยัลลอฮุอันฮุ กล่าวว่า: ฉันได้ยินท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม กล่าวว่า:
“ฉันจะบอกให้พวกเจ้าทราบเอาไหมว่า ชาวสวรรค์นั้นคือพวกใด? คือคนที่อ่อนแอถ่อมตัว (สภาพทางดุนยาของเขาขาดแคลน ผู้คนดูถูกเหยียดหยามเขา) ถ้าหากเขาสาบานต่ออัลลอฮ์ พระองค์จะทรงให้เป็นไปตามที่เขาสาบาน ฉันจะบอกให้พวกเจ้าทราบเอาไหมว่า ชาวนรกนั้นคือพวกใด? คือคนที่หยาบคาย จองหอง ลำพองตน
«أَلاَ أُخْبِرُكُمْ بِأَهْلِ الجَنَّةِ؟ كُلُّ ضَعِيفٍ مُتَضَعِّفٍ، لَوْ أَقْسَمَ عَلَى اللَّهِ لَأَبَرَّهُ، أَلاَ أُخْبِرُكُمْ بِأَهْلِ النَّارِ: كُلُّ عُتُلٍّ جَوَّاظٍ مُسْتَكْبِرٍ».
ท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม เล่าถึงลักษณะบางอย่างของชาวสวรรค์และชาวนรก ชาวสวรรค์ส่วนใหญ่เป็น: “ผู้อ่อนแอและถ่อมตัว” นั่นคือ ถ่อมตัวและยอมจำนนต่อพระเจ้าผู้ทรงฤทธานุภาพ ถ่อมตนต่อพระองค์ จนถึงจุดที่บางคนดูถูกเขาและดูหมิ่นเขา และคนที่ยอมจำนนต่อพระองค์ พระเจ้าผู้ทรงฤทธานุภาพ ถ้าเขาให้คำสาบานโดยใช่พระนามของพระเจ้า โดยหวังในพระคุณของพระองค์ พระองค์จะทรงทำให้เขาปฏิบัติตามคำสาบาน และทำให้สิ่งที่เขาสาบานนั้นเป็นจริง และจะตอบสนองคำขอและคำอธิษฐานของเขา ชาวนรกส่วนใหญ่เป็น: ผู้ที่ “หยาบคายเลวทราม” ซึ่งหยาบคาย รุนแรง และชอบทะเลาะวิวาทกันมาก หรือคนลามกอนาจารที่ไม่ยอมสยบต่อความดี “ผู้หยิ่งจองหอง” ซึ่งหยิ่ง หงุดหงิด ผู้ที่มีร่างกายใหญ่โต หยิ่งผยองในการเดิน มีนิสัยไม่ดี "หยิ่งยะโส" ในการปฏิเสธความจริงและดูหมิ่นผู้อื่น
ส่งเสริมให้คนมีลักษณะของชาวสวรรค์ และเตือนถึงลักษณะของชาวนรก
ความอ่อนน้อมถ่อมตนมีไว้สำหรับพระเจ้าผู้ทรงอำนาจ ต่อพระบัญชาใช้และข้อห้ามของพระองค์ และการยอมจำนนต่อคำสอนเหล่านั้น รวมถึงการมีความอ่อนน้อมต่อผู้คน โดยไม่แสดงความหยิ่งผยองต่อพวกเขา.
อิบนุ ฮาญาร์ กล่าวว่า: ความหมายก็คือ ชาวสวรรค์ส่วนใหญ่คือคนเหล่านี้ เช่นเดียวกับชาวนรกส่วนใหญ่คืออีกกลุ่มหนึ่ง และหะดีษไม่ได้หมายถึงว่าแต่ละฝ่ายนั้นจำกัดเฉพาะคุณลักษณะข้างต้นเท่านั้น
เศาะฮีห์ อัลบุคอรีย์ (6/ 159) (4918).
เศาะฮีห์ มุสลิม (4/ 2190) (2853).
เพิ่มเติม (8)
كنوز رياض الصالحين.
لمجموعة من الباحثين (5/ 5).
شرح رياض الصالحين.
لابن عثيمين (3/ 47).
بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين.
لسليم الهلالي (1/ 340).
نزهة المتقين شرح رياض الصالحين.
لمجموعة من الباحثين (1/ 264).