«څوک چې د دنیوي غرض لپاره علم زده کړي، حال دا چې زده کړه یوازې د الله تعالی د خوښۍ لپاره کېږي، نو د قیامت په ورځ به د جنت بوي ونه مومي»
له ابو هریرة رضي الله عنه څخه روایت دی وایي چې: رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمایلي:
«څوک چې د دنیوي غرض لپاره علم زده کړي، حال دا چې زده کړه یوازې د الله تعالی د خوښۍ لپاره کېږي، نو د قیامت په ورځ به د جنت بوي ونه مومي».
«مَنْ تَعَلَّمَ عِلْمًا مِمَّا يُبْتَغَى بِهِ وَجْهُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ لَا يَتَعَلَّمُهُ إِلَّا لِيُصِيبَ بِهِ عَرَضًا مِنَ الدُّنْيَا لَمْ يَجِدْ عَرْفَ الْجَنَّةِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ» يَعْنِي رِيحَهَا.
نبي صلی الله علیه وسلم بیانوي چې څوک د دیني علم زده کړه وکړي، چې په اصل کې د الله تعالی د رضا لپاره کېږي، خو دی یې یوازې د دې لپاره زده کوي چې یو څه دنیوي برخه او ګټه پرې تر لاسه کړي؛ مال یا مقام، نو د قیامت په ورځ به د جنت بوي هم ونه مومي.
د علم ترلاسه کولو لپاره اخلاص او په اخلاص ټینګار کول واجب دی.
د دې خبرې پر وړاندې ټینګ خبرداری چې شرعي علم د ځان ښودنې یا دنیوي ګټې د ترلاسه کولو د وسیلې په توګه وکارول شي او دا چې دا کار له کبیره ګناهونو څخه دی.
څوک چې د الله رضا لپاره علم ترلاسه کوي او دنیا ورته په طبیعي توګه راشي، نو اخیستل یې ورته جایز دي او دا ورته هېڅ زیان نه رسوي.
سندي ویلي: د "عرف الجنة" څخه یې مطلب خوشبویي ده، چې معنا یې له جنت څخه په محرومېدو کې مبالغه ده، ځکه څوک چې د څه شي بوي ونه مومي نه یې شي ترلاسه کولی.
که څوک علم زده کړي چې په اصل کې د الله رضا لپاره وي، خو دی یې د وظیفې یا نورو موخو لپاره زده کړي، نو باید الله تعالی ته لدې کار څخه توبه وباسي، نو الله تعالی به یې د بد نیت له ګناه څخه پاک کړي، ځکه هغه سپېڅلی ذات د لوي فضل خاوند دی.
دا خبرداری د دیني علم زده کوونکي ته دی او که څوک د دنیوي علومو لکه د انجینرۍ، کیمیا او داسې نورو زده کړه د دنیا لپاره وکړي، نو هغه پورې اړه لري چې د هر نیت لپاره یې کوي.
نور (15)
سنن ابو داود (5/ 504) (3664).
سنن ابن ماجه (1/ 169) (252).
د امام أحمد مسند (14/ 169) (8457).
شرح رياض الصالحين.
لابن عثيمين (2/ 477).
كنوز رياض الصالحين.
لمجموعة من الباحثين (16/ 507).
نزهة المتقين شرح رياض الصالحين.
لمجموعة من الباحثين (2/ 957).
بهجة الناظرين.
لسليم الهلالي (2/ 447).
عون المعبود شرح سنن أبي داود.
العظيم آبادي (10/ 70).
حاشية السندي على سنن ابن ماجه.
لمحمد التتوي (1/ 110).
په کتابونو کې یاد شوی
3 کتابونهنور (3)
- الخطب المنبريةموسوعة الخطب المنبرية (القسم الأول)«مَنْ تَعَلَّمَ عِلْمًا مِّمَّا يُبْتَغَىٰ بِهِ وَجْهُ اللَّهِ، لَا يَتَعَلَّمُهُ إِلَّا لِيُصِيبَ بِهِ عَرَضًا مِنَ الدُّنْيَا، لَمْ يَجِدْ عَرْفَ الْجَنَّةِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ - يَعْنِي: رِيحَهَا-»؛
- رياض الصالحينرياض الصالحين مع فوائد وهدايات - 6«مَنْ تعلَّمَ علماً ممَّا يُبْتغىٰ به وجهُ الله _عز وجل_ لا يتعلَّمُهُ إلا ليُصيبَ به عَرَضاً من الدُّنيا لم يجد عَرْفَ الجَنَّة يومَ القيامةِ» يَعني: ريحَها.
- رياض الصالحينرياض الصالحين مع فوائد وهدايات - 7«مَنْ تعلَّم علماً ممَّا يُبْتَغَىٰ به وجهُ الله _عز وجل_ ، لا يتعلمهُ إلَّا ليصيبَ بهِ عَرَضاً منَ الدُّنيا، لم يجدْ عَرْفَ الجنَّة يومَ القيامة» يعني: ريحها.