होसियार! निःसन्देह अबदेखि रक्सी तथा मदिरा निषेध गरिएको छ।
अनस (रजियल्लाहु अन्हु) ले बयान गरेका छन्:
"म अबू तल्हाको घरमा मानिसहरूलाई मदिरा पिलाउँदै थिएँ र त्यस दिन उनीहरूको मदिरा 'फदिख' (खजूरबाट बनेको रक्सी) थियो। अचानक अल्लाहका रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) को आदेशमा एक जनाले कराउँदै घोषणा गरे, 'होसियार, अबदेखि मदिरालाई निषेधित गरिएको छ!' यो सुनेर अबू तल्हाले मलाई भन्नुभयो, 'बाहिर गएर यो सबै मदिरा फ्याँकिदेऊ।' मैले बाहिर गएर सबै मदिरा बगाइदिएँ र त्यो मदिनाका गल्ली-गल्लीमा बग्न थाल्यो। यो देखेर केही मानिसहरूले भन्न थाले, 'कतिपय व्यक्ति त यस्तो अवस्थामा मारिए (सहिद भए) कि यो (मदिरा) उनीहरूको पेटमै थियो (के उनीहरूको सजाय होला?)।' तब अल्लाहले यो आयत अवतरण गर्नुभयो: {जुन मानिसहरूले इमान ल्याए र असल कार्यहरू गरे, उनीहरूले पहिले जे–जति खाइसकेका छन्, त्यसमा उनीहरूलाई कुनै पाप हुने छैन...} [सूरह अल-माइदा: ९३]।"
كُنْتُ سَاقِيَ القَوْمِ فِي مَنْزِلِ أَبِي طَلْحَةَ، وَكَانَ خَمْرُهُمْ يَوْمَئِذٍ الفَضِيخَ، فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُنَادِيًا يُنَادِي: أَلاَ إِنَّ الخَمْرَ قَدْ حُرِّمَتْ، قَالَ: فَقَالَ لِي أَبُو طَلْحَةَ: اخْرُجْ، فَأَهْرِقْهَا، فَخَرَجْتُ فَهَرَقْتُهَا، فَجَرَتْ فِي سِكَكِ المَدِينَةِ، فَقَالَ بَعْضُ القَوْمِ: قَدْ قُتِلَ قَوْمٌ وَهِيَ فِي بُطُونِهِمْ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ: {لَيْسَ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ جُنَاحٌ فِيمَا طَعِمُوا} [المائدة: 93] الآيَةَ.
अनस बिन मालिक (रजियल्लाहु अन्हु) ले वर्णन गर्नुभएको छ कि उहाँ आफ्ना सौतेनी पिता अबु तल्हा (रजियल्लाहु अन्हु) को घरमा उपस्थित मानिसहरूलाई पिलाउने काम गरिरहनुभएको थियो। त्यस दिन उनीहरूको मदिरा फजीख थियो, जुन काँचो र पाकेको खजूरबाट तयार पारिएको हुन्छ। त्यत्तिकैमा रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) का एक उद्घोषकले आवाज लगाउँदै भने, "सुन! निश्चय नै मदिरा वर्जित गरिएको छ। अनस (रजियल्लाहु अन्हु) भन्नुहुन्छ: त्यसपछि अबु तल्हाले मलाई भन्नुभयो, "बाहिर जाऊ र यसलाई फालिदेऊ। त्यसपछि म बाहिर गएँ र मदिरालाई फालिदिएँ। त्यस दिन (यति मदिरा फालियो कि) मदीनाका गल्लीहरूमा मदिरा बग्न थाल्यो। यो देखेर केही मानिसहरूले भन्नथाले कि कतिपय सहाबाहरूको त मदिरा वर्जित हुनुअघि नै मृत्यु भइसकेका छ, जबकि उनीहरूको पेटमा मदिरा थियो — के उनीहरूलाई सजाय होला? तब अल्लाहले यो आयत अवतरित गर्नुभयो: {जुन मानिसहरूले इमान ल्याए र असल कार्यहरू गरे, उनीहरूले पहिले जे–जति खाइसकेका छन्, त्यसमा उनीहरूलाई कुनै पाप हुने छैन...} [सूरह अल-माइदा: ९३] । अर्थात्: रक्सी निषेध हुनुअघि ईमान ल्याएकाहरूले जे-जति रक्सी खाए र पिए, त्यसमा उनीहरूलाई कुनै पाप लाग्ने छैन।
यसबाट अबू तल्हा र सहाबा (रजियल्लाहु अन्हुम) हरूको उत्कृष्टता प्रस्ट हुन्छ, किनकि उहाँहरूले अल्लाहको आदेशलाई तत्काल र बिनाकुनै प्रश्न तथा सङ्कोच पालना गर्नुभयो, र एउटा साँचो मुस्लिमले गर्नुपर्ने पनि यही नै हो।
मदिरा: हरेक नशालु पदार्थलाई समेट्ने एउटा व्यापक नाम हो।
फदीख: यो काँचो खजुर (बुस्र) र पाकेको खजुरबाट आगोमा नपकाईकन बनाइने एक प्रकारको पेय पदार्थ हो। र बुस्र: भन्नाले खजुर पूर्ण रूपमा पाक्नु भन्दा अगाडिको काँचो वा आधा पाकेको अवस्थालाई बुझाउँछ।
इब्न हजरले भन्नुभएको छ, मुहल्लबले भन्नुहुन्छ: "रक्सीलाई बाटोमा खन्याउनुको उद्देश्य त्यसप्रति आफ्नो अस्वीकृति प्रकट गर्नु र त्यसलाई पूर्ण रूपमा त्यागिएको कुरा सार्वजनिक गर्नु थियो। हुन त यसरी बाटोमा खन्याउँदा केही असुविधा हुन सक्थ्यो, तथापि यस कार्यबाट प्राप्त हुने धार्मिक र सांसारिक हित (मसलहत) त्यसबाट हुने असुविधाभन्दा धेरै ठूलो र महत्त्वपूर्ण थियो (त्यसैले बाटोमा सार्वजनिक रूपमा फालियो)।"
यसमा भक्तहरूप्रतिको अल्लाहको दया र कृपाको स्पष्ट वर्णन छ कि उहाँले कुनै पनि नियम वा आदेश जारी गर्नुभन्दा पहिले गरिएका कार्यहरूको हिसाब लिनुहुन्न।
सर्वशक्तिमान अल्लाहले मादक पदार्थलाई निषेध गर्नुभएको छ; किनभने यसमा रहेका खराबीहरूले बुद्धि र धन-सम्पत्तिमा हानि पुर्याउँछन्, र यसकै कारण मानिसले आफ्नो विवेक गुमाउने भएकाले अनेकौं पाप-कर्महरूमा लिप्त हुन पुग्दछ।
सही बुखारी (3/ 132) (2464).
सही मुस्लिम (3/ 1570) (1980).
थप (3)
النهاية في غريب الحديث والأثر (709) (1006).
فتح الباري لابن حجر (1/ 133).
إرشاد الساري لشرح صحيح البخاري (4/ 267).