Skip to content

"अल्लाहसँग डराउनु र आफ्ना शासकको आज्ञा सुन्नु र पालन गर्नु, चाहे तिम्रो शासक एक कालो दास नै किन नहोस्। मेरो पछि तिमीहरूले ठूलो मतभेद देख्नेछौ। त्यस्तो अवस्थामा मेरो सुन्नत र सही मार्गमा हिँड्ने खलीफाहरूको सुन्नतको अनुसरण गर्नु

अबु नजीह अल-इरबाद बिन सारिया (रज़ियल्लाहु अन्हु) बाट वर्णित छ, उहाँले भन्नुभयो: अल्लाहका रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले हामीलाई यस्तो प्रभावकारी उपदेश दिनुभयो, जसले गर्दा हाम्रा हृदय भयले काँपे र आँखाहरूबाट आसु निस्कियो। हामीले भन्यौं, "हे अल्लाहका रसूल! यो त बिदाइको उपदेश जस्तो छ, त्यसैले हामीलाई केही उपदेश दिनुहोस्।" उहाँ (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले भन्नुभयो:

"अल्लाहसँग डराउनु र आफ्ना शासकको आज्ञा सुन्नु र पालन गर्नु, चाहे तिम्रो शासक एक कालो दास नै किन नहोस्। मेरो पछि तिमीहरूले ठूलो मतभेद देख्नेछौ। त्यस्तो अवस्थामा मेरो सुन्नत र सही मार्गमा हिँड्ने खलीफाहरूको सुन्नतको अनुसरण गर्नु। यसलाई बंगराको दाँतले समाते झैँ दृढतापूर्वक समात्नु। धर्मको नाममा चल्ने नयाँ कुराहरूबाट टाढा रहनु । प्रत्येक विदअत (धर्मको नाममा गर्ने अप्रमाणित कुरा) भ्रम र पथभ्रष्टता हो।"

«أُوصِيكُمْ بِتَقْوَى اللَّهِ، وَالسَّمْعِ وَالطَّاعَةِ، وَإِنْ تَأَمَّرَ عَلَيْكُمْ عَبْدٌ، فَإِنَّهُ مَنْ يَعِشْ مِنْكُمْ بَعْدِي فَسَيَرَى اخْتِلَافًا كَثِيرًا، فَعَلَيْكُمْ بِسُنَّتِي وَسُنَّةِ الخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ المَهْدِيينَ، عَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ، وَإِيَّاكُمْ وَمُحْدَثَاتِ الأُمُورِ؛ فَإِنَّ كُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ».

अबू दाउद र तिर्मीजीले वर्णन गरेका छन्
सही
व्याख्या

एक दिन रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले यस्तो प्रभावशाली उपदेश दिनुभयो जसले मानिसहरूको मन छोयो र आँखा रसायो । रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) को प्रभावशाली उपदेश देखेर उहाँका साथीहरूले भने: हे अल्लाहको रसूल! यो विदाई प्रवचन जस्तो देखिन्छ । तसर्थ तिनीहरूले पछि काम लाग्ने केही महत्वपूर्ण वसीयत गर्न आग्रह गरे । उहाँले भन्नुभयो: म तिमीहरूलाई अल्लाहसँग डराउन आदेश दिन्छु । अल्लाहको डरको अर्थ भनेको अनिवार्य कुराको पालना गर्नु र निषेधित कुराहरूबाट टाढा रहनु हो । त्यसैगरी, म तिमीहरूलाई शासकहरूको आदेश सुन्न र पालन गर्न आदेश दिन्छु । तिम्रो शासक कालो दास भए पनि । अर्थात् एक साधारण मानिस पनि तिम्रो शासक बन्यो भने उसको आज्ञापालन गर्नुपर्छ, ताकि द्वन्द्व र जताततै रक्तपात नहोस् । किनभने तिमीहरूमध्ये जो जीवित रहन्छ उसले धेरै विवाद देख्नेछ । त्यसपछि उहाँले तिनीहरूलाई यस असहमतिबाट बाहिर निस्कने बाटो बताउनुभयो । अर्थात्, उहाँको सुन्नत र उहाँपछि खिलाफत ग्रहण गरेका सही मार्गनिर्देशित खलीफाहरू; अबु बकर सिद्दिक, उमर बिन खत्ताब, उस्मान बिन अफ्फान र अली बिन अबू तालिब (रजियल्लाहु अन्हुम) को सुन्नत दृढतापूर्वक समात्नु पर्छ । उहाँले त्यसलाई बङ्गाराले भएपनि समात्न आदेश दिनुभयो । अर्को शब्दमा, हरेक परिस्थितिमा सुन्नतलाई पछ्याउन र पालन गर्नुपर्छ । त्यसपछि धर्मको नाममा नयाँ कुराहरू आविष्कार गर्न विरुद्ध चेतावनी दिनुभयो । किनभने धर्मको नाममा आउने हरेक नयाँ कुरा पथभ्रष्टा हो ।

हदीसका केही फाइदाहरू

सुन्नतलाई दृढतापूर्वक समात्न र त्यसको पालना गर्नको महत्त्व ।

उपदेश दिने र हृदयलाई नरम पार्ने कुरामा ध्यान ।

रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) पछि उहाँका चार धर्मी खलीफा (उत्तराधिकारी) हरू; अबु बकर सिद्दिक, उमर फारूक, उस्मान बिन अफ्फान र अली बिन अबि तालिब (रजियल्लाहु अन्हुम) को अनुसरण गर्न आदेश ।

धर्मको नाममा नयाँ कुराहरू आविष्कार गर्न निषेध र धर्मको नाममा हरेक नयाँ कुरा पथभ्रष्टा हो ।

पापको आदेश नदिएसम्म मुस्लिमहरूले शासकहरूको कुरा सुन्न र पालन गर्नुपर्छ ।

सबै समय र परिस्थितिहरूमा अल्लाहको तकवा (डर) को महत्त्व ।

यस उम्मतमा विवादहरू उत्पन्न हुन्छ र जब मतभेदहरू देखा पर्दछन् भने रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) र उहाँका खलीफाहरूको सुन्नतको अनुसरण आवश्यक छ ।

श्रोतहरू

सुनन अबी दाउद (7/ 16) (4607).

सुनन् तिर्मिजी (4/ 408) (2676).

सुनन् इब्ने माजह (1/ 28) (42).

मुस्नद अहमद (28/ 367) (17142).

थप (4)

अल् अरबऊन अन्नववीयह (ص: 89) (ح28).

تحفة الأحوذي (7/ 366).

عون المعبود وحاشية ابن القيم (12/ 235).

شرح الأربعين النووية للعثيمين (ص: 278).