«Yãmb sõmlem sẽn yɩɩd yaa mam sẽn be yʋʋm koabg ning pʋgẽ wã, rẽ poorẽ yaa sẽn pʋgd bãmbã, rẽ poorẽ yaa sẽn pʋgd bãmbã
Yii a ʿɭmraan ɭbn Hʋsayn nengẽ, (Wẽnd yard be b yiibã yĩnga) a yeelame: Nabiyaamã yeelame (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga):
«Yãmb sõmlem sẽn yɩɩd yaa mam sẽn be yʋʋm koabg ning pʋgẽ wã, rẽ poorẽ yaa sẽn pʋgd bãmbã, rẽ poorẽ yaa sẽn pʋgd bãmbã». A ʿɭmraan yeelame: mam ka mi Nabiyaamã (Wẽnd pʋʋsg lɑ A tɩlgr be ɑ yĩngɑ) togsa yʋʋm kobs a yiib bɩ a tãabo, Nabiyaamã (Wẽnd pʋʋsg lɑ A tɩlgr be ɑ yĩngɑ) yeelame: «Ad mam loogr poorẽ, neb n na n zĩnd n zãmbdẽ, n ka tar bas-m-yam ye, la b maan kaset-rãmba tɩ b ka kos-b tɩ b maan ye, la b rɩkd pʋlemse la b ka pidsdẽ ye, tɩ nobrã vẽneg b pʋgẽ».
«خَيْرُكُمْ قَرْنِي، ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ، ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ» قَالَ عِمْرَانُ: لاَ أَدْرِي أَذَكَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدُ قَرْنَيْنِ أَوْ ثَلاَثَةً، قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ بَعْدَكُمْ قَوْمًا يَخُونُونَ وَلاَ يُؤْتَمَنُونَ، وَيَشْهَدُونَ وَلاَ يُسْتَشْهَدُونَ، وَيَنْذِرُونَ وَلاَ يَفُونَ، وَيَظْهَرُ فِيهِمُ السِّمَنُ».
Nabiyaamã (Wẽnd pʋʋsg lɑ A tɩlgr be ɑ yĩngɑ) kõo kibare, tɩ ad zãmaan sõmblem sẽn tʋg n yɩɩde, sẽn tigim taab wakat yεnga, yaa wakat ninga Wẽnd Tẽn-tʋʋmã (Wẽnd pʋʋsg lɑ A tɩlgr be ɑ yĩngɑ) la a sahaabsã sẽn be a soab pʋgẽ wã, rẽ poorẽ yaa sẽn pʋgd-b rãmbã, sẽn yaa sɩd-kõtbã, neb nins sẽn paam-b sahaabsã la b ka paam Tẽn-tʋʋmã, rẽ poorẽ yaa sẽn pʋgd-b bãmba, sẽn paam-b Taabɩ'ɩɩn-rãmbã (sahaabsã pʋgdbã), la sahaabgã a maana sika rẽ yĩnga neb nins sẽn pʋgd bãmbã n na n tʋg n tãag yʋʋm koabg a naas soabã bãmb lagmame bɩ b ka lageme. Rẽ poorsẽ tɩ Nabiyaamã (Wẽnd pʋʋsg lɑ A tɩlgr be ɑ yĩngɑ) yeele: tɩ bãmb loogr poorẽ neb n na n wa, n yaa zãmb rãmba, tɩ nebã ka tar bas-m-yam ne-b ye, la b maan kaseto, taoor tɩ b na n ka bao kaset b nengẽ ye, la b pʋlemdẽ la b ka pidsdẽ ye, la b yalgdẽ rɩɩb wεεngẽ la yũubẽ, halɩ tɩ nobrã wa tʋg n puk b nengẽ.
Yaa tɩ zãma sõmblem sẽn yɩɩd dũni wã yʋʋm-rãmbã fãa pʋgẽ, yaa wakat ning Nabiyaamã (Wẽnd pʋʋsg lɑ A tɩlgr be ɑ yĩngɑ) la a sahaabsã sẽn vɩɩms a pʋgẽ wã, la waa Al-bʋhaariy pʋgẽ, tɩ Nabiyaamã (Wẽnd pʋʋsg lɑ A tɩlgr be ɑ yĩngɑ) yeelame: "Ad b tʋmsa maam Adam biisã wakat-rãmb sõmblem sẽn tʋg n yɩɩda pʋgẽ, rẽ poorẽ tɩ wakat watẽ, halɩ tɩ mam wa tʋg n yɩ wakat ninga m sẽn yi a soab pʋgẽ wã".
A ɭbn Hagar yeelame (Wẽnd na yols-a): hadiis-kãngã wilgdame tɩ sahaabsã sõmblem n yɩɩd taabɩ'ɩɩn-rãmbã (sẽn pʋgdbã), la bãmb me sõmlem n yɩɩd sẽn pʋgd-b bãmbã wã, la rẽ yĩnga yɩɩdlem-kãngã yaa sẽn na n ges zãmã wã gill bɩ yaa yembr-yembre? A yaa pẽes n bao zĩiga, la yiib soabã la bãngdbã wʋsg kẽng yã.
La woto wilgdame tɩ b sõmb n tablga rẽenem yʋʋm kobs a tãabã rãmb na-kẽndrã, bala ned ning wakat sẽn wa n tʋg n pẽneg nabiyaamdlemã wakatã, yẽ n sõmb ne yɩɩdlem, la bãngre, la togs-n-taare la Nabiyaamã (Wẽnd pʋʋsg lɑ A tɩlgr be ɑ yĩngɑ) kãndagrã tikri.
An-nazrʋ =Pʋlengã: Yaa kãsem sẽn na n rogl a meng ne tũudum, sãri wã sẽn ka rogl-a, sẽn tũ ne gomd buud fãa sẽn wildg rẽ.
Wilgda zãmb sãbsgo, la pʋleng sẽn na n ka pidsdẽ, la yaglg sũurã ne dũni.
B sãbsa kaset maanego, tɩ ka tũ b sẽn bao-f tɩ f maane, tɩ hakε wã soab sã n mi rẽnda, la sã n mikame tɩ hakε wã soab ka mi rẽnda, rẽnd rẽ kẽed a koεεgã sẽn yeelã (Wẽnd pʋʋsg lɑ A tɩlgr be ɑ yĩngɑ): «Rẽ yĩnga m ka na n kõ yãmb kibare kaset maandbã sẽn yɩɩd sõmblem? Yaa sẽn wata ne a kasetã taoor tɩ b na n ka sok-a wã» A Muslim n togs-a.
Ṣahɩɩh Al-Bʋẖaary (3/ 171) (2651).
Ṣahɩɩh Muslim (4/ 1964) (2535).
(3/ 1344) (1719).
Pɑɑgã (2)
النهاية في غريب الحديث والأثر (747).
نيل الأوطار (8/ 341).
Cited in books
4 BooksPɑɑgã (4)
- الخطب المنبرية موسوعة الخطب المنبرية (القسم الثاني)«خَيْرُ النَّاسِ قَرْنِي، ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ، ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ»
- فهم السلف الصالح للنصوص الشرعية والرد على الشبهات حوله"خيركم قرني، ثم الذين يلونهم، ثم الذين يلونهم"[8].
- مجموعة زاد التربية الإسلامية (1)، والسيرة النبوبة (1)، والعقيدة (1)، والفقه (1)التربية الأسلامية 1« خيْرُ النّاسِ قرْنِي، ثُمّ الّذِين يلُونهُمْ، ثُمّ الّذِين يلُونهُمْ»
- مشروع منهاج زادكزادك 3 طالب نهائي«خَيْرُ النَّاسِ قَرْنِي، ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ، ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ»