Өлгөндөрдү тилдебегиле. Анткени алар өздөрү аткарган иш-аракеттерине жетишти.
Айша (Аллах андан ыраазы болсун) риваят кылган хадисте, Пайгамбар (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) айтты:
Өлгөндөрдү тилдебегиле. Анткени алар өздөрү аткарган иш-аракеттерине жетишти.
«لَا تَسُبُّوا الْأَمْوَاتَ، فَإِنَّهُمْ قَدْ أَفْضَوْا إِلَى مَا قَدَّمُوا».
Пайгамбар (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) өлгөндөрдү тилдөөнү жана алардын ар-намысына тийүүнүн арам экенин баяндап жатат. Бул тилдөө адеп-ахлактын терс жактарынын бири. Анткени алар аткарган жакшы же жаман иш-аракеттерине жетишкен. Ошондой эле бул тилдөө аларга жетпейт. Анткени ал тилдөө тирүүлөргө гана зыян жеткирет.
أفضوا إلى ما قدموا : صاروا إلى ما قدموا من أعمالهم.
Бул хадис өлгөндөрдү тилдөө арам экендигине далил болот.
Тирүүлөрдүн кызыкчылыгын эске алуу менен өлгөндөрдү тилдөөнү таштап, коомду чыр-чатактан, жек көрүүдөн сактоо керек.
Аларды тилдөөдөн тыюунун хикматы – алар мурда кылган иш-аракетине жеткендиктен аларды тилдөөдө пайда жок. Бирок алардын тирүү туугандары зыян тартат.
Адам пайдасы жок нерсени айтпашы керек.
Сахих ал-Бухари (2/ 104) (1393).
Дагы (6)
فتح ذي الجلال والاكرام بشرح بلوغ المرام.
لابن عثيمين (2/ 631).
منحة العلام في شرح بلوغ المرام.
لعبد الله الفوزان (4/ 385).
توضيح الأحكام من بلوغ المرام.
للبسام (3/ 277).