“ចូរពួកអ្នកប្រគល់ទ្រព្យមរតកដល់អ្នកដែលមានសិទ្ធិទទួល ហើយអ្វីដែលនៅសល់ គឺសម្រាប់បុរសជាសាច់ញាតិជិតបំផុត”។
ពី អ៊ិពនូអាប់ហ្ពាស رضي الله عنهما អំពីណាពី ﷺ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖
“ចូរពួកអ្នកប្រគល់ទ្រព្យមរតកដល់អ្នកដែលមានសិទ្ធិទទួល ហើយអ្វីដែលនៅសល់ គឺសម្រាប់បុរសជាសាច់ញាតិជិតបំផុត”។
«أَلْحِقُوا الفَرَائِضَ بِأَهْلِهَا، فَمَا بَقِيَ فَلِأَوْلَى رَجُلٍ ذَكَرٍ».
ណាពី ﷺ លោកបានបង្គាប់ដល់អ្នកដែលធ្វើការបែងចែងទ្រព្យមរតករបស់សពត្រូវធ្វើការបែងចែកទ្រព្យមរតកនោះទៅកាន់អ្នកដែលមានសិទ្ធិទទួលដោយយុត្តិធម៌ស្របតាមច្បាប់ឥស្លាមដូចដែលអល់ឡោះចង់បានដោយត្រូវប្រគល់ទ្រព្យមរតកដល់អ្នកដែលមានសិទ្ធិទទួលមរតកជាលក្ខណៈកំណត់ចំនួននូវចំណែករបស់ពួកគេដែលត្រូវទទួលបានដូចដែលមានចែងនៅក្នុងគម្ពីររបស់អល់ឡោះ(គម្ពីរគួរអាន)គឺ ពីរភាគបី មួយភាគបី មួយភាគប្រាំមួយ មួយភាគពីរ មួយភាពបួន និងមួយភាគប្រាំបី។ ចំពោះចំណែកដែលនៅសល់បន្ទាប់ពីនោះ គឺត្រូវបែងចែកទៅឲ្យសាច់ញាតិជិតបំផុតរបស់សពដែលជាបុរស ដែលគេហៅថា العصبة (សាច់ញាតិជាបុរស)។
ហាទីស្ហនេះ គឺជារូបមន្តនៅក្នុងការបែងចែកទ្រព្យសម្បត្តិដែលសពបានបន្សល់ទុក។
ក្នុងការបែងចែកមរតក គឺត្រូវចាប់ផ្តើមបែងចែកឲ្យទៅអ្នកដែលមានសិទ្ធិទទួលមរតកជាលក្ខណៈកំណត់ចំនួនមុន។
អ្វីដែលនៅសល់បន្ទាប់ពីបានបែងចែកឲ្យទៅអ្នកដែលមានសិទ្ធិទទួលមរតកជាលក្ខណៈកំណត់ចំនួន គឺត្រូវបែងចែកឲ្យទៅសាច់ញាតិជិតបំផុតរបស់សពដែលជាបុរស(العصبة)។
ត្រូវផ្តល់ឲ្យអ្នកដែលជាប់សាច់ញាតិជិតជាងគេមុន។ ដូចនេះ សាច់ញាតិជាបុរសដែលជាប់សាច់ឆ្ងាយ ដូចជាមាខាងឪពុកជាដើម គឺមិនអាចទទួលមរតកបានឡើយក្នុងពេលដែលសពមានសាច់ញាតិជាបុរសដែលជាប់សាច់ជិតជាង ដូចជាឪពុក។
ពុំមែនចំណែកណាត្រូវផ្តល់ឲ្យសាច់ញាតិជិតបំផុតរបស់សពដែលជាបុរស(العصبة)នោះឡើយ ប្រសិនបើអ្នកដែលមានសិទ្ធិទទួលមរតកជាលក្ខណៈកំណត់ចំនួនទទួលនូវចំណែកទ្រព្យមរតកអស់គ្មានសល់។
សហេស អាល់ពូខរី (8/ 152) (6737).
សហេស មូស្លីម (3/ 1233 - 1234) (1615).
បន្ថែមទៀត (8)
فتح الباري.
لابن حجر (12/ 28).
الإلمام بشرح عمدة الأحكام.
لإسماعيل الأنصاري (2/ 53).
تيسير العلام شرح عمدة الأحكام.
لعبد الله البسام (ص554).
خلاصة الكلام شرح عمدة الأحكام.
لفيصل آل مبارك (ص276).