Encyclopedia of Prophetic Hadiths

Igihe kimwe Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yampetse ku ndogobe bitaga Ufayr, nuko irambaza iti: Yewe Muadh! Waba uzi uburenganzira Allah afite ku bagaragu be, n'ubwo abagaragu be bamufite ho? Ndayisubiza nti: Allah n'Intumwa ye nibo babizi! Nuko Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) iramubwira iti: Mu by'ukuri uburenganzira bwa Allah ku bagaragu be nuko bagomba kumugaragira wenyine batamubangikanyije n'icyo ari cyo cyose, naho uburenganzira bw'abagaragu kwa Allah nuko atazigera ahana utaramubangikanyije n'icyo ari cyo cyose" Nuko ndayibaza nti: Yewe Ntumwa y'Imana! Ese sinabibwira abantu? Intumwa iramusubiza iti: Oya! Wibibabwira batavaho bakirara!"

"Ubajije ikintu gihambaye, ariko kuri wa wundi Allah yorohereje kiroroshye: Jya ugaragira Allah ntumubangikanye n'ikindi icyo ari cyo cyose, uhozeho iswalat, utange amaturo, usibe igisibo cya Ramadhan, ukore umutambagiro ku ngoro ya Allah ntagatifu; Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) irangije iravuga iti: Ese nkwereke imiryango y'ibyiza? Gusiba ni urukingo, no gutanga ituro bizimya icyaha nkuko amazi azimya umuriro, n'iswalat umuntu asayi mu ijoro ry'icuraburindi! Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) irangije ibasomera umurongo wa Quran ugira uti: {Begura imbavu zabo mu buryamo bwabo} kugeza igeze ahavuga hati: {z'ibyo bakora}. Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) irangije imbaza iti: Ese nkubwire ikintu gihatse ibindi, n'inkingi yacyo n'icyatuma gikwira ahantu hose? Ikintu gihatse ibindi ni ubuyisilamu, n'inkingi yabwo ni iswalat n'icyatuma bukwira ahantu hose ni uguharanira inzira ya Allah! Hanyuma irangije irambaza iti: Ese nkubwire igihatse ibyo byose? Ndayisubiza nti: Yego yewe Ntumwa y'Imana! Nuko ifata ururimi rwayo iravuga iti: Jya urinda iki! Nuko ndayibaza nti: Yewe Ntumwa y'Imana! Ese Tuzahanirwa ibyo tuvuga? Iransubiza iti: Sigaho, ucyeka ko hari ikindi kizarundumurira abantu benshi mu muriro bagwirirana ku buranga bwabo cyangwa se intugu zabo uretse umusaruro w'ibyo indimi zabo zavuze?!

Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yamufashe ukuboko nuko iravuga iti: Yewe Mu'adh, ndahiye ku izina rya Allah ko ngukunda, hanyuma iravuga iti: Ndakugira inama yewe Mu'adh buri nyuma y'iswalat ntukareke kuvuga aya magambo: "ALLAHUMA A'INIII ALA DHIKRIKA WA SHUKRIKA WA HUSNI IBADATIKA: Mana Nyagasani nshoboza kugusingiza, no kugushimira, no kukugaragira nkuko bikwiye."

Igihe kimwe nari kumwe n'Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) mu rugendo, nuko umunsi umwe turi kugenda nisanga ndi bugufi yayo, ndayibwira nti: Yewe Ntumwa y'Imana! Mbwira igikorwa kimwe nakora kikazanyijiza mu ijuru, ndetse kikazantandukanya n'umuriro, nuko iransubiza iti: Umbajije ikintu gihambaye ariko kiroroshye kuwo Allah yacyorohereje: Jya ugaragira Allah ntumubangikanye n'icyo ari cyo cyose, uhozeho iswalat, utange amaturo, usibe igisibo cya Ramadhan, ndetse ukore n'umutambagiro mutagatifu. Hanyuma irangije iravuga iti: Ese nkubwire imiryango y'ibyiza? Igisibo ni urukingo, n'ituro rizimya icyaha nk'uko amazi azimya umuriro, n'iswalat umuntu asaye mu gicuku. Mu'adh aravuga ati: Nuko arangije asoma umurongo wa Qur'an ugira uti: "Bubura imbavu zabo mu buryamo}, kugeza ubwo ageze ahagira hati {ibyo bakora." Irangije iravuga iti: Ese nkubwire igihatse ibindi n'inkingi ya mwamba yabyo, ndetse n'agasongero kabyo? Ndayisubiza nti: Yego yewe Ntumwa y'Imana! Nuko iravuga iti: Agasongera ka byose ni ubuyisilamu, n'inkingi yabyo ya mwamba ni iswalat, n'agasongero kabyo ni ukurwana intambara ntagatifu uharanira inzira ya Allah, nuko irangije irambwira iti: Ese nkwereke igihatse ibyo byose? Ndavuga nti: Yego yewe Ntumwa y'Imana! Nuko ifata ururimi rwayo iravuga iti: Uzirinde iki, ndavuga nti: Yewe Ntumwa y'Imana! Ese tuzahanirwa ibyo tuvuga? Nuko irambwira iti: Sigaho yewe Mu'adh!, ese wagize ngo hari ikindi kizarundumirira abantu benshi mu muriro bakabanzamo uburanga bwabo, usibye umusaruro w'ibyo bavuga n'indimi zabo?"