«مَنْ يَلِي مِنْ هَذِهِ البَنَاتِ شَيْئًا، فَأَحْسَنَ إِلَيْهِنَّ، كُنَّ لَهُ سِتْرًا مِنَ النَّارِ». «هرکس با (سرپرستیِ) چنين دخترانی مورد آزمايش قرار گیرد و به ايشان نیکی کند، برای او حجاب و مانعی از آتش خواهند بود».
از عایشه ام المومنین رضی الله عنها همسر پیامبر صلی الله علیه وسلم روایت است که می گوید:
زنی با دو دخترش نزد من آمد و از من کمک خواست؛ اما چیزی جز یک خرما نداشتم که به آنها بدهم؛ همین خرما را به مادرشان دادم که آن را به دو نیمه تقسیم کرد، و هر قسمتی را به یکی از دخترانش داد، سپس برخاست و رفت، چون رسول الله صلی الله علیه وسلم نزد ما آمد، ایشان را در جریان آنچه اتفاق افتاده بود، گذاشتم که فرمود: «مَنْ يَلِي مِنْ هَذِهِ البَنَاتِ شَيْئًا، فَأَحْسَنَ إِلَيْهِنَّ، كُنَّ لَهُ سِتْرًا مِنَ النَّارِ». «هرکس با (سرپرستیِ) چنين دخترانی مورد آزمايش قرار گیرد و به ايشان نیکی کند، برای او حجاب و مانعی از آتش خواهند بود».
جَاءَتْنِي امْرَأَةٌ مَعَهَا ابْنَتَانِ تَسْأَلُنِي، فَلَمْ تَجِدْ عِنْدِي غَيْرَ تَمْرَةٍ وَاحِدَةٍ، فَأَعْطَيْتُهَا فَقَسَمَتْهَا بَيْنَ ابْنَتَيْهَا، ثُمَّ قَامَتْ فَخَرَجَتْ، فَدَخَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَحَدَّثْتُهُ، فَقَالَ: «مَنْ يَلِي مِنْ هَذِهِ البَنَاتِ شَيْئًا، فَأَحْسَنَ إِلَيْهِنَّ، كُنَّ لَهُ سِتْرًا مِنَ النَّارِ».
مادر مؤمنان عایشه رضی الله عنها خبر می دهد که زنی با دو دخترش نزد او آمد و از او خواست که چیزی خوردنی به او بدهد، عایشه رضی الله عنها جز یک خرما چیزی در خانه دریافت ننمود، آن را برای زن داد، زن خرما را بین دو دخترش تقسیم کرد و خودش از آن چیزی نخورد، سپس بلند شد و رفت، زمانی که پیامبر صلی الله علیه وسلم آمد، عایشه رضی الله عنها جریان را برایش بیان نمود، ایشان فرمودند: هر کس سرپرستی این دختران را داشته باشد، و با آنان رفتار نیکو داشته باشد، و آنان را تربیت کند، و اطعام و آب بدهد، و لباس بپوشاند، و در برابر آنان شکیبا باشد، آنان برای او پوشش و حجابی از آتش دوزخ خواهند بود.
سرپرستی دختران و برآورده ساختن نیازهای آنها از بهترین اعمال نیک است که انسان را از آتش جهنم حفظ می کند.
مستحب بودن صدقه دادن به آن چه که انسان توان آن را دارد، هر چند اندک باشد.
شدت مهربانی والدین به فرزندان ايشان.
بیان حال ووضعیت خانه های رسول الله صلی الله علیه وسلم و اینکه روزی اش در حد کفاف بود.
بیان فضیلت دیگران را بر خود ترجیح دادن، و اینکه آن از ویژگی های مؤمنان است؛ عایشه رضی الله عنها آن زن و دو دخترش را بر خود ترجیح داد، و این حاکی از سخاوت و مهربانی او می کند با وجود نیاز شدیدی که داشت.
عطا نمودن دختران را آزمایش نامیدند؛ به دلیل سختی و خستگی ناشی از سرپرستی آنها، و یا اینکه عده ای از مردم آنها خوش شان نمی آیند، و یا این که غالباً دختران منبع درآمد و امرار معاش نخواهند داشت.
اسلام آمد تا آداب و رسوم مذموم عصر جاهلیت را ریشه کن کند، و از آن جمله توصیه به دختران است.
این ثواب را می گیرد ولو اگر فقط یک دختر هم باشد، چنانکه در برخی از روایات آمده است.
بیشتر (12)
صحیح بخاری. (8/ 7) (5995).
صحیح مسلم. (4/ 2027) (2629).
بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين.
لسليم الهلالي (1/ 353).
تطريز رياض الصالحين.
لفيصل آل مبارك (ص199).
كنوز رياض الصالحين.
لمجموعة من الباحثين (5/ 151).
شرح رياض الصالحين.
لابن عثيمين (3/ 106).
نزهة المتقين شرح رياض الصالحين.
لمجموعة من الباحثين (1/ 277).