Skip to content

پیامبر صلی الله علیه وسلم به نزد ما آمد و گفتیم: یا رسول الله، دانستیم که چگونه بر شما سلام بگوییم، پس چگونه بر شما درود بگوییم؟

از عبدالرحمن بن ابی لَیلیٰ روایت است که گفت: کَعب بن عُجْرَه مرا دید و گفت: آیا هدیه‌ای به تو ندهم؟

پیامبر صلی الله علیه وسلم به نزد ما آمد و گفتیم: یا رسول الله، دانستیم که چگونه بر شما سلام بگوییم، پس چگونه بر شما درود بگوییم؟ فرمودند: بگویید: اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ، اللَّهُمَّ بَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا بَارَكْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ» یعنی: «بارالها، بر محمد و بر آل محمد درود بفرست چنانکه بر آل ابراهیم درود ارزانی داشتی، همانا تو ستوده‌شده و باشکوهی، بارالها بر محمد و بر آل محمد برکت ارزانی دار چنانکه بر آل ابراهیم برکت ارزانی داشتی، تو ستوده شده و باشکوهی».

إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ عَلَيْنَا، فَقُلْنَا: يَا رَسُولَ اللَّهِ، قَدْ عَلِمْنَا كَيْفَ نُسَلِّمُ عَلَيْكَ، فَكَيْفَ نُصَلِّي عَلَيْكَ؟ قَالَ: «فَقُولُوا: اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ، اللَّهُمَّ بَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا بَارَكْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ».

متفق علیه
حديث صحيح
توضیح

صحابه از پیامبر صلی الله علیه وسلم دربارهٔ چگونگی درود بر او پرسیدند، پس از آنکه از نحوهٔ سلام گفتن به ایشان در تحیات آگاه شدند یعنی: «السلام عليك أيها النبي ورحمة الله وبركاته...»؟. پس پیامبر صلی الله علیه وسلم آنان را از نحوهٔ درود بر ایشان آگاه کردند یعنی آنکه بگویند: «اللهُمَّ صَلِّ عَلى مُحمَّدٍ وعَلى آلِ مُحمد» و معنایش این است که: با یاد کردن زیبای او در ملأ اعلی (جمع ملائکه) بر او و بر پیروانش، و مؤمنان خویشاوندش ثنا بگو. «كما صلَّيتَ على آل إبراهيم» یعنی همانگونه که آل ابراهیم یعنی ابراهیم و اسماعیل و اسحاق و ذریهٔ آنان و پیروان مؤمن شان را مورد فضل خود قرار دادی، محمد صلی الله علیه وسلم را نیز شامل فضل خود بگردان. «إنك حميد مجيد» یعنی: تو در ذات و صفات و کارهایت ستوده شده‌ای و عظمت و سلطان و عطایت وسیع است. «اللهم بارك على محمدٍ وعلى آل محمد كما باركتَ على آل إبراهيم» یعنی از خیر و کرامت خود بزرگترینش را به او عطا کن و آن را بیفزا و پایدار گردان.

معنای کلمه ها

...:

از فوائد حدیث

سلف مسائل علمی را به یکدیگر هدیه می‌دادند.

واجب بودن درود بر پیامبر صلی الله علیه وسلم در تشهد پایانی نماز.

پیامبر صلی الله علیه وسلم درود و سلام بر خودشان را به اصحابش یاد دادند.

این صیغه، کامل‌ترین صیغه‌های درود بر پیامبر صلی الله علیه وسلم است.

منابع
بیشتر (8)

صحیح بخاری. (8/ 77) (6357).

صحیح مسلم. (1/ 305) (406).

تيسير العلام شرح عمدة الأحكام.

لعبد الله البسام (ص208).

تنبيه الأفهام شرح عمدة الأحكام.

لابن عثيمين (2/ 270).

الإلمام بشرح عمدة الأحكام.

لإسماعيل الأنصاري (1/ 170).