"यदि कुनै महिलाले आफ्ना अभिभावकहरूको अनुमति बिना विवाह गर्छिन् भने, उनको विवाह अमान्य हुन्छ।" उहाँले यो तीन पटक भन्नुभयो। (त्यसपछि उहाँले भन्नुभयो:) "यदि कुनै पुरुषले त्यस्तो महिलासँग यौनसम्पर्क गर्छ भने, उसको लागि महर (श्रीमानले श्रीमतीलाई दिने हक) छ। यदि अभिभावकहरू असहमत हुन्छन् भने, जसको अभिभावक छैन त्यसका लागि शासक अभिभावक हुन्छ।"
उम्मुल-मुमिनीन (आस्थावानहरूकि आमा) आइशा (रजियल्लाहु अन्हा) ले बयान गरेकि छन्, रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले भन्नुभएको छ:
"यदि कुनै महिलाले आफ्ना अभिभावकहरूको अनुमति बिना विवाह गर्छिन् भने, उनको विवाह अमान्य हुन्छ।" उहाँले यो तीन पटक भन्नुभयो। (त्यसपछि उहाँले भन्नुभयो:) "यदि कुनै पुरुषले त्यस्तो महिलासँग यौनसम्पर्क गर्छ भने, उसको लागि महर (श्रीमानले श्रीमतीलाई दिने हक) छ। यदि अभिभावकहरू असहमत हुन्छन् भने, जसको अभिभावक छैन त्यसका लागि शासक अभिभावक हुन्छ।"
«أَيُّمَا امْرَأَةٍ نَكَحَتْ بِغَيْرِ إِذْنِ مَوَالِيهَا، فَنِكَاحُهَا بَاطِلٌ -ثَلَاثَ مَرَّاتٍ- فَإِنْ دَخَلَ بِهَا فَالْمَهْرُ لَهَا بِمَا أَصَابَ مِنْهَا، فَإِنْ تَشَاجَرُوا فَالسُّلْطَانُ وَلِيُّ مَنْ لَا وَلِيَّ لَهُ».
नबी (सलल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले महिलालाई आफ्नो अभिभावकको अनुमति बिना आफ्नो विवाह आफैं गर्नबाट चेतावनी दिनुभएको छ। यस्तो विवाहलाई अमान्य (बातिल) मानिन्छ। नबीले यसलाई तीन पटक दोहोर्याउनुभएको छ, मानौं यस्तो विवाह कहिल्यै भएको नै थिएन। यदि त्यो पुरुषले, जसले महिलासँग बिना अभिभावकको अनुमति विवाह गर्यो, त्यस महिलासँग शारीरिक सम्बन्ध बनायो भने, उसले सम्पूर्ण महर दिनुपर्नेछ। यदि महिलाको अभिभावकहरूले विवाहको जिम्मेवारीमा विवाद गर्छन्, र उनीहरू सबैको अधिकार बराबर छ भने, जसले पहिले विवाहको लागि कदम चाल्छ र त्यो महिलाको हितको लागि हो भने उसलाई यो अधिकार दिइन्छ। तर यदि अभिभावकले विवाह गर्न अस्वीकार गर्छ भने, उसले आफ्नो अधिकार त्याग गरिसकेको छ। यस्तो अवस्थामा, शासक वा उनका प्रतिनिधि, जस्तै न्यायाधीश, महिलाको अभिभावक बन्छन्। यद्यपि, वास्तविक अभिभावक छन भने शासकलाई यो अधिकार हुँदैन।
विवाहको मान्यताका लागि अभिभावकको उपस्थिति अनिवार्य छ। इब्न अल-मुनजिरले उल्लेख गरेका छन्: यसमा सहाबाहरू (नबीका सहयात्रीहरू) मध्ये कसैको असहमति थाहा छैन।
अवैध विवाहमा, महिलाले आफूसँग यौनसम्पर्क गरेको बदलामा महर (श्रीमानले श्रीमतीलाई दिने दाइजो) प्राप्त गर्न योग्य हुन्छिन्।
शासक भनेको त्यस्तो महिलाको वली हो जसको कुनै अभिभावक छैन, चाहे वास्तविक अभिभावक नै किन नहोस् वा अभिभावक विवाह गर्न इच्छुक नहोस्।
सुल्तानलाई त्यो महिलाको अभिभावक मानिन्छ जसको कुनै अभिभावक छैन, चाहे अभिभावकको अभाव होस् या अभिभावक उपलब्ध हुन नसकेको अवस्था होस्। यस्तो अवस्थामा, सुल्तानको स्थानमा न्यायाधीशले अभिभावकको भूमिका निर्वाह गर्छ, किनभने उनी यस्ता मामिलामा सुल्तानका प्रतिनिधि हुन्।
महिलालाई विवाहमा अभिभावकको आवश्यकता हुनुको अर्थ यो होइन कि उनीसँग अधिकार छैन। बरु, उनीसँग अधिकार छ र उनका अभिभावकले उनको अनुमतिबिना उनलाई विवाह गराउन सक्दैनन्।
वैध विवाहका लागि शर्तहरू: पहिलो: प्रत्येक पतिपत्नी दुवैलाई संकेत, नाम, विवरण वा यस्तै कुनै तरिकाबाट नियुक्त गर्नु । दोस्रो: पतिपत्नी दुवैको एकअर्कामा सहमति हुनु। तेस्रो: महिलाको विवाहको सम्झौता उनका अभिभावकद्वारा गरिनु। चौथो: विवाहको सम्झौतामा साक्षीहरूको उपस्थिती हुनु।
विवाहको लागि वली (अभिभावक) ले निम्न सर्तहरू पूरा गर्नुपर्छ: 1. बुद्धि । 2. पुरुष हुनु । 3. व्यस्क हुनु : वलीले कम्तीमा १५ वर्ष पूरा गरेको वा यौन परिपक्वता हासिल गरेको हुनुपर्छ। 4. धर्मको समानता : काफिरलाई कुनै मुस्लिम पुरुष वा महिलाको वली बन्ने अधिकार छैन र मुस्लिमलाई कुनै काफिर पुरुष वा महिलाको वली बन्ने अधिकार छैन। 5. धार्मिक निष्ठा : वलीले धार्मिक दृष्टिले दोषरहित हुनु आवश्यक छ र उसले विवाह गराउन जिम्मा पाएको व्यक्तिको हितको ख्याल राख्न सक्ने हुनुपर्छ। 6. समझदारी र परिपक्वता : वलीले योग्य व्यक्तिको चयन र विवाहका फाइदाहरूलाई बुझ्ने क्षमता राख्नुपर्छ। यी शर्तहरूले विवाहलाई इस्लामिक नियमहरूअनुसार वैध र न्यायोचित बनाउँछ।
महिलाको विवाहका लागि अभिभावकहरूको अनुक्रम फक़ीहहरूको दृष्टिकोणबाट व्यवस्थित छ र नजिकको अभिभावकको अभाव वा योग्यतामा कमी नभएसम्म अर्को अभिभावकतर्फ जानु अवैध छ। महिलाको अभिभावक अनुक्रम यसप्रकार छ: १. उनको पिता। २. उनको लागि तोकिएको वसीयतकर्ता। ३. उनका पिताका पिता (हजुरबा), चाहे माथिल्लो स्तरका भए पनि। ४. उनका छोराहरू। ५. उनका छोराका छोराहरू (पुस्तान्त)। ६. उनका दुवै आमा-बाबुका तर्फबाट भाइ। ७. उनका बुवाका तर्फबाट भाइ। ८. तिनका छोराहरू। ९. उनका दुवै आमा-बाबुका तर्फबाट काका। १०. उनका बुवाका तर्फबाट काका। ११. तिनका छोराहरू। १२. त्यसपछि, सम्पत्ति उत्तराधिकारको सिद्धान्त अनुसार, नातामा सबैभन्दा नजिकको पुरुष सम्बन्धीको पालो आउँछ। १३. मुस्लिम सुल्तान वा उसको प्रतिनिधि, जस्तै न्यायाधीश, उनीहरूको अभिभावक हुन्छ, जसको कुनै अभिभावक छैन।
सुनन अबी दाउद (3/ 425) (2083).
सुनन् तिर्मिजी (2/ 392) (1102).
सुनन् इब्ने माजह (3/ 77) (1879).
मुस्नद अहमद (42/ 199) (25326).
थप (9)
البدرُ التمام شرح بلوغ المرام للمَغرِبي (7/ 62).
توضِيحُ الأحكَامِ مِن بُلوُغ المَرَام.
للبسام (5/ 263).
سبل السلام.
للصنعاني (2/ 172).
فتح ذي الجلال والإكرام شرح بلوغ المرام.
لابن عثيمين (4/ 471).
منحة العلام في شرح بلوغ المرام.
لعبد الله الفوزان (7/ 222).