Skip to content

सूरह नस्रको यो आयत "इजा जा-अ नस्रुल्लाही वल फत्ह" (जब अल्लाहका तर्फबाट मद्दत र विजय आयो) (सूरतुन्नस्र: १) अवतरण भएपछि जब पनि नबी (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले नमाज पढ्नुहुन्थ्यो, तब यो दुआ पढ्नुहुन्थ्यो: "सुब्हानक रब्बना व बिहम्दिक अल्लाहुम्मग्फिरली" (हे अल्लाह, हाम्रा पालनकर्ता! तपाईं पवित्र हुनुहुन्छ र तपाईंकै लागि सम्पूर्ण प्रशंसा छ। हे अल्लाह! मलाई क्षमा गर्नुहोस्)।

التصنيف الشرعي
الفقهالصلاةأذكار الصلاة

सम्पूर्ण मुमिनहरूको आमा आइशा (रजियल्लाहु अन्हा) ले वर्णन गरेकि छिन्, उनी भन्छिनः

सूरह नस्रको यो आयत "इजा जा-अ नस्रुल्लाही वल फत्ह" (जब अल्लाहका तर्फबाट मद्दत र विजय आयो) (सूरतुन्नस्र: १) अवतरण भएपछि जब पनि नबी (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले नमाज पढ्नुहुन्थ्यो, तब यो दुआ पढ्नुहुन्थ्यो: "सुब्हानक रब्बना व बिहम्दिक अल्लाहुम्मग्फिरली" (हे अल्लाह, हाम्रा पालनकर्ता! तपाईं पवित्र हुनुहुन्छ र तपाईंकै लागि सम्पूर्ण प्रशंसा छ। हे अल्लाह! मलाई क्षमा गर्नुहोस्)। र आयशाबाट नै वर्णित छ, उहाँले भन्नुभयो: "अल्लाहका रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) आफ्नो नमाज रुकू र सुजूदमा धेरैजसो यो भन्ने गर्नुहुन्थ्यो: 'सुब्हानकल लाहुम्मा रब्बना व बिहम्दिका, अल्लाहू मग्फिर ली' (हे अल्लाह! हाम्रा पालनकर्ता, तपाईं पवित्र हुनुहुन्छ र सबै प्रशंसा तपाईंकै हुन्, हे अल्लाह! मलाई क्षमा गरिदिनुस्)। यसो गरेर, उहाँ वास्तवमा कुरआनको आदेशको पालना गर्नुहुन्थ्यो।"

مَا صَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلاَةً بَعْدَ أَنْ نَزَلَتْ عَلَيْهِ: {إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالفَتْحُ} [النصر: 1] إِلَّا يَقُولُ فِيهَا: «سُبْحَانَكَ رَبَّنَا وَبِحَمْدِكَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي». وعَنْها قَالَتْ: كَانَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُكْثِرُ أَنْ يَقُولَ فِي رُكُوعِهِ وَسُجُودِهِ: «سُبْحَانَكَ اللهُمَّ رَبَّنَا وَبِحَمْدِكَ، اللهُمَّ اغْفِرْ لِي» يَتَأَوَّلُ الْقُرْآنَ.

मुत्तफकुन अलैहि
सही
व्याख्या

मोमिनहरूकी आमा आयशा (रजियल्लाहु अन्हा) भन्नुहुन्छ कि जब नबी (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) माथि "इजा जा-अ नसरुल्लाही वल फतह" (जब अल्लाहको मद्दत र विजय आउनेछ) अवतरण भयो, तब उहाँले कुरआनको मर्मलाई बुझ्नुभयो र अल्लाहको आदेश पालना गर्न हतार गर्नुभयो। अल्लाहको आदेश थियो: "आफ्नो पालनकर्ताको प्रशंसा सहित पवित्रताको वर्णन गर्नुहोस् र उनीसँग क्षमा माग्नुहोस्।" त्यसैले उहाँले नमाजको क्रममा रुकु र सुजूदमा यो दुआ धेरै पटक भन्ने गर्नुहुन्थ्यो: "सुब्हानक" (हे अल्लाह! तपाई हरेक किसिमको त्रुटि र अवगुणबाट पवित्र हुनुहुन्छ), "अल्लाहुम्मा रब्बना व बिहम्दिक" (हे हाम्रा पालनकर्ता अल्लाह! तपाईको पूर्ण अस्तित्व, गुण र कार्यहरूको लागि तपाईको सम्पूर्ण प्रशंसा छ), "अल्लाहुम्मा इग्फिरली" (हे अल्लाह! मेरा पापहरूलाई मेटाउनुहोस् र मलाई क्षमा गरिदिनुहोस्)।

हदीसका केही फाइदाहरू

रुकु र सज्दा गर्दा यो प्रार्थना बारम्बार पढ्नु मुस्तहब हो ।

जीवनको अन्तिम समयमा क्षमा याचना (इस्तिगफार) गर्नुमा यो कुराको सङ्केत लुकेको छ कि उपासनाहरू विशेष गरी नमाजलाई पनि क्षमा याचनाका साथ नै समापन गर्नुपर्छ, ताकि त्यसमा भएका कमि-कमजोरीहरूलाई सच्याउन र पूर्ति गर्न सकियोस्।

प्रार्थना स्वीकार हुनको लागि अल्लाहको सामीप्यता प्राप्त गर्ने सबैभन्दा उत्तम माध्यम भनेको उहाँको प्रशंसा गर्नु, उहाँको महिमा गाउनु (तस्बीह पढ्नु) र उहाँलाई हरेक प्रकारका कमीकमजोरी र दोषहरूबाट पवित्र घोषित गर्नु हो।

इस्तिग्फारको (क्षमा-याचनाको) महान् पुण्य छ, र यसलाई हरेक अवस्थामा गर्नुपर्छ।

नबी (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) अल्लाहको उपासना र आदेशहरूको पालनामा पूर्णताको शिखरमा हुनुहुन्थ्यो।

श्रोतहरू

सही बुखारी (6/ 178) (4968.

4967).

सही मुस्लिम (1/ 350-351) (484).

सही बुखारी (6/ 178) (4968.

4967).

सही मुस्लिम (1/ 350-351) (484).

थप (20)

تيسير العلام.

للبسام (ص214).

تنبيه الأفهام.

للعثيمين (2/ 278).

الإفهام في شرح عمدة الأحكام.

لابن باز (ص263).

الإلمام بشرح عمدة الأحكام.

لإسماعيل الأنصاري (1/ 176).

خلاصة الكلام.

فيصل المبارك (ص97).

تيسير العلام.

للبسام (ص214).

تنبيه الأفهام.

للعثيمين (2/ 278).

الإفهام في شرح عمدة الأحكام.

لابن باز (ص263).

الإلمام بشرح عمدة الأحكام.

لإسماعيل الأنصاري (1/ 176).

خلاصة الكلام.

فيصل المبارك (ص97).