Skip to content

ئادابێن جل و به‌رگان چنه‌؟

الباب / الفصل
قسم الآداب الإسلامية

السؤال

س 13: ما آداب اللباس؟

س13: ئادابێن جل و به‌رگان چنه‌؟

الجواب

ج:1. أبدأ بلبس ثوبي باليمين، وأحمد الله على ذلك.

  • لحديث أبي هريرة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم:

«إذا لبستم وإذا توضأتم فابدءوا بأيامنكم»

رواه أبو داود وأحمد.

  1. لا أطيل الثوب تحت الكعبين.
  • في الحديث:

«ما أسفل من الكعبين من الإزار ففي النار»

رواه البخاري.

والكعبان العظمان الناتئان على جانبي القدم.

  1. لا يلبس الأولاد لبس البنات، ولا البنات لبس الأولاد.

«لعن رسول الله صلى الله عليه وسلم الرجل يلبس لبسة المرأة، والمرأة تلبس لبسة الرجل»

  1. عدم التشبه بلباس الكافرين أو الفاسقين.
  • لحديث:

«من تشبه بقوم فهو منهم»

رواه أبو داود.

  1. التسمية عند خلع الملابس.

«ستر ما بين عورات بني آدم والجن إذا وضع أحدكم ثوبه أن يقول بسم الله»

رواه الطبراني وابن أبي شيبة.

  1. لبس النعال في اليمنى أولاً، والخلع من اليسرى.
  • لحديث أم المؤمنين عائشة رضي الله عنها قالت:

«كان النبي صلى الله عليه وسلم يعجبه التيمن في تنعله، وترجله، وطهوره وفي شأنه كله»

ب: 1- ده‌مێ ئه‌ز جلكێ خۆ دكه‌مه‌ به‌ر خۆ، دێ ژ ڕه‌خێ ڕاستێ ده‌ستپێكه‌م و دێ سه‌را ڤێ چه‌ندێ سوپاسییا خودێ كه‌م.

  • ژ به‌ر فه‌رمووده‌یا ئه‌بو هوره‌یره‌ی (خودێ ژێ ڕازی بیت) كو گۆتییه‌: پێغه‌مبه‌رێ خودێ گۆت:

ئانكو: ((ئه‌گه‌ر هه‌وه‌ تشته‌ك كره‌ به‌رخۆ یان هه‌وه‌ ده‌ستنڤێژا خۆ گرت، هوین ژ لایێ خۆ یێ ڕاستێ ده‌ستپێبكه‌ن)).

ئه‌بو داوود و ئه‌حمه‌د ڤێ فه‌رمووده‌یێ ڤه‌دگوهێزن.

  1. ناهێلم جلكێ من بكه‌ڤیته‌ د بن گوزه‌كێدا.

د فه‌رمووده‌یێدا هاتییه‌:

ئانكو: ((هندی تشته‌ك ژ قه‌دا بنی یا جلكی د بن هه‌ردوو گوزه‌كاندا بیت؛ دێ چیته‌ د ناڤ ئاگرێ جه‌هنه‌مێدا)).

بۆخاری ڤێ فه‌رمووده‌یێ ڤه‌دگوهێزیت.

هه‌ردوو گوزه‌ك ژی: ئه‌و هه‌ردوو هه‌ستیكن یێن ل لایێ پێیی دیار دبن.

  1. كوڕ جلكێن كچان ناكه‌نه‌ به‌ر خۆ، كچ جلكێن كوڕان ناكه‌نه‌ به‌ر خۆ.

ئانكو: ((پێغه‌مبه‌رێ خودێ نه‌فره‌ت ل وی زه‌لامی كرینه‌ یێ جلكێ ژنكان دكه‌ته‌ به‌رخۆ و نه‌فره‌ت ل وێ ژنكێ ژی كرینه‌ یا جلكێ زه‌لامی دكه‌ته‌ به‌رخۆ)).

  1. ئه‌ز وان جلكێن تایبه‌ت ب كافر و فاسقانڤه‌ ناكه‌مه‌ به‌ر خۆ.

ژ به‌ر ڤێ فه‌رمووده‌يێ :

ئانكو: ((هه‌ر كه‌سێ خۆ وه‌كی هنده‌كێن دی لێبكه‌ت، ئه‌و ژ وانه‌)).

ئه‌بو داوود ڤێ فه‌رمووده‌یێ ڤه‌دگوهێزیت.

  1. ده‌مێ جلكێ خۆ ژبه‌ر خۆ دكه‌م، دێ ناڤێ خودێ ئینم.

ئانكو: ((ئه‌و په‌رده‌ و ستاره‌یێ دكه‌ڤیته‌ د ناڤبه‌را عه‌وره‌تێ مرۆڤی و ئه‌جنه‌یان و ناهێلیت ئه‌جنه‌ عه‌وره‌تێ مرۆڤی ببینن ئه‌گه‌ر جلكێ خۆ ژ به‌ر خۆ كر، ئه‌ڤه‌یه‌ ئه‌و بێژیت: ب ناڤێ خودێ (بسم الله))).

طه‌به‌رانی و ئبن ئه‌بی شه‌یبه‌ ڤێ فه‌رمووده‌یێ ڤه‌دگوهێزن.

  1. ده‌مێ پێلاڤا خۆ یان ژی نه‌عالا خۆ دكه‌مه‌ پێ خۆ؛ دێ ژ یا ڕاستێ ده‌ستپێكه‌م، ده‌مێ ژ پێ خۆ دكه‌م؛ دێ ژ یا چه‌پێ ده‌ستپێكه‌م.

ئه‌ڤه‌ ژی ژ به‌ر فه‌رمووده‌یا: دایكا باوه‌رداران عائیشایێ (خودێ ژێ ڕازی بیت) كو گۆتییه‌:

ئانكو: ((پێغه‌مبه‌ری حه‌زدكر ژ لایێ ڕاستێ ده‌ستپێبكه‌ت د پێلاڤ ل پێكرنا خۆ و شه‌كرنا پرچا سه‌رێ خۆ و پاقژكرنا خۆ و هه‌می كاروبارێن خۆدا)).