“ប្រាំពីរក្រុមដែលអល់ឡោះជាម្ចាស់ឲ្យជ្រកក្រោមម្លប់របស់ទ្រង់នៅថ្ងៃដែលគ្មានម្លប់ណាក្រៅពីម្លប់របស់ទ្រង់ឡើយគឺ មេដឹកនាំដែលយុត្ដិធម៌,
អំពី អាពូហ៊ូរ៉យរ៉ោះ رضي الله عنه អំពីណាពី ﷺ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖
“ប្រាំពីរក្រុមដែលអល់ឡោះជាម្ចាស់ឲ្យជ្រកក្រោមម្លប់របស់ទ្រង់នៅថ្ងៃដែលគ្មានម្លប់ណាក្រៅពីម្លប់របស់ទ្រង់ឡើយគឺ មេដឹកនាំដែលយុត្ដិធម៌, យុវជនដែលធំឡើងស្ថិតនៅក្នុងការគោរពសក្ការៈទៅចំពោះអល់ឡោះ, បុរសដែលចិត្ដរបស់គេផ្សារភ្ជាប់នឹងម៉ាស្ជិត, បុរសពីរនាក់ដែលស្រលាញ់រាប់អានគ្នាដើម្បីអល់ឡោះ ពួកគេជួបគ្នានិងបែកគ្នាក្នុងបុព្វហេតុនេះ, បុរសដែលស្ដ្រីមានពូជអម្បូរនិងរូបសម្រស់បបួលខ្លួនមករួមមេត្រី តែរូបគេឆ្លើយតបថា៖ (ទេ) ពិតណាស់ ខ្ញុំខ្លាចអល់ឡោះ, បុរសដែលធ្វើការបរិច្ចាគទាន ហើយលាក់បាំង រហូតដល់ដៃឆេ្វងរបស់គេមិនដឹងពីអ្វីដែលដៃស្ដាំរបស់គេធ្វើការបរិច្ចាគ និងបុរសដែលរលឹកដល់អល់ឡោះពេលនៅស្ងាត់ម្នាក់ឯង ដោយសម្រក់ទឹកភ្នែក”។
«سَبْعَةٌ يُظِلُّهُمُ اللَّهُ تَعَالَى فِي ظِلِّهِ يَوْمَ لاَ ظِلَّ إِلَّا ظِلُّهُ: إِمَامٌ عَدْلٌ، وَشَابٌّ نَشَأَ فِي عِبَادَةِ اللَّهِ، وَرَجُلٌ قَلْبُهُ مُعَلَّقٌ فِي المَسَاجِدِ، وَرَجُلاَنِ تَحَابَّا فِي اللَّهِ، اجْتَمَعَا عَلَيْهِ وَتَفَرَّقَا عَلَيْهِ، وَرَجُلٌ دَعَتْهُ امْرَأَةٌ ذَاتُ مَنْصِبٍ وَجَمَالٍ فَقَالَ: إِنِّي أَخَافُ اللَّهَ، وَرَجُلٌ تَصَدَّقَ بِصَدَقَةٍ فَأَخْفَاهَا حَتَّى لاَ تَعْلَمَ شِمَالُهُ مَا تُنْفِقُ يَمِينُهُ، وَرَجُلٌ ذَكَرَ اللَّهَ خَالِيًا، فَفَاضَتْ عَيْنَاهُ».
ណាពី ﷺ លោកបានផ្ដល់ដំណឹងរីករាយដល់អ្នកមានជំនឿប្រាំពីរក្រុមដែលអល់ឡោះជាម្ចាស់នឹងឲ្យពួកគេបានជ្រកក្រោមម្លប់អារ៉ស្ហ(បល្ល័ង្គ)របស់ទ្រង់នៅថ្ងៃដែលគ្មានម្លប់ណាក្រៅពីម្លប់របស់ទ្រង់ឡើយ គឺ៖ ទីមួយ៖ អ្នកដឹកនាំដែលមានភាពយុត្តិធម៌ចំពោះខ្លួនឯង និងមិនមែនជាអ្នកប្រព្រឹត្តអំពើបាប ហើយយុត្តិធម៌ចំពោះអ្នកដែលនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ខ្លួន និងមិនមែនជាអ្នកដែលបំពាន។ រូបគេកាន់តំណែងជាអ្នកដឹកនាំកំពូល រួមទាំងអ្នកទាំងឡាយដែលទទួលបន្ទុកកិច្ចការអ្វីមួយរបស់សាសនិកអ៊ីស្លាម ហើយប្រព្រឹត្តដោយយុត្តិធម៌ក្នុងកិច្ចការនោះ។ ទីពីរ៖ យុវជនដែលធំឡើងស្ថិតក្នុងការគោរពសក្ការៈចំពោះអល់ឡោះ ប្រើពេលវេលាក្នុងភាពជាយុវវ័យ និងមានថាមពលរបស់ខ្លួនក្នុងការគោរពសក្ការៈ រហូតទាល់តែរូបស្លាប់ក្នុងស្ថានភាពបែបនេះ។ ទីបី៖ បុរសដែលដួងចិត្ដរបស់គេផ្សារភ្ជាប់នឹងម៉ាស្ជិតនៅពេលដែលគេចេញពីវា រហូតដល់គេត្រឡប់មកវិញ ដោយសារតែក្តីស្រឡាញ់ដ៏ធំធេងរបស់គេ។ គេចំណាយពេលច្រើននៅក្នុងវា និងតែងតែមានវត្តមាននៅទីនោះដោយដួងចិត្តរបស់គេ ទោះបីជារាងកាយនៅក្រៅក៏ដោយ។ ទីបួន៖ បុរសពីរនាក់ដែលស្រឡាញ់គ្នាពិតប្រាកដក្នុងនាមអល់ឡោះជាម្ចាស់ និងនៅតែស្រឡាញ់គ្នាក្នុងនាមសាសនា ហើយពួកគេមិនកាត់ផ្តាច់ក្តីស្រឡាញ់ចំពោះគ្នាដោយសារតែបញ្ហាលោកិយឡើយ ទោះបីជាពួកគេជួបគ្នាផ្ទាល់ ឬអត់ក៏ដោយ រហូតដល់ពួកគេត្រូវបានបំបែកចេញពីគ្នាដោយសេចក្តីស្លាប់។ ទីប្រាំ៖ បុរសដែលត្រូវបានស្ត្រីបបួលរូបគេឲ្យប្រព្រឹត្តទង្វើអសីលធម៌ជាមួយនាង តែរូបគេបដិសេធ ហើយគេនិយាយទៅកាន់នាងថា៖ ទេ ពិតណាស់ ខ្ញុំខ្លាចអល់ឡោះជាម្ចាស់ ទាំងដែលនាងជាស្ត្រីមានពូជពង្សល្អ មានកិត្តិយស កេរ្តិ៍ឈ្មោះ ឋានៈសក្តិ ទ្រព្យសម្បត្តិ និងរូបសម្រស់ស្រស់ស្អាត។ ទីប្រាំមួយ៖ បុរសដែលធ្វើការបរិច្ចាគទាន ទោះតិចឬច្រើន តែមិនបង្ហាញឲ្យគេឃើញនោះឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ រូបគេលាក់បាំងមិនឲ្យគេឃើញឡើយ រហូតសូម្បីតែដៃឆ្វេងរបស់គេក៏មិនដឹងពីអ្វីដែលដៃស្តាំរបស់ខ្លួនបានបរិច្ចាគនោះដែរ។ ទីប្រាំពីរ៖ បុរសម្នាក់ដែលហ្ស៊ីកៀរ រលឹកដល់អល់ឡោះជាម្ចាស់ដោយចិត្តតាមរយៈការចងចាំ ឬដោយអណ្តាតរបស់ខ្លួនក្នុងពេលនៅម្នាក់ឯងឆ្ងាយពីមនុស្សផងទាំងឡាយ ហើយរូបគេសម្រក់ទឹកភ្នែកដោយការខ្លាច និងលើកកម្កើងដល់អល់ឡោះជាម្ចាស់។
ឧត្តមភាពនៃមនុស្សទាំងប្រាំពីរក្រុមដែលបានលើកឡើង និងជំរុញឱ្យធ្វើតាមពួកគេ។
ចំពោះប្រសាសន៍របស់ណាពី ﷺ ៖ “ក្រោមម្លប់របស់ទ្រង់” អ៊ិពនូហាជើរ បាននិយាយថា៖ មានគេនិយាយថា៖ អត្ថន័យរបស់វា គឺសំដៅលើម្លប់អារ៉ស្ហរបស់អល់ឡោះជាម្ចាស់។ ភស្តុតាងដែលបញ្ជាក់ដូចនេះគឺ ហាទីស្ហ សាល់ម៉ាន ដែលរាយការណ៍ដោយ សាអ៊ីត ពិន ម៉ាន់សួរ ដោយបណ្ដាញអ្នករាយការណ៍ដែលល្អ(អ៊ិសណាតហាសាន់)ថា៖ “ប្រាំពីរក្រុមដែលអល់ឡោះជាម្ចាស់ឲ្យជ្រកក្រោមម្លប់អារ៉ស្ហរបស់ទ្រង់”។
អ៊ិពនូ ហាជើរ បាននិយាយថា៖ ការបកស្រាយដ៏ល្អជាងគេបំផុតទាក់ទងនឹងពាក្យ “អ្នកដែលយុត្តិធម៌” គឺសំដៅលើអ្នកដែលធ្វើតាមបទបញ្ជារបស់អល់ឡោះ ដោយដាក់អ្វីៗគ្រប់យ៉ាងនៅត្រង់កន្លែងរបស់វាដោយមិនឲ្យលើសឬខ្វះ។ រូបគេត្រូវបានលើកឡើងមុនគេ ដោយសារតែអត្ថប្រយោជន៍ទូទៅដែលបានមកពីគេ។
ឧត្តមភាពនៃការរង់ចាំសឡាតបន្ទាប់ ក្រោយពីសឡាតរួច។
អ៊ីម៉ាំ អាន់ណាវ៉ាវី បាននិយាយថា៖ ហាទីស្ហនេះជំរុញឱ្យមានក្តីស្រលាញ់ចំពោះគ្នាក្នុងនាមអល់ឡោះ និងបញ្ជាក់ពីឧត្តមភាពដ៏ធំធេងរបស់វា។
តំណែង និងសម្រស់ត្រូវបានលើកឡើងក្នុងហាទីស្ហជាពិសេស គឺដោយសារតែកម្រិតនៃសេចក្តីស្រឡាញ់របស់មនុស្ស និងការព្យាយាមចង់បានវាទាំងពីរជាខ្លាំង ទោះបីជាមានការលំបាកក្នុងការទទួលបានវាក៏ដោយ។
ជាការប្រសើរ ការបរិច្ចាគទានគប្បីធ្វើដោយស្ងាត់ៗ និងចាកឆ្ងាយពីការបង្ហាញឲ្យគេបានឃើញ។ ហើយគេអនុញ្ញាតឲ្យបង្ហាញអ្នកដទៃបានឃើញនូវការបរិច្ចាគទាន និងការបរិច្ចាគហ្សាកាត់ ប្រសិនបើរូបគេធ្វើវាពុំមែនក្នុងបំណងបង្ហាញឲ្យអ្នកដទៃបានឃើញ(រីយ៉ាក) ប៉ុន្តែក្នុងបំណងជំរុញអ្នកដទៃឱ្យធ្វើការបរិច្ចាគ និងយកតម្រាប់តាមខ្លួន ព្រមទាំងដើម្បីបង្ហាញពីអត្តសញ្ញាណអ៊ីស្លាម។
ក្រុមទាំងប្រាំពីរនាក់នេះអាចទទួលបានឧបការគុណនោះ គឺដោយសារតែភាពជ្រះថ្លា(អៀខ្លើស)ចំពោះអល់ឡោះ និងប្រឆាំងនឹងកិលេសតណ្ហារបស់ខ្លួន។
ចំពោះប្រសាសន៍របស់លោក៖ “ប្រាំពីរក្រុមដែលអល់ឡោះជាម្ចាស់ឲ្យជ្រកក្រោមម្លប់របស់ទ្រង់”៖ ការកំណត់ពួកគេតាមចំនួននេះមិនមែនជាគោលបំណងទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ មានភស្តុតាងបញ្ជាក់ថា មានក្រុមមនុស្សប្រភេទផ្សេងទៀតក្រៅពីក្រុមដែលបានលើកឡើងក្នុងហាទីស្ហដែលអល់ឡោះជាម្ចាស់ឲ្យពួកគេបានជ្រកក្រោមម្លប់អារ៉ស្ហរបស់ទ្រង់។
អ៊ិពនូហាជើរ បាននិយាយថា៖ ការលើកឡើងពីបុរសក្នុងហាទីស្ហនេះ ពុំមែនមានន័យសំដៅតែលើបុរសនោះឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ ស្ត្រីក៏ដូចបុរសនោះដែរចំពោះទង្វើដែលបានលើកឡើង លើកលែងតែប្រសិនបើអត្ថន័យនៃមេដឹកនាំដែលយុត្តិធម៌ គឺសំដៅលើមេដឹកនាំកំពូល។ បើមិនដូច្នោះទេ ស្ត្រីក៏អាចរាប់បញ្ចូលទៅក្នុងនោះដែរ នៅពេលដែលនាងមានគ្រួសារ ហើយនាងមានភាពយុត្តិធម៌ចំពោះពួកគេ។ ហើយក៏លើកលែងផងដែរចំពោះការចូលចិត្តទៅម៉ាស្ជិត ព្រោះការសឡាតរបស់ស្ត្រីនៅក្នុងផ្ទះរបស់ខ្លួន គឺប្រសើរជាងនៅម៉ាស្ជិត។ ក្រៅពីនោះ ស្ត្រីក៏ដូចជាបុរសនោះដែរ សូម្បីតែករណីបុរសដែលត្រូវបានស្ត្រីបបួលរួមមេត្រីជាមួយ ព្រោះវាក៏អាចកើតឡើងផងដែរចំពោះស្ត្រីដែលអាចត្រូវបានអញ្ជើញដោយស្តេចដ៏ស្រស់ស្អាតម្នាក់ ហើយនាងបដិសេធដោយការខ្លាចចំពោះអល់ឡោះ ទោះបីជានាងមានតម្រូវការចំពោះរឿងនោះក៏ដោយ។
សហេស អាល់ពូខរី (2/ 111) (1423).
សហេស មូស្លីម (2/ 715) (1031).
បន្ថែមទៀត (1)
إرشاد الساري لشرح صحيح البخاري (3/ 24).
បានដកស្រង់ក្នុងសៀវភៅ
9 សៀវភៅបន្ថែមទៀត (9)
- الخطب المنبرية موسوعة الخطب المنبرية (القسم الثاني)«سَبْعَةٌ يُظِلُّهُمُ اللَّهُ فِي ظِلِّهِ يَوْمَ لَا ظِلَّ إِلَّا ظِلُّهُ»،
- الصلاة التي علمها النبي ﷺ الصحابة رضي الله عنهمالصلاة التي علمها النبي ﷺ الصحابة رضي الله عنهم«سَبْعَةٌ يُظِلُّهُمُ اللَّهُ تَعَالَى فِي ظِلِّهِ يَوْمَ لاَ ظِلَّ إِلَّا ظِلُّهُ: إِمَامٌ عَدْلٌ، وَشَابٌّ نَشَأَ فِي عِبَادَةِ اللَّهِ، وَرَجُلٌ قَلْبُهُ مُعَلَّقٌ فِي المَسَاجِدِ، وَرَجُلاَنِ تَحَابَّا فِي اللَّهِ، اجْتَمَعَا عَلَيْهِ و
- الصلاة التي علمها النبي ﷺ الصحابة رضي الله عنهم«سَبْعَةٌ يُظِلُّهُمُ اللَّهُ تَعَالَى فِي ظِلِّهِ يَوْمَ لَا ظِلَّ إِلَّا ظِلُّهُ: إِمَامٌ عَدْلٌ، وَشَابٌّ نَشَأَ فِي عِبَادَةِ اللَّهِ، وَرَجُلٌ قَلْبُهُ مُعَلَّقٌ فِي المَسَاجِدِ، وَرَجُلَانِ تَحَابَّا فِي اللَّهِ، اجْتَمَعَا عَلَيْهِ و
- المنتقى من المتجر الرابح في ثواب العمل الصالح - المعتمدالمنتقى من المتجر الرابح في ثواب العمل الصالح“سبعة يظلهم الله تعالى في ظله يوم لا ظل إلا ظله: إمام عدل، وشاب نشأ في عبادة الله، ورجل قلبه معلق في المساجد...”.
- المنتقى من المتجر الرابح في ثواب العمل الصالح - المعتمدالمنتقى من المتجر الرابح في ثواب العمل الصالح“سبعة يظلهم الله في ظله يوم لا ظل إلا ظله” وذكر منهم: “ورجل تصدق بصدقة فأخفاها حتى لا تعلم شماله ما تنفق يمينه”.
- مادة العقيدة الإسلامية(سبعة يظلهم الله في ظله يوم لا ظل إلا ظله، إمام عادل، وشاب نشأ في عبادة الله، ورجل قلبه معلق في المساجد، ورجلان تحابا في الله اجتمعا عليه وافترقا عليه، ورجل دعته امرأة ذات منصب وجمال فقال: إني أخاف الله، ورجل تصدق بصدقةٍ فأخفاها حتى لا تعلم
- مشروع منهاج زادكزادك 1 طالب«سَبْعَةٌ يُظِلُّهُمُ اللهُ فِي ظِلِّهِ يَوْمَ لَا ظِلَّ إِلَّا ظِلُّهُ: الْإِمَامُ الْعَادِلُ، وَشَابٌّ نَشَأَ بِعِبَادَةِ اللهِ، وَرَجُلٌ قَلْبُهُ مُعَلَّقٌ فِي الْمَسَاجِدِ، وَرَجُلَانِ تَحَابَّا فِي اللهِ اجْتَمَعَا عَلَيْهِ وَتَفَرَّقَ
- مشروع منهاج زادكزادك 1 طالب«رَجُلٌ تَصَدَّقَ بِصَدَقَةٍ فَأَخْفَاهَا حَتَّى لَا تَعْلَمَ شِمَالُهُ مَا تُنْفِقُ يَمِينُهُ».
- نبراس طالب (2)نبراس طالب (2) «سبعةٌ يُظِلُّهم اللهُ في ظِلِّه يومَ لا ظلَّ إلَّا ظلُّه: ... ورجُلٌ تصَدَّقَ بصَدَقةٍ فأَخفاها حتى لا تعلَمَ شِمالُه ما تُنفِقُ يَمينُه»