“ចូរអ្នករស់នៅក្នុងលោកិយប្រៀបដូចអ្នកជាមនុស្សចម្លែកម្នាក់ ឬជាអ្នកដំណើរ”។
អំពី អាប់ទុលឡោះ ពិន អ៊ូមើរ رضي الله عنهما បាននិយាយថា៖ រ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ បានចាប់ស្មាទាំងពីររបស់ខ្ញុំ ហើយបានមានប្រសាសន៍ថា៖
“ចូរអ្នករស់នៅក្នុងលោកិយប្រៀបដូចអ្នកជាមនុស្សចម្លែកម្នាក់ ឬជាអ្នកដំណើរ”។ ហើយអ៊ិពនូអ៊ូមើរបាននិយាយថា៖ នៅពេលដែលពេលល្ងាចមកដល់ ចូរអ្នកកុំរង់ចាំពេលព្រឹក។ ហើយនៅពេលដែលពេលព្រឹកមកដល់ ចូរអ្នកកុំរង់ចាំពេលល្ងាច។ ចូរអ្នកសាងទង្វើកុសលពេលអ្នកមានសុខភាពល្អទុកសម្រាប់ពេលអ្នកឈឺ និងពេលដែលអ្នកនៅមានជីវិតទុកសម្រាប់ពេលអ្នកស្លាប់។
«كُنْ فِي الدُّنْيَا كَأَنَّكَ غَرِيبٌ أَوْ عَابِرُ سَبِيلٍ»، وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ، يَقُولُ: إِذَا أَمْسَيْتَ فَلاَ تَنْتَظِرِ الصَّبَاحَ، وَإِذَا أَصْبَحْتَ فَلاَ تَنْتَظِرِ المَسَاءَ، وَخُذْ مِنْ صِحَّتِكَ لِمَرَضِكَ، وَمِنْ حَيَاتِكَ لِمَوْتِكَ.
អ៊ិពនូអ៊ូមើរ رضي الله عنهما បានរាយការណ៍ថា ពិតណាស់ណាពី ﷺ បានចាប់ស្មារបស់គាត់ ហើយបានមានប្រសាសន៍ទៅកាន់គាត់ថា៖ ចូររស់នៅក្នុងលោកិយប្រៀបដូចជាជនចម្លែកម្នាក់ដែលបានមកដល់ទឹកដីមួយ នៅទីនោះគឺគ្មានផ្ទះសម្បែងសម្រាប់ស្នាក់នៅ គ្មានអ្នកណាម្នាក់លួងលោម ឆ្ងាយពីក្រុមគ្រួសារ កូនចៅ និងទំនាក់ទំនងទាំងឡាយ ដែលជាហេតុនាំឱ្យរវល់ភ្លេចអល់ឡោះ។ ឬលើសនេះ គឺចូររស់នៅក្នុងលោកិយប្រៀបដូចជាអ្នកដំណើរដែលស្វែងរកផ្លូវទៅកាន់មាតុភូមិរបស់ខ្លួន។ វាជាស្ថានភាពដែលធ្ងន់ធ្ងរជាងជនចម្លែកទៅទៀត ព្រោះជនចម្លែកអាចស្នាក់នៅក្នុងទឹកដីបរទេស និងតាំងទីលំនៅនៅទីនោះ ខុសពីអ្នកដំណើរដែលគ្រាន់តែឆ្លងកាត់តាមផ្លូវទៅកាន់មាតុភូមិរបស់ពួកគេ។ ជាធម្មតា អ្នកធ្វើដំណើរតែងតែយកតែរបស់របរដែលចាំបាច់តាមខ្លួនប៉ុណ្ណោះ និងមិនឈប់យូរឡើយ ប៉ុន្តែត្រូវប្រញាប់ធ្វើដំណើរដើម្បីឱ្យបានទៅដល់មាតុភូមិរបស់ពួកគេ។ ហើយអ្នកដំណើរក៏មិនត្រូវការអ្វីច្រើនលើសពីតម្រូវការដើម្បីឱ្យបានទៅដល់គោលដៅរបស់ខ្លួននោះដែរ។ ដូចគ្នាដែរ អ្នកមានជំនឿក៏មិនត្រូវការលោកិយលើសពីអ្វីដែលជាតម្រូវការរបស់ខ្លួនដើម្បីឱ្យបានទៅដល់គោលដៅនោះឡើយ។ អ៊ិពនូអ៊ូមើរ បានអនុវត្តតាមដំបូន្មាននេះ ហើយគាត់តែងនិយាយថា៖ បើពេលល្ងាចមកដល់ ចូរអ្នកកុំរង់ចាំពេលព្រឹក។ ហើយបើពេលព្រឹកមកដល់ ចូរអ្នកកុំរង់ចាំពេលល្ងាច។ ចូរចាត់ទុកខ្លួនឯងនៅក្នុងចំណោមអ្នកនៅក្នុងផ្នូរ ព្រោះជីវិតចៀសមិនផុតពីសុខភាពល្អ និងជំងឺឈឺថ្កាត់ឡើយ។ ដូច្នេះ ចូររួសរាន់ធ្វើអំពើល្អពេលនៅមានសុខភាពល្អ ត្រៀមសម្រាប់ពេលឈឺមកដល់។ ហើយចូរឆ្លៀតឱកាសក្នុងពេលដែលមានសុខភាពល្អធ្វើអំពើល្អ មុនពេលមានជំងឺមករារាំង។ ចូរឆ្លៀតឱកាសប្រើប្រាស់ជីវិតក្នុងលោកិយនេះដោយប្រមូលនូវអ្វីដែលមានប្រយោជន៍សម្រាប់ខ្លួនអ្នកក្រោយពេលអ្នកស្លាប់។
ការដែលគ្រូបង្រៀនដាក់ដៃលើស្មាសិស្សពេលបង្រៀន គឺដើម្បីបង្កើតភាពស្និទ្ធស្នាល និងទាញចំណាប់អារម្មណ៍។
ផ្ដើមផ្តល់ដំបូន្មាននិងការណែនាំដោយមិនចាំបាច់រង់ចាំឱ្យគេស្នើសុំ។
បង្ហាញពីការបង្រៀនដ៏ល្អរបស់ណាពី ﷺ ដោយប្រើឧទាហរណ៍ជំរុញចិត្ត ដោយលោកមានប្រសាសន៍ថា៖ “ចូរអ្នករស់នៅក្នុងលោកិយប្រៀបដូចអ្នកជាមនុស្សចម្លែកម្នាក់ ឬជាអ្នកដំណើរ”។
មនុស្សមានភាពខុសគ្នាក្នុងដំណើររបស់ពួកគេទៅកាន់បរលោក។ អ្នកដែលគ្រាន់តែធ្វើដំណើរ គឺមានឋានៈខ្ពស់នៅក្នុងការលះបង់លោកិយជាងជនចម្លែក។
បញ្ជាក់ពីមហិច្ឆតាដ៏ខ្លីនៅក្នុងលោកិយ និងការត្រៀមខ្លួនសម្រាប់សេចក្តីស្លាប់។
ហាទីស្ហនេះមិនបង្ហាញពីការហាមឃាត់ការស្វែងរកលាភសក្ការៈ និងហាមមិនឲ្យមានការរីករាយនឹងជីវិតលោកិយនោះទេ ប៉ុន្តែបង្ហាញពីការលើកទឹកចិត្តឱ្យលះបង់លោកិយ និងកាត់បន្ថយការជំពាក់ចិត្តនឹងវា។
រួសរាន់ធ្វើអំពើល្អមុននឹងមិននអាចធ្វើបានដោយសារជំងឺ ឬសេចក្តីស្លាប់។
ឧត្តមភាពរបស់ អាប់ទុលឡោះ ពិន អ៊ូមើរ رضي الله عنهما នោះគឺគាត់ទទួលបានភាពជ្រួតជ្រាបពីដំបូន្មានរបស់រ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ មួយនេះ។
មាតុភូមិរបស់អ្នកមានជំនឿ គឺឋានសួគ៌ ព្រោះគេជាជនចម្លែកក្នុងលោកិយ និងជាអ្នកដែលធ្វើដំណើរទៅកាន់បរលោក។ ដូចនេះ គេមិនដក់ចិត្តនឹងអ្វីមួយដែលមាននៅកន្លែងដែលមិនមែនជាមាតុភូមិរបស់គេនោះឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ ចិត្តរបស់គេត្រូវដក់ជាប់នឹងមាតុភូមិរបស់ខ្លួនដែលគេនឹងត្រឡប់ទៅវិញ។ ការស្នាក់នៅរបស់គេក្នុងលោកិយនេះ គឺគ្រាន់តែដើម្បីបំពេញតម្រូវការ និងត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ការវិលត្រឡប់ទៅកាន់មាតុភូមិរបស់ខ្លួនវិញប៉ុណ្ណោះ។
សហេស អាល់ពូខរី (8/ 89) (6416).
បន្ថែមទៀត (6)
التحفة الربانية في شرح الأربعين حديثًا النووية.
لإسماعيل الأنصاري (ص90).
شرح الأربعين النووية.
لابن عثيمين (ص390).
فتح القوي المتين في شرح الأربعين وتتمة الخمسين.
للنووي وابن رجب (ص131).
បានដកស្រង់ក្នុងសៀវភៅ
8 សៀវភៅបន្ថែមទៀត (8)
- الخطب المنبريةموسوعة الخطب المنبرية (القسم الثالث)«إِذَا أَمْسَيْتَ فَلَا تَنْتَظِرِ الصَّبَاحَ، وَإِذَا أَصْبَحْتَ فَلَا تَنتَظِرِ ٱلْمَسَاءَ، وَخُذْ مِن صِحَّتِكَ لِمَرَضِكَ، وَمِن حَيَاتِكَ لِمَوْتِكَ»
- خطب تعظيم قدر الصلاة" كُنْ فِي الدُّنْيَا كَأَنَّكَ غَرِيبٌ أَوْ عَابِرُ سَبِيلٍ "
- رياض الصالحينرياض الصالحين مع فوائد وهدايات - 3«كُنْ في الدُّنْيَا كَأَنَّكَ غَرِيبٌ أَو عَابِرُ سَبِيلٍ».
- شرح الأربعين النووية«كُنْ فِي الدُّنْيَا كَأَنَّك غَرِيبٌ أَوْ عَابِرُ سَبِيلٍ».
- شرح الأربعين النووية«إذَا أَمْسَيْتَ فَلَا تَنْتَظِرْ الصَّبَاحَ، وَإِذَا أَصْبَحْتَ فَلَا تَنْتَظِرْ الْمَسَاءَ، وَخُذْ مِنْ صِحَّتِك لِمَرَضِك، وَمِنْ حَيَاتِك لِمَوْتِك».
- مجموعة زاد الحديث(2)1«كُنْ فِي الدُّنْيَا كَأَنَّكَ غَرِيبٌ أَوْ عَابِرُ سَبِيلٍ»
- مجموعة زاد الحديث(2)1«وَإِذَا أَصْبَحْتَ فَلا تَنْتَظِرِ المَسَاءَ»
- مجموعة زاد الحديث(2)1(كُنْ فِي الدُّنْيَا كَأَنَّكَ غَرِيبٌ...)