“គ្រប់ណាពីដែលអល់ឡោះបានតែងតាំងមកកាន់ប្រជាជាតិមុនខ្ញុំ គឺសុទ្ធតែមានអ្នកជួយគាំទ្រ និងមិត្តភក្ដិជាច្រើនពីចំណោមប្រជាជាតិរបស់ណាពីនោះដែលទទួលយកមាគ៌ារបស់គាត់ និងអនុវត្តតាមបទបញ្ជារបស់គាត់។
អំពី អាប់ទុលឡោះ ពិន ម៉ាស្អ៊ូទ رضي الله عنه ពិតណាស់ រ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖
“គ្រប់ណាពីដែលអល់ឡោះបានតែងតាំងមកកាន់ប្រជាជាតិមុនខ្ញុំ គឺសុទ្ធតែមានអ្នកជួយគាំទ្រ និងមិត្តភក្ដិជាច្រើនពីចំណោមប្រជាជាតិរបស់ណាពីនោះដែលទទួលយកមាគ៌ារបស់គាត់ និងអនុវត្តតាមបទបញ្ជារបស់គាត់។ បន្ទាប់មក ក្រោយពីអ្នកទាំងនោះស្លាប់ទៅ មានអ្នកស្នងតំណែងជាច្រើនដែលពួកគេនិយាយនូវអ្វីដែលខ្លួនមិនបានធ្វើ ហើយធ្វើនូវអ្វីដែលគេមិនបានបង្គាប់ប្រើ។ ហេតុនេះ បុគ្គលណាតស៊ូនឹងពួកនោះដោយដៃរបស់ខ្លួន គេគឺជាអ្នកដែលមានជំនឿ។ បុគ្គលណាតស៊ូនឹងពួកនោះដោយអណ្តាតរបស់ខ្លួន គេគឺជាអ្នកដែលមានជំនឿ។ បុគ្គលណាតស៊ូនឹងពួកនោះដោយចិត្តរបស់ខ្លួន គេគឺជាអ្នកដែលមានជំនឿ ហើយក្រៅពីនោះ គឺជាអ្នកដែលគ្មានជំនឿសូម្បីប៉ុនគ្រាប់ស្ពៃ”។
«مَا مِنْ نَبِيٍّ بَعَثَهُ اللهُ فِي أُمَّةٍ قَبْلِي إِلَّا كَانَ لَهُ مِنْ أُمَّتِهِ حَوَارِيُّونَ، وَأَصْحَابٌ يَأْخُذُونَ بِسُنَّتِهِ وَيَقْتَدُونَ بِأَمْرِهِ، ثُمَّ إِنَّهَا تَخْلُفُ مِنْ بَعْدِهِمْ خُلُوفٌ يَقُولُونَ مَا لَا يَفْعَلُونَ، وَيَفْعَلُونَ مَا لَا يُؤْمَرُونَ، فَمَنْ جَاهَدَهُمْ بِيَدِهِ فَهُوَ مُؤْمِنٌ، وَمَنْ جَاهَدَهُمْ بِلِسَانِهِ فَهُوَ مُؤْمِنٌ، وَمَنْ جَاهَدَهُمْ بِقَلْبِهِ فَهُوَ مُؤْمِنٌ، وَلَيْسَ وَرَاءَ ذَلِكَ مِنَ الْإِيمَانِ حَبَّةُ خَرْدَلٍ».
ណាពី ﷺ បានប្រាប់ថា គ្រប់ណាពីដែលអល់ឡោះបានបញ្ជូនទៅកាន់ប្រជាជាតិមុនលោក គឺសុទ្ធតែមានអ្នកជួយគាំទ្រ តស៊ូ និងស្មោះស្ម័គ្រពីក្នុងចំណោមប្រជាជាតិរបស់ខ្លួនដែលពួកគេសក្តិសមនឹងក្លាយជាអ្នកបន្តវេនបន្ទាប់ពីណាពីនោះ។ ពួកគេទទួលយកមាគ៌ារបស់គាត់ និងអនុវត្តតាមបទបញ្ជារបស់គាត់។ ក្រោយមក បន្ទាប់ពីអ្នកជំនាន់ដំបូងដ៏ល្អទាំងនេះទៅ គឺមានមនុស្សជាច្រើនមកជំនួសដែលពួកគេគ្មានភាពល្អប្រសើរឡើយ។ ពួកគេនិយាយនូវអ្វីដែលខ្លួនមិនបានធ្វើ ហើយធ្វើនូវអ្វីដែលគេមិនបានបង្គាប់ប្រើ។ ហេតុនេះ បុគ្គលណាតស៊ូប្រឆាំងនឹងពួកទាំងនោះដោយដៃរបស់ខ្លួន គេគឺជាអ្នកដែលមានជំនឿ។ បុគ្គលណាតស៊ូប្រឆាំងនឹងពួកទាំងនោះដោយអណ្តាតរបស់ខ្លួន គេគឺជាអ្នកដែលមានជំនឿ។ បុគ្គលណាតស៊ូប្រឆាំងនឹងពួកទាំងនោះដោយចិត្តរបស់ខ្លួន គេគឺជាអ្នកដែលមានជំនឿ ហើយក្រៅពីនោះ គឺជាអ្នកដែលគ្មានជំនឿសូម្បីប៉ុនគ្រាប់ស្ពៃ។
حَبَّةُ خَرْدلٍ: أي زِنَة حبَّة الخردل، والخردل نبات بري يساوي وزن حبته سدس وزن حبة الشعير.
ជំរុញឱ្យតស៊ូប្រឆាំងនឹងអ្នកដែលធ្វើផ្ទុយនឹងច្បាប់បញ្ញត្តិសាសនាដោយពាក្យសម្ដីនិងកាយវិការ។
ការមិនបដិសេធក្នុងចិត្តចំពោះអំពើអាក្រក់ បង្ហាញពីភាពទន់ខ្សោយនៃជំនឿ ឬបាត់បង់សេចក្តីជំនឿ។
អល់ឡោះជាម្ចាស់បានសម្រួលដល់បណ្តាណាពីទាំងឡាយឲ្យមានអ្នកដែលពាំនាំសាររបស់ពួកគាត់បន្ទាប់ពីពួកគាត់ស្លាប់ទៅ។
បុគ្គលណាចង់បានសុវត្ថិភាព ចាំបាច់លើគេត្រូវដើរតាមមាគ៌ារបស់បណ្ដាណាពីទាំងឡាយ ព្រោះគ្រប់មាគ៌ាទាំងឡាយក្រៅពីមាគ៌ារបស់ពួកគាត់ គឺនាំទៅកាន់ភាពវង្វេង និងអន្តរាយ។
កាលណាពេលវេលាកាន់តែឃ្លាតឆ្ងាយពីសម័យកាលណាពី ﷺ និងសហាហ្ពាត់របស់លោក គឺមនុស្សកាន់តែបោះបង់មាគ៌ារបស់លោក ដើរតាមទំនើងចិត្ត និងឆ្នៃប្រឌិតបង្កើតអ្វីថ្មីបញ្ចូលទៅក្នុងសាសនា។
បញ្ជាក់ពីកម្រិតនៃការតស៊ូប្រឆាំង ពោលគឺត្រូវតស៊ូប្រឆាំងដោយដៃចំពោះអ្នកដែលមានលទ្ធភាពអាចកែប្រែប្រការអាក្រក់នោះបាន ដូចជាអ្នកកាន់អំណាច អ្នកគ្រប់គ្រង និងមេដឹកនាំជាដើម និងតស៊ូប្រឆាំងដោយពាក្យសម្ដីតាមរយៈការបង្ហាញការពិតនិងការអំពាវនាវទៅកាន់វា ហើយនិងតស៊ូប្រឆាំងដោយចិត្តតាមរយៈការបដិសេធអំពើអាក្រក់នោះ និងស្អប់ខ្ពើម មិនពេញចិត្តចំពោះប្រការនោះ។
ចាំបាច់ត្រូវបង្គាប់ប្រើគ្នាឱ្យធ្វើអំពើល្អ និងហាមឃាត់គ្នាពីអំពើអាក្រក់។
សហេស មូស្លីម (1/ 69) (50).
បន្ថែមទៀត (8)
بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين.
لسليم الهلالي (1/ 276).
تطريز رياض الصالحين.
لفيصل آل مبارك (ص148).
كنوز رياض الصالحين.
لمجموعة من الباحثين (4/ 16).
نزهة المتقين شرح رياض الصالحين.
لمجموعة من الباحثين (1/ 209).
បានដកស្រង់ក្នុងសៀវភៅ
3 សៀវភៅបន្ថែមទៀត (3)
- رياض الصالحينرياض الصالحين مع فوائد وهدايات - 2«مَا مِنْ نَبيٍّ بَعَثَهُ اللهُ فِي أمَّةٍ قَـبْـلي إلَّا كـان لَـه مِـن أُمَّتِهِ حَوارِيُّون وَأصْحابٌ يَأَخُذُون بِسُنَّتِهِ ويَقْتَدُون بِأمْرِهِ، ثُمَّ إنها تخْلُفُ مِنْ بَعْدِهِمْ خُلُوفٌ يَقُولُون مَا لاَ يَفْعَلُونَ، وَيَفْعَلُون مَ
- فهم السلف الصالح للنصوص الشرعية والرد على الشبهات حولهثم إنه تخلف من بعدهم خلوف يقولون ما لا يفعلون، ويفعلون ما لا يؤمرون"[21].
- متن اصول الإيمانمتن أصول الإيمان{ما من نبي بعثه اللَّه في أمته قبلي إلا كان له من أمته حوارِيون وأصحاب يأخذون بسنتِهِ، ويقتدون بأمْرِه، ثم إنها تخلف من بعدهم خلوفٌ يقولون ما لا يفعلون، ويفعلون ما لا يؤْمرون، فمن جاهدهم بيده فهو مؤمن، ومن جاهدهم بلسانهِ فهو مؤمن، ومن جاهده