ពីព្រោះថា គ្មានថ្ងៃណាមួយដែលគាត់ពោលថា៖ “رَبِّ اغْفِرْ لِي خَطِيئَتِي يَوْمَ الدِّينِ” (បរពិត្រព្រះជាម្ចាស់! សូមទ្រង់មេត្តាអភ័យទោសដល់ខ្ញុំចំពោះកំហុសឆ្គងរបស់ខ្ញុំនៅថ្ងៃជំនុំជម្រះផងចុះ) នោះឡើយ”។
អំពី អាអ៊ីស្ហះ رضي الله عنها បាននិយាយថា៖
ខ្ញុំបាននិយាយថា៖ ឱរ៉ស៊ូលុលឡោះ! កាលពីក្នុងសម័យកាលអវិជ្ជា(ជើហ៊ីលីយ៉ះ) អ៊ិពនូជុទ្ទអាន ធ្លាប់ជាអ្នកដែលផ្សារភ្ជាប់ចំណងសាច់សាលោហិត និងផ្តល់អាហារដល់ជនក្រីក្រ។ ដូច្នេះ តើទង្វើទាំងនោះផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់គាត់ដែរឬទេ? លោកបានឆ្លើយថា៖ “គ្មានផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់គាត់ឡើយ ពីព្រោះថា គ្មានថ្ងៃណាមួយដែលគាត់ពោលថា៖ “رَبِّ اغْفِرْ لِي خَطِيئَتِي يَوْمَ الدِّينِ” (បរពិត្រព្រះជាម្ចាស់! សូមទ្រង់មេត្តាអភ័យទោសដល់ខ្ញុំចំពោះកំហុសឆ្គងរបស់ខ្ញុំនៅថ្ងៃជំនុំជម្រះផងចុះ) នោះឡើយ”។
قُلْتُ: يَا رَسُولَ اللهِ، ابْنُ جُدْعَانَ كَانَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ يَصِلُ الرَّحِمَ، وَيُطْعِمُ الْمِسْكِينَ، فَهَلْ ذَاكَ نَافِعُهُ؟ قَالَ: «لَا يَنْفَعُهُ، إِنَّهُ لَمْ يَقُلْ يَوْمًا: رَبِّ اغْفِرْ لِي خَطِيئَتِي يَوْمَ الدِّينِ».
ណាពី ﷺ លោកបានប្រាប់អំពី អាប់ទុលឡោះ ពិន ជុទ្ទអាន ដែលធ្លាប់ជាមេដឹកនាំកំពូលម្នាក់របស់ពួកគូរ៉ស្ហមុនឥស្លាម។ ក្នុងចំណោមអំពើល្អរបស់គាត់ គឺគាត់តែងផ្សារភ្ជាប់ចំណងសាច់សាលោហិតរបស់គាត់ និងធ្វើល្អទៅកាន់ពួកគេ ព្រមទាំងផ្តល់អាហារដល់ជនក្រីក្រ ក៏ដូចជាអំពើល្អផ្សេងៗជាច្រើនទៀតដែលសាសនាឥស្លាមជំរុញ។ តែទោះជាបែបនេះក៏ដោយ ទង្វើកុសលទាំងនេះពុំបានផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់គាត់នៅថ្ងៃបរលោកនោះឡើយ។ នោះគឺដោយសារតែភាពគ្មានជំនឿរបស់គាត់ចំពោះអល់ឡោះជាម្ចាស់ ហើយក៏គ្មានថ្ងៃណាមួយដែលគាត់ពោលថា៖ “رَبِّ اغْفِرْ لِي خَطِيئَتِي يَوْمَ الدِّينِ” (បរពិត្រព្រះជាម្ចាស់! សូមទ្រង់មេត្តាអភ័យទោសដល់ខ្ញុំចំពោះកំហុសឆ្គងរបស់ខ្ញុំនៅថ្ងៃជំនុំជម្រះផងចុះ) នោះដែរ។
បញ្ជាក់ពីឧត្តមភាពនៃសេចក្តីជំនឿ(អ៊ីម៉ាន់) ហើយវាជាលក្ខខណ្ឌមួយក្នុងការទទួលយកទង្វើកុសល។
បញ្ជាក់ពីគ្រោះថ្នាក់នៃភាពគ្មានជំនឿ(កាហ្វៀរ) ហើយវាជាមូលហេតុមួយដែលនាំឲ្យទង្វើកុសលទាំងឡាយត្រូវរលាយសាបសូន្យ។
ចំពោះពួកគ្មានជំនឿ ទង្វើកុសលទាំងឡាយរបស់ពួកគេមិនអាចផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់ពួកគេនៅថ្ងៃបរលោកនោះឡើយ ព្រោះតែពួកគេគ្មានជំនឿចំពោះអល់ឡោះ និងថ្ងៃបរលោក។
ទង្វើកុសលរបស់មនុស្សដែលរូបគេបានធ្វើក្នុងពេលស្ថិតក្នុងភាពគ្មានជំនឿ គឺត្រូវបានគេកត់ត្រាឲ្យរូបគេនៅពេលដែលរូបគេចូលឥស្លាម ហើយគេនឹងតបស្នងផលបុណ្យឲ្យ។
សហេស មូស្លីម (1/ 196) (214).
បន្ថែមទៀត (6)
شرح النووي على مسلم (3/87).
المفهم لما أشكل من تلخيص كتاب مسلم (1/ 459).
إرشاد الساري لشرح صحيح البخاري (4/ 170).
التنوير شرح الجامع الصغير (2/364).
فتح المنعم (2/54).
البحر المحيط الثجاج في شرح صحيح الإمام مسلم بن الحجاج (3/ 455).