মহান আল্লাহে মোলৈ অহী কৰিছে যে, তোমালোকে পৰস্পৰে বিনয়ী হোৱা, কোনেও কাৰো প্ৰতি অহংকাৰ নকৰিবা, লগতে কোনেও কাৰো প্ৰতি সীমালংঘন নকৰিবা।
ইয়াজ ইবনু হিমাৰ বনী মুজাশ্বিঈৰ ভাতৃ, তেওঁ কৈছেঃ এবাৰ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে আমাৰ মাজত থিয় হৈ ভাষণ প্ৰদান কৰিলে। এই হাদীছটো এটা ডাঙৰ হাদীছৰ অংশ, তাত তেখেতে কৈছেঃ
"মহান আল্লাহে মোলৈ অহী কৰিছে যে, তোমালোকে পৰস্পৰে বিনয়ী হোৱা, কোনেও কাৰো প্ৰতি অহংকাৰ নকৰিবা, লগতে কোনেও কাৰো প্ৰতি সীমালংঘন নকৰিবা।"
«وَإِنَّ اللهَ أَوْحَى إِلَيَّ أَنْ تَوَاضَعُوا حَتَّى لَا يَفْخَرَ أَحَدٌ عَلَى أَحَدٍ، وَلَا يَبْغِي أَحَدٌ عَلَى أَحَدٍ».
নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে চাহাবাসকলক সম্বোধন কৰি ভাষণ দিবলৈ থিয় হৈছিল আৰু তেখেতে ভাষণৰ মাজতে কৈছিল যে, মহান আল্লাহে তেওঁলৈ অহী প্ৰেৰণ কৰি কৈছে যে, মানুহে পৰস্পৰৰ মাজত যেন বিনয়ী হয়, অৰ্থাৎ সৃষ্টিৰ সন্মুখত যেন বাহু নত কৰে আৰু ভদ্ৰতা অৱলম্বন কৰে। যাতে কোনেও নিজৰ বংশ, ধন-সম্পদ আৰু বেলেগ কোনো ক্ষেত্ৰতে আনৰ ওপৰত মহত্ব তথা মান-মৰ্যাদা দাবী কৰি গৌৰৱ নকৰে, লগতে কোনেও যাতে কাৰো ওপৰত অহংকাৰ নকৰে।
হাদীছটোত নম্ৰতা অৱলম্বন কৰিবলৈ আৰু মানুহৰ প্ৰতি অহংকাৰ নকৰিবলৈ উৎসাহিত কৰা হৈছে।
সীমালংঘন আৰু অহংকাৰ কৰিবলৈ নিষেধ কৰা হৈছে।
আল্লাহৰ প্ৰতি বিনয়ৰ দুটা অৰ্থ হ'ব পাৰে: ১. আল্লাহৰ দ্বীনৰ প্ৰতি নম্ৰ হোৱা, ইয়াক অস্বীকাৰ নকৰা বা ইয়াৰ বিধান পালনত অহংকাৰ নকৰা। ২. আল্লাহৰ সন্তুষ্টিৰ বাবে তেওঁৰ বান্দাৰ প্ৰতি নম্ৰ হোৱা, মানুহৰ ভয়ত বা সিহঁতৰ সম্পদৰ লোভত নহয়।
ছহীহ মুছলিম (4/ 2198) (2865).
অধিক (8)
توضيح الأحكام من بلوغ المرام.
لعبد الله البسام (7/ 497).
منحة العلام في شرح بلوغ المرام.
لعبد الله الفوزان (10/ 344).
فتح ذي الجلال والإكرام.
لابن عثيمين (6/ 436).
سبل السلام بشرح بلوغ المرام.
لمحمد الصنعاني (2/ 691).
গ্ৰন্থসমূহত উল্লেখিত
2 গ্ৰন্থসমূহঅধিক (2)
- رياض الصالحينرياض الصالحين مع فوائد وهدايات - 3«إنَّ الله أَوحَىٰ إليَّ أَنْ تَوَاضَعُوا، حتىٰ لا يَفْخَرَ أَحَدٌ عَلىٰ أَحَدٍ، وَلا يَبغِيَ أَحَدٌ علىٰ أَحَدٍ».
- ما لا يسع أطفال المسلمين جهله«إِنَّ اللَّهَ أَوْحَى إِلَيَّ أَنْ تَوَاضَعُوا، حَتَّى لَا يَفْخَرَ أَحَدٌ عَلَى أَحَدٍ، وَلَا يَبْغِيَ أَحَدٌ عَلَى أَحَدٍ»[201].