“พวกเจ้ารู้หรือไม่ว่า การนินทาคืออะไร?” พวกเขา (บรรดาเศาะฮาบะฮ์) กล่าวว่า “อัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์รู้ดีที่สุด” ท่านกล่าวว่า “คือ การที่เจ้ากล่าวถึงพี่น้องของเจ้าในสิ่งที่เขาไม่ชอบ
จากอบูฮุร็อยเราะฮ์ เราะฎิยัลลอฮุอันฮุ กล่าวว่า : ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม กล่าวว่า :
“พวกเจ้ารู้หรือไม่ว่า การนินทาคืออะไร?” พวกเขา (บรรดาเศาะฮาบะฮ์) กล่าวว่า “อัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์รู้ดีที่สุด” ท่านกล่าวว่า “คือ การที่เจ้ากล่าวถึงพี่น้องของเจ้าในสิ่งที่เขาไม่ชอบ” มีผู้กล่าวว่า “ท่านคิดอย่างไรหากสิ่งที่ฉันกล่าวเกี่ยวกับพี่น้องของฉันนั้น มันเป็นความจริง?” ท่านกล่าวว่า “หากสิ่งที่เจ้ากล่าวถึงเขาเป็นความจริง แท้จริงเจ้าได้นินทาเขา และถ้าไม่เป็นเช่นนั้น แท้จริงแล้วเจ้าได้ใส่ร้ายเขา”
«أَتَدْرُونَ مَا الْغِيبَةُ؟»، قَالُوا: اللهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ، قَالَ: «ذِكْرُكَ أَخَاكَ بِمَا يَكْرَهُ»، قِيلَ: أَفَرَأَيْتَ إِنْ كَانَ فِي أَخِي مَا أَقُولُ؟ قَالَ: «إِنْ كَانَ فِيهِ مَا تَقُولُ فَقَدِ اغْتَبْتَهُ، وَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِيهِ فَقَدْ بَهَتَّهُ».
ท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม อธิบายถึงข้อเท็จจริงของการนินทาที่ต้องห้าม ซึ่งก็คือ: การกล่าวถึงมุสลิมที่ไม่อยู่ต่อหน้าด้วยสิ่งที่เขาเกลียด ไม่ว่าสิ่งนั้นจะเป็นคุณลักษณะทางร่างกายหรือทางจรรยามารยาท เช่น เป็นคนตาบอดข้างหนึ่ง คนหลอกลวง คนโกหก และอื่นๆ ที่เป็นลักษณะการใส่ร้าย แม้ว่าลักษณะนั้นจะมีอยู่จริงในตัวเขาก็ตาม แต่ถ้าเขาไม่มีคุณลักษณะที่กล่าวไว้นั้น ก็จะยิ่งกว่าการนินทาเสียอีก ซึ่งมันคือการใส่ร้ายนั่นเอง คือ ใส่ร้ายบุคคลด้วยสิ่งที่เขาไม่มี
วิธีการสอนที่ดีของท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม โดยท่านจะตั้งประเด็นในรูปแบบการตั้งคำถาม
การมีมารยาทที่ดีของบรรดาเศาะฮาบะฮ์ที่มีต่อท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม ตอนที่พวกเขากล่าวว่า: อัลลอฮ์และเราะซูลของพระองค์รู้ดีที่สุด
คำกล่าวของผู้ที่ถูกถามในสิ่งที่เขาไม่รู้: คือ อัลลอฮ์ทรงรู้ดีที่สุด
ศาสนาปกป้องสังคมด้วยการรักษาสิทธิและความเป็นพี่น้องระหว่างกัน
การนินทาเป็นสิ่งต้องห้าม ยกเว้นในบางกรณีที่เป็นประโยชน์ เช่น การป้องกันการอธรรม โดยที่ผู้ถูกอธรรมบอกเรื่องผู้ที่อธรรมเขาต่อหน้าผู้ที่สามารถคืนสิทธิ์ของเขาได้ เช่น เขากล่าวว่า: เขาคนนั้นได้อธรรมต่อฉัน หรือเขาได้กระทำกับฉันอย่างนั้นอย่างนี้ และเช่นเดียวกัน การให้คำปรึกษาในเรื่องการแต่งงาน หุ้นส่วน หรือการจะเป็นเพื่อนบ้าน เป็นต้น
เศาะฮีห์ มุสลิม (4/ 2001) (2589).
เพิ่มเติม (6)
فتح ذي الجلال والاكرام بشرح بلوغ المرام.
لابن عثيمين (6/ 378).
منحة العلام في شرح بلوغ المرام.
لعبد الله الفوزان (10/ 237).
توضيح الأحكام من بلوغ المرام.
للبسام (7/ 428).
อ้างอิงในหนังสือ
5 หนังสือเพิ่มเติม (5)
- قاموس الكبائرموسوعة الكبائر - المجموعة الثانية«أَتَدْرُونَ مَا الغِيبَةُ؟»، قَالُوا: اللَّٰهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ، قَالَ: «ذِكْرُكَ أَخَاكَ بِمَا يَكْرَهُ»، قِيلَ: أَفَرَأَيْتَ إِنْ كَانَ فِي أَخِي مَا أَقُولُ؟ قَالَ: «إِنْ كَانَ فِيهِ مَا تَقُولُ، فَقَدِ اغْتَبْتَهُ، وَإِنْ لَمْ يَكُ
- قاموس الكبائرموسوعة الكبائر - المجموعة الثالثة«أَتَدْرُونَ مَا الْغِيبَةُ؟». قَالُوا: اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ. قَالَ: «ذِكْرُكَ أَخَاكَ بِمَا يَكْرَهُ». قِيلَ: أَفَرَأَيْتَ إِنْ كَانَ فِي أَخِي مَا أَقُولُ؟ قَالَ: «إِنْ كَانَ فِيهِ مَا تَقُولُ فَقَدِ اغْتَبْتَهُ، وَإِنْ لَمْ يَكُن
- مجموعة زاد الحديث(3)1«أَتَدْرُونَ مَا الْغِيبَةُ؟» قَالُوا: الله وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ، قَالَ: «ذِكْرُكَ أَخَاكَ بِمَا يَكْرَهُ» قِيلَ: أَفَرَأَيْتَ إِنْ كَانَ فِي أَخِي مَا أَقُولُ؟ قَالَ: «إِنْ كَانَ فِيهِ مَا تَقُولُ، فَقَدِ اغْتَبْتَهُ، وَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِ
- محرمات استهان بها كثير من الناسأتدرون ما الغيبة ؟ قالوا الله ورسوله أعلم. قال: ذكرك أخاك بما يكره، قيل: أفرأيت إن كان في أخي ما أقول؟ قال: إن كان فيه ما تقول فقد اغتَبتَه، وإن لم يكن فيه فقد بهَتَّهُ
- مشروع المنهج التعليميمادة الحديث مستوى 2«أَتَدْرُونَ مَا الْغِيبَةُ؟» قَالُوا: اللهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ. قَالَ: «ذِكْرُكَ أَخَاكَ بِمَا يَكْرَهُ» قِيلَ: أَفَرَأَيْتَ إِنْ كَانَ فِي أَخِي مَا أَقُولُ قَالَ: «إِن كَانَ فِيهِ مَا تَقُولُ، فَقَدِ اغْتَبْتَهُ، وَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي