Betohem në Allahun se, nëse dikush prej jush merr diçka pa hak, në Ditën e Kiametit do ta takojë Allahun duke e bartur atë që ka marrë.
Ebu Humejd Saidiu (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon:
“I Dërguari i Allahut ﷺ ngarkoi një burrë, që quhej Ibn Lutbije, për të mbledhur zekatin e fisit benu sulejm. Kur u kthye, Pejgamberi ﷺ i kërkoi llogari, e në atë rast ai tha: “Kjo është pasuria juaj, kurse kjo më është dhuruar mua.” I Dërguari i Allahut ﷺ iu drejtua: “Vallë, pse nuk qëndron në shtëpinë e babait a të nënës sate, e të shohim nëse po të vjen ty dhurata, nëse je i sinqertë?” Pastaj na ligjëroi, e falënderoi, e madhëroi Allahun dhe tha: “Unë ngarkoj ndonjërin prej jush, me ndonjë punë të cilën ma ka ngarkuar Allahu, e pastaj ai vjen dhe thotë: “Kjo është pasuria juaj, kurse kjo dhuratë më është dhënë mua.” Vallë, pse nuk qëndron në shtëpinë e babait a të nënës së vet, e të shohim nëse po i vjen dhurata? Betohem në Allahun se, nëse dikush prej jush merr diçka pa hak, në Ditën e Kiametit do ta takojë Allahun duke e bartur atë që ka marrë. Do t'ju njoh nëse e takoni Allahun duke bartur një deve (në shpinë) duke buluritur, ose një lopë duke pëllitur, ose një dele duke blegëruar.” Pastaj i ngriti duart, saqë i dallohej bardhësia e sqetullave dhe tha: “O Allah, a ua kumtova?” (Ebu Humejdi shton): “Tërë këtë e kam parë dhe dëgjuar me sytë dhe veshët e mi.”
اسْتَعْمَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا عَلَى صَدَقَاتِ بَنِي سُلَيْمٍ، يُدْعَى ابْنَ اللُّتْبِيَّةِ، فَلَمَّا جَاءَ حَاسَبَهُ، قَالَ: هَذَا مَالُكُمْ وَهَذَا هَدِيَّةٌ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «فَهَلَّا جَلَسْتَ فِي بَيْتِ أَبِيكَ وَأُمِّكَ، حَتَّى تَأْتِيَكَ هَدِيَّتُكَ إِنْ كُنْتَ صَادِقًا» ثُمَّ خَطَبَنَا، فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ، ثُمَّ قَالَ: «أَمَّا بَعْدُ، فَإِنِّي أَسْتَعْمِلُ الرَّجُلَ مِنْكُمْ عَلَى العَمَلِ مِمَّا وَلَّانِي اللَّهُ، فَيَأْتِي فَيَقُولُ: هَذَا مَالُكُمْ وَهَذَا هَدِيَّةٌ أُهْدِيَتْ لِي، أَفَلاَ جَلَسَ فِي بَيْتِ أَبِيهِ وَأُمِّهِ حَتَّى تَأْتِيَهُ هَدِيَّتُهُ، وَاللَّهِ لاَ يَأْخُذُ أَحَدٌ مِنْكُمْ شَيْئًا بِغَيْرِ حَقِّهِ إِلَّا لَقِيَ اللَّهَ يَحْمِلُهُ يَوْمَ القِيَامَةِ، فَلَأَعْرِفَنَّ أَحَدًا مِنْكُمْ لَقِيَ اللَّهَ يَحْمِلُ بَعِيرًا لَهُ رُغَاءٌ، أَوْ بَقَرَةً لَهَا خُوَارٌ، أَوْ شَاةً تَيْعَرُ» ثُمَّ رَفَعَ يَدَهُ حَتَّى رُئِيَ بَيَاضُ إِبْطِهِ، يَقُولُ: «اللَّهُمَّ هَلْ بَلَّغْتُ» بَصْرَ عَيْنِي وَسَمْعَ أُذُنِي.
Profeti ﷺ e ngarkoi një burrë që quhej Ibn Lutbije me detyrën e mbledhjes së zekatit nga fisi beni sulejm. Kur u kthye në Medinë, i kërkoi llogari për atë që kishte marrë dhe atë që kishte shpërndarë, dhe Ibn el-Lutbija tha: Kjo është pasuria juaj që e kam mbledhur nga zekati, ndërsa kjo pasuri më është dhuruar mua. Profeti ﷺ i tha: Përse nuk u ule në shtëpinë e babait dhe të nënës sate për të parë nëse do të të dhurohej gjë, nëse vërtet je i sinqertë?! Detyrat që ke kryer janë arsyeja pse të janë dhënë këto dhurata; po të kishe qëndruar në shtëpinë tënde, nuk do të të dhurohej asgjë. Prandaj, nuk duhet t'i konsiderosh ato të lejuara thjesht sepse të kanë ardhur në formë dhurate. Pastaj Profeti ﷺ u ngjit në minber për të mbajtur ligjërim, i zemëruar. Ai e lavdëroi dhe e madhëroi Allahun, e më pas tha: E më pas: Unë e emëroj ndonjërin prej jush si nëpunës për atë që Allahu më ka dhënë të drejtën ta administroj prej zekateve dhe plaçkave të luftës, e kur vjen nga puna e tij, ai thotë: "Kjo është për ju, kurse kjo është një dhuratë që më është dhuruar mua!" "A nuk u ul në shtëpinë e babait dhe të nënës së tij, derisa t'i vinte dhurata e tij? Pasha Allahun, askush nuk merr diçka nga ajo që i jepet pa të drejtë, vetëm se do ta takojë Allahun duke e mbajtur atë mbi qafën e tij në Ditën e Kiametit, nëse ajo që ka marrë është një deve që bulurin, ose një lopë që pëllet, ose një dele që blegëron." Pastaj, i ngriti duart shumë lart, saqë ata që ishin ulur panë bardhësinë e sqetullave të tij, pastaj tha: “O Allah, ua kumtova juve gjykimin e Allahut.” Pastaj Ebu Humejd Saidiu (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregoi se këtë e kishin parë sytë e tij dhe e kishin dëgjuar veshët e tij.
Sqarimi i pushtetarit për ata që punojnë me të rreth asaj që kërkohet prej tyre dhe asaj që është e ndaluar në punët e tyre.
Kërcënimi për atë që i merr pasuritë e njerëzve padrejtësisht.
Nuk ka asnjë keqbërës që të mos vijë në Ditën e Kiametit me atë padrejtësi që ka bërë.
Është detyrë e nëpunësit në çfarëdo pune të shtetit të kryejë atë që i është besuar dhe nuk ka të drejtë të marrë dhurata në lidhje me punën e tij. Nëse i merr ato, le t'i dorëzojë në arkën e shtetit dhe nuk i lejohet t'i marrë për vete, sepse kjo është një mjet i së keqes dhe shkelje e amanetit.
Ibn Betali ka thënë: "Hadithi tregon se dhurata për nëpunësin jepet për të falënderuar për një të mirë të tij, për të fituar dashamirësinë e tij, ose nga lakmia që ai të bëjë lëshime nga e drejta. Prandaj, Profeti ﷺ tregoi se lidhur me atë që i dhurohet nga kjo, ai është si çdo musliman tjetër, nuk ka asnjë epërsi ndaj tyre në të dhe se nuk lejohet përvetësimi i saj."
Neveviu ka thënë: "Në këtë hadith sqarohet se dhuratat për nëpunësit janë haram dhe përvetësim i paligjshëm, sepse ai ka tradhtuar në detyrën dhe amanetin e tij. Për këtë arsye, në hadith përmendet ndëshkimi i tij, si dhe bartja prej tij e asaj që i është dhuruar në Ditën e Kiametit, ashtu siç është përmendur e njëjta gjë për përvetësuesin e paligjshëm. Profeti ﷺ ka sqaruar në të njëjtin hadith arsyen e ndalimit të dhuratës për të, se ajo është për shkak të detyrës, në dallim nga dhurata për atë që nuk është nëpunës, e cila është e rekomanduar."
Ibn Muniri ka thënë: "Nga fjala e tij: "Vallë, le të qëndrojë në shtëpinë e babait a të nënës së vet", nxirret lejueshmëria e pranimit të dhuratës nga ai që i bënte dhurata para kësaj." Ibn Haxheri ka thënë: "Është e qartë se kjo vlen nëse nuk e tejkalon masën e zakonshme."
Metoda profetike në këshillim është përgjithësimi, e jo diskreditimi.
Ibn Haxheri ka thënë: "Kjo thekson ligjshmërinë e marrjes në llogari të personit të besuar."
Ibn Haxheri ka thënë: "Nga ky hadith përfitojmë se lejohet qortimi i atij që gabon."
Pëlqyeshmëria e ngritjes së duarve gjatë lutjes.
Sahihu i Buhariut (9/ 28) (6979).
Sahihu i Muslimit (3/ 1463) (1832).
Më shumë (10)
جمهرة اللغة.
أبوبكر الأزدي (2/ 1067).
المعجم الوسيط.
مجمع اللغة العربية (2/ 1065).
بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين.
لسليم الهلالي (1/ 305).
تطرز رياض الصالحين.
لفيصل آل مبارك (ص166).
نزهة المتقين شرح رياض الصالحين.
لمجموعة من الباحثين (1/ 234).