«هغو کسانو ته وګورئ چې له تاسو څخه ټیټ دي، او هغو کسانو ته مه ګورئ چې له تاسو نه لوړ دي؛ دا کار د دې لپاره ډېر مناسب دی چې تاسو د الله تعالی نعمتونه کم ونه ګڼئ».
له ابو هریره رضي الله عنه څخه روایت دی وایي چې: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل:
«هغو کسانو ته وګورئ چې له تاسو څخه ټیټ دي، او هغو کسانو ته مه ګورئ چې له تاسو نه لوړ دي؛ دا کار د دې لپاره ډېر مناسب دی چې تاسو د الله تعالی نعمتونه کم ونه ګڼئ».
«انْظُرُوا إِلَى مَنْ أَسْفَلَ مِنْكُمْ، وَلَا تَنْظُرُوا إِلَى مَنْ هُوَ فَوْقَكُمْ، فَهُوَ أَجْدَرُ أَلَّا تَزْدَرُوا نِعْمَةَ اللهِ عَلَيْكُمْ».
رسول الله صلی الله علیه وسلم مسلمان ته امر کړی چې د دنیا په چارو کې — لکه مقام، مال، شهرت او نورو کې — هغه کسانو ته وګوري چې حالت یې له ده ټیټ وي، نه هغو کسانو ته چې له حالت یې له ده لوړ او غوره وي؛ ځکه هغو خلکو ته کتل چې حالت یې له ده ټیټ وي ډېر مناسب او غوره کار دی، تر څو د الله نعمتونه چې ورکړل شوي کم او بې ارزښته ونه ګڼي.
قناعت د مؤمنانو له غوره اخلاقو څخه دی او دا د الله تعالی په تقدیر رضایت ښيي.
ابن جریر رحمه الله وایي: دې حدیث د ښېګڼو ډېر ډولونو رانغاړلي دي؛ ځکه چې انسان کله هغه څوک وویني چې په دنیا کې له ده غوره وي، نو نفس یې هم د هماغه شان غوښتنه کوي، او د الله نعمتونه چې له ده سره دي، کم یې ګڼي، او هڅه کوي چې زیات شي تر څو له هغه سره برابر او یا ورته نږدې شي — دا حالت د ډېرو خلکو سره عام دی، خو که انسان د دنیا په چارو کې وګوري چې له ده کم دی، نو د الله نعمتونه به ورته څرګند ښکاره شي، شکر به ادا کړي، تواضع به وکړي، او په ښه لاره کې به یې وکاروي.
نور (12)
صحيح البخاري (8/ 102) (6490).
صحيح مسلم (4/ 2275) (2963).
كنوز رياض الصالحين.
لمجموعة من الباحثين (7/ 261).
بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين.
لسليم الهلالي (1/ 534).
تطريز رياض الصالحين.
لفيصل آل مبارك (ص316).
توضيح الأحكام من بلوغ المرام.
لعبد الله البسام (7/ 287).
منحة العلام شرح بلوغ المرام.
لعبد الله الفوزان (10/ 17).
په کتابونو کې یاد شوی
3 کتابونهنور (3)
- رياض الصالحينرياض الصالحين مع فوائد وهدايات - 3«انْظُرُوا إلىٰ مَنْ هُوَ أَسْفَلَ مِنْكُمْ، وَلا تَنْظُرُوا إلىٰ مَنْ هُوَ فَوقَكُم، فَهُوَ أَجْدَرُ ألا تَزْدَرُوا نِعمَةَ الله عَلَيْكُمْ».
- مجموعة زاد التربية الإسلامية (2)1«انْظُرُوا إِلَى مَنْ أَسْفَلَ مِنْكُمْ»
- مجموعة زاد الحديث(3)1«انْظُرُوا إِلَى مَنْ أَسْفَلَ مِنْكُمْ، وَلَا تَنْظُرُوا إِلَى مَنْ هُوَ فَوْقَكُمْ، فَهُوَ أَجْدَرُ أَنْ لَا تَزْدَرُوا نِعْمَةَ الله عَلَيْكُمْ»