«به من امر شده كه بر روى هفت استخوان و پيشانى سجده كنم
از ابن عباس رضی الله عنهما از پیامبر صلی الله علیه وسلم روایت است که فرمودند:
«به من امر شده كه بر روى هفت استخوان و پيشانى سجده كنم، و با دستشان به بينى، دو دست، دو زانو و اطراف پاهايشان اشاره كردند، و اينكه لباس و موها را [در داخل نماز] جمع نكنيم».
«أُمِرْتُ أَنْ أَسْجُدَ عَلَى سَبْعَةِ أَعْظُمٍ: عَلَى الْجَبْهَةِ وَأَشَارَ بِيَدِهِ عَلَى أَنْفِهِ، وَالْيَدَيْنِ، وَالرُّكْبَتَيْنِ، وَأَطْرَافِ الْقَدَمَيْنِ، وَلَا نَكْفِتَ الثِّيَابَ وَالشَّعَرَ».
پیامبر صلی الله علیه وسلم بیان داشته‌اند که الله متعال ایشان را امر کرده‌اند که در نماز بر هفت عضو از اعضای بدن سجده کند، یعنی: نخست: پیشانی، یعنی قسمت صاف صورت، بالای بینی و چشمان، و پیامبر صلی الله علیه وسلم به بینی خودشان اشاره کردند، تا بیان دارند که پیشانی و بینی یک عضو از این اعضای هفتگانه هست، با تاکید بر اینکه سجده کننده با بینی خويش زمین را لمس کند. عضو دوم و سوم، دستان هست. عضو چهارم و پنجم، زانو‌ها هست. عضو ششم و هفتم، انگشتان پاها هستند. و امر کردند که موهایمان را در نماز نبندیم، یا در هنگام سجده لباسمان را برای محافظت از آن جمع نکنیم، بلکه آن را رها سازیم تا به زمین بیفتد و همراه با اعضا به سجده رود.
ولا نَكْفِت: الكَفت: الجَمع والضَّم.
وجوب سجده در نماز بر هفت عضو.
مکروه بودن جمع کردن لباس و مو در نماز.
بر مسلمان واجب است که در نمازش آرامش داشته باشد، یعنی آنکه هفت عضو سجده را بر زمین بگذارد و بر آن آرام گیرد تا بتواند ذکر مشروع را انجام دهد.
نهی از جمع کردن موها، خاص به مردان است، زیرا زن در نماز امر به پوشاندن خود شده است.
بیشتر (14)
صحیح بخاری. (1/ 162) (812).
صحیح مسلم. (1/ 354) (490).
المنهاج شرح صحيح مسلم.
للنووي (4/ 206).
مرقاة المفاتيح شرح مشكاة المصابيح.
لعلي القاري (2/ 718).
سبل السلام شرح بلوغ المرام.
للصنعاني (1/ 270).
توضيح الأحكام مِن بلوغ المرام.
لعبد الله البسام (2/ 229).
فتح ذي الجلال والإكرام شرح بلوغ المرام.
لابن عثيمين (2/ 115).
منار القاري.
لحمزة قاسم (2/ 202).
استناد شده در کتاب‌ها
2 کتابهابیشتر (2)
- المناهج التعليمية - الصف الرابعالمناهج التعليمية - الصف الرابع - الفقه«أُمِرْتُ أَنْ أَسْجُدَ عَلَى سَبْعَةِ أَعْظُمٍ: عَلَى الجَبْهَةِ - وَأَشَارَ بِيَدِهِ عَلَى أَنْفِهِ -، وَاليَدَيْنِ، وَالرُّكْبَتَيْنِ، وَأَطْرَافِ القَدَمَيْنِ» [26].
- شروط الصلاة وأركانها وواجباتها«أُمِرْتُ أَنْ أَسْجُدَ عَلَى سَبْعَةِ أَعْظُمٍ»[91][92]،