जसले पहाडबाट हाम फालेर आत्महत्या गर्दछ, ऊ नरकको आगोमा पर्नेछ र त्यहाँ ऊ सधैँका लागि निरन्तर तल खसिरहनेछ।
अबू-हुरैरह (रजियल्लाहु अन्हु) ले बयान गरेका छन्, रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले भन्नुभएको छ:
"जसले पहाडबाट हाम फालेर आत्महत्या गर्छ, ऊ नर्कको आगोमा हुनेछ र त्यसमा सधैँभरि निरन्तर तल खसिरहनेछ। अनि जसले विष खाएर आत्महत्या गर्छ, उसको विष उसको हातमा हुनेछ र नर्कको आगोमा सधैँभरिका लागि त्यसलाई पिइरहनेछ। अनि जसले फलामको हतियारले आत्महत्या गर्छ, उसको त्यो हतियार उसको हातमा हुनेछ र नर्कको आगोमा सधैँभरिका लागि त्यसले आफ्नो पेटमा प्रहार गरिरहनेछ।"
«مَنْ تَرَدَّى مِنْ جَبَلٍ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَهُوَ فِي نَارِ جَهَنَّمَ يَتَرَدَّى فِيهِ خَالِدًا مُخَلَّدًا فِيهَا أَبَدًا، وَمَنْ تَحَسَّى سُمًّا فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَسُمُّهُ فِي يَدِهِ يَتَحَسَّاهُ فِي نَارِ جَهَنَّمَ خَالِدًا مُخَلَّدًا فِيهَا أَبَدًا، وَمَنْ قَتَلَ نَفْسَهُ بِحَدِيدَةٍ فَحَدِيدَتُهُ فِي يَدِهِ يَجَأُ بِهَا فِي بَطْنِهِ فِي نَارِ جَهَنَّمَ خَالِدًا مُخَلَّدًا فِيهَا أَبَدًا».
नबी (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले सचेत गराउनुभएको छ कि जसले संसारमा जानीजानी आत्महत्या गर्दछ, उसलाई कियामतको दिन नरकको आगोमा उसले संसारमा जुन तरिकाले आफ्नो ज्यान लिएको थियो, ठीक त्यही तरिकाले प्रतिफलस्वरूप यातना दिइनेछ। त्यसैगरी, जसले पहाडमाथिबाट आफूलाई खसालेर आत्महत्या गर्दछ, ऊ नरकको आगोमा नरकका पहाडहरूबाट यसका खाडलहरूमा खसिरहनेछ र त्यहाँ सधैँभरि रहनेछ। अनि जसले विष पिएर आत्महत्या गर्दछ, उसको हातमा विष हुनेछ र उसले नरकको आगोमा सधैँभरि त्यसलाई पिइरहनेछ। अनि जसले फलामको हतियारले आफ्नो पेटमा हानेर आत्महत्या गर्दछ, उसको हातमा त्यही हतियार हुनेछ र उसले नरकको आगोमा सधैँभरि त्यसै हतियारले आफ्नो पेटमा प्रहार गरिरहनेछ।
आत्महत्या गर्नु हराम तथा महापाप हो। यसको परिणामस्वरूप मानिस अत्यन्त पीडादायक सजायको भागीदार बन्नेछ।
हदीसमा उल्लेख गरिएको कुरा आत्म-हत्याका केही तरिकाहरूको एउटा उदाहरण मात्र हो। अन्यथा, व्यक्तिले जुन तरिकाले आफ्नो ज्यान लिए पनि उसलाई परलोकमा त्यस्तै सजाय दिइनेछ। सहिह बुखारीमा रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) को भनाइ छ: 'जसले आफ्नो घाँटी थिचेर आत्महत्या गर्छ, उसले नर्कमा पनि आफ्नो घाँटी थिचिरहनेछ, र जसले आफैलाई हतियार प्रहार गरेर आत्महत्या गर्छ, उसले नर्कमा पनि आफैलाई प्रहार गरिरहनेछ।'
इमाम नववीले भन्नुभएको छ: "जहाँसम्म नबी (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) को यो भनाइको सम्बन्ध छ: '(जसले आत्महत्या गर्दछ ऊ नरकको आगोमा सधैँ र सदासर्वदा रहनेछ)'; यस विषयमा विद्वान्हरूका विभिन्न भनाइहरू छन्। पहिलो: यो त्यस व्यक्तिको हकमा लागू हुन्छ, जसले आत्महत्यालाई वर्जित हो भन्ने जान्दाजान्दै पनि यसलाई जायज मानेर गर्दछ; यस्तो व्यक्ति काफिर ठहरिन्छ र यो त्यसैको सजाय हो। दोस्रो: यहाँ 'खुलुद' (सधैँ रहनु) को अर्थ धेरै लामो समय र दीर्घकालीन बसाइ हो, न कि वास्तविक रूपमा अनन्त कालसम्मको बसाइ; जस्तै कि (अरबी भाषामा) भनिने गरिन्छ: 'अल्लाहले शासकको राज्यलाई सधैँ कायम राखुन्' (जसको अर्थ लामो समयसम्मका लागि हो)। तेस्रो: यो (सदासर्वदा नरक भोग्नु) उसको कर्मको वास्तविक सजाय हो, तर अल्लाहले आफ्नो कृपा र अनुग्रहद्वारा यो अवगत गराउनुभएको छ कि जो व्यक्ति मुस्लिम भएर मर्छ, ऊ नरकको आगोमा सधैँका लागि रहने छैन।"
उल्लिखित कुरा संसारमा गरिएका अपराधहरूअनुरूप नै परलोकमा दण्ड दिइने न्यायसङ्गत सिद्धान्तको एउटा उदाहरण हो। यसबाट यो कुरा स्पष्ट हुन्छ कि मानिसले आफ्नो ज्यानप्रति गर्ने अपराध वा अन्याय, पापको दृष्टिकोणले अरू कसैप्रति गरेको अपराधसरह नै हुन्छ; किनकि उसको आफ्नो ज्यान वा जीवन पूर्ण रूपमा उसकै सम्पत्ति होइन, बरु त्यो सर्वशक्तिमान् अल्लाहको नासो हो। तसर्थ, उसले यसमा अल्लाहद्वारा अनुमति दिइएका कुराहरूबाहेक अन्य कुनै पनि प्रकारको स्वेच्छाचारी व्यवहार गर्न वा आत्मघाती कदम चाल्न पाउँदैन।
सही बुखारी (7/ 139) (5778).
सही मुस्लिम (1/ 103) (109).
थप (4)
البحر المحيط الثجاج في شرح صحيح الإمام مسلم بن الحجاج (3/ 306).
إرشاد الساري لشرح صحيح البخاري (8/ 414).
المفهم لما أشكل من تلخيص كتاب مسلم (1/ 310).
عمدة القاري شرح صحيح البخاري (21/ 291).
Cited in books
3 Booksथप (3)
- اللآلئ المضيئةعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ: “ مَنْ تَرَدَّى مِنْ جَبَلٍ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَهُوَ فِي نَارِ جَهَنَّمَ يَتَرَدَّى فِيهِ خَالِدًا مُخَلَّدًا فِيهَا أَبَدًا وَمَنْ تَحَسَّى سُمًّا فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَسُمُّهُ فِي
- قاموس الكبائرموسوعة الكبائر - المجموعة الثانية«مَنْ تَرَدَّى مِنْ جَبَلٍ فَقَتَلَ نَفْسَهُ، فَهُوَ فِي نَارِ جَهَنَّمَ يَتَرَدَّى فِيهِ خَالِدًا مُخَلَّدًا فِيهَا أَبَدًا، وَمَنْ تَحَسَّى سُمًّا فَقَتَلَ نَفْسَهُ، فَسُمُّهُ فِي يَدِهِ يَتَحَسَّاهُ فِي نَارِ جَهَنَّمَ خَالِدًا مُخَلَّدً
- نبراس طالب (4)1«مَنْ قَتَلَ نَفْسَهُ بِحَدِيدَةٍ فَحَدِيدَتُهُ فِي يَدِهِ يَتَوَجَّأُ (يُضرب) بِهَا فِي بَطْنِهِ فِي نَارِ جَهَنَّمَ خَالِدًا مُخَلَّدًا فِيهَا أَبَدًا»