Skip to content

ئه‌ز به‌رائه‌تا خۆ ل ده‌ڤ خودێ دكه‌م كو ئێك ژ هه‌وه‌ بكه‌مه‌ خه‌لیلێ خۆ (بلندترين پله‌يا ڤيان و حه‌زژێكرنێيه‌)، چونكی ب ڕاستی خودایێ مه‌زن ئه‌ز یێ كریمه‌ خه‌لیلێ خۆ، هه‌روه‌كی كا چاوا ئیبراهیم كريه‌ خه‌لیلێ خۆ

ژ جوندوبی (خودێ ژێ ڕازی بیت) گۆت:

من گوھ ل پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) بوو پێنج شه‌ڤان به‌ری بمریت دگۆت: ((ئه‌ز به‌رائه‌تا خۆ ل ده‌ڤ خودێ دكه‌م كو ئێك ژ هه‌وه‌ بكه‌مه‌ خه‌لیلێ خۆ (بلندترين پله‌يا ڤيان و حه‌زژێكرنێيه‌)، چونكی ب ڕاستی خودایێ مه‌زن ئه‌ز یێ كریمه‌ خه‌لیلێ خۆ، هه‌روه‌كی كا چاوا ئیبراهیم كريه‌ خه‌لیلێ خۆ، و ئه‌گه‌ر من كه‌سه‌ك ژ ناڤ ئوممه‌تا خۆ كربا خه‌لیلێ خۆ؛ ئه‌ز دا ئه‌بو به‌كری كه‌مه‌ خه‌لیلێ خۆ، بزانن كو یێن به‌ری هه‌وه‌ قه‌برێن پێغه‌مبه‌ر و مرۆڤێن چاك د ناڤ خۆدا دكرنه‌ مزگه‌فت، هشیاربن هوین قه‌بران نه‌كه‌نه‌ مزگه‌فت، ئه‌ز هه‌وه‌ ژ ڤێ چه‌ندێ پاشڤه‌ دبه‌م)).

سمعت النبي صلى الله عليه وسلم قبل أن يموت بخمسٍ وهو يقول: «إني أبرأ إلى الله أن يكون لي منكم خليلٌ، فإن الله تعالى قد اتخذني خليلًا، كما اتخذ إبراهيم خليلًا، ولو كنت متخذًا من أمتي خليلًا لاتخذت أبا بكر خليلًا، ألا وإن من كان قبلكم كانوا يتخذون قبور أنبيائهم وصالحيهم مساجد، ألا فلا تتخذوا القبور مساجد، إني أنهاكم عن ذلك».

موسلم ڤێ فه‌رمووده‌یێ ڤه‌دگوهێزیت
فه‌رمووده‌یه‌كا دروسته‌
شرۆڤه‌كرن

پێغه‌مبه‌ر (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) به‌حسێ قه‌در و بها و پله‌یا خۆ ل ده‌ڤ خودایێ مه‌زن دكه‌ت و به‌حس دكه‌ت كو ئه‌ڤ پله‌یه‌ یا گه‌هشتییه‌ بلندترین پله‌یێن ڤیان و حه‌زژێكرنێ، هه‌روه‌كی كا چاوا ئیبراهیمی (سلاڤ لێ بن) ئه‌ڤ پله‌یه‌ بده‌ست خۆڤه‌ ئینابوو، له‌وا وی ڕه‌دكر ژ خودێ پێڤه‌تر چ خه‌لیلێن دی هه‌بن، چونكی دلێ وی یێ پڕ بووی ژ ڤیان و حه‌زژێكرن و مه‌زنڕاگرتن و نیاسینا خودایێ مه‌زن، ژ به‌ر هندێ ژی ژ خودێ پێڤه‌تر جهێ چ كه‌سێن دی تێدا ناكه‌ت، و ئه‌گه‌ر وی ژ مرۆڤ و چێكرییان خه‌لیل و خۆشتڤییه‌ك هه‌با؛ دا ئه‌بو به‌كرێ ڕاستگۆ بیت (خودێ ژێ ڕازی بیت). پاشی هشیاركرن ژ ده‌ربازكرنا سنوورێ دروست و شه‌رعی د ڤیان و حه‌زژێكرنێدا كر، كا چاوا جوهی و فه‌ڵه‌یان ئه‌ڤ چه‌نده‌ د ده‌رحه‌قی قه‌برێن پێغه‌مبه‌ر و مرۆڤێن خۆ یێن چاكدا كر، هه‌تا د ئه‌نجامدا ئه‌و كرینه‌ هنده‌ك خودایێن هه‌ڤپشك د گه‌ل خودێ و عیباده‌تێ وان ژی د گه‌ل خودێ هاته‌ كرن و مزگه‌فت و په‌رستگه‌ھ ل سه‌ر قه‌برێن وان دروستكرن، ڤێجا پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) ئوممه‌تا خۆ ژ ئه‌نجامدانا ڤی كاری پاشڤه‌بر كو ئه‌و ژى وه‌كى وى كارى ئه‌نجام بده‌ن .

ڕامانا په‌یڤان

بخمس: خمس ليال.

إني أبرأ: أمتنع وأنكر.

من كان قبلكم: يعني: اليهود والنصارى.

ژ مفایێن فه‌رمووده‌یێ

قه‌در و بهایێ ئه‌بو به‌كرێ ڕاستگۆ (خودێ ژێ ڕازی بیت) و كو ئه‌و باشترین صه‌حابییه‌ و پشتی مرنا پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) ژ هه‌ژیترین مرۆڤه‌ بۆ خیلافه‌ت و جێگرییا وی.

ئاڤاكرنا مزگه‌فتان ل سه‌ر قه‌بران ژ خرابییێن ملله‌تێن بوورییه‌.

پاشڤه‌برن ژ هندێ مرۆڤ قه‌بران و گۆڕستانان بكه‌ته‌ جهێن كرنا عیباده‌تی، وه‌سا كو نڤێژ ل ده‌ڤ وان یان ب ڕویێ وان بهێته‌ كرن و مزگه‌فت یان قوببه‌ ل سه‌ر بهێنه‌ ئاڤاكرن، ئه‌ڤه‌ ژی وه‌ك هشیاربوونه‌ك ژ كه‌ڤتنا د ناڤ شركێدا ژ به‌ر ڤی كاری.

هشیاركرن ژ زێده‌گاڤیكرنا د مرۆڤێن چاكدا، ژ به‌ر كو ئه‌ڤ زێده‌گاڤیكرنه‌ دێ سه‌ركێشیت بۆ شركێ.

مه‌ترسییا وی تشتێ پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) هشیاركرن ژێ كری، ژ به‌ر كو ب پێنج شه‌ڤان به‌ری مرنا خۆ ئه‌ڤ چه‌نده‌ پشتڕاست كر.

ژێده‌ر
زێده‌تر (6)

صه‌حیحا موسلمی (1/ 377) (532).

شرح النووي على مسلم (5/ 13).

الجديد في شرح كتاب التوحيد.

لمحمد القرعاوي (ص188).

الملخص في شرح كتاب التوحيد.

لصالح الفوزان (ص172).