Skip to content

រ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ តែងសូត្រវារៀងរាល់ពេលបន្ទាប់ពីសឡាតរួច។

អំពី អាពូ អាស្សហ្ស៊ូពៃរ៍ បាននិយាយថា៖

អ៊ិពនូ អាស្សហ្ស៊ូពៃរ តែងតែសូត្រនៅចុងបញ្ចប់នៃសឡាត ក្រោយពេលឲ្យសាឡាមរួចថា៖ لا إلهَ إِلا اللهُ وَحْدَهُ لا شَريكَ لَهُ، لَهُ المُلْكُ وَلَهُ الحَمْدُ ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ. لا حَوْلَ وَلا قُوَّةَ إِلا بِاللهِ، لا إلهَ إِلا اللهُ، وَلا نَعْبُدُ إِلا إيَّاهُ، لَهُ النِّعْمَةُ وَلَهُ الفَضْلُ وَلَهُ الثَّنَاءُ الحَسَنُ، لا إلهَ إِلا اللهُ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ وَلَوْ كَرِهَ الكَافِرُونَ (គ្មានទេម្ចាស់ដែលត្រូវគេគោរពសក្ការៈដ៏ពិតប្រាកដ លើកលែងតែអល់ឡោះតែមួយគត់ គ្មានទេស្ហ៊ីរិកទៅចំពោះទ្រង់។ ទ្រង់ជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិ និងជាអ្នកត្រូវគេសរសើរ ហើយទ្រង់គឺជាអ្នកមានអានុភាពលើអ្វីៗទាំងអស់។ គ្មានទេអានុភាព និងឥទ្ធិពល គឺមានតែពីទ្រង់។ គ្មានទេម្ចាស់ដែលត្រូវគេគោរពសក្ការៈដ៏ពិតប្រាកដ លើកលែងតែអល់ឡោះ។ ពួកយើងមិនគោរពសក្ការៈទៅចំពោះអ្នកណាក្រៅពីទ្រង់ឡើយ។ ទ្រង់គឺជាអ្នកសប្បុរស ជាអ្នកសណ្ដោសប្រណី និងជាអ្នកដែលត្រូវគេកោតសរសើរយ៉ាងប្រពៃ។ គ្មានទេម្ចាស់ដែលត្រូវគេគោរពសក្ការៈដ៏ពិតប្រាកដ លើកលែងតែអល់ឡោះ។ ពួកយើងស្មោះត្រង់ចំពោះសាសនាទៅចំពោះទ្រង់ ទោះជាពួកគ្មានជំនឿមិនពេញចិត្ដក៏ដោយ)។ ហើយគាត់បាននិយាយថា៖ រ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ តែងសូត្រវារៀងរាល់ពេលបន្ទាប់ពីសឡាតរួច។

كَانَ ‌ابْنُ الزُّبَيْرِ يَقُولُ فِي دُبُرِ كُلِّ صَلَاةٍ حِينَ يُسَلِّمُ: «لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ، لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللهِ، لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ، ‌وَلَا ‌نَعْبُدُ ‌إِلَّا إِيَّاهُ، لَهُ النِّعْمَةُ وَلَهُ الْفَضْلُ وَلَهُ الثَّنَاءُ الْحَسَنُ، لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ وَلَوْ كَرِهَ الْكَافِرُونَ» وَقَالَ: «كَانَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُهَلِّلُ بِهِنَّ دُبُرَ كُلِّ صَلَاةٍ».

រាយការណ៍ដោយ មូស្លីម
ហាទីស្ហសហេស
ពន្យល់

រ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ លោកតែងសូត្រហ្ស៊ីកៀរដ៏ធំធេងនេះរៀងរាល់ពេលក្រោយពីសឡាតដែលជាកាតព្វកិច្ច(សឡាតហ្វើរទូ) បន្ទាប់ពីលោកបានឲ្យសាឡាម។ ហើយអត្ថន័យរបស់វាគឺ៖ “لا إلهَ إِلا اللهُ” (គ្មានទេម្ចាស់ដែលត្រូវគោរពសក្ការៈដ៏ពិតប្រាកដក្រៅពីអល់ឡោះ)។ “وَحْدَهُ لا شَريكَ لَهُ” (តែមួយគត់ គ្មានទេស្ហ៊ីរិកទៅចំពោះទ្រង់។)។ ទ្រង់គ្មានដៃគូនោះឡើយ ទាំងក្នុងភាពជាព្រះជាម្ចាស់ដែលជាអ្នកបង្កើត ទាំងក្នុងភាពជាព្រះជាម្ចាស់ដែលត្រូវគេគោរពសក្ការៈ និងទាំងចំពោះបណ្តានាមនិងលក្ខណៈសម្បត្តិរបស់ទ្រង់។ “لَهُ الـمُلْكُ” (ទ្រង់ជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិ)។ ទ្រង់ជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិគ្រប់គ្រងលើរាល់អ្វីៗទាំងអស់ ជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិគ្រប់គ្រងមេឃជាច្រើនជាន់និងផែនដី និងអ្វីៗដែលនៅចន្លោះវាទាំងពីរ។ “وَلَهُ الحَمْدُ” (និងជាអ្នកត្រូវគេសរសើរ)។ ទ្រង់ជាអ្នកដែលមានលក្ខណៈពេញលេញបំផុត ជាអ្នកដែលត្រូវគេកោតសរសើរយ៉ាងពេញលេញ រួមជាមួយនឹងក្តីស្រឡាញ់ និងលើកតម្កើងគ្រប់ស្ថានភាពទាំងអស់ ទាំងក្នុងពេលរីករាយ ទាំងក្នុងពេលកើតទុក្ខ។ “وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ” (ហើយទ្រង់មានអានុភាពលើអ្វីៗទាំងអស់)។ ដូចនេះ សមត្ថភាពរបស់ទ្រង់ គឺពេញលេញគ្រប់ផ្នែកទាំងអស់។ គ្មានអ្វីមួយដែលទ្រង់អសមត្ថភាពនោះឡើយ ហើយក៏គ្មានកិច្ចការណាមួយដែលទ្រង់មិនអាចធ្វើទៅរួចនោះដែរ។ “لا حَوْلَ وَلا قُوَّةَ إِلا بِاللهِ” (គ្មានទេអានុភាព និងឥទ្ធិពល គឺមានតែពីទ្រង់)។ ដូចនេះ អនុភាពរបស់ទ្រង់គឺល្អឥតខ្ចោះគ្រប់ផ្នែកទាំងអស់។ គ្មានអ្វីធ្វើឱ្យទ្រង់ទន់ខ្សោយឡើយ ហើយក៏គ្មានអ្វីមួយដែលថាមិនអាចទៅរួចឡើយសម្រាប់ទ្រង់។ “لا إلهَ إِلا اللهُ ، وَلا نَعْبُدُ إِلا إيَّاهُ” (គ្មានទេម្ចាស់ដែលត្រូវគេគោរពសក្ការៈដ៏ពិតប្រាកដ លើកលែងតែអល់ឡោះ ពួកយើងមិនគោរពសក្ការៈទៅចំពោះអ្នកណាក្រៅពីទ្រង់ឡើយ)។ បញ្ជាក់បន្ថែមពីអត្ថន័យនៃភាពជាព្រះជាម្ចាស់ដែលគេត្រូវគោរពសក្ការៈ និងបដិសេធនូវការមានដៃគូ ហើយពិតណាស់ គ្មាននរណាដែលសក្តិសមនឹងត្រូវគេគោរពសក្ការៈក្រៅពីទ្រង់ឡើយ។ “لَهُ النِّعْمَةُ وَلَهُ الفَضْلُ”ទ្រង់គឺជាអ្នកសប្បុរស ជាអ្នកសណ្ដោសប្រណី (ទ្រង់ជាអ្នកបង្កើតនូវឧបការគុណទាំងឡាយ និងជាអ្នកគ្រប់គ្រងវា ហើយទ្រង់មានក្ដីសប្បុរសប្រោសប្រទានវាដល់ជនណាដែលទ្រង់មានចេតនាក្នុងចំណោមខ្ញុំបម្រើទាំងឡាយរបស់ទ្រង់)។ “وَلَهُ الثَّنَاءُ الحَسَنُ” (និងជាអ្នកដែលត្រូវគេកោតសរសើរយ៉ាងប្រពៃ)។ (ទៅលើអង្គឯងទ្រង់ផ្ទាល់ លក្ខណៈសម្បត្តិ និងទង្វើរបស់ទ្រង់ ឧបការគុណរបស់ទ្រង់នៅគ្រប់ស្ថានភាពទាំងអស់) “لا إلهَ إِلا اللهُ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ” (គ្មានទេម្ចាស់ដែលត្រូវគេគោរពសក្ការៈដ៏ពិតប្រាកដ លើកលែងតែអល់ឡោះ)។ ពួកយើងស្មោះត្រង់ចំពោះសាសនាទៅចំពោះទ្រង់ (ពោលគឺគោរពសក្ការៈដោយចិត្តជ្រះថ្លាចំពោះទ្រង់តែមួយគត់ដោយមិនចង់ឲ្យគេមើលឃើញ ដឹងឮនោះឡើយ)។ “وَلَوْ كَرِهَ الكَافِرُونَ” (ទោះជាពួកគ្មានជំនឿមិនពេញចិត្ដក៏ដោយ)។ ពោលស្ថិតនៅលើជំនឿចំពោះអល់ឡោះជាម្ចាស់ និងគោរពសក្ការៈចំពោះទ្រង់តែមួយគត់ជាដរាប បើទោះបីជាពួកគ្មានជំនឿមិនពេញចិត្តក៏ដោយ។

ពន្យល់ពាក្យ

الثناء: تكرار المدح والذكر.

មេរៀនដែលទាញបានពីហាទីស្ហ

គប្បីថែរក្សាហ្ស៊ីកៀរទាំងនេះរៀងរាល់ពេលក្រោយពីសឡាតដែលជាកាតព្វកិច្ច(សឡាតហ្វើរទូ)រួច។

ជនមូស្លីមត្រូវមានមោទនភាពចំពោះសាសនារបស់ខ្លួន និងបង្ហាញពីអត្តសញ្ញាណរបស់វាឲ្យអ្នកដទៃបានឃើញ បើទោះបីជាពួកគ្មានជំនឿមិនពេញចិត្តក៏ដោយ។

នៅក្នុងហាទីស្ហនេះ មានពាក្យ “دُبر الصلاة” (ចុងបញ្ចប់នៃសឡាត)។ ប្រសិនបើក្នុងហាទីស្ហនោះរំលឹកនូវពាក្យហ្ស៊ីកៀរ ជាគោលការណ៍ គឺត្រូវសូត្រក្រោយពេលឲ្យសាឡាម។ តែប្រសិនបើក្នុងហាទីស្ហនោះរំលឹកនូវពាក្យទូអា គឺត្រូវសូត្រមុនពេលឲ្យសាឡាម។

ឯកសារយោង

សហេស មូស្លីម (1/ 415) (594).

បន្ថែមទៀត (12)

سبل السلام شرح بلوغ المرام.

للصنعاني (1/ 293).

كنوز رياض الصالحين.

لمجموعة من الباحثين (17/ 61).

نزهة المتقين شرح رياض الصالحين.

لمصطفى الخِن وغيره (2/ 973).

بهجة الناظرين.

لسليم الهلالي (2/ 499).

مرقاة المفاتيح شرح مشكاة المصابيح.

لعلي القاري (2/ 762).

شرح رياض الصالحين.

لابن عثيمين (5/ 492).