“ខ្ញុំនឹងប្រគល់ទង់ជ័យនេះឲ្យទៅបុរសម្នាក់ដែលស្រលាញ់អល់ឡោះ និងអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់ ហើយអល់ឡោះនឹងផ្តល់ជ័យជម្នះតាមរយៈស្នាដៃរបស់គេ
អំពី អាពូហ៊ូរ៉យរ៉ោះرضي الله عنه ពិតណាស់ រ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ លោកបានមានប្រសាសន៍នៅថ្ងៃសង្រ្គាមខយពើរថា៖
“ខ្ញុំនឹងប្រគល់ទង់ជ័យនេះឲ្យទៅបុរសម្នាក់ដែលស្រលាញ់អល់ឡោះ និងអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់ ហើយអល់ឡោះនឹងផ្តល់ជ័យជម្នះតាមរយៈស្នាដៃរបស់គេ"។ អ៊ូមើរ ពិន អាល់ខត្តប បាននិយាយថា៖ ខ្ញុំមិនដែលចង់ក្លាយជាអ្នកដឹកនាំទេ លើកលែងតែក្នុងថ្ងៃនោះប៉ុណ្ណោះ។ រហូតដល់ខ្ញុំបានបង្ហាញនូវទឹកមុខដោយក្តីសង្ឃឹមថា ខ្ញុំនឹងត្រូវបានហៅឲ្យទទួលទង់ជ័យនោះ។ គាត់បាននិយាយថា៖ ពេលនោះ រ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ បានហៅអាលី ពិន អាពីត៏ឡិប ហើយក៏ប្រគល់ទង់ជ័យនោះឲ្យទៅគាត់ ហើយបានមានប្រសាសន៍ថា៖ “ចូរអ្នកធ្វើដំណើរទៅមុខ ហើយកុំងាកក្រោយឲ្យសោះ រហូតដល់អល់ឡោះផ្តល់ជ័យជម្នះតាមរយៈស្នាដៃរបស់អ្នក”។ គាត់បាននិយាយទៀតថា៖ ពេលនោះ អាលី ដើរបានបន្តិចក៏ឈប់ តែមិនបានងាកក្រោយឡើយ ហើយគាត់បានស្រែកសួរថា៖ ឱរ៉ស៊ូលុលឡោះ! តើខ្ញុំប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងមនុស្សលោកដើម្បីអ្វី? លោកបានឆ្លើយថា៖ “អ្នកត្រូវប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងពួកគេ រហូតទាល់តែពួកគេធ្វើសាក្សីថា គ្មានទេម្ចាស់ដែលត្រូវគេគោរពសក្ការៈដ៏ពិតប្រាកដ លើកលែងតែអល់ឡោះ ហើយមូហាំម៉ាត់ គឺជាអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ។ ប្រសិនបើពួកគេបានធ្វើដូចេ្នះហើយ អាយុជីវិត និងទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ពួកគេត្រូវបានគេការពារអំពីអ្នក លើកលែងតែអ្វីដែលជាសិទ្ធិរបស់អ៊ីស្លាម ហើយការជំនុំជម្រះរបស់ពួកគេ គឺស្ថិតលើអល់ឡោះជាម្ចាស”។
«لَأُعْطِيَنَّ هَذِهِ الرَّايَةَ رَجُلًا يُحِبُّ اللهَ وَرَسُولَهُ، يَفْتَحُ اللهُ عَلَى يَدَيْهِ» قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ: مَا أَحْبَبْتُ الْإِمَارَةَ إِلَّا يَوْمَئِذٍ، قَالَ فَتَسَاوَرْتُ لَهَا رَجَاءَ أَنْ أُدْعَى لَهَا، قَالَ فَدَعَا رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ، فَأَعْطَاهُ إِيَّاهَا، وَقَالَ: «امْشِ، وَلَا تَلْتَفِتْ، حَتَّى يَفْتَحَ اللهُ عَلَيْكَ» قَالَ فَسَارَ عَلِيٌّ شَيْئًا ثُمَّ وَقَفَ وَلَمْ يَلْتَفِتْ، فَصَرَخَ: يَا رَسُولَ اللهِ، عَلَى مَاذَا أُقَاتِلُ النَّاسَ؟ قَالَ: «قَاتِلْهُمْ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللهِ، فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ فَقَدْ مَنَعُوا مِنْكَ دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ، إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللهِ».
ណាពី ﷺ បានប្រាប់បណ្តាសហាហ្ពាត់របស់អំពីជ័យជម្នះរបស់អ្នកមូស្លីមទៅលើពួកយូដានៅថ្ងៃស្អែកនៅឯខយពើរ ដែលជាក្រុងមួយស្ថិតក្បែរក្រុងម៉ាទីណះ។ ជ័យជម្នះនេះនឹងកើតឡើងដោយស្នាដៃបុរសម្នាក់ដែលលោកនឹងប្រគល់ទង់ជ័យឱ្យដែលវាជានិមិត្តសញ្ញារបស់កងទ័ព។ ក្នុងចំណោមលក្ខណៈសម្បត្តិរបស់បុរសនេះ គឺគេស្រឡាញ់អល់ឡោះនិងអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់ ហើយអល់ឡោះនិងអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់ក៏ស្រឡាញ់គេវិញដែរ។ អ៊ូមើរ ពិន អាល់ខត្តប رضي الله عنه បាននិយាយថា គាត់មិនដែលចង់ក្លាយជាអ្នកដឹកនាំឡើយ លើកលែងតែក្នុងថ្ងៃនោះប៉ុណ្ណោះ ដោយសង្ឃឹមថា អ្នកដែលស្រឡាញ់អល់ឡោះ និងអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់ដែលណាពី ﷺ បានមានប្រសាសន៍នោះ គឺជារូបគាត់។ ហើយអ៊ូមើរ رضي الله عنه បានពន្លូតខ្លួនរបស់គាត់ដើម្បីឱ្យណាពី ﷺ មើលឃើញ ដោយសង្ឃឹមថា គាត់នឹងត្រូវបានលោកហៅឱ្យទទួលទង់ជ័យនោះ ក៏ដូចជាបង្ហាញពីការព្យាយាម និងមហិច្ចតារបស់គាត់ក្នុងការចង់បានទង់ជ័យនោះ។ ជាក់ស្តែងនៅពេលនោះ ណាពី ﷺ បានហៅអាលី ពិន អាពីត៏ឡិប رضي الله عنه ហើយបានប្រគល់ទង់ជ័យនោះឱ្យគាត់។ ណាពី ﷺ បានបញ្ជាគាត់ឱ្យដឹកនាំទ័ព ហើយមិនត្រូវបញ្ឈប់ការប្រយុទ្ធក្រោយពីបានជួបសត្រូវនោះឡើយ ក៏មិនត្រូវសម្រាក ដកថយ ឬធ្វើសន្ធិសញ្ញាឡើយ រហូតទាល់តែអល់ឡោះប្រទានជ័យជម្នះឱ្យគាត់យកឈ្នះលើបន្ទាយខយពើរនោះ។ នៅពេលនោះ អាលី رضي الله عنه បានដើរចេញទៅ។ បន្ទាប់មក គាត់បានឈប់ ប៉ុន្តែមិនបានងាកក្រោយ ឡើយដើម្បីកុំឲ្យប្រឆាំងនឹងបញ្ជារបស់ណាពី ﷺ ។ គាត់បានស្រែកសួរថា៖ ឱរ៉ស៊ូលុលឡោះ! តើខ្ញុំប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងមនុស្សលោកដើម្បីអ្វី? ណាពី ﷺ បានឆ្លើយថា៖ អ្នកត្រូវប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងពួកគេ រហូតទាល់តែពួកគេធ្វើសាក្សីថា គ្មានទេម្ចាស់ដែលត្រូវគេគោរពសក្ការៈដ៏ពិតប្រាកដ លើកលែងតែអល់ឡោះ ហើយមូហាំម៉ាត់ គឺជាអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ។ ប្រសិនបើពួកគេឆ្លើយតប និងបានចូលសាសនាអ៊ីស្លាមហើយនោះ អាយុជីវិត និងទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ពួកគេត្រូវបានគេការពារពីអ្នក និងត្រូវបានហាមឃាត់មិនឲ្យអ្នកប៉ះពាល់ឡើយ លើកលែងតែអ្វីដែលជាសិទ្ធិរបស់វា ពោលគឺ លើកលែងតែនៅពេលណាដែលពួកគេប្រព្រឹត្តបទល្មើសដែលសមនឹងទទួលទោសប្រហារជីវិតតាមច្បាប់អ៊ីស្លាម ហើយការជំនុំជម្រះរបស់ពួកគេ គឺស្ថិតលើអល់ឡោះ។
សហាហ្ពាត់ទាំងឡាយពួកគាត់មិនចង់ក្លាយជាអ្នកដឹកនាំឡើយ ត្បិតការដឹកនាំ គឺជាទំនួលខុសត្រូវដ៏ធំមួយ។
អាចបង្ហាញនូវការស្ម័គ្រចិត្ត ហើយសង្ឃឹមថានឹងធ្វើអ្វីដែលប្រាកដថាជារឿងល្អ។
ថ្នាក់ដឹកនាំត្រូវធ្វើការណែនាំទៅកាន់មេទ័ពអំពីរបៀបចាត់ចែងកិច្ចការផ្សេងៗនៅក្នុងសមរភូមិ។
បញ្ជាក់ពីការប្រកាន់ខ្ជាប់របស់សហាហ្ពាត់ចំពោះបណ្តាំផ្ញើរបស់រ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ និងរួសរាន់ក្នុងការអនុវត្តវា។
អ្នកដែលមានចម្ងល់អំពីអ្វីដែលខ្លួនត្រូវបានគេស្នើសុំឬទាមទារឲ្យធ្វើ ចាំបាច់ត្រូវសួរបញ្ជាក់។
ក្នុងចំណោមភស្តុតាងនៃភាពជាណាពីរបស់ណាពី ﷺ គឺលោកបានប្រាប់អំពីជ័យជម្នះលើពួកយូដា ខណៈដែលលោកបានប្រាប់ពីការរំដោះបានតំបន់ខយពើរ ហើយវាបានកើតឡើងដូចដែលលោកបានប្រាប់ពិតមែន។
ជំរុញឱ្យរួសរាន់ក្នុងការអនុវត្តតាមការបង្គាប់ប្រើរបស់រ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ ។
មិនអនុញ្ញាតឱ្យសម្លាប់អ្នកដែលបានពោលពាក្យសក្ខីកម្ម(ស្ហាហាហ្ទះ)ឡើយ លើកលែងតែនៅពេលណាដែលពួកគេប្រព្រឹត្តនូវអំពើដែលតម្រូវឱ្យមានការប្រហារជីវិត។
ច្បាប់អ៊ីស្លាមវិនិច្ឆ័យទៅតាមអ្វីដែលមនុស្សបង្ហាញឲ្យឃើញជាក់ស្តែង ហើយអល់ឡោះទ្រង់ដឹងនូវអ្វីដែលមាននៅក្នុងចិត្តរបស់ពួកគេ។
គោលបំណងដ៏ធំបំផុតនៃការតស៊ូក្នុងមាគ៌ាអល់ឡោះ(ជីហាទ) គឺនាំមនុស្សឱ្យចូលសាសនាអ៊ីស្លាម។
សហេស មូស្លីម (4/ 1871) (2405).
បន្ថែមទៀត (6)
نزهة المتقين شرح رياض الصالحين.
لمجموعة من الباحثين (1/ 127).
شرح رياض الصالحين.
لابن عثيمين (2/ 45).
بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين.
لسليم الهلالي (1/ 174).