Skip to content

“លក្ខណៈបួនយ៉ាង ជនណាមានលក្ខណៈទាំងបួននេះ គេគឺជាអ្នកពុតត្បុតយ៉ាងពិតប្រាកដ។ ហើយប្រសិនបើគេមានលក្ខណៈណាមួយក្នុងចំណោមលក្ខណៈទាំងនេះ គឺគេមានលក្ខណៈមួយនៃភាពពុតត្បុត រហូតដល់គេបោះបង់វាចោលគឺ អ្នកដែលនៅពេលណាគេនិយាយ គឺគេកុហក នៅពេលដែលគេសន្យា គឺគេក្បត់ពាក្យសន្យា នៅពេលដែលគេឈ្លោះប្រកែកគ្នា គេបែរចេញ(ពីភាពត្រឹមត្រូវ) ហើយនៅពេលដែលគេចុះកិច្ចសន្យា គឺគេបំពាន”។

អំពី អាប់ទុលឡោះ ពិន អាំរ៍ رضي الله عنهما បាននិយាយថា៖ រ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖

“លក្ខណៈបួនយ៉ាង ជនណាមានលក្ខណៈទាំងបួននេះ គេគឺជាអ្នកពុតត្បុតយ៉ាងពិតប្រាកដ។ ហើយប្រសិនបើគេមានលក្ខណៈណាមួយក្នុងចំណោមលក្ខណៈទាំងនេះ គឺគេមានលក្ខណៈមួយនៃភាពពុតត្បុត រហូតដល់គេបោះបង់វាចោលគឺ អ្នកដែលនៅពេលណាគេនិយាយ គឺគេកុហក នៅពេលដែលគេសន្យា គឺគេក្បត់ពាក្យសន្យា នៅពេលដែលគេឈ្លោះប្រកែកគ្នា គេបែរចេញ(ពីភាពត្រឹមត្រូវ) ហើយនៅពេលដែលគេចុះកិច្ចសន្យា គឺគេបំពាន”។

«أَرْبَعٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ كَانَ مُنَافِقًا، وَإِنْ كَانَتْ خَصْلَةٌ مِنْهُنَّ فِيهِ كَانَتْ فِيهِ خَصْلَةٌ مِنَ النِّفَاقِ حَتَّى يَدَعَهَا: مَنْ إِذَا حَدَّثَ كَذَبَ، وإِذَا وَعَدَ أَخْلَفَ، وإذَا خَاصَمَ فَجَرَ، وَإِذَا عَاهَدَ غَدَرَ».

រាយការណ៍ដោយ អាល់ពូខរី និងមូស្លីម
ហាទីស្ហសហេស
ពន្យល់

ណាពី ﷺ លោកបានព្រមានអំពីលក្ខណៈបួនយ៉ាងដែលប្រសិនបើលក្ខណៈទាំងនេះមានក្នុងខ្លួនជនមូស្លីមណាម្នាក់ នោះគេនឹងមានលក្ខណៈស្រដៀងបំផុតទៅនឹងពួកពុតត្បុត(មូណាហ្វិក)។ នេះគឺសំដៅលើអ្នកដែលតែងប្រកាន់ខ្ជាប់នូវលក្ខណៈទាំងនេះជាចរិតលក្ខណៈរបស់ខ្លួន ពុំមែនសំដៅលើអ្នកដែលធ្វើវាម្តងម្កាលនោះទេ។ លក្ខណៈទាំងនោះគឺ៖ ទីមួយ៖ នៅពេលដែលគេនិយាយ គេមានចេតនាកុហក មិនពោលពាក្យពិតនោះឡើយ។ ទីពីរ៖ នៅពេលដែលគេចុះកិច្ចសន្យា គឺគេមិនបំពេញតាមកិច្ចសន្យានោះឡើយ ហើយក្បត់ដៃគូរបស់ខ្លួន។ ទីបី៖ នៅពេលដែលគេសន្យាលើរឿងអ្វីមួយ គេមិនរក្សាការសន្យានោះឡើយ ហើយបំពានវាថែមទៀត។ ទីបួន៖ នៅពេលដែលគេឈ្លោះប្រកែកគ្នា និងមិនយល់ស្របជាមួយនរណាម្នាក់ គេគេប្រកែកយ៉ាងគឃ្លើន ងាកចេញពីការពិត ព្យាយាមបដិសេធនិងបោកបញ្ឆោត និយាយមិនពិត និងភូតភរ។ ភាពពុតត្បុត គឺជាការបង្ហាញចេញមកខាងក្រៅផ្ទុយពីអ្វីដែលលាក់នៅក្នុងចិត្ត ហើយអត្ថន័យនេះ គឺមាននៅក្នុងខ្លួនអ្នកដែលមានលក្ខណៈទាំងនេះ។ ភាពពុតត្បុងរបស់គេ គឺចំពោះអ្នកដែលគេនិយាយជាមួយ អ្នកដែលគេសន្យាជាមួយ អ្នកដែលទុកចិត្តមកលើគេ អ្នកដែលគេឈ្លោះប្រកែកជាមួយ និងអ្នកដែលគេធ្វើកិច្ចសន្យាជាមួយ តែពុំមែនមានន័យថា គេជាអ្នកពុតត្បុត(មូណាហ្វិក)ក្នុងសាសនាអ៊ីស្លាមដោយបង្ហាញខាងក្រៅថាជាអ្នកឥស្លាម ហើយលាក់ទុកនូវភាពគ្មានជំនឿផ្នែកខាងក្នុងនោះឡើយ។ ជនណាដែលមានលក្ខណៈណាមួយក្នុងចំណោមលក្ខណៈទាំងនេះ គឺគេមានលក្ខណៈមួយក្នុងចំណោមលក្ខណៈនៃភាពពុតត្បុត រហូតដល់គេបោះបង់វាចោល។

មេរៀនដែលទាញបានពីហាទីស្ហ

បញ្ជាក់ពីសញ្ញាសម្គាល់មួយចំនួនរបស់ពួកពុតត្បុតដើម្បីបន្លាចនិងព្រមានមិនឱ្យធ្លាក់ចូលក្នុងលក្ខណៈទាំងនេះ។

អត្ថន័យនៃហាទីស្ហនេះមានន័យថា លក្ខណៈទាំងនេះ គឺជាលក្ខណៈនៃភាពពុតត្បុត ហើយអ្នកដែលមានលក្ខណៈទាំងនេះ គឺស្រដៀងនឹងពួកពុតត្បុត និងជាមនុស្សដែលមានចរិតលក្ខណៈដូចពួកគេ ពុំមែនមានន័យថា គេជាអ្នកពុតត្បុតក្នុងសាសនាអ៊ីស្លាមដោយបង្ហាញខាងក្រៅថាជាអ្នកឥស្លាម ហើយលាក់ទុកនូវភាពគ្មានជំនឿផ្នែកខាងក្នុងនោះឡើយ។ អ្នកខ្លះនិយាយថាហាទីស្ហនេះមានគោលបំណងសំដៅទៅលើអ្នកដែលតែងតែមានចរិតលក្ខណៈទាំងនេះក្នុងខ្លួន ដោយពួកគេមើលស្រាលនិងមិនយកចិត្តទុកដាក់លើរឿងទាំងនេះឡើយ។ ជាការពិតណាស់ បុគ្គលបែបនេះ ភាគច្រើនគឺជាមនុស្សដែលខូចគោលជំនឿ។

អ៊ីម៉ាំ អាល់ហ្គហ្សាលី បាននិយាយថា៖ គោលការណ៍នៃសាសនាកំណត់លើបីយ៉ាងគឺ៖ ពាក្យសម្ដី ទង្វើ និងចេតនា(នៀត) ។ លោកបានចង្អុលបង្ហាញថា ការខូចខាតនៃពាក្យសម្ដី គឺតាមរយៈការកុហក ការខូចខាតនៃទង្វើ គឺតាមរយៈការក្បត់ និងការខូចខាតនៃចេតនា គឺតាមរយៈការបំពានពាក្យសន្យា ចំណែកការមិនរក្សាពាក្យសន្យាមិនត្រូវបានបន្ទោសទេ លុះត្រាតែគេមានចេតនាចង់បំពាននៅក្នុងពេលធ្វើកិច្ចសន្យានោះ។ តែប្រសិនបើគេមានចេតនារក្សាពាក្យសន្យា តែក្រោយមកមានឧបសគ្គ ឬមានការផ្លាស់ប្តូរគំនិត នេះមិនមែនជាទម្រង់នៃការពុតត្បុតទេ។

ភាពពុតត្បុតមានពីរប្រភេទ៖ ទីមួយ. ភាពពុតត្បុតផ្នែកគោលជំនឿដែលធ្វើឱ្យជននោះចេញពីសេចក្តីជំនឿ នោះគឺការបង្ហាញមកខាងក្រៅថា ខ្លួនជាមូស្លីម តែលាក់ទុកនូវភាពគ្មានជំនឿ។ ទីពីរ. ភាពពុតត្បុតផ្នែកទង្វើ នោះគឺការប្រដូចខ្លួននឹងពួកពុតត្បុតចំពោះចរិតលក្ខណៈរបស់ពួកគេ។ នេះមិនធ្វើឱ្យជននោះចេញពីសេចក្តីជំនឿឡើយ ប៉ុន្តែវាជាបាបកម្មធំមួយក្នុងចំណោមបាបកម្មធំទាំងឡាយ។

អ៊ិពនូហាជើរ បាននិយាយថា៖ សាសនវិទូឥស្លាមបានឯកភាពគ្នាថា ជនណាដែលមានជំនឿពិតប្រាកដទាំងនៅក្នុងចិត្ត និងចំពោះពាក្យសម្តីរបស់ខ្លួន ហើយបានប្រព្រឹត្តទង្វើទាំងនេះ គឺមិនត្រូវបានចាត់ទុកថាជាអ្នកគ្មានជំនឿនោះទេ ហើយក៏មិនមែនជាអ្នកពុតត្បុត(មូណាហ្វិក)ដែលនឹងស្ថិតក្នុងឋាននរកជាអមតៈនោះដែរ។

អ៊ីម៉ាំ អាន់ណាវ៉ាវី បាននិយាយថា៖ សាសនវិទូឥស្លាមមួយក្រុមបាននិយាយថា៖ អត្ថន័យរបស់វា គឺសំដៅលើពួកពុតត្បុតដែលរស់នៅក្នុងសម័យកាលណាពី ﷺ ដែលបានអះអាងពីសេចក្តីជំនឿរបស់ខ្លួន តែវាគ្រាន់តែជាការកុហករបស់ពួកគេ។ ពួកគេត្រូវបានគេជឿទុកចិត្តលើសាសនារបស់ពួកគេ តែពួកគេបានក្បត់។ ពួកគេសន្យាថានឹងការពារសាសនា និងការគាំទ្រវា តែបយកគេបានបំពានលើការសន្យារបស់ពួកគេ។ ហើយពួកគេបានប្រព្រឹត្តអំពើអសីលធម៌ និងបោកប្រាស់នៅក្នុងជម្លោះរបស់ពួក។

ឯកសារយោង

សហេស អាល់ពូខរី (1/ 16) (34).

សហេស មូស្លីម (1/ 78) (58).

បន្ថែមទៀត (3)

المفهم لما أشكل من تلخيص كتاب مسلم (1/ 250).

بهجة قلوب الأبرار (ص 26).

البحر المحيط الثجاج (2/370).