«هیچ مسلمانی نیست که دعایی کند که در آن گناه یا قطع رابطهٔ خویشاوندی نباشد، مگر آنکه الله به وسیلهٔ آن، یکی از سه چیز را به او می‌دهد: یا دعایش را به زودی [در دنیا] برایش برآورده می‌سازد، یا آن را در آخرت برایش ذخیره می‌کند، و یا به همان اندازه، بدی را از او دور می‌گرداند». گفتند: پس در این صورت، زیاد دعا می‌کنیم. فرمودند: «[فضل و عطای] الله بیشتر است».
از ابوسعید رضی الله عنه روایت است که پیامبر صلی الله علیه و سلم فرمودند:
«مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَدْعُو بِدَعْوَةٍ لَيْسَ فِيهَا إِثْمٌ، وَلَا قَطِيعَةُ رَحِمٍ، إِلَّا أَعْطَاهُ اللهُ بِهَا إِحْدَى ثَلَاثٍ: إِمَّا أَنْ تُعَجَّلَ لَهُ دَعْوَتُهُ، وَإِمَّا أَنْ يَدَّخِرَهَا لَهُ فِي الْآخِرَةِ، وَإِمَّا أَنْ يَصْرِفَ عَنْهُ مِنَ السُّوءِ مِثْلَهَا» قَالُوا: إِذنْ نُكْثِرُ، قَالَ: «اللهُ أَكْثَرُ». یعنی: «هیچ مسلمانی نیست که دعایی کند که در آن گناه یا قطع رابطهٔ خویشاوندی نباشد، مگر آنکه الله به وسیلهٔ آن، یکی از سه چیز را به او می‌دهد: یا دعایش را به زودی [در دنیا] برایش برآورده می‌سازد، یا آن را در آخرت برایش ذخیره می‌کند، و یا به همان اندازه، بدی را از او دور می‌گرداند». گفتند: پس در این صورت، زیاد دعا می‌کنیم. فرمودند: «[فضل و عطای] الله بیشتر است».
«مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَدْعُو بِدَعْوَةٍ لَيْسَ فِيهَا إِثْمٌ، وَلَا قَطِيعَةُ رَحِمٍ، إِلَّا أَعْطَاهُ اللهُ بِهَا إِحْدَى ثَلَاثٍ: إِمَّا أَنْ تُعَجَّلَ لَهُ دَعْوَتُهُ، وَإِمَّا أَنْ يَدَّخِرَهَا لَهُ فِي الْآخِرَةِ، وَإِمَّا أَنْ يَصْرِفَ عَنْهُ مِنَ السُّوءِ مِثْلَهَا» قَالُوا: إِذنْ نُكْثِرُ، قَالَ: «اللهُ أَكْثَرُ».
پیامبر صلی الله علیه و سلم خبر داده‌اند: که مسلمان هرگاه خدا را بخواند و از او چیزی بخواهد که گناه نباشد، مانند درخواست آسان شدن گناه و ظلم، و یا قطع رابطهٔ خویشاوندی، مانند دعا علیه فرزندان و خویشاوندان، مگر آنکه خداوند در برابر دعایش یکی از سه چیز را به او عطا می‌کند: یا اینکه دعایش را به زودی برایش برآورده می‌سازد و آنچه را خواسته به او می‌دهد. و یا اینکه خداوند عز و جل آن را به عنوان پاداشی در روز قیامت برایش به تأخیر می‌اندازد تا موجب بلندی درجات یا رحمت و آمرزش گناهانش شود. و یا اینکه در دنیایش، به اندازهٔ آن دعا، بدی را از او دفع می‌کند. پس اصحاب به پیامبر صلی الله علیه و سلم گفتند: در این صورت زیاد دعا می‌کنیم؛ تا به یکی از این فضیلت‌ها دست یابیم؟ پس پیامبر صلی الله علیه و سلم فرمودند: آنچه نزد خداوند است، بیشتر و بزرگتر از آن چیزی است که شما می‌خواهید، پس عطای او تمام نمی‌شود و پایان نمی‌پذیرد.
دعای مسلمان، با وجود شروط و آدابش، مستجاب است و رد نمی‌شود؛ به همین دلیل شایسته است که بنده زیاد دعا کند و در اجابت شتاب نورزد.
اجابت دعا، محدود به حاصل شدنِ خودِ خواسته نیست؛ چه بسا به وسیلهٔ دعایش، [گناهانش] پوشانده شود، یا [پاداش آن] در آخرت برایش ذخیره گردد.
ابن باز می‌گوید: اصرار و پافشاری، گمان نیک به خدا، و ناامید نشدن، از بزرگترین اسباب اجابت هستند. پس بر شخص است که در دعا پافشاری ورزد، و به خداوند عز و جل گمان نیک داشته باشد، و بداند که او حکیم و داناست؛ چه بسا اجابت را به خاطر حکمتی به زودی برآورده سازد، و چه بسا آن را به خاطر حکمتی به تأخیر اندازد، و چه بسا به درخواست‌کننده، چیزی بهتر از آنچه خواسته است، عطا کند.
بیشتر (11)
مُسنَد احمد (17/ 213) (11133).
بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين.
لسليم الهلالي (2/ 592).
تطريز رياض الصالحين.
لفيصل آل مبارك (ص805).
شرح رياض الصالحين.
لابن عثيمين (6/ 54).
مرقاة المفاتيح شرح مشكاة المصابيح.
للقاري (4/ 1537).
نزهة المتقين شرح رياض الصالحين.
لمجموعة من الباحثين (2/ 1020).