Encyclopedia of Prophetic Hadiths

«diine de laayante-biir la» nu ne ko: ngir kan? Mu ne: «ngir Yàlla, ak ngir téereem bi, ak ngir Yónentam bi, ak ngir ñiiti jullit ñi, ak ngir jullit ñépp».

«amul benn jaam bu Yàlla sàmmuloo am càmm, mu faatu fekk da doon wuruj ña muy sàmme, lu dul ne Yàlla dana araamal ci moom àjjana».

Bi dee dikkalee Abuu Taalib, Yonnente Yàlla bi -yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc- dafa ñëw fi moom fekk fa Abuu Jahlin, ak Abdullah Ibn Abii Umayyata ibnul Muxiirata, mu ne ko: "yaw sama baay tëx, waxal: laa ilaaha Illal Laahu, genn kàddu gog dinaala ci mana layal fa Yàlla", Abuu Jahlin ak Abdullah Ibn Abii Umayyata ne ko: mo ndax dangay bàyyi diiney Abdul Muttalib, Yonnente bi deñul di ko ko gaaral, ñoom itam ñuy baamtu wax jooju, ba Abuu Taalib mujj a wax ne, maa ngi ci diiney Abdul Muttalib, mu bañ a wax: laa ilaaha illallaah, nee na: Yonnente Yàlla bi daal di wax ne: "giñ naa ci Yàlla ne dinaa la sàkkul njéggal fii ak terewuñu ma ko", Yàlla daal di wàcce laaya jii: {jaaduwul ci Yonnente bi ak ci ñi gëm ñuy jéggalul bokkaalekat yi} [At-Tawba: 113], Yàlla wàcce ci Abuu Taalib, daal di wax Yonnente Yàlla bi ne ko: {yaw de du yaay gindi ku la soob waaye Yàlla mooy gindi ku ko soob} [Al-Xasas: 56].

"kenn ci yéen bu mu ragal nit ñi ba baña wax dëgg bu dee gis na ko walla mu xam ko".

"bépp téqqu nit sarax la ci moom, bis bu jànt bi fenk mu maandu ci diggante ñaari nit loolu sarax la, ak nga dimbale nit ki ci waruwaayam yéegal ko ca walla nga jottali ko ca ay bagaasam loolu sarax la, wax ju teey sarax la, bépp jéego booy dox jëm ca julli ga loolu sarax la, ak nga randale aw lor ci yoon loolu sarax la ".

Yonnente Yàlla bi -yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc- dafa doon xutba nit ñi ca bisu ubbiteg Màkka ga daal di ne leen: «yéen nit ñi Yàlla de jële na ci yéen rëy-rëylug ceddo ga ak seenug damu ci seen baay ya, nit ñi de ñaar kepp la ñu: ku baax te ragal Yàlla daal di tedd fa Yàlla, ak ub kàccoor bu texeedi doyadi fa Yàlla, nit ñi nag ay doomi Aadama la ñu, te Yàlla a ngi binde Aadama ci suuf, Yàlla neena: [yéen nit ñi nun noo leen bind ci góor ak jigéen def leen ay giir ak i xeet ngir ngeen xamante waaye ki gën a tedd fa Yàlla ci yéen mooy ki gën a ragal Yàlla, Yàlla de ku xam la te dara umpu ko} [Saaru Al-Hujraat: 13]»

Yonnente bi yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc dafa yónni ag gawar mu jiital ca ab waat ci Ansaar yi, mu digal leen ñu topp ko, mu mer, daal di ne leen: ndax du Yonnente bi yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc moo leen digal ngeen topp ma? Dajaleelleen ma matt, ñu dajaleel ko, mi daal di ne: duggleen ci, ñu nar ko a def, ñenn ñi téye ñeneen ñi, di wax naan: dañoo daw sawara jëm ci Yonnente bi yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc, deñuñu ci loolu ba sawara wa fay, meram ma giif, mu egg ci Yonnente bi yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc, mu wax ne: bu ñu ca duggoon duñu ca genn mukk ba bis-pénc; topp ci njekk lay doon".

"misaalu ki taxaw ci foroñceeri Yàlla yi ak ki ci tàbbi, moo ngi mel ni aw nit wu tegoo bant ci ag gaal, ñii am kaw ga, ñii nekk ca suuf ga, ñi nekk ci suuf bu ñuy wut ndox dañuy romb ña nekk seen kaw, nu mujj wax ne: nun de bu nu xaroon ci sunu wàll aw xarit te dunu lor ñi nekk sunu kaw, bu ñu leen bàyyee ak la ñu bëgg ñoom ñéppay alku, waaye bu ñu téyee seen loxo danañu mucc, ñoom ñépp mucc".