Skip to content

Soru/Eğer sana: “İnsan, iradesiz/zorunlu mudur, yoksa iradeli/tercih hakkı var mıdır?” diye sorulursa,

السؤال

Soru/Eğer sana: “İnsan, iradesiz/zorunlu mudur, yoksa iradeli/tercih hakkı var mıdır?” diye sorulursa,

الجواب

Cevap/De ki: İnsanın zorunlu olduğu ya da tercih hakkının olduğu sözleri mutlak olarak söylenemez, ikisi de yanlıştır. Kur'an ve sünnetin ifadeleri, insanın iradesinin ve dileme hakkına sahip olduğuna, insanın gerçekten işi yapan olduğuna delalet etmiştir. Ancak bunların hiçbiri, Allah'ın ilminin, iradesinin ve dilemesinin dışına çıkamaz. Allah Teâlâ'nın şu ayeti bunu açıklamaktadır: "İçinizden ancak dosdoğru olmak isteyenler için bir öğüttür. Âlemlerin Rabbi olan Allah dilemedikçe, siz de dileyemezsiniz." (Tekvîr Suresi: 28, 29) Ve şu ayeti de: "Artık dileyen ondan öğüt alır. Oysa Allah dilemedikçe öğüt alamazlar. O, kendisinden sakınılmaya müstahak olan ve mağfiret sahibidir." (Müddessir Suresi: 55, 56.)