จงมองดูผู้ที่อยู่ต่ำกว่าพวกเจ้า และอย่ามองผู้ที่อยู่สูงกว่าพวกเจ้า เพราะการทำเช่นนั้นจะช่วยป้องกันไม่ให้พวกเจ้าดูแคลนความโปรดปรานของอัลลอฮ์ที่มีต่อพวกเจ้า
จากอบูฮุร็อยเราะฮ์ เราะฎิยัลลอฮุอันฮุ กล่าวว่า: ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม กล่าวว่า:
"จงมองดูผู้ที่อยู่ต่ำกว่าพวกเจ้า และอย่ามองผู้ที่อยู่สูงกว่าพวกเจ้า เพราะการทำเช่นนั้นจะช่วยป้องกันไม่ให้พวกเจ้าดูแคลนความโปรดปรานของอัลลอฮ์ที่มีต่อพวกเจ้า"
«انْظُرُوا إِلَى مَنْ أَسْفَلَ مِنْكُمْ، وَلَا تَنْظُرُوا إِلَى مَنْ هُوَ فَوْقَكُمْ، فَهُوَ أَجْدَرُ أَلَّا تَزْدَرُوا نِعْمَةَ اللهِ عَلَيْكُمْ».
ท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม สั่งให้มุสลิมมองเรื่องของโลกดุนยานี้ เช่น สถานะ เงินทอง บารมีและอื่นๆ ไปยังผู้ที่มีสภาพของเขาต่ำกว่าพวกเจ้าและน้อยกว่าพวกเจ้า และจงอย่ามองเรื่องของโลกดุนยานี้ของพวกเจ้าต่อผู้ที่อยู่เหนืออยู่สูงกว่าพวกเจ้าและดีกว่าพวกเจ้า เนื่องจากการมองดูผู้ที่ต่ำกว่านั้นสมควรและเหมาะสมกว่าที่จะไม่ดูหมิ่นและหันเหจากความโปรดปรานของพระเจ้าที่มีต่อพวกเจ้า
ความพอใจในสิ่งที่มีคือคุณธรรมอันสูงส่งของผู้ศรัทธา และเป็นสัญญาณของการพอใจกับการกำหนดของพระเจ้า
อิบนุ ญะรีร กล่าวว่า: นี่คือหะดีษที่รวมความดีทุกประเภท เพราะหากใครเห็นคนที่ความโปรดปรานของมากกว่าเขาในโลกนี้ ตัวของเขาต้องการสิ่งเหล่านั้น และเขาดูแคลนความโปรดปรานของพระเจ้าผู้ทรงฤทธานุภาพที่ให้เขา และพยายามที่จะเพิ่มพูนเพื่อที่จะตามให้ทันหรือเข้าใกล้มัน นี่คือสิ่งที่พบได้ในคนส่วนใหญ่ แต่ถ้าเขามองในเรื่องของโลกไปที่ผู้ที่ด้อยกว่าตน เขาก็จะเห็นความโปรดปรานของพระเจ้าผู้ทรงฤทธานุภาพแก่เขา ดังนั้นเขาจึงขอบคุณและถ่อมตัวลง และทำความดีในนั้น
เศาะฮีห์ อัลบุคอรีย์ (8/ 102) (6490).
เศาะฮีห์ มุสลิม (4/ 2275) (2963).
เพิ่มเติม (10)
كنوز رياض الصالحين.
لمجموعة من الباحثين (7/ 261).
بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين.
لسليم الهلالي (1/ 534).
تطريز رياض الصالحين.
لفيصل آل مبارك (ص316).
توضيح الأحكام من بلوغ المرام.
لعبد الله البسام (7/ 287).
منحة العلام شرح بلوغ المرام.
لعبد الله الفوزان (10/ 17).
อ้างอิงในหนังสือ
3 หนังสือเพิ่มเติม (3)
- رياض الصالحينرياض الصالحين مع فوائد وهدايات - 3«انْظُرُوا إلىٰ مَنْ هُوَ أَسْفَلَ مِنْكُمْ، وَلا تَنْظُرُوا إلىٰ مَنْ هُوَ فَوقَكُم، فَهُوَ أَجْدَرُ ألا تَزْدَرُوا نِعمَةَ الله عَلَيْكُمْ».
- مجموعة زاد التربية الإسلامية (2)1«انْظُرُوا إِلَى مَنْ أَسْفَلَ مِنْكُمْ»
- مجموعة زاد الحديث(3)1«انْظُرُوا إِلَى مَنْ أَسْفَلَ مِنْكُمْ، وَلَا تَنْظُرُوا إِلَى مَنْ هُوَ فَوْقَكُمْ، فَهُوَ أَجْدَرُ أَنْ لَا تَزْدَرُوا نِعْمَةَ الله عَلَيْكُمْ»