จงแบ่งส่วนตามข้อกำหนดให้แก่ผู้ที่มีสิทธิ์ได้รับ และส่วนที่เหลือให้แก่ญาติผู้ชายที่ใกล้ชิดที่สุด
จากอิบนุอับบาส เราะฎิยัลลอฮุอันฮุมา จากท่านนบี ﷺ กล่าวว่า:
"จงแบ่งส่วนตามข้อกำหนดให้แก่ผู้ที่มีสิทธิ์ได้รับ และส่วนที่เหลือให้แก่ญาติผู้ชายที่ใกล้ชิดที่สุด"
«أَلْحِقُوا الفَرَائِضَ بِأَهْلِهَا، فَمَا بَقِيَ فَلِأَوْلَى رَجُلٍ ذَكَرٍ».
ท่านนบี ﷺ ได้สั่งผู้ที่รับหน้าที่แบ่งมรดกให้แจกจ่ายทรัพย์มรดกแก่ผู้มีสิทธิ์ได้รับอย่างยุติธรรมตามหลักศาสนบัญญัติ ตามที่อัลลอฮ์ ตะอาลา ทรงประสงค์ โดยให้ผู้ที่มีส่วนแบ่งที่กำหนดไว้ได้รับส่วนของตนตามที่ระบุในคัมภีร์ของอัลลอฮ์ ซึ่งได้แก่ สองในสาม หนึ่งในสาม หนึ่งในหก หนึ่งในสอง หนึ่งในสี่ และหนึ่งในแปด และเมื่อแบ่งตามส่วนเหล่านี้แล้ว หากยังมีทรัพย์เหลืออยู่ ก็ให้มอบแก่ผู้ที่เป็นญาติฝ่ายชายที่ใกล้ชิดกับผู้ตายมากที่สุด ซึ่งเรียกว่า ‘อาศอบะฮ์ (ทายาทฝ่ายชายที่รับส่วนที่เหลือ)
หะดีษนี้เป็นหลักเกณฑ์ในการแบ่งมรดก
การแบ่งมรดกจะต้องเริ่มต้นด้วยการให้แก่ 'ผู้มีสิทธิได้รับมรดกที่ถูกกำหนดสัดส่วนไว้แน่นอน' (อะฮ์ลุล ฟุรูฎ) เป็นอันดับแรก
ทรัพย์มรดกส่วนที่เหลือหลังจาก (แบ่งให้) ผู้มีสิทธิในสัดส่วนแน่นอน แล้วนั้น จะตกเป็นของทายาทผู้รับส่วนเหลือ (อะเศาะบะฮ์)
ญาติสนิทที่ใกล้ชิดที่สุดจะมีสิทธิ์ได้รับมรดกก่อน ดังนั้น ญาติผู้ชายที่อยู่ห่างไกล เช่น ลุง จะไม่ได้รับมรดกหากมีญาติผู้ชายที่ใกล้ชิด เช่น พ่อ อยู่ด้วย
ทายาททางสายเลือดชายจะไม่ได้รับอะไรเลยหากส่วนแบ่งที่กำหนดไว้ใช้ไปจนหมดสิ้นทรัพย์สินทั้งหมด หมายความว่าไม่มีทรัพย์สินเหลืออยู่เลย
เศาะฮีห์ อัลบุคอรีย์ (8/ 152) (6737).
เศาะฮีห์ มุสลิม (3/ 1233 - 1234) (1615).
เพิ่มเติม (8)
فتح الباري.
لابن حجر (12/ 28).
الإلمام بشرح عمدة الأحكام.
لإسماعيل الأنصاري (2/ 53).
تيسير العلام شرح عمدة الأحكام.
لعبد الله البسام (ص554).
خلاصة الكلام شرح عمدة الأحكام.
لفيصل آل مبارك (ص276).