Skip to content

«هرکس پس از هر نمازی، سی و سه بار سبحان الله، سی و سه بار الحمدلله و سی و سه بار الله اکبر بگويد، که اینها نود ونه می شود، و برای تکمیل شدن صد "لا إلهَ إِلا اللهُ وَحدَهُ لا شَريكَ لَهُ، لَهُ المُلْكُ وَلَهُ الحَمْدُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ" بگويد، گناهانش آمرزيده می شود، اگرچه مانند کف دريا (فراوان) باشد».

از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند:

«هرکس پس از هر نمازی، سی و سه بار سبحان الله، سی و سه بار الحمدلله و سی و سه بار الله اکبر بگويد، که اینها نود ونه می شود، و برای تکمیل شدن صد "لا إلهَ إِلا اللهُ وَحدَهُ لا شَريكَ لَهُ، لَهُ المُلْكُ وَلَهُ الحَمْدُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ" بگويد، گناهانش آمرزيده می شود، اگرچه مانند کف دريا (فراوان) باشد».

«مَنْ سَبَّحَ اللهَ فِي دُبُرِ كُلِّ صَلَاةٍ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ، وَحَمِدَ اللهَ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ، وَكَبَّرَ اللهَ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ، فَتْلِكَ تِسْعَةٌ وَتِسْعُونَ، وَقَالَ: تَمَامَ الْمِائَةِ: لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ غُفِرَتْ خَطَايَاهُ وَإِنْ كَانَتْ مِثْلَ زَبَدِ الْبَحْرِ».

مسلم روایت کرده است.
حديث صحيح
توضیح

رسول الله صلی الله علیه وسلم می فرمایند، هر که بعد از تمام شدن نماز فرض بگوید: سی و سه مرتبه: «سبحان الله» که آن منزه بودن الله متعال از هر نقص و عیب است. سی و سه مرتبه: «الحمدلله» که آن حمد و ستایش، با صفات کمال، محبت و تعظیم او تعالی است. و سی و سه مرتبه: «الله اکبر» تکبیر بگوید که آن توصیف الله متعال به این صورت است که او از هر چیزی بزرگ تر بوده. و شمارۀ صد با این جمله تکمیل می شود: "لا إله إلا الله وحده لا شريك له، له الملك، وله الحمد، وهو على كل شيء قدير"، معنایش این است: جز الله یگانه معبود واقعی نیست و او شریک ندارد، و ملک کامل ویژۀ او تعالی است، و او شایستۀ ستایش و مدح همراه با محبت و تعظیم است بغیر از دیگران، و اینکه او قادر مطلق است و هیچ چیز بر او غیر ممکن نیست. پس هر که چنین بگوید، گناهانش محو و آمرزیده می شود، هر چند زیاد باشد، مانند کف سفیدی که بر سطح دریا هنگام موج زدن و هیجان بر می خیزد.

معنای کلمه ها

زَبَدِ البَحْرِ: رغْوَته عند هيَجَانه.

از فوائد حدیث

مستحب بودن این ذکر پس از نمازهای فرض.

این ذکر سبب آمرزش گناهان است.

عظمت مهربانی، رحمت و آمرزش الله متعال.

این ذکر سبب آمرزش گناهان است، و مراد این است: کفارۀ گناهان صغیره، اما گناهان کبیره را جز توبه چیزی پاك نمی کند.

منابع
بیشتر (7)

صحیح مسلم. (1/ 418) (597).

سبل السلام شرح بلوغ المرام.

لمحمد الصنعاني (1/ 295 ).

توضيح الأحكام مِن بلوغ المرام.

للبسام (2/ 304).

فتح ذي الجلال والإكرام شرح بلوغ المرام.

لابن عثيمين (2/ 182).