നിങ്ങളുടെ സ്വപ്നങ്ങളെല്ലാം അവസാനത്തെ ഏഴിൽ ഒരുമിച്ചതായി ഞാൻ കാണുന്നു. അതിനാൽ ആരെങ്കിലും ലൈലതുൽ ഖദ്ർ അന്വേഷിക്കുന്നുവെങ്കിൽ അവസാനത്തെ ഏഴിൽ അവനത് അന്വേഷിക്കട്ടെ
അബ്ദുല്ലാഹി ഇബ്നു ഉമർ -رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا- നിവേദനം:
നബി -ﷺ- യുടെ സ്വഹാബികളിൽ ചിലർക്ക് ലൈലതുൽ ഖദ്ർ അവസാനത്തെ ഏഴിലാണെന്ന് സ്വപ്നത്തിൽ കാണിക്കപ്പെട്ടു. അപ്പോൾ നബി -ﷺ- പറഞ്ഞു: "നിങ്ങളുടെ സ്വപ്നങ്ങളെല്ലാം അവസാനത്തെ ഏഴിൽ ഒരുമിച്ചതായി ഞാൻ കാണുന്നു. അതിനാൽ ആരെങ്കിലും ലൈലതുൽ ഖദ്ർ അന്വേഷിക്കുന്നുവെങ്കിൽ അവസാനത്തെ ഏഴിൽ അവനത് അന്വേഷിക്കട്ടെ."
أَنَّ رِجَالًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُرُوا لَيْلَةَ القَدْرِ فِي المَنَامِ فِي السَّبْعِ الأَوَاخِرِ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَرَى رُؤْيَاكُمْ قَدْ تَوَاطَأَتْ فِي السَّبْعِ الأَوَاخِرِ، فَمَنْ كَانَ مُتَحَرِّيهَا فَلْيَتَحَرَّهَا فِي السَّبْعِ الأَوَاخِرِ».
നബി (ﷺ) യുടെ സ്വഹാബിമാരിൽ ചിലർ റമദാനിലെ അവസാനത്തെ ഏഴു രാവുകളിലാണ് ലൈലത്തുൽ ഖദ്ർ എന്ന് സ്വപ്നം കാണുകയുണ്ടായി. അപ്പോൾ നബി (ﷺ) പറഞ്ഞു: "നിങ്ങളുടെ സ്വപ്നങ്ങൾ റമദാനിലെ അവസാനത്തെ ഏഴിലാണെന്നതിൽ ഒരുമിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ ആരെങ്കിലും ലൈലത്തുൽ ഖദ്ർ ഉദ്ദേശിക്കുകയും, അത് ലഭിക്കാൻ പരിശ്രമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നെങ്കിൽ അവൻ അവസാനത്തെ ഏഴിൽ അത് അന്വേഷിക്കട്ടെ. ഒരു വർഷത്തിലെ റമദാൻ മുപ്പത് ദിവസങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ, ഇരുപത്തിനാലാം രാവ് മുതൽ ഈ ശ്രദ്ധ ആരംഭിക്കണം. എന്നാൽ ഇരുപത്തി ഒൻപത് ദിവസങ്ങളാണ് ഉള്ളത് എങ്കിൽ ഇരുപത്തിമൂന്നാം രാവ് മുതലും ആരംഭിക്കണം.
ലൈലത്തുൽ ഖദ്റിൻ്റെ ശ്രേഷ്ഠതയും, അത് അന്വേഷിക്കാനുള്ള പ്രോത്സാഹനവും.
ലൈലതുൽ ഖദ്ർ ഏതു രാത്രിയിലാണെന്നത് അല്ലാഹു കൃത്യമായി വിവരിക്കാത്തതിനാൽ ആ രാത്രിയിലെ പുണ്യം ലഭിക്കാനുള്ള ശ്രമത്തിൽ ജനങ്ങൾ (ലൈലതുൽ ഖദ്ർ ആകാൻ സാധ്യതയുള്ള രാത്രികളിലെല്ലാം) ഇബാദത്തുകൾ അധികരിപ്പിക്കാനും, അതിലൂടെ അവരുടെ പ്രതിഫലം അധികരിക്കാനും കാരണമാകും. അല്ലാഹുവിൻ്റെ അപാരമായ യുക്തിയും അവൻ്റെ കാരുണ്യവുമാണ് അതിൽ നിന്ന് മനസ്സിലാകുന്നത്.
ലൈലതുൽ ഖദ്ർ റമദാനിലെ അവസാനത്തെ പത്തിലാണ്; അതിലെ ഒറ്റയിട്ട രാവുകളിലാണ് കൂടുതൽ സാധ്യതയുള്ളത്.
റമദാൻ മാസത്തിലെ അവസാന രാത്രികളിൽ പെട്ട ഒരു രാത്രിയുടെ പേരാണ് ലൈലത്തുൽ ഖദ്ർ. അല്ലാഹു വിശുദ്ധ ഖുർആൻ നബി (ﷺ) യുടെ മേൽ അവതരിപ്പിച്ച രാത്രിയാണത്. ഈ രാത്രിയുടെ ബറകത്തും (നന്മകളിലുള്ള വർദ്ധനവും അനുഗ്രഹവും), അതിൻ്റെ മഹത്തരമായ സ്ഥാനവും, അതിലുള്ള സൽകർമ്മങ്ങളുടെ പുണ്യവും ആയിരം മാസങ്ങളുടേതിനേക്കാൾ അല്ലാഹു മഹത്തരമാക്കിയിരിക്കുന്നു.
ലൈലത്തുൽ ഖദ്ർ എന്ന് ഈ രാത്രിക്ക് പേര് വരാനുള്ള കാരണം എന്താണെന്നതിൽ വ്യത്യസ്ത വീക്ഷണങ്ങളുണ്ട്. ഒന്ന്: ഈ രാത്രിയുടെ സ്ഥാനവും മഹത്വവും ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നതിനാണത്. ഉന്നത സ്ഥാനമുള്ള വ്യക്തിയെ 'عظيم القدر' എന്ന് അറബിയിൽ പറയാറുണ്ട്. ഈ വിശദീകരണ പ്രകാരം രാത്രിയെ വിശേഷിപ്പിക്കാനാണ് സ്ഥാനം എന്ന അർത്ഥമുള്ള 'ഖദ്ർ' എന്ന പദം നൽകിയത്. ഈ രാത്രിക്ക് മഹത്തരമായ പദവിയും ശ്രേഷ്ഠതയും സ്ഥാനവുമുണ്ട് എന്നാണ് അതിൻ്റെ സൂചന. "അനുഗ്രഹീതമായ ഒരു രാത്രിയിലാണ് ഈ ഗ്രന്ഥം നാം അവതരിപ്പിച്ചത്." (ദുഖാൻ: 3) എന്ന വചനം ഈ വിശദീകരണത്തിന് ബലം നൽകുന്നുണ്ട്. രണ്ട്: വിധിനിർണ്ണയത്തിൻ്റെ രാത്രി എന്ന അർത്ഥത്തിലാണ് ഈ പേര് നൽകപ്പെട്ടത്; ഒരു പ്രവർത്തി നടക്കുന്ന സമയത്തിലേക്ക് പ്രവർത്തനത്തെ ചേർത്തി പറയുക എന്ന ശൈലിയാണ് അവിടെ സ്വീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത് എന്നർത്ഥം. ഓരോ വർഷവും സംഭവിക്കാനിരിക്കുന്ന കാര്യങ്ങൾ അല്ലാഹു ഈ രാത്രിയിൽ നിർണ്ണയിക്കുന്നു എന്ന ഉദ്ദേശ്യമാണ് അപ്പോൾ അതിന് ഉണ്ടാവുക. "ആ രാത്രിയില് യുക്തിപൂര്ണ്ണമായ ഓരോ കാര്യവും വേര്തിരിച്ചു വിവരിക്കപ്പെടുന്നു." (ദുഖാൻ: 4) എന്ന വചനം ഈ അർത്ഥത്തിലേക്ക് സൂചന നൽകുന്നുണ്ട്.
സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി (3/ 46) (2015).
സ്വഹീഹ് മുസ്ലിം (2/ 822) (1165).
കൂടുതൽ (4)
تنبيه الأفهام شرح عمدة الأحكام.
لابن عثيمين (3/ 467).
تيسير العلام شرح عمدة الأحكام.
لعبد الله البسام (ص347).