Encyclopedia of Prophetic Hadiths

((ده‌مێ خودێ به‌حه‌شت و جه‌هنه‌م ئافراندین، جبریل (سلاڤ لێ بن) فڕێكره‌ به‌حه‌شتێ و گۆتێ: هه‌ڕه‌ به‌رێ خۆ بده‌ وێ و به‌رێ خۆ بده‌ وی تشتێ من د وێدا بۆ خه‌لكێ وێ ئاماده‌ كری. ئه‌و ژی چوو به‌رێ خۆ دایێ و پاشی زڤڕی و گۆت: ئه‌ز ب مه‌زناهییا ته‌ كه‌م؛ هه‌ر كه‌سێ گوھ ل سالوخه‌تێن وێ بیت؛ دێ وه‌كه‌ت كو ب چیته‌ تێدا، ئینا خودێ فه‌رمان كر و پاشی به‌حه‌شت ب نه‌خۆشی و ئاسته‌نگان هاته‌ دۆرپێچكرن، پاشی گۆتێ: جاره‌كا دی هه‌ڕه‌ به‌رێ خۆ بده‌ وێ و به‌رێ خۆ بده‌ وی تشتێ من د وێدا بۆ خه‌لكێ وێ ئاماده‌ كری، ئه‌و ژی چوو به‌رێ خۆ دایێ و دیت ئه‌و یا ب نه‌خۆشی و ئاسته‌نگان هاتییه‌ دۆرپێچكرن، ئینا گۆت: ئه‌ز ب مه‌زناهییا ته‌ كه‌م؛ ئه‌ز ترسیام كه‌س نه‌چیته‌ تێدا. گۆت: هه‌ڕه‌ به‌رێ خۆ بده‌ جه‌هنه‌مێ و به‌رێ خۆ بده‌ وی تشتێ من د وێدا بۆ خه‌لكێ وێ ئاماده‌ كری. ئه‌و ژی چوو به‌رێ خۆ دایێ و دیت هنده‌ك ژ وێ یا چوویه‌ سه‌ر هنده‌كا دی، ئینا زڤڕی و گۆت: ئه‌ز ب مه‌زناهییا ته‌ كه‌م؛ كه‌س ناچیته‌ تێدا، ئینا خودێ فه‌رمان كر و پاشی جه‌هنه‌م ب خۆشی و حه‌ز و شه‌هوه‌تان هاته‌ دۆرپێچكرن، پاشی گۆتێ: جاره‌كا دی هه‌ڕه‌ به‌رێ خۆ بده‌ وێ، ئه‌و ژی چوو به‌رێ خۆ دایێ و دیت ئه‌و یا ب خۆشی و حه‌ز و شه‌هوه‌تان هاتییه‌ دۆرپێچكرن، ئینا زڤڕی و گۆت: ئه‌ز ب مه‌زناهییا ته‌ كه‌م؛ ئه‌ز ترسیام كه‌س ژێ ڕزگار نه‌بیت و هه‌می بچنه‌ تێدا)).

د شه‌ڤه‌كا باراناوی و گه‌له‌ك تاڕیدا ئه‌م ده‌ركه‌فتین دا ل پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) بگەڕیێین دا نڤێژێ بۆ مه‌ بكه‌ت، پاشی من ئه‌و دیت، ئینا گۆت: ((بێژه‌))، من ژی چ نه‌گۆت، دیسا گۆت: ((بێژه‌))، من هه‌ر چ نه‌گۆت، دیسا گۆت: ((بێژه‌))، من گۆتێ: ئه‌ی پێغه‌مبه‌رێ خودێ؛ ما ئه‌ز چ بێژم؟ گۆت: (( ده‌مێ ل ته دبیته‌ ئێڤار و ده‌مێ ل ته‌ دبیته‌ سپێده‌ تو {قل هو الله أحد} و هه‌ردوو سووڕه‌تێن خۆپاراستنێ (الفلق و الناس) سێ جاران بخوینه‌؛ ئه‌ڤ سووڕه‌ته‌ تێرا ته‌ هه‌نه‌ ژ هه‌ر تشته‌كی)).

((باشترین زكر: گۆتنا: (لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ)ـیه‌ و باشترین دوعا ژی: (الْحَمْدُ لِلهِ)ـیه‌)).

من گوھ ل پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) بوو دگۆت: ((خودایێ مه‌زن گۆت: كوڕێ ئاده‌می؛ مسوگه‌ر هندی تو دوعا ژ من بكه‌ی و داخوازێ ژ من بكه‌ی و ته‌ هیڤی ب دلۆڤانییا من هه‌بن؛ ئه‌ز دێ گونه‌هێن ته‌ ژێبه‌م و ئه‌ز گرنگییێ ب گونه‌هێن ته‌ ناده‌م خۆ چه‌ند د مه‌زن ژی بن. كوڕێ ئاده‌می؛ مسوگه‌ر ئه‌گه‌ر گونه‌هێن ته‌ بگه‌هنه‌ عه‌ورێن ئه‌سمانی، پاشی تو داخوازێ ژ من بكه‌ی ئه‌ز گونه‌هێن ته‌ ژێببه‌م؛ ئه‌ز دێ گونه‌هێن ته‌ ژێبه‌م و ئه‌ز گرنگییێ ب گونه‌هێن ته‌ ناده‌م خۆ چه‌ند د مه‌زن ژی بن. كوڕێ ئاده‌می؛ مسوگه‌ر ئه‌گه‌ر تو ب پڕی ئه‌ردی ب گونه‌هڤه‌ بهێیه‌ ده‌ڤ من و پاشی بگه‌هییه‌ من و ته‌ چ شریك و هه‌ڤال بۆ من دروست نه‌كربن؛ ئه‌ز دێ ب پڕی ئه‌ردی لێبوورین و ژێبرن بۆ وان گونه‌هانڤه‌ هێمه‌ ده‌ڤ ته‌)).

((نینه‌ زه‌لامه‌ك هه‌بیت گونه‌هه‌كێ بكه‌ت، پاشی ڕابیت و ده‌ستنڤێژێ بگریت، پاشی نڤێژێ بكه‌ت، پاشی داخوازا ژێبرنا گونه‌هێ ژ خودێ بكه‌ت؛ خودێ دێ گونه‌ها وی بۆ وی ژێبه‌ت))، پاشی ئه‌ڤ ئایه‌ته‌ خواند: {وَالَّذِينَ إِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ ذَكَرُوا اللهَ فَاسْتَغْفَرُوا لِذُنُوبِهِمْ} [آل عمران: 135]. ئانكو: ((و ئه‌وێن هه‌ر ده‌مێ كاره‌كێ پیس ئه‌نجام دده‌ن یان زۆرداریێ ل نه‌فسا خۆ دكه‌ن، بیرا وان ل خودێ دئێته‌ڤه‌ و داخوازا لێبوورینێ بۆ گونه‌هێن خۆ دكه‌ن)).

((كوڕێ ئاده‌می ئامانه‌كێ خرابتر ژ زكی تژی نه‌كرییه‌، چه‌ند پارییه‌كێن كێم تێرا كوڕێ ئاده‌می هه‌نه‌ كو پشتا وی ڕاگرن، به‌لێ ئه‌گه‌ر وی هه‌ر خوار؛ هنگی بلا سێئێك بۆ خوارنا وی بیت و سێئێك بۆ ڤه‌خوارنا وی بیت و سێئێك بۆ بێهن و هه‌ناسه‌دانا وی بیت)).

ده‌رباره‌ی وی تشتێ ژ هه‌مییان پتر خه‌لكی دبه‌ته‌ به‌حه‌شتێ پرسیار ژ پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) هاته‌ كرن، ئینا گۆت: ((ته‌قوا خودێ و ڕه‌وشتێ جوان)) و ده‌رباره‌ی وی تشتێ ژ هه‌مییان پتر خه‌لكی دبه‌ته‌ جه‌هنه‌مێ پرسیار ژێ هاته‌ كرن، ئینا گۆت: ((ده‌ڤ و عه‌وره‌ت)).

((خودێ نموونه‌ بۆ مه‌ ب ڕێكه‌كا ڕاست‌ ئینایه‌، دوو دیوار یێن ل هه‌ردوو لایێن ڕێكێ، هنده‌ك ده‌رگه‌هێن ڤه‌كری یێن تێدا و په‌رده‌ یێن ب سه‌ر وان ده‌رگه‌هاندا هاتینه‌ دان، ژ لایێ ده‌رگه‌هێ ڕێكێ گازیكه‌ره‌ك یێ هه‌ی گازی دكه‌ت و دبێژیت: گه‌لی خه‌لكی؛ هوین هه‌می وه‌رنه‌ سه‌ر ڤێ ڕێكا ڕاست و خۆ ژ ڕێكا ڕاست لانه‌ده‌ن، گازیكه‌ره‌كێ دی ژی یێ ل سه‌ر ڕێكا ڕاست هه‌ی، ئه‌گه‌ر ئێكى ڤیا ده‌رگه‌هه‌كی ژ ڤانه‌ ڤه‌كه‌ت؛ دێ بێژیت: تێچوون بۆ ته‌ بیت، ده‌رگه‌هی ڤه‌نه‌كه‌، چونكی ئه‌گه‌ر ته‌ ده‌رگه‌ھ ڤه‌كر دێ چییه‌ ژوور. ڤێجا ڕێكا ڕاست ئیسلامه‌ و هه‌ردوو دیوار ژی: سنوورێن خودێنه‌ و ده‌رگه‌هێن ڤه‌كری ژی: ئه‌و تشتن یێن خودێ حه‌رام كرین، ئه‌ڤ گازیكه‌رێ ل سه‌رێ ڕێكێ دكه‌ته‌ گازی ژی: په‌ڕتووكا خودێیه‌، ئه‌و گازیكه‌رێ ل سه‌ر ڕێكێ ڕاوه‌ستیای ژی: شیره‌تكارێ خودێیه‌ د دلێ هه‌ر موسلمانه‌كیدا)).