ب ڕاستی من هوین نهدانه سویندێ ژ بهر كو ئهز گومانێ ژ ههوه ببهم و من باوهری ب ههوه نهبیت، بهلێ جبریل هاته دهڤ من و گۆته من كو خودایێ مهزن شانازییێ ب ههوه دبهت ل دهڤ مهلائیكهتان».
ئهبو سهعیدێ خودری دبێژیت: موعاویه چوو دهڤ كۆمهكا صهحابییان د مزگهفتێڤه، ئینا گۆتێ: چ تشت بوویه ئهگهر هوین ل ڤێرێ ڕویننه خوار؟ گۆتن: ئهم ب تنێ یێن ڕوینشتین دا زكرێ خودێ بكهین، گۆت: كا سویند بخۆن كو هوین ژ بهر هندێ یێن ڕوینشتینه خوار؟ گۆتن: سویند ب خودێ ئهم ب تنێ ژ بهر هندێ یێن ڕوینشتین، گۆت: ب ڕاستی من هوین نهدانه سویندێ ژ بهر كو ئهز گومانێ ژ ههوه ببهم و من باوهری ب ههوه نهبیت، و چ كهسان د پله و جهێ مندا ل دهڤ پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) وهكی من كێم فهرمووده ڤهنهگوهاستینه:
و ب ڕاستی پێغهمبهرێ خودێ (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) چوو دهڤ كۆمهكا صهحابییان كو دیوانهك دروستكربوو و گۆت: «چ تشت بوویه ئهگهر هوین ل ڤێرێ ڕویننه خوار؟ گۆتن: ئهم یێن ڕوینشتین دا زكرێ خودێ بكهین و سوپاسییا وی بكهین كو بهرێ مه دایه ئیسلامێ و ئهم ڕاستهڕێ كرین و ئهو قهنجی یا د گهل مه كری، گۆت: كا سویند بخۆن كو هوین ب تنێ ژ بهر هندێ یێن ڕوینشتینه خوار؟ گۆتن: سویند ب خودێ ئهم ب تنێ ژ بهر هندێ یێن ڕوینشتین، گۆت: ب ڕاستی من هوین نهدانه سویندێ ژ بهر كو ئهز گومانێ ژ ههوه ببهم و من باوهری ب ههوه نهبیت، بهلێ جبریل هاته دهڤ من و گۆته من كو خودایێ مهزن شانازییێ ب ههوه دبهت ل دهڤ مهلائیكهتان».
وَإِنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ عَلَى حَلْقَةٍ مِنْ أَصْحَابِهِ، فَقَالَ: «مَا أَجْلَسَكُمْ؟» قَالُوا: جَلَسْنَا نَذْكُرُ اللهَ وَنَحْمَدُهُ عَلَى مَا هَدَانَا لِلْإِسْلَامِ، وَمَنَّ بِهِ عَلَيْنَا، قَالَ: «آللَّهِ مَا أَجْلَسَكُمْ إِلَّا ذَاكَ؟» قَالُوا: وَاللهِ مَا أَجْلَسَنَا إِلَّا ذَاكَ، قَالَ: «أَمَا إِنِّي لَمْ أَسْتَحْلِفْكُمْ تُهْمَةً لَكُمْ، وَلَكِنَّهُ أَتَانِي جِبْرِيلُ فَأَخْبَرَنِي أَنَّ اللهَ عَزَّ وَجَلَّ يُبَاهِي بِكُمُ الْمَلَائِكَةَ».
موعاویهیێ كوڕێ ئهبی سوفیانی (خودێ ژ ههردووكان ڕازی بیت) چوو دهڤ كۆمهكا خهلكی د مزگهفتێڤه كو دیوانهك بۆ خۆ چێكربوو، ڤێجا پرسیار ژ وان كر كا ئهو ژ بهر چ تشت كۆم بووینه. وان گۆت: ئهم یێ زكرێ خودێ دكهین. ئینا موعاویهی (خودێ ژێ ڕازی بیت) ئهو ب خودێ دانه سویندێ كا ئهرێ مهرهما وان ژ ڤێ روینشتنێ ب تنێ زكرێ خودێ بوویه. وان ژی سویند بۆ وی خوار. پاشی گۆته وان: من هوین نهدانه سویندێ ژ بهر ههبوونا گومانێ د ڕاستگۆییا ههوهدا، پاشی بهحسێ پله و جهێ خۆ ل دهڤ پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) كر و كو كهس وهكی وی یێ نێزیكی پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) نهبوو؛ چونكی ئوم حهبیبه یا خویشكا وی ههڤژینا پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) بوو، و ئهو ئێك ژ نڤیسهرێن وهحییێ بوو، د گهل هندێ ژی ئهوی كێم فهرمووده ڤهگوهاستینه. پاشی بۆ وان بهحسێ هندێ كر كو ڕۆژهكێ پێغهمبهر (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) ژ مالا خۆ دهركهڤت و دیت صهحابییێن وی د مزگهفتێڤه د ڕوینشتینه و یێ زكرێ خودێ و سوپاسییا وی دكهن ل سهر ڕاستهڕێكرنا وان بۆ ئیسلامێ و ئەو قەنجی یا دگەل وان کری، ئینا پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) پرسیار ژ وان كر و ئهو دانه سویندێ ههروهكی موعاویهی (خودێ ژێ ڕازی بیت) ئهڤه د گهل ههڤالێن خۆ كری. پاشی پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) ئهگهرێ پرسیار و دانهسویندا خۆ بۆ وان دیار كر: كو جبریل (سلاڤ لێ بن) هاته دهڤ وی و ئهو ئاگههدار كرن كو خودایێ مهزن ل دهڤ مهلائیكهتان پهسنێن ههوه دكهت و شانازییێ ب ههوه دکەت و قەدر و بهایێ هەوە بۆ وان دیار دکەت و كریارێن ههوه یێن باش نیشانی وان ددهت.
قهدر و بها و مهزناهییا موعاویهی (خودێ ژێ ڕازی بیت) و ڕژدبوونا وی ل سهر چاڤلێكرنا پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) د گههاندنا زانستیدا.
دروستییا دانهسویندێ بێی كو گومان ل كهسێ ههبیت، ئهڤه ژی بۆ هندێ دا مرۆڤ گرنگییا وی دهنگوباسی دیار بكهت.
قهدر و بهایێ ڕوینشتنێن زكری و زانینێ و كو خودێ حهز ژێ دكهت و ل دهڤ مهلائیكهتان شانازییێ ب وان دكهت.
زێدهتر (6)
صهحیحا موسلمی (4/ 2075) (2701).
نزهة المتقين (2/ 993).
بهجة الناظرين.
لسليم الهلالي (2/ 522).
كنوز رياض الصالحين.
لمجموعة من الباحثين (17/ 271).
Cited in books
3 Booksزێدهتر (3)
- الصلاة التي علمها النبي ﷺ الصحابة رضي الله عنهمالصلاة التي علمها النبي ﷺ الصحابة رضي الله عنهمأَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ خَرَجَ عَلَى حَلْقَةٍ مِنْ أَصْحَابِهِ، فَقَالَ: «مَا أَجْلَسَكُمْ؟» قَالُوا: جَلَسْنَا نَذْكُرُ اللهَ وَنَحْمَدُهُ عَلَى مَا هَدَانَا لِلْإِسْلَامِ، وَمَنَّ بِهِ عَلَيْنَا، قَالَ: «آللَّهِ مَا أَجْلَسَكُمْ إِلَّا ذَاك
- الصلاة التي علمها النبي ﷺ الصحابة رضي الله عنهمأَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ خَرَجَ عَلَى حَلْقَةٍ مِنْ أَصْحَابِهِ، فَقَالَ: «مَا أَجْلَسَكُمْ؟» قَالُوا: جَلَسْنَا نَذْكُرُ اللهَ وَنَحْمَدُهُ عَلَى مَا هَدَانَا لِلْإِسْلَامِ، وَمَنَّ بِهِ عَلَيْنَا، قَالَ: «آللَّهِ مَا أَجْلَسَكُمْ إِلَّا ذَاك
- رياض الصالحينرياض الصالحين مع فوائد وهدايات - 7«أمَا إنِّي لم أسْتَحْلفْكُمْ تُهْمةً لَكُمْ، ولكنَّه أتَاني جبريلُ فأخْبَرَني أنَّ الَله يُبَاهي بكُمُ المَلائكَةَ».