((ئه‌رێ ما ئه‌ز بۆ هه‌وه نه‌بێژم كا مه‌زنترین گونه‌ھ كیژكن؟
ئه‌بو به‌كره (خودێ ژێ ڕازی بیت) دبێژیت: پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت:
((ئه‌رێ ما ئه‌ز بۆ هه‌وه نه‌بێژم كا مه‌زنترین گونه‌ھ كیژكن؟)) سێ جاران ئه‌ڤه گۆت، وان گۆت: به‌لێ ئه‌ی پێغه‌مبه‌رێ خودێ، گۆت: ((دروستكرنا شركێ بۆ خودێ، خرابییا د گه‌ل دایك و بابان)) و ڕوینشت و به‌ری هنگی یێ پالڤه‌دایی بوو و گۆت: ((هشیاری گۆتن (و شاهده‌دانا) ژ دره‌و بن))، گۆت: ڤێجا ئه‌ڤ گۆتنه هه‌ر دووباره دكر، هه‌تا مه گۆت: خۆزی بێده‌نگ ببا.
«أَلَا أُنَبِّئُكُمْ بِأَكْبَرِ الْكَبَائِرِ؟» ثَلَاثًا، قَالُوا: بَلَى يَا رَسُولَ اللهِ، قَالَ: «الْإِشْرَاكُ بِاللهِ، وَعُقُوقُ الْوَالِدَيْنِ» وَجَلَسَ وَكَانَ مُتَّكِئًا، فَقَالَ: «أَلَا وَقَوْلُ الزُّورِ»، قَالَ: فَمَا زَالَ يُكَرِّرُهَا حَتَّى قُلْنَا: لَيْتَهُ سَكَتَ.
پێغه‌مبه‌ر (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) بۆ صه‌حابییێن خۆ به‌حسێ مه‌زنترین گونه‌هێن مه‌زن دكه‌ت، ڤێجا ئه‌ڤ سێ گونه‌هه به‌حسكرن: 1. دروستكرنا شركێ بۆ خودێ: كو ئه‌ڤه‌یه مرۆڤ هه‌ر جۆره عیباده‌ته‌كێ هه‌بیت بۆ ئێكێ دی ژ بلی خودێ بكه‌ت، و تشته‌كێ دی بینیته ڕاستا خودێ و د گه‌ل وی یه‌كسان بكه‌ت د ئولوهییه‌ت و ڕبوبییه‌ت و باشناڤ و سالۆخه‌تێن ویدا. 2. خرابییا د گه‌ل دایك و بابان: ئه‌ڤه ژی هه‌ر تشته‌كێ نه‌خۆشییێ بۆ دایك و بابان دروست بكه‌ت ب خۆڤه دگریت، چ گۆتن بیت یان كریار و هێلانا باشیكرنێیه د گه‌ل وان. 3. گۆتنا ژ دره‌و و شاهده‌دانا ژ دره‌و كو ئه‌و ژی هه‌ر دچیته دبنڤه: كو هه‌ر گۆتنه‌كا نه‌دروست و ژ دره‌و دچیته دبنڤه كو مه‌ره‌م پێ زیان گه‌هاندنه ب وی كه‌سێ ئه‌و گۆتن دژی وی هاتییه كرن، ئه‌ڤه ژی بۆ برنا مالێ وی یان ده‌ستدرێژیكرنا سه‌ر كه‌سایه‌تی و كه‌رامه‌تا وی یان هه‌ر تشته‌كێ ب وی ڕه‌نگی. پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) به‌رده‌وام هشیاركرن ژ گۆتن و شاهده‌دانا ژ دره‌و كر و هه‌ر دووباره كر، ئه‌ڤه ژی وه‌ك هشیاركرنه‌ك ل سه‌ر كرێتییا وێ و شینوارێن وێ یێن خراب ل سه‌ر جڤاكی، هه‌تا صه‌حابییان گۆت: خۆزی بێده‌نگ ببا، ئه‌ڤه ژی وه‌ك دلپێڤه‌بوونه‌ك ب وی و نه‌ڤیانه‌ك بۆ وی تشتێ نه‌خۆشییێ بۆ وی دروست دكه‌ت و وی بێزار دكه‌ت.
ألا أنبئكم: أَلا أخبركم.
مه‌زنترین گونه‌ھ دروستكرنا شركێیه بۆ خودێ، چونكی ئه‌و دانا سه‌رێ لیستا گونه‌هێن مه‌زن و ژ ناڤ گونه‌هێن مه‌زن ژی ب گونه‌ها ژ هه‌مییان مه‌زنتر دانا، تشتێ ڤێ چه‌ندێ پشتڕاستتر لێ دكه‌ت ژی؛ گۆتنا خودایێ مه‌زنه ده‌مێ دبێژیت: {إِنَّ اللَّهَ لا يَغفِرُ أَن يُشرَكَ بِهِ وَيَغفِرُ ما دونَ ذلِكَ لِمَن يَشاءُ وَمَن يُشرِك بِاللَّهِ فَقَدِ افتَرى إِثمًا عَظيمًا}، ئانكو: ((هندى خودێیه ل وى نابووریت و گونه‌هێ بۆ ژێنابه‌ت يێ كه‌سه‌كى ژ چێكرییێن وى بۆ وى بكه‌ته هه‌ڤپشك، يان ب هه‌ر ڕه‌نگه‌كێ كوفرێ كافر ببیت، هه‌ر گونه‌هه‌كا دى يا ژ شركێ كێمتر بیت ئه‌و بۆ وى ژێدبه‌ت يێ وى بڤێت)).
مه‌زناهییا مافێ دایك و بابان، ژ به‌ر كو مافێ وان هاته گرێدان ب مافێ خودایێ مه‌زنڤه.
گونه‌ھ دابه‌ش دبنه سه‌ر گونه‌هێن مه‌زن و گونه‌هێن بچویك، گونه‌ها مه‌زن: ئه‌و گونه‌هه یا سزایه‌كێ دونیایێ ل سه‌ر هاتبیته دانان، وه‌كی سزایێن شه‌رعی و نه‌فره‌تلێكرنێ، یان گه‌فكرنه‌كا ئاخره‌تێ ل سه‌ر هاتبیت، وه‌كی گه‌فكرنێ ب چوونا ئاگرێ جه‌هنه‌مێ، پله‌یا گونه‌هێن مه‌زن ژی ژ لایێ حه‌رامبوونێڤه ژ ئێك جۆدانه و هنده‌ك ژ هنده‌كان مه‌زنترن، ژ بلی گونه‌هێن مه‌زن ژی یێن دی هه‌می گونه‌هێن بچویكن.
(8/ 4) (5976).
(8/ 62) (6273-6274).
زێده‌تر (8)
صه‌حیحا بۆخاری (3/ 172) (2654).
صه‌حیحا موسلمی (1/ 91) (87).
عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم (ص257) (380).
شرح النووي على مسلم (2/ 81).
الإلمام بشرح عمدة الأحكام لإسماعيل الأنصاري (2/ 149).
تيسير العلام شرح عمدة الأحكام للبسام (ص703).
أعلام السنة المنشورة لاعتقاد الطائفة الناجية المنصورة.
لحافظ بن أحمد الحكمي (ص111).
Cited in books
5 Booksزێده‌تر (5)
- عقيدة التوحيد(ألا أنبئكم بأكبر الكبائر) قلنا: بلى يا رسول الله، قال: (الإشراك بالله، وعقوق الوالدين...) الحديث
- قاموس الكبائر موسوعة الكبائر - المجموعة الأولى«أَلَا أُنَبِّئُكُمْ بِأَكْبَرِ الكَبَائِرِ؟» ثَلاَثًا، قَالُوا: بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ، قَالَ: «الإِشْرَاكُ بِاللَّهِ، وَعُقُوقُ الوَالِدَيْنِ، وَقَتْلُ النَّفْسِ، وَشَهَادَةُ الزُّورِ» [23].
- قاموس الكبائر«أَلَا أُنَبِّئُكُمْ بِأَكْبَرِ الكَبَائِرِ؟» ثَلاَثًا، قَالُوا: بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ، قَالَ: «الإِشْرَاكُ بِاللَّهِ، وَعُقُوقُ الوَالِدَيْنِ، وَقَتْلُ النَّفْسِ، وَشَهَادَةُ الزُّورِ» [23].
- قاموس الكبائرموسوعة الكبائر - المجموعة الثانية«أَلَا أُنَبِّئُكُمْ بِأَكْبَرِ الكَبَائِرِ؟» ثَلَاثًا، قَالُوا: بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ، قَالَ: «الإِشْرَاكُ بِاللَّهِ، وَعُقُوقُ الوَالِدَيْنِ. وَجَلَسَ وَكَانَ مُتَّكِئًا فَقَالَ: أَلَا وَقَوْلُ الزُّورِ»، قَالَ: فَمَا زَالَ يُكَرِّرُه
- مشروع المنهج التعليميمادة التوحيد مستوى 3«أَلاَ أُنَبِّئُكُمْ بِأَكْبَرِ الكَبَائِرِ؟» ثَلاَثًا، قَالُوا: بَلَى يَا رَسُولَ اللهِ، قَالَ: «الإِشْرَاكُ بِاللَّهِ، وَعُقُوقُ الوَالِدَيْنِِ...»