((ئه‌وا خه‌لك ڤێڕا گه‌هشتی ژ گۆتنا پێغه‌مبه‌رێن ده‌ستپێكێ (ئه‌ڤ تشته ژ گۆتنا وان پێغه‌مبه‌ران یا بۆ مایه‌ڤه و هنده‌كان ژ هنده‌كێن دی یا ڤه‌گێڕای)، ئه‌ڤه‌یه كو ئه‌گه‌ر ته شه‌رم نه‌كر؛ تشتێ ته دڤێت بكه)).
ژ ئه‌بو مه‌سعوودی، عوقبه‌یێ كوڕێ عه‌مرێ ئه‌نصاڕییێ به‌دری (خودێ ژێ ڕازی بیت) گۆت: پێغەمبەرێ خودێ (صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن) گۆت:
((ئه‌وا خه‌لك ڤێڕا گه‌هشتی ژ گۆتنا پێغه‌مبه‌رێن ده‌ستپێكێ (ئه‌ڤ تشته ژ گۆتنا وان پێغه‌مبه‌ران یا بۆ مایه‌ڤه و هنده‌كان ژ هنده‌كێن دی یا ڤه‌گێڕای)، ئه‌ڤه‌یه كو ئه‌گه‌ر ته شه‌رم نه‌كر؛ تشتێ ته دڤێت بكه)).
«إِنَّ مِمَّا أَدْرَكَ النَّاسُ مِنْ كَلاَمِ النُّبُوَّةِ الأُولَى: إِذَا لَمْ تَسْتَحْيِ فَاصْنَعْ مَا شِئْتَ».
پێغەمبەری (صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن) به‌حسێ هندێ كر كو ئێك ژ وان شیره‌تێن ژ پێغه‌مبه‌رێن به‌رێ هاتییه ڤه‌گوهاستن و خه‌لكی ژی د ناڤ خۆدا به‌حسكری و چه‌رخ بۆ چه‌رخی بۆ یێن ب دویڤ خۆدا ڤه‌گوهاستی، هه‌تا گه‌هشتییه ڤێ ئوممه‌تێ، ئه‌ڤه‌یه كو تو به‌رێ خۆ بده وی كارێ ته دڤێت بكه‌ی؛ ئه‌گه‌ر ئه‌و تشت ژ وان تشتان بیت یێن چ شه‌رم د كرنا ویدا نینه؛ هنگی بكه، به‌لێ ئه‌گه‌ر ژ وان تشتان بیت یێن شه‌رمه مرۆڤ بكه‌ت؛ هنگی نه‌كه و خۆ ژێ بده پاش، ڕێگریكرنا ڤان كارێن كرێت ژی شه‌رم و حه‌یائه، ڤێجا ئه‌گه‌ر كه‌سه‌كی شه‌رم و حه‌یاء ل ده‌ڤ نه‌ما؛ دێ چیته د ناڤ هه‌می كارێن خراب و كرێتدا و خۆ ژ چ تشتان ناده‌ته پاش.
شه‌رم بنیاتێ ڕه‌وشتێ باشه.
شه‌رم ئێكه ژ سالۆخه‌تێن پێغه‌مبه‌ران (سلاڤ ل سه‌ر هه‌مییان بن) و ئه‌و ژ وان تشتانه یێن ژ وان هاتینه ڤه‌گوهاستن و بۆ مه ماین.
شه‌رم ئه‌و تشته یێ وه ل مرۆڤێ موسلمان دكه‌ت وی كارێ ئه‌و پێ جوان و تازه دبیت بكه‌ت و وی كارێ ئه‌و پێ كرێت و پیس دبیت ژی بهێلیت و نه‌كه‌ت.
نه‌وه‌وی دبێژیت: ئه‌و فه‌رمانا د فه‌رمووده‌یێدا هاتی بۆ دروستی و حه‌لالییێیه (ئانكو موباحه نه‌كو واجب بیت) و بۆ وێ ڕامانێ دهێت، ئانكو: ئه‌گه‌ر ته ڤیا تشته‌كی بكه‌ی؛ هنگی به‌رێ خۆ بدێ ئه‌گه‌ر كرنا وی كاری ژ وان تشتان نه‌بیت یێن دێ بیته ئه‌گه‌رێ شه‌رمێ ل به‌رامبه‌ری خودێ و خه‌لكی؛ وی ده‌می بكه، ئه‌گه‌ر نه ژی بهێله و نه‌كه، ئیسلام ژی ل سه‌ر ڤێ چه‌ندێ دچیت، به‌ڵگه و ئاراسته‌كرنا ڤێ چه‌ندێ ژی ئه‌ڤه‌یه كو تشتێ فه‌رمان پێ هاته كرن واجبه و سوننه‌ت ئه‌وه یێ مرۆڤ شه‌رم دكه‌ت نه‌كه‌ت، تشتێ پاشڤه‌برن ژێ هاته كرن حه‌رامه و مه‌كروھ ئه‌وە یێ مرۆڤ شه‌رم دكه‌ت بكه‌ت، هندیكه موباح و حه‌لاله ژی؛ شه‌رم د ڤێرێدا بۆ كرن و نه‌كرنا وێ تشته‌كێ دروسته و چ جوداهی نینه، ب ڤێ چه‌ندێ ژی فه‌رمووده‌یێ هه‌ر پێنج حوكم ب خۆڤه گرتن. هاتییه گۆتن ژی: ئه‌و فه‌رمانه‌كه ب ڕامانا گه‌فكرنێ، و ڕامانا وێ ئه‌ڤه‌یه: ئه‌گه‌ر ته شه‌رم نه‌ما؛ تشتێ ته دڤێت بكه، چونكی خودێ دێ ته سه‌را هندێ سزا ده‌ت، دیسان هاتییه گۆتن: ئه‌و فه‌رمانه‌كه ب ڕامانا ده‌نگوباسدانێ، ئانكو: هه‌ر كه‌سێ شه‌رم نه‌كه‌ت؛ تشتێ دڤێت دێ كه‌ت.
زێده‌تر (7)
صه‌حیحا بۆخاری (8/ 29) (6120).
نزهة المتقين شرح رياض الصالحين.
لمجموعة من الباحثين (2/ 1252).
تطريز رياض الصالحين.
لفيصل آل مبارك (ص1045).
شرح رياض الصالحين.
لابن عثيمين (6/ 656).
Cited in books
5 Booksزێده‌تر (5)
- الله -جل جلاله- أنيس المحبين وملاذ القاصدين«إِنَّ مِـمَّا أَدْرَكَ النَّاسُ مِنْ كَلاَمِ النُّـبُوَّةِ الأُولَى: إِذَا لَمْ تَسْتَحِ فَاصْنَعْ مَا شِئْتَ»
- رياض الصالحينرياض الصالحين مع فوائد وهدايات - 8«إنَّ ممَّا أدْرَكَ النَّاسُ من كَلام النُّبُوَّة الأولىٰ: إذَا لَمْ تَسْتَحِ فَاصْنَعْ مَا شئْتَ».
- مجموعة زاد الحديث(3)1«إِنَّ مِمَّا أَدْرَكَ النَّاسُ مِنْ كَلاَمِ النُّبُوَّةِ الأولى: إِذَا لَمْ تَسْتَحِ فَاصْنَعْ مَا شِئْتَ»
- مشروع منهاج زادكزادك معلم 2«إِنَّ مِمَّا أَدْرَكَ النَّاسُ مِنْ كَلَامِ النُّبُوَّةِ الأُولَى: إِذَا لَمْ تَسْتَحِ فَاصْنَعْ مَا شِئْتَ»
- مشروع منهاج زادكزادك 2 طالب نهائي«إِنَّ مِمَّا أَدْرَكَ النَّاسُ مِنْ كَلَامِ النُّبُوَّةِ الأُولَى: إِذَا لَمْ تَسْتَحِي فَاصْنَعْ مَا شِئْتَ»