هه‌ر كه‌سێ د ئیسلامێدا (پشتی موسلمان بووی) باشییێ بكه‌ت؛ لێپرسین د گه‌ل ناهێته كرن ژ به‌ر وان تشتێن ل سه‌رده‌مێ نه‌زانینێ (به‌ری موسلمانبوونێ) ئه‌نجامداین، به‌لێ هه‌ر كه‌سێ د ئیسلامێدا خرابی و گونه‌هێ بكه‌ت؛ دێ لێپرسینا كارێن به‌رێ و یێن دویماهیكێ هه‌مییان د گه‌ل هێته كرن))
ژ ئبن مه‌سعوودی (خودێ ژێ ڕازی بیت) گۆت:
زه‌لامه‌كی گۆت: ئه‌ی پێغه‌مبه‌رێ خودێ؛ ئه‌رێ دێ لێپرسین د گه‌ل مه هێته كرن ژ به‌ر وان تشتێن مه ل سه‌رده‌مێ نه‌زانینێ (به‌ری موسلمانبوونێ) ئه‌نجامداین؟ گۆت: ((هه‌ر كه‌سێ د ئیسلامێدا (پشتی موسلمان بووی) باشییێ بكه‌ت؛ لێپرسین د گه‌ل ناهێته كرن ژ به‌ر وان تشتێن ل سه‌رده‌مێ نه‌زانینێ (به‌ری موسلمانبوونێ) ئه‌نجامداین، به‌لێ هه‌ر كه‌سێ د ئیسلامێدا خرابی و گونه‌هێ بكه‌ت؛ دێ لێپرسینا كارێن به‌رێ و یێن دویماهیكێ هه‌مییان د گه‌ل هێته كرن)).
قَالَ رَجُلٌ: يَا رَسُولَ اللهِ، أَنُؤَاخَذُ بِمَا عَمِلْنَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ؟ قَالَ: «مَنْ أَحْسَنَ فِي الْإِسْلَامِ لَمْ يُؤَاخَذْ بِمَا عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ، وَمَنْ أَسَاءَ فِي الْإِسْلَامِ أُخِذَ بِالْأَوَّلِ وَالْآخِرِ».
پێغه‌مبه‌ر (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) قه‌در و بهایێ هاتنا د ناڤ ئیسلامێدا دیار دكه‌ت، و دیار دكه‌ت كو هه‌ر كه‌سێ موسلمان بوو و ئیسلامه‌تییا وی باش بوو و كه‌سه‌كێ دلسۆز و ڕاستگۆ بوو؛ هنگی لێپرسین د گه‌ل وی ناهێته كرن ژ به‌ر وان گونه‌هێن وی ل سه‌رده‌مێ نه‌زانینێ ئه‌نجامداین، و هه‌ر كه‌سێ كارێ خراب د ئیسلامێدا بكه‌ت، ئه‌ڤه ژی ب وێ چه‌ندێ كو كه‌سه‌كێ موناق و دووڕوی بیت یان پشتی موسلمانبوونێ موڕته‌د بیت و جاره‌كا دی ژ ئیسلامێ ده‌ركه‌ڤیت؛ وی ده‌می دێ لێپرسین د گه‌ل وی هێته كرن ژ به‌ر وان كارێن وی ل سه‌رده‌مێ كوفرێ و سه‌رده‌مێ ئیسلامه‌تییێ ژی ئه‌نجامداین.
...:
گرنگیدان و ترسا صه‌حابییان (خودێ ژ هه‌مییان ڕازی بیت) ژ به‌ر وان كارێن وان ل سه‌رده‌مێ نه‌زانینێ ئه‌نجامداین.
هاندان ل سه‌ر خۆڕاگری و بنه‌جهبوونێ ل سه‌ر ئیسلامێ.
قه‌در و بها و خێرا هاتنا د ناڤ ئیسلامێدا و كو ئه‌و گونه‌هێن به‌ری خۆ هه‌مییان ژێدبه‌ت.
مرۆڤێ موڕته‌د (ئه‌وێ پشتی موسلمانبوونێ؛ ئیسلام هێلای و ژێ ده‌ركه‌ڤتی) و مرۆڤێ مونافق؛ دێ لێپرسینا وان هه‌می كار و گونه‌هێن وان ل سه‌رده‌مێ نه‌زانینێ (به‌ری موسلمانبوونێ) و ئه‌وێن پشتی موسلمانبوونێ ژی كرین د گه‌ل هێته كرن.
زێده‌تر (5)
صه‌حیحا بۆخاری (9/ 14) (6921).
صه‌حیحا موسلمی (1/ 111) (120).
مشارق الأنوار على صحاح الآثار (2/229).
الكواكب الدراري (24/43).
عمدة القاري شرح صحيح البخاري (24/ 76).
Cited in books
2 Booksزێده‌تر (2)
- الأسئلة المختارة من قاموس الأسئلة الشائعة حول الإسلامقسم الإسلام«مَن أحسن في الإسلام لم يؤاخذ بما عمل في الجاهلية، ومن أساء في الإسلام أُخِذَ بالأول والآخِر»
- موسوعة الأسئلة (المجموعة الأولى)«مَنْ أَحْسَنَ فِي الإِسْلَامِ لَمْ يُؤَاخَذْ بِمَا عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ، وَمَنْ أَسَاءَ فِي الإِسْلَامِ أُخِذَ بِالأَوَّلِ وَالآخِرِ»